Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Saila 

Praktika onak

Indarrean dagoen araudian aitortutako kontziliazio-eskubideez gain, erakundeek neurri osagarriak eta borondatezko hobekuntzak txerta ditzakete, beren langileen bizitza pertsonala, familia-bizitza eta lan-bizitza uztartzea errazteko.

Neurri horiek erakunde bakoitzaren errealitatera, lanpostu desberdinen ezaugarrietara eta langileen beharretara egokitu behar dira. Horregatik, neurri guztiak ezin dira modu berean aplikatu enpresa edo erakunde guztietan.

Neurri bat jardunbide egokitzat hartzeko, garrantzitsua da behar bezala definituta egotea, argi komunikatzea, berdintasun-baldintzetan erabili ahal izatea eta aldian-aldian berrikustea, langileen eta erakundearen beharrei erantzuten dien egiaztatzeko.

Jardunbide egokiak lan-denborarekin, lan egiten den lekuarekin edo kontziliazioa eta zaintzak errazten dituzten bestelako laguntza eta zerbitzuekin lotuta egon daitezke.

Denboraren antolaketan malgutasun, aurreikusgarritasun edo autonomia handiagoa eskaintzen duten neurriak dira, legez ezarritako eskubideetatik harago edo eskubide horiek baliatzeko baldintzak hobetuz.

  • Sarrera- eta irteera-ordutegien malgutasuna.
    Tarte zabal bat ezartzea, pertsona bakoitzak lanaldia hasteko eta amaitzeko ordua aukeratu ahal izan dezan, ezarritako lan-denbora eta erakundearen beharrak errespetatuz.
  • Kontziliazio-beharrengatik malgutasun-tarteak zabaltzea.
    Ohikoak baino sarrera- eta irteera-marjina handiagoak ahalbidetzea, behar pertsonal, familiar edo zaintza-behar jakin batzuk daudenean.
  • Lanaldi trinkoa urteko aldi jakin batzuetan.
    Eguneko lanaldia kontzentratzea irteera-ordua aurreratzeko, adibidez udako hilabeteetan, eskola-oporraldietan edo urteko beste sasoi batzuetan.
  • Lanaldi trinkoa urte osoan.
    Jarduerak aukera ematen duenean, ordutegia modu jarraituan antolatzea, lanaldiaren erdiko etenaldi luzeak murriztuz edo ezabatuz.
  • Behar pertsonal eta familiarretarako ordu-poltsa edo ordu-bankua.
    Pertsonek kontziliazio-beharrei erantzuteko ordu kopuru jakin bat erabiltzeko aukera izatea eta, ondoren, ordu horiek modu malguan berreskuratu ahal izatea, betiere aukera horrek legez dagozkien gutxieneko baldintzak hobetzen baditu.
  • Lanaldiaren banaketan autonomia handiagoa.
    Lanpostu jakin batzuetan lan-denboraren zati bat autonomiaz antolatzea ahalbidetzea, ordutegi guztiz zurruna ezarri beharrean helburuak edo erabilgarritasun-tarte komunak zehaztuz.
  • Ordutegiak eta txandak aldez aurretik planifikatzea.
    Ordutegiak, egutegiak edo txandak behar besteko aurrerapenarekin jakinaraztea, pertsonek beren erantzukizun pertsonal eta familiarrak hobeto antolatu ahal izan ditzaten.
  • Langileen artean txandak aldatzeko erraztasunak ematea.
    Kontziliazio-beharrak daudenean, elkarren arteko adostasunez txandak trukatzeko prozedura erraz bat ezartzea, betiere zerbitzuaren funtzionamendua bermatuz.
  • Zaintza-beharrengatik txandak aukeratzeko edo aldatzeko lehentasuna.
    Antolakuntzaren aldetik bideragarriak diren hainbat aukera daudenean, kontziliazio-behar jakin batzuei lehentasunez erantzuteko irizpide objektiboak ezartzea.
  • Oporrak aukeratu eta banatzeko malgutasuna.
    Lanaren antolakuntzak aukera ematen duenean, oporren zati bat zatika edo familia- eta zaintza-beharretara egokituta hartzea erraztea, hitzarmenak edo lan-egutegiak ezarritakotik harago.
  • Libreki erabiltzeko egun gehigarriak.
    Gai pertsonal edo familiarrak artatzeko egun edo ordu gehigarriak eskaintzea, arrazoi zehatz bat justifikatu beharrik gabe, betiere aplikatu beharreko baldintzen hobekuntza badira.
  • Zaintzarekin lotutako baimenak borondatez luzatzea.
    Legez ezarritako baimenen iraupena hobetzea, adibidez egun gehiago gehituz edo ordaindu gabeko aldiak osatuz.
  • Araudian jasota ez dauden egoeretarako enpresaren berariazko baimenak.
    Legez aitortutako berariazko baimenik ez duten behar pertsonal edo familiarrei erantzuteko ordaindutako ordu- edo egun-poltsak sortzea.
  • Zaintzarekin lotutako absentzia luzeen ondoren pixkanakako egokitzapena.
    Absentzia luze jakin batzuen ondoren, denbora mugatu batez ohiko ordutegira pixkanaka itzultzeko aukera ematea, betiere langileari dagozkion eskubideak hobetzen baditu.
  • Deskonektatzeko aldiak edo bilerarik gabeko ordutegi-tarteak.
    Komunikaziorik bidali ezin den ordutegiak edo bilerarik deitu ezin den tarteak ezartzea, lan-antolaketak denbora pertsonal eta familiarra beharrezkoa ez denean ez inbaditzeko.
  • Lanaldi efektiboaren iraupena borondatez murriztea, soldata proportzionalki murriztu gabe.
    Erakunde batzuek hitzarmenean edo kontratuan aurreikusitako gehieneko lanaldiak baino laburragoak ezar ditzakete, antolaketa eta ongizatea hobetzeko neurri orokor gisa.

