Hizlariak
-

Juanjo Allur Dorronsoro
Ikerlaria eta proiektuen koordinatzailea. Siadeco Ikerketa Elkartea
AZAROAK 5 Arratsaldez 15:00 – 15:45 / MAHAI-INGURUA
Esperientziatik prospektibara: Kulturaren Euskal Behatokiaren 20 urte
Ekonomia eta Enpresa Zientzietan lizentziatua (Deustuko Unibertsitatea). Bere ibilbide profesionala, ikerlari eta ikerketen koordinatzaile gisa, Siadecori lotua dago. Siadeco 1967an sortutako kooperatiba da, gizarte-ikerketa aplikatuan espezializatua. Bere egitekoa informazioa bildu eta aztertzea da, gizarte-errealitatea ulertzeko eta erabakiak hartzen laguntzeko. Sozioekonomiaren, soziolinguistikaren eta gizarte-ongizatearen alorretan dihardu, eta Kulturaren Euskal Behatokiaren hainbat estatistika-eragiketatarako landa-lanak egin izan ditu; besteak beste, kultura-gastuari eta finantzaketa publikoari buruzko estatistikarako, artea, kultura eta sormen-industrien estatistiketarako eta herritarren parte-hartze kulturalari buruzko inkestarako.
Esperientzia horretatik abiatuta, datu-bilketan eta landa-lanean zorroztasun zientifikoak eta profesionaltasunak duten garrantzia nabarmenduko du. Halaber, datuak eman eta ikerketetan parte hartzen duten eragileekiko hartu-emana zaindu beharra azpimarratuko du, sortutako informazioa eta ezagutza beren jarduerarako baliagarri izan daitezen.
-

Ignacio Apezteguia
Vianako Printzea Erakundea-Kulturako zuzendari nagusia, Nafarroako Gobernua
AZAROAK 6 GOIZEZ 09:00 – 10:00 / MAHAI-INGURUA
Kultura-legeak eta kultura-eskubideak
Nafarroako Unibertsitatean Humanitateetan lizentziatua (2001) eta ESICen Publizitate eta Enpresa Komunikazioko Goi Mailako Programa egina (2005). Prestakuntza osagarria du plangintza estrategikoan eta zuzendaritza-gaitasunetan, kultura-enpresen eta -erakundeen kudeaketan eta kultura-proiektuen ebaluazioan.
Lanbide-ibilbidea SEDENAri lotuta izan du, Nafarroako kultura-zerbitzuen enpresa bati, estatu mailan jarduten duena (Nafarroan, Zaragozan, Logroñon, Euskadin, Madrilen, Burgosen, Sevillan, Palman eta abar). Bere lan-esperientzia kultura-proiektuen kudeaketan, koordinazioan eta zuzendaritzan, baita espazio soziokulturalen kudeaketan ere, oinarritu da. Erantzukizun desberdinak bete ditu erakunde horretan; besteak beste, 2010etik 2016ra Iruñeko Udaleko Gizarte Etxeen Sarearen (Civivox Sarea) kudeaketaren koordinatzailea izan zen. 2015eko maiatzean SEDENAko Kultura Arloko zuzendari izendatu zuten, eta kargu horretan jardun zuen 2019ra arte.
Era berean, atzerrian bi lan-esperientzia izan ditu: Guatemalako Espainiako Kultura Zentroan, AECIDen esparruan, 2003tik 2004ra; eta DaimlerChrysler taldean, Maastrichten (Herbehereak), 2005etik 2006ra.
2019ko otsailean, kultura-kudeaketari buruzko modulu bat eman zuen Mexikoko Unibertsitate Panamerikarraren Arte Ederren Eskolan.
Nafarroako Kultura Kudeaketako Profesionalen Elkarteko kidea da.
2019ko abuztuan, Kultura eta Kirol Departamentuko Kultura-Vianako Printzea Erakundeko zuzendari nagusi izendatu zuten, eta 2023ko abuztuan berriz izendatu zuten kargu bererako.
-

Antonio Ariño
Valentziako Unibertsitateko Soziologiako katedradun emeritua. Soziologia eta Zientzia Politikoko Saridun Nazionala 2026
AZAROAK 5 GOIZEZ 10:00 – 10:30 / HITZALDIA
Ustekabean harrapatuta. Ezusteko norabide-aldaketa agenda globalean
Antonio Ariño Villarroya (Allepuz, 1953) Valentziako Unibertsitateko Soziologiako katedradun emeritua da, eta 2026ko Soziologia eta Zientzia Politikako Sari Nazionala jaso du.
23 urtez hainbat kargu akademiko bete ditu, besteak beste, zuzendari eta errektoreorde gisa. Bere ikerketa-ildoak kulturaren soziologian oinarritu dira, eta beste arlo batzuetara ere zabaldu dira, hala nola unibertsitate-hezkuntzara (Eurostudent eta Via Universitària), gizarte-ongizatera eta desberdintasun sozialetara.
200 argitalpen baino gehiagoren artean, honako hauek nabarmentzen dira: La ciudad ritual (1992, Anthropos; Ikerketako Sari Nazionala), Sociología de la Cultura. La constitución simbólica de la sociedad (1997, Ariel), Prácticas culturales en España (2010, Ariel), La secesión de los ricos (2017, Galaxia Gutenberg, Joan Romerorekin batera) eta Cultura abierta, cultura crítica (2018, Tirant lo Blanch).
Gaur egun, klima-aldaketarekin lotutako hondamendien soziologia ikertzen ari da. Ildo horretan kokatzen da “Amenazas extremas y catástrofes sociopolíticas” (2026, Sociétés. Revue des sciences humaines et sociales, Paris) lana.
-

