Hizlariak

Miren Arzalluz Loroño (Bilbo, 1978) Guggenheim Bilbao Museoko zuzendari nagusia da 2025eko apiriletik. Historian doktorea da Deustuko Unibertsitatean, Artearen Historian masterra du Courtauld Institute of Art-en, eta Politika Konparatuan masterra London School of Economics-en.

Egungo kargua hartu aurretik, zazpi urtez zuzendu zuen Parisko Palais Galliera–Musée de la Mode de la Ville de Paris. Bertan, berritze- eta handitze-proiektu handinahi bat gidatu zuen, erakundearen historian etapa berri bati hasiera emanez.

Jasotako aitorpenen artean, Frantziako Kultura Ministerioak 2024an emandako Chevalière de l'Ordre des Arts et des Lettres izendapena eta Espainiako Kultura Ministerioak 2025ean emandako Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina nabarmentzen dira.

Jordi Baltà Portolések ikertzaile, aholkulari eta prestatzaile gisa lan egiten du kultura-politiken, jasangarritasunaren eta nazioarteko harremanen arloetan. Bere lanean arreta berezia eskaintzen die kultura-aniztasunari, tokiko kultura-politikei, kultura-eskubideei eta kulturaren eta jasangarritasunaren arteko loturari.

Hiri eta Tokiko Gobernu Batuen (CGLU) Kultura Batzordeko aholkularia da. 2011tik UNESCOren Kultura Adierazpenen Aniztasunari buruzko Konbentzioa ezartzeko Adituen Taldeko kidea da. Esparru horretan, Re|pensar las políticas para la creatividad txostenaren 2022ko eta 2026ko edizioetako editore nagusia izan da.

2025–2029 tartean, Bartzelonako Kulturaren Kontseiluko Batzorde Betearazleko kidea da; organo horrek gizarte zibilaren parte-hartzea sustatzen du hiriko kultura-politiketan. Beste erakunde batzuekin ere lankidetzan aritzen da aldizka, besteak beste, Trànsit Projectesekin eta On the Move kultura-mugikortasuneko nazioarteko sarearekin.

2001etik 2014ra, Interarts Fundazioan aritu zen ikertzaile eta proiektu-koordinatzaile gisa. Universitat Oberta de Catalunyaren eta Gironako Unibertsitatearen Kultura Kudeaketako Masterreko irakasle laguntzailea da, eta beste unibertsitate-ikastaro batzuetan ere parte hartzen du aldizka. Kultura-politikan doktorea da, Gironako eta Melbourneko unibertsitateetan egindako doktoretzari esker.

Luca Dal Pozzolo, 1956, arkitektoa, Fitzcarraldo Fundazioko ikerketa-arduraduna eta sortzaileetako bat da; 1998tik 2025era Piemonteko Kultur Behatokiko zuzendaria izan zen. Politecnico di Torinon eta Boloniako Unibertsitatean irakatsi du. 2019az geroztik, CCW, Cultural Welfare Centreko Batzorde Zientifikoko kidea da, eta Diseinuko Europako Institutuko (IED) Kultur Batzordeko kidea. 2023tik Fitzcarraldo Engineeringeko presidentea da, eta museo-erakusketa eta kultura-erakunde ugari diseinatu ditu. Horrez gain, kulturaren ekonomiari, museoei eta ondareari buruzko artikulu eta liburu ugari argitaratu ditu, besteak beste, 2019ko Esercizi di sguardo eta 2021eko Il patrimonio culturale tra memoria, lockdown e futuro. Editrice Bibliografica argitaletxe italiarraren Geografie Culturali bildumaren zuzendaria da. 

Cristina de la Cruz Filosofiako irakaslea da, eta Deustuko Unibertsitatean garatzen du bere ikerketa-jarduera. Bertan, filosofia politikoaren eta giza eskubideen arteko elkargunean sakontzen du. Bere ibilbidean zehar, filosofia eta poesiaren esparruetan ere lan zabala egin du, hausnarketa kontzeptuala eta sorkuntza literarioa uztartuz. Bere ekoizpen akademikoak justiziaren mugak, bioetika eta bazterketa-mekanismoak aztertzen ditu, arreta berezia eskainiz justizia ekonomikoari. Halaber, besteak beste, erantzukizunaren, deliberazioaren, errukiaren eta desberdintasunaren konplexutasunean sakontzeko interesa nabarmentzen da bere lanean. Ikerketari eta pentsamendu kritikoari eskainitako ibilbide sendoaren ondoren, gure gizartea definitzen duten egiturazko problematiken irakurketa etiko eta humanistikoan aditua den erreferentziazko ahots gisa sendotu da. 