Lan egiten den lekuari edo langileen eguneroko antolaketa errazten duten espazio eta zerbitzuei eragiten dieten neurriak dira.

  • Noizbehinkako urruneko lana.
    Lanpostuaren ezaugarriek aukera ematen dutenean, zeregin jakin batzuk ohiko lantokitik kanpo noizean behin egitea ahalbidetzea, Urrutiko Lanari buruzko 10/2021 Legeak urrutiko lanerako ezartzen duen erregulartasun-atalasera iritsi gabe. Erakundeak irizpide argiak ezar ditzake neurri hori zer egoeratan erabil daitekeen, nola eskatu behar den eta zein baldintzatan gauzatuko den zehazteko.
  • Kontziliazio-beharrengatik noizbehinkako urruneko lana.
    Behar pertsonal, familiar edo zaintza-behar jakin batzuk daudenean, beste leku batetik noizean behin lan egiteko aukera erraztea, betiere lanpostuaren eginkizunekin eta erakundearen beharrekin bateragarria bada.
  • Erakundearen barruan lan-lekua aukeratzeko malgutasuna.
    Hainbat lantoki edo egoitza daudenean, kontziliazioa errazteko egokiena den zentrotik noizean behin lan egiteko aukera ematea, betiere lanpostuaren eginkizunekin bateragarria bada.
  • Edoskitzeko edo esnea ateratzeko eta kontserbatzeko espazio egokiak.
    Lanaldian edoskitu edo esnea atera behar duten emakumeentzat espazio pribatu, lasai, higieniko eta egokia izatea.
  • Jantoki-zerbitzua edo otorduetarako espazio egokia.
    Lantokian bertan otorduak egiteko aukera emango duen jantokia, officea edo behar bezala hornitutako espazioa eskaintzea, eguerdiko atsedenaldiarekin lotutako joan-etorriak edo denborak murrizteko.
  • Langileentzako aparkalekua.
    Lantokian bertan aparkaleku-plazak eskaintzea edo inguruko aparkalekuekin akordioak egitea, bereziki garraio publikoaren bidezko sarbidea mugatua denean.
  • Kontziliazio-beharrei lotutako lehentasun-irizpideak aparkalekuan.
    Plazak mugatuak direnean, zaintza-egoera edo familia-behar jakin batzuk kontuan hartu ahal izateko irizpide gardenak ezartzea, erabaki arbitrarioak saihestuz.
  • Garraio kolektiboko zerbitzua edo autobus anezka.
    Puntu estrategikoetatik edo garraio publikoko geltokietatik lantokira garraio-zerbitzua eskaintzea, joan-etorrien denborak eta zailtasunak murrizteko.
  • Joan-etorrien denbora murrizten duten mugikortasun jasangarriko neurriak.
    Bizikletentzako aparkaleku seguruak, aldagelak, garraio partekatuko akordioak edo lanerako joan-etorria aurreikusgarriagoa eta eraginkorragoa izan dadin lagun dezaketen bestelako irtenbideak eskaintzea.
  • Gimnasioa edo jarduera fisikorako espazioak.
    Langileen eskura instalazio propioak jartzeak edo inguruko kirol-zentroekin akordioak egiteak norberaren zaintza erraztu eta lanalditik kanpoko joan-etorri gehigarriak saihesten lagun dezake.
  • Atsedenerako eta ongizaterako espazioak.
    Lanaldian atseden hartzeko edo indarberritzeko gune egokiak izatea, bereziki ordutegi luzeak, txandak edo eskakizun handiko lanak dituzten erakundeetan.
  • Lantokitik gertu dauden edo hari lotuta dauden zaintza-zerbitzuak.
    Zuzenean edo akordioen bidez, lantokitik gertu dauden haur-eskoletara, eguneko zentroetara edo bestelako zaintza-baliabideetara sarbidea erraztea.