Miren Arzalluz
Guggenheim Bilbao Museoko Zuzendari Nagusia
AZAROAK 5 GOIZEZ 10:30 – 11:00 / HITZALDIA
Bilboko Guggenheim Museoa paradigma instituzional gisa: inpaktuaren eta balio publikoaren neurketa
Miren Arzalluz Loroño (Bilbo, 1978) Guggenheim Bilbao Museoko zuzendari nagusia da 2025eko apiriletik. Historian doktorea da Deustuko Unibertsitatean, Artearen Historian masterra du Courtauld Institute of Art-en, eta Politika Konparatuan masterra London School of Economics-en.
Egungo kargua hartu aurretik, zazpi urtez zuzendu zuen Parisko Palais Galliera–Musée de la Mode de la Ville de Paris. Bertan, berritze- eta handitze-proiektu handinahi bat gidatu zuen, erakundearen historian etapa berri bati hasiera emanez.
Jasotako aitorpenen artean, Frantziako Kultura Ministerioak 2024an emandako Chevalière de l'Ordre des Arts et des Lettres izendapena eta Espainiako Kultura Ministerioak 2025ean emandako Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina nabarmentzen dira.
-

Jordi Baltà
Re|Shaping Policies for Creativity txostenaren laugarren edizioaren editore nagusia
AZAROAK 6 Goizez 12:40 – 13:10 / HITZALDIA
Egungo erronken aurrean behaketa kulturalerako sistemak berritzea eta eguneratzea: Adierazpen Kulturalen Aniztasunari buruzko UNESCOren Konbentzioaren jarraipen-esparrua berrikustea
Jordi Baltà Portolések ikertzaile, aholkulari eta prestatzaile gisa lan egiten du kultura-politiken, jasangarritasunaren eta nazioarteko harremanen arloetan. Bere lanean arreta berezia eskaintzen die kultura-aniztasunari, tokiko kultura-politikei, kultura-eskubideei eta kulturaren eta jasangarritasunaren arteko loturari.
Hiri eta Tokiko Gobernu Batuen (CGLU) Kultura Batzordeko aholkularia da. 2011tik UNESCOren Kultura Adierazpenen Aniztasunari buruzko Konbentzioa ezartzeko Adituen Taldeko kidea da. Esparru horretan, Re|pensar las políticas para la creatividad txostenaren 2022ko eta 2026ko edizioetako editore nagusia izan da.
2025–2029 tartean, Bartzelonako Kulturaren Kontseiluko Batzorde Betearazleko kidea da; organo horrek gizarte zibilaren parte-hartzea sustatzen du hiriko kultura-politiketan. Beste erakunde batzuekin ere lankidetzan aritzen da aldizka, besteak beste, Trànsit Projectesekin eta On the Move kultura-mugikortasuneko nazioarteko sarearekin.
2001etik 2014ra, Interarts Fundazioan aritu zen ikertzaile eta proiektu-koordinatzaile gisa. Universitat Oberta de Catalunyaren eta Gironako Unibertsitatearen Kultura Kudeaketako Masterreko irakasle laguntzailea da, eta beste unibertsitate-ikastaro batzuetan ere parte hartzen du aldizka. Kultura-politikan doktorea da, Gironako eta Melbourneko unibertsitateetan egindako doktoretzari esker.
-

Luca Dal Pozzolo
Fitzcarraldo Fundazioko ikerketa-arduraduna eta sortzaileetako bat
AZAROAK 5 Goizez 11:30 – 12:00 / HITZALDIA
Behaketatik gobernantzara: kultura-behatokien zeregin estrategikoa Europan eta haratago
AZAROAK 5 Goizez 12:00 – 12:45 / MAHAI-INGURUAKultura praktikan behatuz: eredu anitzak, erronka partekatuak
Luca Dal Pozzolo, 1956, arkitektoa, Fitzcarraldo Fundazioko ikerketa-arduraduna eta sortzaileetako bat da; 1998tik 2025era Piemonteko Kultur Behatokiko zuzendaria izan zen. Politecnico di Torinon eta Boloniako Unibertsitatean irakatsi du. 2019az geroztik, CCW, Cultural Welfare Centreko Batzorde Zientifikoko kidea da, eta Diseinuko Europako Institutuko (IED) Kultur Batzordeko kidea. 2023tik Fitzcarraldo Engineeringeko presidentea da, eta museo-erakusketa eta kultura-erakunde ugari diseinatu ditu. Horrez gain, kulturaren ekonomiari, museoei eta ondareari buruzko artikulu eta liburu ugari argitaratu ditu, besteak beste, 2019ko Esercizi di sguardo eta 2021eko Il patrimonio culturale tra memoria, lockdown e futuro. Editrice Bibliografica argitaletxe italiarraren Geografie Culturali bildumaren zuzendaria da.
-

Cristina de la Cruz
Filosofiako irakaslea Deustuko Unibertsitatean
AZAROAK 5 Arratsaldez 16:15 – 16:55 / ELKARRIZKETA
Datuen eta balioen artean: adimen artifizialaren etika kultura-behatokietan
Cristina de la Cruz Filosofiako irakaslea da, eta Deustuko Unibertsitatean garatzen du bere ikerketa-jarduera. Bertan, filosofia politikoaren eta giza eskubideen arteko elkargunean sakontzen du. Bere ibilbidean zehar, filosofia eta poesiaren esparruetan ere lan zabala egin du, hausnarketa kontzeptuala eta sorkuntza literarioa uztartuz. Bere ekoizpen akademikoak justiziaren mugak, bioetika eta bazterketa-mekanismoak aztertzen ditu, arreta berezia eskainiz justizia ekonomikoari. Halaber, besteak beste, erantzukizunaren, deliberazioaren, errukiaren eta desberdintasunaren konplexutasunean sakontzeko interesa nabarmentzen da bere lanean. Ikerketari eta pentsamendu kritikoari eskainitako ibilbide sendoaren ondoren, gure gizartea definitzen duten egiturazko problematiken irakurketa etiko eta humanistikoan aditua den erreferentziazko ahots gisa sendotu da.
-

Francisco Javier Dorantes Díaz
Metropoliko Unibertsitate Autonomoko irakaslea, Mexiko
AZAROAK 6 Goizez 13:10 – 13:55 / ELKARRIZKETA
Eskubide kulturalak gauzatzea: aitortzatik praktikara
Zuzenbideko lizentziatura egin zuen Universidad Autónoma Metropolitanan (UAM). Konstituzio eta Administrazio Zuzenbideko espezializazio- eta master-ikasketak ditu, eta Zuzenbidean doktorea da Universidad Nacional Autónoma de Méxicon (UNAM), ohorezko aipamenarekin. Kulturarekin lotutako hainbat elkarte zibilen aholkulari juridikoa da. Administrazio Publikoan, Instituto Nacional de Bellas Artes y Literaturan, Secretaría de Culturan eta Instituto Nacional de Antropología e Historian lan egin du. Gaur egun, Vicencio Tovar y Asociados abokatu-bulegoko bazkidea da. Universidad Autónoma Metropolitanan lanaldi osoko irakaslea da gaur egun. Nazioarteko erakundeetan hitzaldiak eman ditu, besteak beste, NBEn eta UNESCOn.
Derecho Cultural Mexicano obraren egilea da, baita gai berari buruz aldizkari espezializatuetan argitaratutako hainbat artikulu juridikorena ere. Metropoliko Unibertsitate Autonomoak Unibertsitate Merezimenduaren Domina eman dio, eta Diario de México saria ere jaso du. Academia Mexicana de Ciencias, Tecnología y Artes erakundeko kide osoa da, eta Academia Mexicana para la Educación, el Derecho y la Cultura erakundeko Legegintza Proiektuen koordinatzailea izan zen. Asociación Mexicana de Estudios Clásicos elkarteko kidea da, baita Instituto Nacional de Administración Pública erakundeko bazkidea ere.
-

Ibone Eguia
Doktoretza aurreko ikertzailea Orkestra-Basque Institute of Competitiveness-en
AZAROAK 6 Goizez 12:20 – 12:40 / Azterketa-kasua
Kultura eta Sormen Industriei buruzko ikuspegia zabaltzen: Euskadiko ongizatearekin duten harremana
Ibone Eguia doktoretza aurreko ikertzailea da Orkestra – Lehiakortasunerako Euskal Institutuan (Deustuko Unibertsitatea). Bertan, Kultura eta Sormen Industrien (KSI) dimentsio ekonomikoa du ikergai, eta lehiakortasunean, berrikuntzan eta lurralde-garapenean duten zeregina aztertzen du.
Bere doktore-tesiak KSIek eraldaketa digitaleko eta egitura-aldaketako prozesuei nola aurre egiten dieten aztertzen du, berrikuntza-dinamiketan eta, bereziki, prozesu horietan berrikuntza-bitartekariek betetzen duten eginkizunean arreta jarriz.
Ikerketa-egonaldi bat egin du Turingo Unibertsitatean, eta bere lanak nazioarteko foro akademikoetan aurkeztu ditu, hala nola Microeconomics of Competitiveness Workshop-en (Harvard Business School), AIMAC konferentzian eta ACEI Summer School-en.
Ekonomian graduatua da (EHU), Enpresen Nazioartekotzeko graduondokoa du (EHU), baita Kultura Kudeaketako masterra ere (UOC). Ikerketa-ibilbidea hasi aurretik, merkatu-analista gisa lan egin zuen Espainiaren Portugalgo Enbaxadako Ekonomia eta Merkataritza Bulegoan, eta kultura-kudeatzaile gisa Universal Music Portugalen eta Espainiaren Portugalgo Enbaxadako Kultura Kontseilaritzan.
-

Mikel Etxeberria
Kulturaren Euskal Behatokiaren arduraduna. Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila
AZAROAK 5 Arratsaldez 15:00 – 15:45 / MAHAI-INGURUA
Esperientziatik prospektibara: Kulturaren Euskal Behatokiaren 20 urte
AZAROAK 6 Goizez 09:00 – 10:00 / MAHAI-INGURUAKultura-legeak eta kultura-eskubideak
Kulturaren Euskal Behatokiko arduraduna da. Aurretik, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sustatzeko Zuzendaritzan jardun zuen, eta 2018az geroztik Behatokiaren buru da, tartean Eusko Jaurlaritzako Liburutegi Zerbitzuaren arduradun gisa aldi labur batez aritu ondoren. Mondragon Unibertsitatean euskal kulturaren transmisioari buruzko prestakuntza espezializatua jaso du. Bere jarduera profesionala kultura-politiken plangintza, jarraipena eta ebaluazioa egiteko ezagutza sortu eta aztertzera bideratuta dago. Horretarako, Euskadiko kultura-ekosistemaren ezagutza hobetzeko azterlanak, adierazleak eta informazio-sistemak sustatzen ditu.
-

Jorge Fernández León
LABoral Arte eta Industria Sorkuntzako Zentroko Batzorde Zientifikoa
AZAROAK 5 Goizez 12:45 – 13:30 / MAHAI-INGURUA
Etorkizuneko behatokia diseinatzen: datuetatik erabakiak hartzera
AZAROAK 6 Goizez 10:00 – 10:30 / HITZALDIAMotorra, bozgorailua ala xuxurla? Kulturaren behatokiak eta haien eginkizuna kultura-eskubideentzako egoera kritiko batean
AZAROAK 6 Goizez 11:00 – 11:30 / SOLASALDIAJorge Fernández León eta Pierluigi Sacco solasean
Ingeles Filologian lizentziaduna eta Kultura Ikerketako masterduna da. Gaur egun, kultura-aholkulari gisa dihardu.
Gijóngo Udaleko (Espainia) Kultura Zerbitzuetako zuzendaria, Asturiasko Gobernuko Presidentetzako zuzendaria eta Kulturako sailburuordea izan da. Halaber, LABoral Arte eta Industria Sorkuntzako Zentroaren Patronatuko presidenteordea izan da, eta Asturiasko Printzerriko Irrati-Telebistako erakunde publikoaren sorrera sustatu du. Horrez gain, Erromako Espainiako Akademiako eta Interarts Fundazioko patronatuetako kide izan da.
Garapen Jasangarrirako Espainiako Sareko kultura-taldeko, LABoral Arte eta Industria Sorkuntzako Zentroko Batzorde Zientifikoko eta Mexikoko Gobernuko Kultura Idazkaritzaren Kultura Kudeaketako Mexiko Sareko kidea da. Periférica aldizkariko Aholku Batzordeko kidea eta Fundación Alternativas fundazioaren Kultura Politiken Behatokiko kidea ere bada.
Oviedok 2031ko Europako Kultur Hiriburu izateko aurkeztutako hautagaitzan, kultura-politika publikoen komisarioa da.
Ingurune digitalaren eraginari kultura-politika bidezkoen ikuspegitik nola erantzun aztertzen du.
-

Xavier Fina
Kultura Sustatzeko eta Liburutegietako zuzendari nagusia, Kataluniako Generalitatea
AZAROAK 5 GOIZEZ 12:45 – 13:30 / MAHAI-INGURUA
Etorkizuneko behatokia diseinatzen: datuetatik erabakiak hartzera
AZAROAK 6 GOIZEZ 09:00 – 10:00 / MAHAI-INGURUAKultura-legeak eta kultura-eskubideak
-

Antonio Javier González Rueda
Kultura ikasketetako ikertzailea (INDESS, Cadizko Unibertsitatea) eta Atalaya Kultura Behatokiko ikertzaile nagusia
AZAROAK 5 Goizez 12:00 – 12:45 / MAHAI-INGURUA
Kultura praktikan behatuz: eredu anitzak, erronka partekatuak
AZAROAK 5 Goizez 12:45 – 13:30 / MAHAI-INGURUAEtorkizuneko behatokia diseinatzen: datuetatik erabakiak hartzera
Antonio Javier González Rueda Arte eta Humanitateetan doktorea da (cum laude) Cadizko Unibertsitatean, eta INDESSeko Kultura Ikasketetako ikertzailea. Bertan, kultura-kudeaketaren eta kultura-politiken arloan egiten du lan, baita landa-eremuko ondaretze-prozesuetan ere. Historian lizentziaduna eta Bibliotekonomia eta Dokumentazioan diplomatua da Granadako Unibertsitatean, eta kultura-kudeaketako prestakuntza espezializatua ere badu.
Periférica Internacional aldizkariko zuzendaria da (2025eko Andaluziako Kultura Saria), baita Atalaya Kultura Behatokiko ikertzaile nagusia ere. Behatoki horretatik kultura-kudeaketaren azterketa, ebaluazioa eta laguntza sustatzeko proiektuak bultzatzen ditu. Bere ibilbidean ikerketa, irakaskuntza eta jardun profesionala uztartu ditu, arreta berezia jarriz tokiko eta unibertsitateko kultura-politiken diseinuan eta ebaluazioan.
Cadizko Unibertsitateko Kultura Jardueren Zerbitzuko zuzendaria eta unibertsitatearen II. Plan Estrategikoko arduraduna izan da, eta plangintza estrategikoko eta ebaluazio instituzionaleko hainbat prozesutan ere parte hartu du. Gaur egun, UCAko Koordinazio Idazkaritzako zuzendaria da.
EFQM ebaluatzaile akreditatua eta SEPIEko adituen paneleko kidea da, eta literatura-ondareari eta kultura-politikei buruzko hainbat argitalpenen egilea.
-