Zuzenbideko lizentziatura egin zuen Universidad Autónoma Metropolitanan (UAM). Konstituzio eta Administrazio Zuzenbideko espezializazio- eta master-ikasketak ditu, eta Zuzenbidean doktorea da Universidad Nacional Autónoma de Méxicon (UNAM), ohorezko aipamenarekin. Kulturarekin lotutako hainbat elkarte zibilen aholkulari juridikoa da. Administrazio Publikoan, Instituto Nacional de Bellas Artes y Literaturan, Secretaría de Culturan eta Instituto Nacional de Antropología e Historian lan egin du. Gaur egun, Vicencio Tovar y Asociados abokatu-bulegoko bazkidea da. Universidad Autónoma Metropolitanan lanaldi osoko irakaslea da gaur egun. Nazioarteko erakundeetan hitzaldiak eman ditu, besteak beste, NBEn eta UNESCOn.

Derecho Cultural Mexicano obraren egilea da, baita gai berari buruz aldizkari espezializatuetan argitaratutako hainbat artikulu juridikorena ere. Metropoliko Unibertsitate Autonomoak Unibertsitate Merezimenduaren Domina eman dio, eta Diario de México saria ere jaso du. Academia Mexicana de Ciencias, Tecnología y Artes erakundeko kide osoa da, eta Academia Mexicana para la Educación, el Derecho y la Cultura erakundeko Legegintza Proiektuen koordinatzailea izan zen. Asociación Mexicana de Estudios Clásicos elkarteko kidea da, baita Instituto Nacional de Administración Pública erakundeko bazkidea ere.

Ibone Eguia doktoretza aurreko ikertzailea da Orkestra – Lehiakortasunerako Euskal Institutuan (Deustuko Unibertsitatea). Bertan, Kultura eta Sormen Industrien (KSI) dimentsio ekonomikoa du ikergai, eta lehiakortasunean, berrikuntzan eta lurralde-garapenean duten zeregina aztertzen du.

Bere doktore-tesiak KSIek eraldaketa digitaleko eta egitura-aldaketako prozesuei nola aurre egiten dieten aztertzen du, berrikuntza-dinamiketan eta, bereziki, prozesu horietan berrikuntza-bitartekariek betetzen duten eginkizunean arreta jarriz.

Ikerketa-egonaldi bat egin du Turingo Unibertsitatean, eta bere lanak nazioarteko foro akademikoetan aurkeztu ditu, hala nola Microeconomics of Competitiveness Workshop-en (Harvard Business School), AIMAC konferentzian eta ACEI Summer School-en.

Ekonomian graduatua da (EHU), Enpresen Nazioartekotzeko graduondokoa du (EHU), baita Kultura Kudeaketako masterra ere (UOC). Ikerketa-ibilbidea hasi aurretik, merkatu-analista gisa lan egin zuen Espainiaren Portugalgo Enbaxadako Ekonomia eta Merkataritza Bulegoan, eta kultura-kudeatzaile gisa Universal Music Portugalen eta Espainiaren Portugalgo Enbaxadako Kultura Kontseilaritzan. 

Kulturaren Euskal Behatokiko arduraduna da. Aurretik, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sustatzeko Zuzendaritzan jardun zuen, eta 2018az geroztik Behatokiaren buru da, tartean Eusko Jaurlaritzako Liburutegi Zerbitzuaren arduradun gisa aldi labur batez aritu ondoren. Mondragon Unibertsitatean euskal kulturaren transmisioari buruzko prestakuntza espezializatua jaso du. Bere jarduera profesionala kultura-politiken plangintza, jarraipena eta ebaluazioa egiteko ezagutza sortu eta aztertzera bideratuta dago. Horretarako, Euskadiko kultura-ekosistemaren ezagutza hobetzeko azterlanak, adierazleak eta informazio-sistemak sustatzen ditu. 

Antonio Javier González Rueda Arte eta Humanitateetan doktorea da (cum laude) Cadizko Unibertsitatean, eta INDESSeko Kultura Ikasketetako ikertzailea. Bertan, kultura-kudeaketaren eta kultura-politiken arloan egiten du lan, baita landa-eremuko ondaretze-prozesuetan ere. Historian lizentziaduna eta Bibliotekonomia eta Dokumentazioan diplomatua da Granadako Unibertsitatean, eta kultura-kudeaketako prestakuntza espezializatua ere badu.

Periférica Internacional aldizkariko zuzendaria da (2025eko Andaluziako Kultura Saria), baita Atalaya Kultura Behatokiko ikertzaile nagusia ere. Behatoki horretatik kultura-kudeaketaren azterketa, ebaluazioa eta laguntza sustatzeko proiektuak bultzatzen ditu. Bere ibilbidean ikerketa, irakaskuntza eta jardun profesionala uztartu ditu, arreta berezia jarriz tokiko eta unibertsitateko kultura-politiken diseinuan eta ebaluazioan.

Cadizko Unibertsitateko Kultura Jardueren Zerbitzuko zuzendaria eta unibertsitatearen II. Plan Estrategikoko arduraduna izan da, eta plangintza estrategikoko eta ebaluazio instituzionaleko hainbat prozesutan ere parte hartu du. Gaur egun, UCAko Koordinazio Idazkaritzako zuzendaria da.

EFQM ebaluatzaile akreditatua eta SEPIEko adituen paneleko kidea da, eta literatura-ondareari eta kultura-politikei buruzko hainbat argitalpenen egilea. 

Javier Iturralde de Bracamonte kultura- eta teknologia-ekintzailea, ikertzailea eta irakaslea da, eta kulturan aplikatutako adimen artifizialean, eraldaketa digitalean eta publikoen garapenean espezializatuta dago. Nodos y Públicos ekimenaren kide sortzailea da. Ekimen horren bidez, kultura-erakundeei, ekipamenduei, administrazio publikoei eta kultura-proiektuei laguntzen die adimen artifiziala modu estrategikoan txertatzen, datuen gobernantza garatzen, barne-prozesuak hobetzen eta informazio erabilgarrian oinarritutako erabakiak hartzen.

Nazioarteko hogei urtetik gorako esperientzia du Estatu Batuetan, Europan eta Latinoamerikan, eta kultura- eta sormen-sektorean adimen artifiziala aplikatzearen arloko erreferentziazko profesionaletako bat da. Bere ibilbideak jardun profesionala, ikerketa aplikatua, irakaskuntza eta aholkularitza estrategikoa uztartzen ditu. Besteak beste, MoMA, Bronx Museum, Brooklyn Conservatory of Music eta nazioarteko kultura-ekosistemako beste erakunde eta proiektu batzuekin lotutako esperientzia du.

Marketin eta Komunikazioko doktorea da Universitat Politècnica de Valèncian, industria-aipamenarekin eta cum laude kalifikazioarekin, eta Columbia Universityko tituluduna da. IE Universityko irakasle atxikia eta Universitat de Barcelonako irakasle bisitaria da. Bere lanaren helburua da sortzen ari diren teknologiak kultura-kudeatzaileentzako, administrazio publikoentzako eta sormen-erakundeentzako irtenbide zehatz bihurtzea, betiere kultura-irizpidea, giza berrikuspena eta erantzukizun instituzionala ardatz hartuta.

Filosofian lizentziaduna (Deustuko Unibertsitatea), kultura-kudeaketako masterra eta aisialdian eta giza ahalmenean doktoregaia (DU). Bere ibilbide profesionala kulturari lotuta dago; arlo horretan administrazio publikoan, Unibertsitatean eta enpresa pribatuan lan egin du. Ekintzailea, aholkularia, ikertzailea eta kultura-kudeatzailea da, eta bere ibilbideak kultura-politiken ikuspegi anitza eta sakona eman dio. Kulturaren Euskal Behatokiari lotuta dago 2006an sortu zenetik, eta 2012tik laguntza teknikoa ematen duen taldeko kidea da (ICC Consultors). Gaur egun, bere burua kulturaren kontalari gisa definitzen du. Behatu, pentsatu, aztertu, idatzi eta komunitatean aktiboki parte hartzen du. 

Edurne Ormazabal Azpiroz Tabakalerako, Donostiako Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroko, zuzendari nagusia da. 2018ko otsailean kargua hartu zuenetik, espazio hori sorkuntzaren, pentsamenduaren eta kultura garaikidearen nazioarteko erreferente gisa sendotzeko prozesua gidatu du. Haren zuzendaritzapean, Tabakalerak zeharkako ekosistema-eredu berezi bat garatu du, arte bisualak, ikus-entzunezkoen sektorea eta gizarte-berrikuntza uztartzen dituena, eta herritarrak zein sortzaileak proiektu instituzionalaren erdigunean kokatzen dituena.

Zentroan sustatu duen ikuspegi estrategikoaren ezaugarri nagusiak dira garrantzi handiko aliantza instituzionalak bultzatzea eta zientziaren nahiz teknologiaren arloko eragile nabarmenekin elkarlanean aritzea. Horri esker, kultur ekoizpena indartu eta Tabakaleraren nazioarteko proiekzioa zabaldu ahal izan dira. Haren kudeaketak lehentasuna eman dio publiko berriak erakartzeari eta sorkuntza garaikidea herritarrei hurbiltzeari. Hala, zentroa gaur egungo gizartearen eraldaketei erantzuten dien kultura-trukerako topagune bizi bihurtu da.

Kultura-kudeaketan egindako lan sendo hori komunikabideen eta kultura-industrien sektorean bi hamarkadatik gorako ibilbide nabarmenean oinarritzen da. Ormazabalek ardura handiko zuzendaritza-karguak bete ditu EiTB euskal talde publikoan. Bertan, eraldaketa eta estrategia digital korporatiboa gidatu zituen EiTBNeten buru, Gaztea musika-irratia zuzendu zuen eta multimedia talde osoaren merkataritza-zuzendaritza bere gain hartu zuen, kazetaritza-ikuspegia eta goi-mailako kudeaketa exekutiboa uztartuz betiere. 

Marta Peirano teknologian eta boterean espezializatutako analista eta idazlea da. Honako liburu hauen egilea da: El rival de Prometeo (2011), automaten eta adimen artifizialaren inguruko saiakera aitzindaria; El pequeño libro rojo del activista en la red (2015), Edward Snowdenen hitzaurrea duena; El enemigo conoce el sistema (2019), zaintzaren kapitalismoari buruzko best-sellerra; Contra el futuro (2022), krisi klimatikoaren aurrean promesa teknologikoei egindako kritika zorrotza; eta (re)programming (2022), adimen artifizialari eta kolapsoaren aurreko alternatiba politikoei buruzko elkarrizketa-bilduma. El País egunkariko eta Espainiako Irrati Nazionaleko kolaboratzailea da. 

Horacio Umpiérrez Sánchez Artearen Historian lizentziaduna da, eta Kanarietako kultura-kudeaketaren erreferente nagusietako bat, hiru hamarkadatik gorako esperientziarekin kultura-politiken diseinuan eta garapenean, baita ondarearen kudeaketa publikoan ere. Gaur egun, Kanarietako Gobernuko Kultura eta Kultura Ondareko sailburuordea da.

Fuerteventurakoa jaiotzez, bere ibilbidea uharteko Cabildoko kultura-teknikari gisa hasi zuen 1980ko hamarkadan. 1995etik 1999ra Kanarietako Gobernuko Kultura zuzendari nagusia izan zen, autonomia-erkidegoko kultura-politikak sendotzeko funtsezko ekimenak sustatuz.

1990etik Fuerteventurako Cabildoko karrerako funtzionarioa da, eta hainbat ardura izan ditu, besteak beste, Kultura Zerbitzuko burua, Fuerteventurako Biltzar Jauregiko zuzendari-kudeatzailea, Juan Ismael Arte Zentroko zuzendaria, uharteko Museo eta Zentroen Sareko arduradun teknikoa eta Fuerteventura Film Commissioneko arduraduna.

Sektorearen profesionalizazioarekin konprometituta, Kanarietako Kultura Kudeaketako Elkarte Profesionalaren sortzaileetako bat da, eta kultura-plangintzako eta aholkularitzako hainbat organotan parte hartu du. Gaur egun, autonomia-erkidegoko eta Estatuko hainbat erakundetako kidea da, hala nola Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía museoko patronatukoa, Kanarietako Kultura Kontseilukoa, Kanarietako Ondare Historikoaren Kontseilukoa eta Kanarietako Kultura Garapenerako Institutukoa; horrela, artxipelagoko kultura-kudeaketa publikoa indartzen eta modernizatzen laguntzen du. 

Josean Urdangarin Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saileko Kultura eta Kultura Industriak Sustatzeko Zuzendaritzako Kultura eta Sormen Industrien Unitateko (KSI) burua da. Euskal Filologian lizentziatua, 1989 eta 2002 artean Hizkuntza Plangintzako kudeatzaile eta arduradun gisa aritu zen lanean, ikerketa kualitatiboaren eta kuantitatiboaren arloetan, bai eta euskararen estatusaren plangintzarekin lotutako arloetan ere. Ondoren, Euskal Herrian kultura-politikak lantzen eta garatzen parte hartu zuen, bereziki Kulturaren Euskal Planaren esparruan. Gaur egun, Euskadiko kultura- eta sormen-industrien politiketarako estrategiak garatzen ditu.