Langileen behar pertsonalei, familia-beharrei eta zaintza-beharrei erantzutea erraztu dezaketen laguntza ekonomiko, sozial edo asistentzialeko neurriak dira.

  • Kontziliazio-beharretarako bonua edo onura-poltsa.
    Urteko diru-kopuru bat edo onura-sistema malgu bat eskaintzea, kontziliazioarekin eta zaintzekin lotutako gastuetara bideratu ahal izateko.
  • Familia- eta zaintza-beharretarako laguntza ekonomikoak.
    Adibidez, adingabeen edo mendekotasuna duten pertsonen zaintzarekin, haur-eskolekin, kanpalekuekin eta eskolarik gabeko aldiarekin, jaiotzarekin, adopzioarekin edo harrerarekin, eskola-gastuekin edo bestelako familia-beharrekin lotutako gastuei aurre egiteko laguntzak ematea.
  • Izapide pertsonal eta familiarretarako gestoria-zerbitzua.
    Langileen eskura gestoria- edo administrazio-laguntzako zerbitzu bat jartzea, konplexuak izan daitezkeen edo lan-ordutegiarekin bateraezintasunagatik kudeatzeko zailak diren izapideak egiten laguntzeko; adibidez, eskaerak, ziurtagiriak, administrazio publikoekiko kudeaketak edo bestelako prozedura pertsonal edo familiarrak.
  • Eskolarik gabeko aldietarako zaintza-zerbitzuak.
    Eskola-oporretan, eskolarik gabeko egunetan edo eskola-ordutegiak eta lan-ordutegiak bat ez datozen aldietan jarduerak, kanpalekuak, ludotekak edo bestelako baliabideak eskaintzea edo finantzatzea.
  • Ustekabeko zaintza-beharretarako arreta puntualeko zerbitzuak.
    Zaintza-behar bat ustekabean sortzen den egoeretarako laguntza-irtenbideak edo kanpoko zerbitzuekin akordioak eskaintzea.
  • Zaintzaileentzako laguntza-programak.
    Adingabeak, adineko pertsonak, desgaitasuna duten pertsonak edo mendekotasuna duten pertsonak zaintzeko ohiko erantzukizunak dituztenei orientazioa, aholkularitza edo baliabide espezifikoak eskaintzea.
  • Gizarte- edo familia-orientazioko zerbitzua.
    Laguntza publikoei, prestazioei, zaintza-zerbitzuei eta erabilgarri dauden bestelako baliabideei buruzko informazioa eta orientazioa eman dezaketen profesionalengana jotzeko aukera erraztea.
  • Laguntza psikologikoa eta emozionala.
    Langileen ongizatea sustatzeko orientazio- edo arreta psikologikoko zerbitzuak eskaintzea, bereziki erantzukizun pertsonalekin edo zaintza-erantzukizunekin lotutako gainkarga-egoeretan.
  • Ongizate- eta norberaren zaintzarako programak.
    Osasunarekin, jarduera fisikoarekin, atsedenarekin edo ongizate emozionalarekin lotutako jarduerak edo zerbitzuak eskaintzea, kontziliazioko antolaketa-neurrien osagarri gisa.
  • Aurrerakinak edo baldintza onuragarrietako maileguak.
    Behar pertsonal, familiar edo zaintza-behar jakin batzuen aurrean nominaren aurrerakinak edo barne-maileguak eskaintzea, irizpide objektibo eta gardenekin.
  • Kontziliazio-baliabideei buruzko informazio zentralizatua.
    Langileei erakundearen barne-neurriei, laguntza publikoei, zaintza-zerbitzuei eta erabilgarriak izan daitezkeen bestelako baliabideei buruzko informazio argi eta eguneratua eskaintzea.