Osasun Saila

COVID-19-aren txertoa

(COVID-19) Koronabirus berriaren inguruko galdera eta erantzunak

Euskadik COVID-19aren aurkako txertaketa-kanpainari ekin dio; haren bidez, euskal herritarren osasuna babestu eta osasungintza-sisteman eta gainerako sektoreetan inpaktua murriztu ahalko da. Txertaketa-prozesua luzea izango da eta, hori dela eta, ohiko prebentzio-neurriei eutsi beharko diegu (distantzia, eskuen garbitasuna, maskara, aireztapena, kontaktuen burbuila).

Txertoa iritsi da

Euskadira iritsi den lehen txertoa Pfizer eta BioNTech-ek garatutakoa da. Euskadi abenduaren 27an hasi zen txertoa jartzen, eremu soziosanitarioan; txerto banaketa “sinbolikoa” izan zen, 407 txerto izan baitziren.

Albistea irakurtzeko esteka 

Elkartasuna - txertaketa-taldeak

Euskal herritarrek berriz erakutsi behar dute elkartasuna eta ulertu COVID-19tik babestu behar diren lehen pertsonak kalteberenek izan behar dutela.

Hala, lehen fase honetan, txertoa jasoko duten lehentasunezko taldeak honako hauek izango dira:

  • LEHENENGOA: Egoiliarrak eta adinekoen egoitzetako langile sanitarioak eta soziosanitarioak.
  • BIGARRENA: Osasun-arloko eta esparru soziosanitarioko langileak.

Txerto gehiago iritsi ahala, haiek gainerako pertsonei jartzen jarraituko da. Osasun Saila eta Osakidetza prozesuaren berri ematen joango dira, unean-unean.

Nola ematen da?

Pfizer eta BioNTech-ek garatutako txertoa bi dositan ematen da; dosi horiek besoan aplikatzen dira eta 21 egun utzi behar dira lehen dosiaren eta bigarrenaren artean. Babes osoa ez da lortzen bigarren dosia eman eta 7 egun igaro arte.

Nork jar dezake txerto hau?

Txerto hau 16 urteko edo gehiagoko pertsonentzat da.

Segurua da?

Bai. Baimendutako txertoek eraginkortasuna eta segurtasuna erakutsi dute saiakuntza klinikoetan; txerto hauen kasuan, parte-hartzaile kopurua handia izan da, ohi baino handiagoa.

Pandemia eta haren inpaktua aintzat hartuta, bizkortu egin behar izan da txertoen garapenaren egutegia. Irizpideak eta estandarrak Euskadin txertaketa-egutegian jaso diren txertoek edo gripearen aurkako txertoak betetzen dituzten berak dira.

Pfizer eta BioNTech-en txertoak % 95eko eraginkortasun frogatua du. 

Egon daitezke ondorio kaltegarriak?

Pfizer eta BioNTech-ek garatutako txertoa dela eta, gainerako txertoen kasuan bezala, posible da ondorio kaltegarri batzuk egotea. Halakorik badago, orokorrean oso arinak izaten dira, eta ez dakarte osasunerako arriskurik.

Nagusiki, honako hauek izaten dira: muskuluetako mina injekzioa ematen den lekuan, nekea eta buruko mina. Hamar kasuren artean batean baino ez du eman sukarra txertoak.

Kasu horietan, gomendagarria izan daiteke analgesikoak hartzea, hala nola parazetamola, Osakidetzako profesionalek adieraziko dutena. Oso garrantzitsua da osasun-taldeari jakinaraztea txertoa hartu ondoren kontrako erreakzioren bat hantzematen bada, haren jarraipen egokia egiteko.

Txertoa jartzeko kontraindikazioak edo neurriak?

Txertoa kontraindikatuta dago, bakar-bakarrik, aldez aurretik COVID-19ren aurkako txertoaren dosi bati edo txertoaren osagairen bati hipersentikortasun larria (anafilaktikoa) izan dioten pertsonengan.

Txertaketarako “arreta” izan beharko da muskulu barneko beste edozein txerto edo terapiari alergia larriren bat (anafilaxia) izan dutenentzatko. Kasu horietan, txertoa hartu ondoren erreakzio alergiko larriak izateko arriskua egon daitekeen jakin behar du pertsonak.

Hurrengo hauek ez dira txertoa hartzeko kontraindikazioak edo neurriak:

  • Animaliei, elikagaiei, intsektuei, latexari edo txertoekin edo botika injektagarriekin zerikusirik ez duten bestelako alergiei buruzko historia.
  • Ahotik emandako botikei emandako alergiaren historia.
  • Alergia ez-larriak beste txerto edo botika injektagarri batzuei.
  • Anafilaxiaren familia-historia.
  • Txertoekin edo botika injektagarriekin zerikusirik ez duen beste edozein anafilaxia-koadro.

Covid-19aren aurkako txertoa aldi baterako atzeratu daiteke gaixotasun akutu larria duten pertsonen kasuan, baina sukarrik gabeko gaixotasun arin bat ez da txertaketa atzeratzeko arrazoi bat.

Haurdun dauden emakumeen kasuan, medikuak edo espezialistak banan-banan aztertu behar du txertoa jartzeko gomendioa, eta haien arrisku-mailaren arabera baloratu.

Txerto inaktibatuekin interferentziarik ez egotea espero bada ere, COVID-19ren aurkako txertoa gutxienez 7 eguneko beste txerto batzuetatik bereiztea gomendatzen da, txerto horri oker egotz dakizkiokeen ondorio kaltegarriak batera gerta ez daitezen. Ez da tarte berezirik egin behar paziente alergikoetan erabiltzen diren txertoen (desentsibilizaziorako) eta COVID-19 txertoaren artean. 

COVID-19ko sintomak baditut, txertoa jarri dezaket?

COVID-19 edo COVID-19 sintoma susmagarriak dituzten pertsonen txertaketa atzeratu egin behar da, baldin eta laborategiak berriki berretsi badu, erabat sendatu arte eta isolamendu-aldia amaitu arte.

Era berean, berrogeialdian dauden pertsonen txertaketa atzeratu egin behar da (baieztatutako kasu baten kontaktuak direlako) berrogeialdia amaitu arte. Ez da gomendatzen test diagnostiko birologiko edo serologikorik egitea txertaketa baloratzeko. 

COVID-19a izan badut, txertoa jar dezaket?

Ez da segurtasun-arazorik aurkitu COVID-19 pasatu izanaren aurrekariak dituzten pertsonen txertaketan, eta txertoa COVID-19 pasatu duten pertsonek ere har dezakete.

Osasun Sailak jarraituko du informazioa eguneratzen. 

Esteka interesgarriak:

 

Azken aldaketako data: