Ingurumena

Hondakinak

Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Saila

Hondakinen lekualdaketa

Hondakinen lekualdaketa, bai Espainiako lurralde barruan bai herrialdeen artean, araudi zehatz baten bidez arautzen da, hondakinen trazabilitatea, segurtasuna eta ingurumen-kudeaketa egokia bermatzeko helburuarekin. Jarraian, bi lekualdaketa moten alderdi nagusiak laburbiltzen dira.

553/2020 Errege Dekretuak(leiho berri batean irekitzen da) arautzen du. Hondakin arriskutsuak eta ez-arriskutsuak autonomia erkidegoen artean edo erkidego berean lekualdatzea barne hartzen du.

Nahitaezko dokumentazioa

  • Tratamendu-kontratua
    • Lekualdaketaren aurretik formalizatu behar da, operadorearen eta kudeatzaile baimenduaren artean.
    • Gutxieneko edukia:
      • Zenbatetsitako kantitatea eta hondakinaren EHZ kodifikazioa.
      • Lekualdaketen maiztasuna.
      • Aurreikusitako tratamendua.
      • Onarpen-baldintzak eta, uko eginez gero, betebeharrak.
  • Identifikazio-dokumentua (DI)
    • Hondakinari laguntzen dio lekualdaketa osoan.
    • Barne hartzen ditu: jatorria, helmuga, kantitatea, hondakinaren izaera, operadorearen eta garraiolariaren datuak.
    • Funtsezkoa da trazabilitaterako, eta gutxienez 3 urtez gorde behar da ekoizle eta kudeatzaile bakoitzeko.
  • Aurretiko jakinarazpena (kasu batzuetan bakarrik)
    • Nahitaezkoa kasu hauetan:
      • Ezabatzeko lekualdaketak.
      • Hondakin arriskutsuak edo etxeko hondakin nahasiak lekualdatzea (LER 20 03 01) balorizatzeko.
      • Lekualdaketa bide elektronikoz egin baino 10 egun baliodun lehenago aurkeztu behar da. eSIR plataformari buruzko informazio gehiago: Traslado de residuos en el interior del territorio del Estado (leiho berri batean irekitzen da)
  • Alderdi gehigarriak
    • Kontserbazioa: dokumentu guztiak (kontratua, DI, jakinarazpena) kronologikoki artxibatu behar dira, gutxienez 3 urtez.
    • Erantzukizuna, uko eginez gero: langileak bermatu behar du hondakinaren itzulera edo ordezko norakoa, DI berri batekin batera.
    • Zehapenak: hondakinak eskatutako dokumentaziorik gabe eramatea arau-hauste larria edo oso larria da, eta zigor ekonomiko handiak ditu.

Betebehar ez-dokumental nagusiak

  • Hondakina behar bezala sailkatzea, EHZ kodearen arabera.
  • Araudiaren arabera etiketatzea eta ontziratzea (hondakin arriskutsuei arreta berezia jarrita).
  • Dagokion erregistroan inskribatutako garraiolari baimenduak erabiltzea.
  • Trazabilitatea betetzea: hondakina baimendutako kudeatzailearengana iristen dela bermatzea.
  • Agintari eskudunari gorabeheren berri ematea (errefusatzea, istripua, galera).
  • Erantzukizun partekatua: ekoizleak erantzule izaten jarraitzen du kudeatzaileak onartu arte.

(EB) 2024/1157 Araudiak eta 2022ko apirilaren 8ko 7/2022 Legeak arautzen dute. Hondakinen sarrera, irteera edo igarotzea barne hartzen du, EBko herrialdeen artean edo hirugarren herrialdeekin.

Nahitaezko dokumentazioa

  • Agintari eskudunaren aldez aurreko jakinarazpena eta baimena (esportazioa eta inportazioa).
  • Jakinarazlearen eta hartzailearen arteko kontratua, araudiaren araberako tratamendua bermatzeko.
  • Jarraipen-dokumentua (tracking document), hondakinarekin batera lekualdaketa osoan.

Epeak:

  • Aurretiazko baimena: hondakin motaren eta helmugaren arabera, aste batzuk iraun ditzake.

Kontserbazioa:

  • Gutxienez 3 urtez artxibatutako dokumentuak (barne-lekualdatzeetan bezala).

Betebehar ez-dokumental nagusiak

  • Nazioarteko sailkapena eta kodetzea (Basel/ELGA kodeak eta EHZ kodea).
  • Itzulketa edo kudeaketa alternatiboaren kasuan kostuak estaltzeko finantza-bermea edo asegurua.
  • Nazioarteko garraioaren baldintzak betetzea (salgai arriskutsuentzako ADR).
  • Debekuak eta murrizketak errespetatzea (adibidez, ELGE ez diren herrialdeetan deuseztatzen diren hondakinak).
  • Jakinarazlearen erantzukizuna, azken balorizatu/ezabatu arte.
  • Mugimenduen berri ematea eta agintari eskudunei tratamendua berrestea.