Andoni Iturbe
Kultura sailburuordea, Eusko Jaurlaritza
AZAROAK 6 GOIZEZ 09:00 – 10:00 / MAHAI-INGURUA
Kultura-legeak eta kultura-eskubideak
AZAROAK 6 GOIZEZ 13:55 – 14:30 / ITXIERA-SAIOAItxiera-saioa
-

Javier Iturralde de Bracamonte
Nodos y Públicos ekimenaren kide sortzailea
IE Universityko irakasle atxikiaAZAROAK 5 Arratsaldez 15:45 – 16:15 / HITZALDIA
Adimen artifiziala kulturatik pentsatzea: publikoak, datuak eta erabakiak irizpide instituzionalarekin
Javier Iturralde de Bracamonte kultura- eta teknologia-ekintzailea, ikertzailea eta irakaslea da, eta kulturan aplikatutako adimen artifizialean, eraldaketa digitalean eta publikoen garapenean espezializatuta dago. Nodos y Públicos ekimenaren kide sortzailea da. Ekimen horren bidez, kultura-erakundeei, ekipamenduei, administrazio publikoei eta kultura-proiektuei laguntzen die adimen artifiziala modu estrategikoan txertatzen, datuen gobernantza garatzen, barne-prozesuak hobetzen eta informazio erabilgarrian oinarritutako erabakiak hartzen.
Nazioarteko hogei urtetik gorako esperientzia du Estatu Batuetan, Europan eta Latinoamerikan, eta kultura- eta sormen-sektorean adimen artifiziala aplikatzearen arloko erreferentziazko profesionaletako bat da. Bere ibilbideak jardun profesionala, ikerketa aplikatua, irakaskuntza eta aholkularitza estrategikoa uztartzen ditu. Besteak beste, MoMA, Bronx Museum, Brooklyn Conservatory of Music eta nazioarteko kultura-ekosistemako beste erakunde eta proiektu batzuekin lotutako esperientzia du.
Marketin eta Komunikazioko doktorea da Universitat Politècnica de Valèncian, industria-aipamenarekin eta cum laude kalifikazioarekin, eta Columbia Universityko tituluduna da. IE Universityko irakasle atxikia eta Universitat de Barcelonako irakasle bisitaria da. Bere lanaren helburua da sortzen ari diren teknologiak kultura-kudeatzaileentzako, administrazio publikoentzako eta sormen-erakundeentzako irtenbide zehatz bihurtzea, betiere kultura-irizpidea, giza berrikuspena eta erantzukizun instituzionala ardatz hartuta.
-

Aintzane Larrabeiti San Román
Ikertzailea. ICC Consultors.
AZAROAK 5 Arratsaldez 15:00 – 15:45 / MAHAI-INGURUA
Esperientziatik prospektibara: Kulturaren Euskal Behatokiaren 20 urte
Filosofian lizentziaduna (Deustuko Unibertsitatea), kultura-kudeaketako masterra eta aisialdian eta giza ahalmenean doktoregaia (DU). Bere ibilbide profesionala kulturari lotuta dago; arlo horretan administrazio publikoan, Unibertsitatean eta enpresa pribatuan lan egin du. Ekintzailea, aholkularia, ikertzailea eta kultura-kudeatzailea da, eta bere ibilbideak kultura-politiken ikuspegi anitza eta sakona eman dio. Kulturaren Euskal Behatokiari lotuta dago 2006an sortu zenetik, eta 2012tik laguntza teknikoa ematen duen taldeko kidea da (ICC Consultors). Gaur egun, bere burua kulturaren kontalari gisa definitzen du. Behatu, pentsatu, aztertu, idatzi eta komunitatean aktiboki parte hartzen du.
-

Bea Narbaiza Amillategi
Irakasle eta ikerlaria, Euskal Herriko Unibertsitatea
AZAROAK 5 Arratsaldez 15:00 – 15:45 / MAHAI-INGURUA
Esperientziatik prospektibara: Kulturaren Euskal Behatokiaren 20 urte
Bea Narbaiza Amillategi (Ermua, 1968) Kazetaritzan lizentziatua eta Ikus-entzunezko Komunikazioa eta Publizitatean doktorea (EHU). Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da, Ikus-entzunezko Komunikazio eta Publizitate Sailean.
NOR Ikerketa Taldeko partaidea da eta zenbait ikerketetan hartu du parte, beti ere komunikabideen eraginari, ikus-entzunezko kontsumoari, eta hizkuntza gutxituei buruzkoetan. Ikertzailea izan da transmediatasunaren inguruko proiektuetan eta gazteen ikus-entzunezko kontsumoak eta IKTen eta online baliabideen erabileretan zentratutako lanetan. Gaur egun, Ikusiker ikerketa proiektuaren ikertzaile nagusietako bat da.
Multimedia Komunikazioa UPV/EHU-EITB master ofizialaren zuzendaria izan da. EITBren administrazio kontseilukidea X eta XI. Legegintzaldietan.
-

Edurne Ormazabal
Tabakalerako Zuzendari Nagusia
AZAROAK 6 Goizez 13:10 – 13:55 / ELKARRIZKETA
Eskubide kulturalak gauzatzea: aitortzatik praktikara
Edurne Ormazabal Azpiroz Tabakalerako, Donostiako Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroko, zuzendari nagusia da. 2018ko otsailean kargua hartu zuenetik, espazio hori sorkuntzaren, pentsamenduaren eta kultura garaikidearen nazioarteko erreferente gisa sendotzeko prozesua gidatu du. Haren zuzendaritzapean, Tabakalerak zeharkako ekosistema-eredu berezi bat garatu du, arte bisualak, ikus-entzunezkoen sektorea eta gizarte-berrikuntza uztartzen dituena, eta herritarrak zein sortzaileak proiektu instituzionalaren erdigunean kokatzen dituena.
Zentroan sustatu duen ikuspegi estrategikoaren ezaugarri nagusiak dira garrantzi handiko aliantza instituzionalak bultzatzea eta zientziaren nahiz teknologiaren arloko eragile nabarmenekin elkarlanean aritzea. Horri esker, kultur ekoizpena indartu eta Tabakaleraren nazioarteko proiekzioa zabaldu ahal izan dira. Haren kudeaketak lehentasuna eman dio publiko berriak erakartzeari eta sorkuntza garaikidea herritarrei hurbiltzeari. Hala, zentroa gaur egungo gizartearen eraldaketei erantzuten dien kultura-trukerako topagune bizi bihurtu da.
Kultura-kudeaketan egindako lan sendo hori komunikabideen eta kultura-industrien sektorean bi hamarkadatik gorako ibilbide nabarmenean oinarritzen da. Ormazabalek ardura handiko zuzendaritza-karguak bete ditu EiTB euskal talde publikoan. Bertan, eraldaketa eta estrategia digital korporatiboa gidatu zituen EiTBNeten buru, Gaztea musika-irratia zuzendu zuen eta multimedia talde osoaren merkataritza-zuzendaritza bere gain hartu zuen, kazetaritza-ikuspegia eta goi-mailako kudeaketa exekutiboa uztartuz betiere.
-

Cristina Ortega Nuere
Zuzendaria, 3WALKS
AZAROAK 5 Goizez 12:00 – 12:45 / MAHAI-INGURUA
Kultura praktikan behatuz: eredu anitzak, erronka partekatuak
Cristina Ortega Nuere 3WALKS zuzendaria eta Munduko Aisialdi Erakundeko (World Leisure Organization, WLO) zuzendari nagusia da 2016az geroztik. Aisialdian eta Giza Garapenean doktorea da Deustuko Unibertsitatean, eta bertan hogei urtetik gorako ibilbide akademiko eta ikertzaile zabala garatu zuen. Gaur egun, nazioarteko erakunde-erantzukizunak eta kultura-kudeaketaren eta kultura-politiken arloko graduondoko irakaskuntza uztartzen ditu.
Nazioartean ospe handiko aditua da kultura-politiketan, kultura-behatokietan eta kulturaren neurketan. ENCATCeko presidente ohia da, eta gaur egun erakunde horretako Kultura Behatokiak Indartzeko eta Etorkizuneko Politika Publikoak Diseinatzeko Kulturaren Neurketa Birpentsatzeko Lantaldeko buru da. Aurretik, ENCATCen kultura-behatokien nazioarteko sarea koordinatu zuen, eta 2010az geroztik Kulturaren Euskal Behatokiko Ebaluazio Batzordeko kidea da.
Bere lana ebidentzietan oinarritutako kultura-politiken diseinuan, kultura-adierazleetan, inpaktuaren ebaluazioan eta behatokiek kultura-ekosistemak ulertzeko eta politika publikoak bideratzeko duten eginkizunean oinarritzen da. Nazioarteko ikerketa- eta lankidetza-proiektu ugari zuzendu ditu eta haietan parte hartu du, UNESCOren eta Europako Batzordearen babesarekin garatutako ekimenak barne. Observatorios Culturales. Creación de mapas de infraestructuras y eventos (Ariel, 2010) lanaren egilea da, arlo horretako erreferentziazko argitalpena.
-

Marta Peirano
Teknologian eta boterean espezializatutako analista eta idazlea
AZAROAK 5 Arratsaldez 16:15 – 16:55 / ELKARRIZKETA
Datuen eta balioen artean: adimen artifizialaren etika kultura-behatokietan
Marta Peirano teknologian eta boterean espezializatutako analista eta idazlea da. Honako liburu hauen egilea da: El rival de Prometeo (2011), automaten eta adimen artifizialaren inguruko saiakera aitzindaria; El pequeño libro rojo del activista en la red (2015), Edward Snowdenen hitzaurrea duena; El enemigo conoce el sistema (2019), zaintzaren kapitalismoari buruzko best-sellerra; Contra el futuro (2022), krisi klimatikoaren aurrean promesa teknologikoei egindako kritika zorrotza; eta (re)programming (2022), adimen artifizialari eta kolapsoaren aurreko alternatiba politikoei buruzko elkarrizketa-bilduma. El País egunkariko eta Espainiako Irrati Nazionaleko kolaboratzailea da.
-

Jesus Prieto de Pedro
Eskubide Kulturalen Andrés Bello Katedraren titularra (Andrés Bello Hitzarmena, UC3M, UNED)
AZAROAK 6 GOIZEZ 13:10 – 13:55 / ELKARRIZKETA
Eskubide kulturalak gauzatzea: aitortzatik praktikara
-

Pierluigi Sacco
Ekonomiako irakaslea, Chieti-Pescarako Unibertsitatea
AZAROAK 5 Goizez 12:45 – 13:30 / MAHAI-INGURUA
Etorkizuneko behatokia diseinatzen: datuetatik erabakiak hartzera
AZAROAK 6 Goizez 10:30 – 11:00 / HITZALDIABigarren izaera: kulturak zer egiten duen eta nola ikus dezakegun
AZAROAK 6 Goizez 11:00 – 11:30 / SOLASALDIAJorge Fernández León eta Pierluigi Sacco solasean
-

Maitena Salinas
Kazetaria eta lidergo eta goi-errendimenduko komunizazioen mentorea
Saio guztietan
Foroaren gidaria
Salamancako Unibertsitate Pontifikalean Komunikazio Zientzietan lizentziatua da, eta ia hiru hamarkadako ibilbide profesionala du komunikazioaren, kazetaritzaren eta giza eskubideen ikerketaren arloetan.
Bere profilak kazetaritzako esperientzia eta diziplinarteko prestakuntza sendoa uztartzen ditu, giza eskubideei eta kultura-eskubideei arreta berezia eskainiz. Giza Eskubideetan unibertsitateko espezialista da Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU), eta kultura-eskubideei eta Nazio Batuen babes-mekanismoei buruzko prestakuntza espezifikoa jaso du Genevan, Human Rights Internship Program (NBE-UNESCO) programaren esparruan egindako prestakuntza-egonaldi baten bidez.
Coaching eta Mentoring arloko masterra du Errioxako Nazioarteko Unibertsitatean (UNIR). Horrez gain, lidergo inklusiboari buruzko prestakuntza jaso du Madrilgo Carlos III.a Unibertsitatean, lidergoari buruzkoa Process Work Institute erakundean, eta gizarte-berrikuntzari eta euskal kulturari buruzko ikasketak ere egin ditu. Prestakuntza horiek guztiek bere ibilbide profesionala sendotzen dute.
Bere ibilbidean zehar, komunikabideekin, administrazio publikoekin, unibertsitateekin, kultura-erakundeekin eta nazioarteko proiekzioa duten erakundeekin lan egin du. Komunikazio estrategikoan, elkarrizketa errazten eta ikuspegi nahiz jakintza-arlo desberdinen arteko loturak sustatzen espezializatu da.
-

Horacio Umpiérrez
Kultura eta Kultura Ondarearen sailburuordea, Kanarietako Gobernua
AZAROAK 6 Goizez 09:00 – 10:00 / MAHAI-INGURUA
Kultura-legeak eta kultura-eskubideak
Horacio Umpiérrez Sánchez Artearen Historian lizentziaduna da, eta Kanarietako kultura-kudeaketako erreferentziazko pertsonetako bat, hiru hamarkadatik gorako esperientziarekin kultura-politiken diseinuan eta garapenean, baita ondarearen kudeaketa publikoan ere. Gaur egun, Kanarietako Gobernuko Kultura eta Kultura Ondareko sailburuordea da.
Fuerteventurakoa jaiotzez, bere ibilbidea uharteko Cabildoko kultura-teknikari gisa hasi zuen 1980ko hamarkadan. 1995etik 1999ra Kanarietako Gobernuko Kultura zuzendari nagusia izan zen, autonomia-erkidegoko kultura-politikak sendotzeko funtsezko ekimenak sustatuz.
1990etik Fuerteventurako Cabildoko karrerako funtzionarioa da, eta hainbat ardura izan ditu, besteak beste, Kultura Zerbitzuko burua, Fuerteventurako Biltzar Jauregiko zuzendari-kudeatzailea, Juan Ismael Arte Zentroko zuzendaria, uharteko Museo eta Zentroen Sareko arduradun teknikoa eta Fuerteventura Film Commissioneko arduraduna.
Sektorearen profesionalizazioarekin konprometituta, Kanarietako Kultura Kudeaketako Elkarte Profesionalaren sortzaileetako bat da, eta kultura-plangintzako eta aholkularitzako hainbat organotan parte hartu du. Gaur egun, autonomia-erkidegoko eta Estatuko hainbat erakundetako kidea da, hala nola Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía museoko patronatukoa, Kanarietako Kultura Kontseilukoa, Kanarietako Ondare Historikoaren Kontseilukoa eta Kanarietako Kultura Garapenerako Institutukoa; horrela, artxipelagoko kultura-kudeaketa publikoa indartzen eta modernizatzen laguntzen du.
-

Josean Urdangarin
KSI Zerbitzuaren arduraduna. Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saila
AZAROAK 5 Arratsaldez 15:00 – 15:45 / MAHAI-INGURUA
Esperientziatik prospektibara: Kulturaren Euskal Behatokiaren 20 urte
Josean Urdangarin Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Saileko Kultura eta Kultura Industriak Sustatzeko Zuzendaritzako Kultura eta Sormen Industrien Unitateko (KSI) burua da. Euskal Filologian lizentziatua, 1989 eta 2002 artean Hizkuntza Plangintzako kudeatzaile eta arduradun gisa aritu zen lanean, ikerketa kualitatiboaren eta kuantitatiboaren arloetan, bai eta euskararen estatusaren plangintzarekin lotutako arloetan ere. Ondoren, Euskal Herrian kultura-politikak lantzen eta garatzen parte hartu zuen, bereziki Kulturaren Euskal Planaren esparruan. Gaur egun, Euskadiko kultura- eta sormen-industrien politiketarako estrategiak garatzen ditu.
-

Sinethemba Vitshima
Hegoafrikako Kultura Behatokiko ikertzailea
AZAROAK 5 Goizez 12:00 – 12:45 / MAHAI-INGURUA
Kultura praktikan behatuz: eredu anitzak, erronka partekatuak
Zortzi urtetik gorako esperientzia duen ikertzaile seniorra eta analista ekonomikoa da, kultura- eta sormen-industrien sektorean (KSI) eragin handiko ikerketa ekonomikoak, modelizazio estatistiko aurreratua eta proiektu estrategikoak garatzen eta gauzatzen.
Esperientzia zabala du estatu-mailako inkestak diseinatzen eta egiten, baita R, SAS, Excel eta EViews tresnen bidez eredu ekonometriko konplexuak aplikatzen ere, ebidentzietan oinarritutako politika publikoak eta erabaki estrategikoak hartzen laguntzeko.
Nazioarteko ikerketa-lanen egilekide izan da, eta Afrikaren eta Europaren arteko kultura- eta sormen-industriei buruzko ikerketetan Hegoafrikaren ekarpena gidatu du. Era berean, analisi espezializatuak eskaini dizkie nazioarteko hedabide eta erakundeei, besteak beste, CNNri eta Afrikako Garapen Bankuari, adimen artifizialaren erabilerari eta sormen-industrien joerei buruz.
Sormen-sektoreko gazteen garapen profesionala sustatzeko eta taldeen errendimendua indartzeko mentoretza-programa bat zuzendu du. Halaber, estatu-mailako erreferentziazko proiektuetan parte hartu du, hala nola Artists in Schools eta PESP ekimenetan, datuen osotasuna bermatuz eta Hegoafrikako Kultura Behatokiaren (SACO) datu-basea zabalduz.
Bere gaitasun analitiko bikainagatik, ikerketa-proiektuen gauzapenean erakutsitako lidergoagatik eta sektoreko eragileekin lankidetzan emaitzetara bideratutako ikuspegiagatik nabarmentzen da.
Sinethembak interes eta konpromiso berezia du gazteen garapenarekin, gizarte-eraldaketarekin eta kultura- eta sormen-industrietako talentu sortzaile gaztea sustatzearekin.
-

Alexandra Xanthaki
Nazio Batuen Erakundeko kultura-eskubideen arloko errelatore berezia
AZAROAK 6 Goizez 12:00 – 12:20 / HITZALDIA
Kultura-eskubideen gauzatzea nola neurtu: etorkizuneko bideak
Alexandra Xanthaki Nazio Batuen Erakundeko kultura-eskubideen arloko errelatore berezi izendatu zuten 2021eko urrian. Greziarra da, eta Erresuma Batuan bizi da. Bertan, Zuzenbideko irakaslea da Londresko Brunel Unibertsitatean.
Bere ibilbide akademikoan zehar, Xanthakik hainbat lan argitaratu ditu gutxiengoen eta herri indigenen kultura-eskubideei, kultura-aniztasunari, kultura-ondareari, kultura-eskubideen eta beste eskubide eta interes batzuen arteko orekari, eta giza eskubideen nazioarteko zuzenbidearen esparruan kulturaniztasunari eta integrazioari buruz. Gobernuz kanpoko erakundeekin eta gizarte zibileko eragileekin ere lan egin du, eta hainbat estaturi aholkularitza eman die gai horietan.
-

Rosario Zschoche Valle
Kultura Lurraldearen Unitateko burua, Kulturen, Arteen eta Ondarearen Ministerioa, Txile
AZAROAK 5 Goizez 12:00 – 12:45 / MAHAI-INGURUA
Kultura praktikan behatuz: eredu anitzak, erronka partekatuak
Geografoa, lurralde-kudeaketan aditua eta administrazio publikoko zuzendaritza-karguduna, 20 urtetik gorako esperientzia duena kultura-politiken diseinuan eta ezarpenean, lurralde-plangintzan eta lurralde-garapenean. 2019az geroztik, Kulturen, Arteen eta Ondarearen Ministerioko Kultura Lurraldearen Unitatea koordinatzen du, eta kultura-herritartasuna indartzera, lurralde-ekitatea sustatzera eta komunitateen garapen jasangarria bultzatzera bideratutako ekimenak gidatzen ditu, bai estatu-mailan, bai tokiko mailan.
Herritartasunaren eta Kultura Eskubideen programetan lurralde-ikuspegia txertatzea sustatu du, esku-hartzeen egokitasuna eta eragina indartzen dituzten fokalizazio- eta lehentasun-irizpideak bultzatuz. Era berean, Eskualde Identitatea, Kultura Sarea eta Komunitateko Kultura Guneak bezalako ekimenen diseinua eta sendotzea gidatu ditu, herritarren parte-hartzearen, kultura-identitatearen, lurralde-ekitatearen eta deszentralizazioaren printzipioak txertatuz, lurraldeen kultura-garapenari laguntzeko.
Kultura komunitateak indartzeko eta lurraldeetatik abiatuta garapena sustatzeko tresna dela sinesten du. Bere ibilbide profesionala pertsonak, erakundeak eta politika publikoak elkarlotzera bideratu du, tokiko errealitatean errotutako kultura-prozesuak bultzatzeko.
Bere lana estuki lotuta dago kultura-behatokiek lantzen dituzten erronkekin, bereziki kudeaketa publikorako ezagutza sortzeari eta erabiltzeari, lurraldeen arteko desberdintasunen azterketari, kultura-partaidetza indartzeari eta ebidentzian oinarritutako politika publikoak formulatzeari dagokienez.