Espainiako lurralde barruan: eSIR

Espainian hondakinen lekualdaketa elektronikoki izapidetzen da, batez ere eSIR plataformaren bidez (Hondakinen Informazio Sistema), Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak kudeatua.

Izapidetze elektronikoa derrigorrezkoa da aurretiazko jakinarazpenaren mende dauden hondakinen lekualdaketetarako, 553/2020 Errege Dekretuaren 3.2 artikuluaren arabera. Hauek barne hartzen ditu:

  • Ezabatzera bideratutako hondakin arriskutsuak eta ez-arriskutsuak.
  • Hondakin arriskutsuak eta etxeko hondakin nahasiak (LER 20 03 01), balorizatzekoak.

Mugaz gaindikoa: DIWASS

2026ko maiatzaren 21etik aurrera, 2024/1157 (EB) Erregelamenduari (leiho berri batean irekitzen da) lotutako hondakinen lekualdaketa guztiak elektronikoki kudeatu beharko dira DIWASS. 

2026ko apirilaren 21etik aurrera erregistratu ahal izango dira operadore ekonomikoak DIWASSen.

Agintari eskudunak behar bezala erregistratu eta onartutako operadoreek bakarrik esku hartu ahal izango dute lekualdaketetan.

Laburbilduz, DIWASSen jardun ahal izateko, honako urrats hauek bete behar dira, hurrenkera honetan:

  1. EU Login kontu bat sortzea edo edukitzea.
  2. Operadore ekonomikoa sortzea eta haren onarpena eskatzea.
  3. Lotutako kokalekuak sortzea (NIMA).
  4. Agintari eskudunaren aurrean ordezkaritza egiaztatzea.

Nork erabili behar du DIWASS?

2025/1290 (EB) Erregelamenduan definitutako operadore ekonomiko guztiak, hau da: Jakinarazlea, lekualdaketa bat antolatzen duen pertsona, agentea, negoziatzailea, garraiolaria, hartzailea, hondakinen ekoizlea edo hondakinak kudeatzeko instalazioa, DIWASS erabili beharko dute webgune honen bidez: Iniciar sesión - ENV-TRACES (leiho berri batean irekitzen da)

DIWASS lehen aldiz erabili ahal izateko urratsak

  • Erabiltzaileak EBko saio-hasierako kontua erabili beharko du. Erabiltzaileak EBko saioa hasteko kontu bat badu Batzordearen sistemekin aurrez elkarreragin duelako, DIWASSera sartzeko erabil dezake. Erabiltzaileak oraindik ez badu EBko saio hasierako konturik, bat sortu beharko du eskuliburuko urratsei jarraituz (How do I create my EU Login account? - EU Login Portal - European Union (leiho berri batean irekitzen da)).

    Batzordeak urratsez urratseko gida bat prestatu du plataformarako sarbidea azaltzeko. (Getting started (leiho berri batean irekitzen da))
  • DIWASSeko operadore ekonomikoa identifikatzeko:
    • EORI erabiltzeko betebeharra dagoenean, hori izango da identifikatzaile nagusia, eta "EORI" eremuan jaso beharko da.
    • Operadorea ez badago behartuta EORI edukitzera, identifikatzaile nagusi gisa IFZ erabiliko da, eta "TIN" eremuan adierazi beharko da.

EORI zenbakiari eta hori erregulatzen duen araudiari buruzko informazio gehiago duzu esteka honetan: Agencia Tributaria: Registro e identificación de operadores económicos (EORI) o de asociación EORI-NIF (leiho berri batean irekitzen da)

  • Ondoren, erabiltzaileak DIWASSen sortu beharko ditu kokalekuak. Ingurumena Identifikatzeko Zenbakia (aurrerantzean, NIMA) erabiliko da kokalekuak identifikatzeko.
  • Erabiltzaileak, ondoren, operadoreak/kokalekuak egiaztatu beharko ditu, eta ordezkaritza egiaztatzen duen agiria bidali beharko dio agintaritza eskudunari, Eusko Jaurlaritzaren Erregistro Elektroniko Orokorraren (leiho berri batean irekitzen da) bidez. Prozedura espezifikorako APODERA tresnaren bidez C motako ahalordetze bat egitea gomendatzen da: Izenburua: Operadore ekonomikoen ordezkaritza Digital Waste Shipment Systemen (DIWASS). APODERAri eta ahalordetzeei buruzko informazio gehiago duzu esteka honetan: apodera - Registro electrónico de apoderamientos (leiho berri batean irekitzen da)

Azken aldaketako data: