Boletín Oficial del País Vasco

206. zk., 2026ko urriaren 28a, asteazkena

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

INDUSTRIA, TRANTSIZIO ENERGETIKO ETA JASANGARRITASUNAREN SAILA

4535

EBAZPENA, 2026ko irailaren 16koa, Ingurumen Administrazioaren zuzendariarena, zeinaren bidez formulatzen baita Gautegiz-Arteagako udal-mugarteko «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV-ko erdi-tentsioko linea 9107. eta 9084. euskarrien artean lurperatzeko proiektuaren ingurumen-inpaktuaren txostena. Proiektua i-DE, Redes Eléctricas Inteligentes S.A.U.k sustatu du.

AURREKARIAK

2026ko ekainaren 25ean, Bizkaiko Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuneko Lurralde Ordezkaritzak osatu zuen Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzaren aurrean Gautegiz-Arteagako udal-mugarteko «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV-ko goi-tentsioko linea 9107. eta 9084. euskarrien artean lurperatzeko proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatuaren hasiera (aurrerantzean, Proiektua), i-DE, Redes Eléctricas Inteligentes S.A.U.k sustatua.

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen aplikazio-esparruan egin da eskabidea, eta arau horrek arautzen ez dituen alderdietan, berriz, Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen aplikazio-esparruan.

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikulua betez, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren zuzendariak kontsulta-izapidea abiarazi zuen 2026ko uztailaren 9an, ukitutako administrazio publikoei eta interesdunei kontsulta egiteko. Era berean, organo substantiboari jakinarazi zitzaion izapidea hasi zela.

Halaber, espedientean jasotako dokumentuak eskuragarri egon ziren Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren web-orrian, interesdun orok aukera izan zezan ingurumenaren arloan egokitzat jotzen zituen oharrak egiteko.

Jasotako txostenak aztertuta, egiaztatu da ingurumen-organoak badituela ingurumen-inpaktuaren txostena egiteko behar diren judizio-elementu guztiak, Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikuluari jarraikiz.

ZUZENBIDEKO OINARRIAK

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 60. artikuluan xedatutakoaren arabera, dagokion ingurumen-ebaluazioko prozeduraren mende jarri beharko dira, nahitaez, ingurumenean efektu nabarmenak izan ditzaketen plan, programa eta proiektuak, bai eta haien aldaketak eta berrikuspenak ere, ingurumen-babes handia bermatzeko eta garapen jasangarria sustatzeko.

Proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatua egin behar zaio, Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 76.2 artikulua aplikatuz, II.E eranskineko 3. epigrafeari erantzuten baitio: «Beste proiektu batzuek, II.D eranskinekoak ez direnek, zuzenean edo zeharka, bakarrik edo beste plan, programa edo proiektu batzuekin batera, eragin nabarmena izan badezakete naturagune babestuetako batean edo natura-ondarea kontserbatzeko araudiaren arabera babes-araubidea duten naturaguneetan.»

Proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-espedientean dauden dokumentu teknikoak eta txostenak aztertu ondoren, eta ikusita proiektuaren ingurumen-dokumentua zuzena dela eta indarrean dagoen araudian xedatutako alderdietara egokitzen dela, Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak ingurumen-inpaktuaren txosten hau egin du (organo hori da eskuduna Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen abenduaren 3ko 410/2024 Dekretuaren arabera). Bertan aztertzen da ea aipatutako proiektuak ingurumenean efektu nabarmenak izan ditzakeen eta, horren ondorioz, proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arruntaren prozedura egin behar zaion; hala ez den kasuetan, proiektua garatzean ingurumena egokiro babesteko bete beharreko baldintzak ezartzen dira txostenean.

Kontuan hartu dira abenduaren 9ko 10/2021 Legea, Euskadiko Ingurumen Administrazioarena; abenduaren 9ko 21/2013 Legea, Ingurumen-ebaluazioari buruzkoa; abenduaren 3ko 410/2024 Dekretua, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena; urriaren 1eko 39/2015 Legea, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; urriaren 1eko 40/2015 Legea, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena, eta aplikatzekoa den gainerako araudia. Horiek horrela, hau

EBAZTEN DUT:

Lehenengoa.– Ingurumen-inpaktuaren txostena egitea Gautegiz-Arteagako udal-mugarteko «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV-ko erdi-tentsioko linea 9107. eta 9084. euskarrien artean lurperatzeko proiekturako (aurrerantzean, Proiektua), i-DE, Redes Eléctricas Inteligentes S.A.U.k sustatua, honako baldintza hauetan:

A) Proiektuaren xedea behar diren lanak egitea da «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV/C goi-tentsioko linea 9107. eta 9084. euskarrien artean lurperatzeko, beren deribazioekin batera, gainazaleko bi transformazio-zentro trinko berri eraikitzea, «Islas Castillo Barria» eta «Islas Barria» izenekoak, «Islas Castillo» (200604560) eta «Islas» (200604130) izeneko aire zabaleko zentroen ordez, eta LA-56 motako aireko linea desmuntatzea 9107. eta 9084. euskarrien artean.

B) Ebazpen honetan, zeinaren bidez ingurumen-inpaktuaren txostena ematen baita Gautegiz-Arteagako udal-mugarteko «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV-ko goi-tentsioko linea 9107. eta 9084. euskarrien artean lurperatzeko proiekturako (aurrerantzean, Proiektua), proiektuaren ingurumen-dokumentuaren edukia aztertzen da, abenduaren 9ko 10/2021 Legearen II.F eranskinean ezarritako irizpideekin bat etorriz:

1.– Proiektuaren ezaugarriak.

Proiektuak erdi-tentsioko lurpeko linea elektriko berri bat egitea aurreikusten du, 2.303 m-ko luzera izango duena guztira, 160 mm-ko diametroko hodidun kanalizazio baten bidez, transformazio-zentro berriak lehendik dagoen sare elektrikoarekin lotzen dituzten hiru zatitan banatuta. Jarduketak 2.156 m-ko kanalizazioa barne hartzen du; haietatik 2.046 m exekuzio berrikoak dira eta 110 m lehendik dagoen kanalizaziokoak. Jarduketaren barruan sartuta dago, baita ere, 48 kutxatila instalatzea.

Lurpeko linea berria «Islas Bekobarria TZT» transformazio-zentroan hasten da. Puntu horretatik, irteera lehendik dagoen kanalizazio baten bidez egiten da, eta, ondoren, Isla Bekoa kaleko plataformaren gaineko kanalizazio berri baten bidez, haren eta BI-3234 errepidearen arteko elkarguneraino. Puntu horretatik aurrera, proiektatutako kanalizazioa landa-izaerako lurzatietatik igarotzen da, errepide horrekiko paraleloan, eta 5 metroko segurtasun-distantzia mantentzen du hura mugatzen duen perimetro-hormarekiko. Jarraian, zanga Portua, Muniategi eta Ozollo kaleetako plataformaren gainean proiektatzen da. Era berean, transformazio-zentro berri bat ezartzea aurreikusten da, zehazki, «Islas Castillo Barria» ZTZ, Muniategi kalearen ondoko lurzati batean. «Islas Barria» ZTC ere ezartzea aurreikusten da, Ozollo kalearen ondoko lurzati batean. Azkenik, Ozollo kalearen eta Gaztelubide kalearen arteko bidegurutzean, linea elektriko berria lehendik dagoen kanalizaziotik igarotzen da berriro, «Castillo Artega TZ» CR.O.rako sarreran duen konexiora arte.

Erdi-tentsioko lurpeko lineak 5 metroko luzera duen gurutzatze bat egiten du izenik gabeko ur-korronte batekin. Gurutzatzea aire zabaleko zanga baten bidez egingo da, ibilguaren jariatze-baldintzak aldatu gabe.

i-DE-ren kanalizazioa instalatzeko obrak eragindako eremu guztiak lehendik dauden material eta zoladura berberekin birjarriko dira.

Linea berriaren obrak amaitu ondoren, 13,2 kV S.C.– ko aireko linea desmuntatuko da, «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta», 9107. eta 9084. euskarrien artean. Desmontatu beharreko linea-tarteak honako hauek ditu: 2.340 metroko aireko eroalea (LA-56), zenbait motatako 29 euskarri (zurezkoak, hormigoizkoak eta txapazkoak), 5 maniobra-elementu eta aire zabaleko 2 transformazio-zentro.

Euskarrien desmuntatzea zenbait fasetan egingo da, eta, hasteko, eroaleak, destentsatuz, deskonektatuko dira. Ondoren, euskarriak garabi baten laguntzaz desmuntatuko dira eta oinarrian ebakiko dira. Gero, gurutzetak eta burdineria desmuntatuko dira eta sortutako materialak kendu, kudeatzaile baimenduari eramateko. Azkenik, hormigoizko idulkia pikatuko da gutxienez 30 cm-ko sakonerara arte lursailaren sestraren azpitik, eta, ondoren, eragindako eremua trinkotuko da. Ez da aurreikusten eraispenerako obra osagarririk egitea.

Hauek dira desmuntatzeko eta txatar bihurtzeko aurreikusitako jarduketak: Zura, hormigoia eta txapa motako 29 euskarri; 9087, 9086., 2002., 1901. eta 9088. euskarrietako maniobra-elementuak eta 9107. eta 9084. euskarrien artean dagoen aireko linea, beren deribazioekin batera. Era berean, «Islas Castillo» AKTZ (200604560) eta «Uharteak» AKTZ (200604130) desmuntatzea aurreikusten da.

Bi transformazio-zentro berriak («Islas Castillo Barria» TZT eta «Islas Barria» TZT) hormigoizko prefabrikatuak izango dira, eta funtzionatzeko behar dituzten ekipoak eta instalazioak izango dituzte. Fabrikako fabrikazioak eta ekipamenduak kalitate uniformea bermatzen dute, eta instalazio-puntuan egin beharreko obra zibileko eta muntaketako lanak murriztea ahalbidetzen dute.

TZ bakoitzak 2,10m luze, 2,10m zabal eta 2,05m garai ditu kanpoaldean, eta 4,41m²-ko azalera hartzen du. TZ eraikinak dielektrikoa biltzeko foso bat izango du, transformadorearentzako edukiera nahikoa duena. Foso hori legarrez estalita egongo da fluidoa xurgatzeko, likidoa kanpora isurtzea saihesteko eta sute-kasuan kalteak minimizatzeko.

Proiektuak ukitutako lursailak linearen igarobide-zorren mende geratuko dira. Igarobide-zor horiek beren baitan hartuko dute azpiegitura-elementuei lotutako betiko okupazioa, bai eta obrak egiteko beharrezkoa den aldi baterako okupazioa eta mantentze-lanetarako sarbidea ere.

Lurpeko kanalizazio berria eta TZ berriak instalatzeko lanei dagokienez, ibilbidearen zatirik handienean ez da obran sartzeko bide berririk eraiki beharko, lehendik daudenak erabiltzea aurreikusten baita.

Nolanahi ere, BI-3234 errepidearekiko paralelismoan, 39+000 eta 39+230 K.P.en artean, kanalizazioa errepidearen jabari publikotik egitea ezinezkoa denez, kanalizazioa lurzati pribatuetatik paraleloki egin beharko da. Ondorioz, landa-bide bat ireki beharko da, eta, kanalizazioa egiteko, 3 m-ko zabalerako zerrenda bat okupatu beharko da; sarbide horrek 267 m-ko luzera du.

Gainera, makineria lehendik dagoen linea desmuntatzeko eremu batzuetara iritsi ahal izateko, bidez kanpo egin beharko da sarbidea, lurzoruaren gainean 3 m-ko zabalerako korridoreak erabiliz.

9092, 9093 eta 9094 euskarrien kasuan, kableak, krisketak eta isolatzaileak desmuntatzeko sarbidea oinez egingo da; hasiera batean, baztertu egin da hormigoizko euskarri horiek kentzea, lurzorua putzuz beterik baitago –eta horrek makineria sartzea ezinezko egiten baitu– eta eremuaren ingurumen-sentsibilitateagatik.

Makinen bidezko sarbide berriek 6.754 m²-ko azalera hartuko dutela kalkulatzen da.

Obrak egiteko, guztira 12.291 m²-ko aldi baterako okupazioa aurreikusten da, lurpeko kanalizazio berria instalatzeko behar den lan-plataformari dagokiona. Kanalizazio horrek 3 m-ko zabalerako zerrenda bat hartuko du trazaduraren 2.046 m-tan zehar (6.138 m²); hari gehitu behar zaizkio bi transformadore-zentro berriei lotutako plataformak (200 m²) eta lehendik dagoen linea desmuntatzeko lanetarako beharrezkoak diren sarbideak (5.992 m²).

Metaketei dagokienez, berehala kendu behar ez diren indusketako materialak hondeaketaren ertzaren gainean pilatuko dira, ondoren zangak betetzeko.

Lur-mugimenduei dagokienez, guztira 863,16 m³-ko indusketa-bolumena aurreikusten da; haietatik 838,86 m³ lurpeko linea elektrikorako zanga egiteari dagozkio, eta 24,3 m³ bi transformadore-zentro berriak instalatzeari.

Alternatibei dagokienez, 0 alternatiba edo «esku-hartzerik ezarena» eta lurpeko linea berriaren trazadura-alternatiba bat –«bakarra» deitutakoa– aurreikusten dira; azken hori proiektuak garatutakoari dagokio.

0 alternatiba baztertu egin da, hain zuzen ere, proiektuaren xede den aireko linea elektrikoak gaur egun duen narriadura-arriskuagatik eta erabiltzaileei zerbitzuaren kalitatea eta jarraitutasuna bermatzeko beharrarengatik, kontuan hartuta aukerarik ez dagoela gaur egungo eskaerari beste azpiegitura batzuen bidez erantzuteko.

Alternatiba «bakarrak» eremu sentikorrenak saihestuko dituen trazadura diseinatzea bilatzen du, betiere segurtasun-tarteak eta indarreko sektore-legediak ezarritako baldintzak errespetatuz eta ahalik eta luzera laburrena izanda. Ingurumen-dokumentuaren arabera, kontuan hartuta luzera-parametroak, lehendik dauden errepide eta bideekiko hurbiltasuna, hidrologiaren gaineko eragina, babestutako eremuen gaineko eragina eta baldintzatzaile teknikoak, ez dago Gautegiz Arteagako udalerrian ingurumen-eragin txikiagoa duen alternatibarik linea berria lehendik dauden bideen azpitik lurperatzeko proposamena baino; izan ere, alternatiba horrek, proposatutako trazaduraren arabera, honako abantaila hauek ditu:

– Afekzio berriak saihesten ditu: proposatutako lurpeko linea elektriko berriaren zatirik handiena lehendik dauden bideetan edo BI-3234 errepidea mugatzen duen kanpoko hormaren ondoko eremuetan proiektatzen da.

– Murriztu egiten ditu proiektuak inguruko espazio babestuetan eta bertan dauden Batasunaren intereseko habitatetan (BIH) eragin ditzakeen afekzioak.

– Ibilbide osoan, lehendik dauden asfaltatutako bideetan edo haiei erantsitako eremuetan aurreikusitako lurpeko kanalizazio bidez planteatzen da. Ondorioz, ikusizko inpaktu txikiagoa izango duela espero da, elementu antropiko berri batek paisaian izango duen intrusio-efektua oso txikia izango da eta.

– Kanalizazio berria nagusiki lehendik dauden landa-bideen gainean edo BI-3234 komunikazio-bideari erantsitako eremuetan proiektatzen denez, galarazita edo murriztuta geratzen da nekazaritza-erabilerako lurzatiak okupatzea; horrela, lehen sektorean inpaktu negatiboak saihesten dira, ustiategien ekoizpen-gaitasuna galtzeak eragindakoak.

– Desagertu egiten da inguruko hegaztiek aireko trazaduraren ondorioz talka egiteko edo elektrokutatzeko duten istripu-arriskua.

2.– Proiektuaren kokalekua.

Jarduerak Okako Unitate Hidrologikoan (UH) daude, Kantauri Ekialdeko Hidrografia Demarkazioaren barruan (ES017), barne-arroen eremuan. Eremuan ur-korronte izengabe bat dago (Koord. UTM ETRS 89: X: 527.824; Y: 4.800.597), linea berria eta desegingo den linea gurutzatzen dituena, eta Omaerreka ibaira isurtzen da. Bi ur-korronte horiek barneko Oka trantsizioko ur-masaren (ES111T046010 kodea) parte dira. Ur-masa hori itsas urak nagusi dituen marearteko estuario atlantiko motakoa da, naturaltzat sailkatua, eta, proiektuaren eremuaren inguruan, egoera ekologiko Txarra eta egoera kimiko Ona ditu 2020-2024ko ebaluazio-aldirako.

Proiektua bat dator itsas-lehorreko jabari publikoaren zedarri-eremuarekin eta zortasun-eremuarekin. Gainera, Kantauri Ekialdeko Demarkazio Hidrografikoko Plan Hidrologikoko (2022-2027) eremu babestuen erregistroko elementu hauek ukitzen ditu: Mantenugai-ekarpenarekiko sentikorrak diren eremuak hartzeko eremuak (Okako estuarioa, ESCA638 kodea), mantenugai-ekarpenarekiko sentikorrak diren eremuak (Okako estuarioa, ES017MSPFES111T046010; ES017MSPFES111T046020 kodea), espezie mehatxatuen interes bereziko eremuak (bisoi europarra), RAMSAR hezegunea (A1B3 kodea), Atxerre lurpeko erreserba hidrologikoa eta ur-ingurunearekin lotutako habitatak eta espezieak babesteko eremuak (ES0000144 HBBE Urdaibaiko itsasadarra eta ES2130007 KBE Urdaibaiko itsasertzak eta padurak).

Proiektua teilakatuta dago EAEko Hezeguneen Inbentarioko I. Taldean sartutako «Urdaibaiko Padura» hezegunearekin eta Mundaka-Gernikako itsasadarreko Ramsar hezegunearekin.

Ikuspuntu hidrogeologikotik, eremua Ereñozar lurpeko ur-masaren gainean dago (ES017MSBTES111S000008 kodea), eta bat dator interes hidrogeologikoko eremuarekin, bai eta EAEko lurpeko ur-masen «Atxerre» eta «Ereñozar_Kuaternarioa» sektoreekin ere.

Proiektuaren eremua bat dator EAEko Interes Geologikoko Lekuen Inbentarioan (geoEuskadi) sartuta dagoen «Gernikako Antiklinorioa» interes geologikoko lekuarekin (IGL 13). Gainera, ingurumen-dokumentuak aipatzen du kointzidentzia dagoela Urdaibaiko Biosfera Erreserbako Interes Geologikoko Lekuei buruzko azterlanean inbentariatutako bi lekurekin: Okaren goi-estuarioa (GIGLIG0040) eta Gernikako Diapiroa (GIGLIG0028). Aipatzekoa da proiektua hurbil dagoela Oka ibaiaren estuarioko goiko zatia den IGL 98tik (interes geologikoko lekua).

2019ko Eunis kartografiaren arabera, proiektuaren eremuan bazkatutako larreak eta manipulatu gabeko larreak dira nagusi; gainera, linea berria igaroko den bideen inguruan, hostozabal mistoen harizti, kantauriar artadi, kantauriar lizardi-sahasti, baso-landaketa eta landaredi ruderal nitrofiloen orbanak identifikatu dira. Horiek bat datoz 9340 KBEarekin (Quercus ilex eta Quercus rotundifolia artadiak) Portua kaleko zatian, BI-3234 errepidetik gertu, bai eta noizean behin 91E0 lehentasunezko KBEarekin ere (Alnus glutinosa eta Fraxinus excelsior baso alubialak; Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae).

Lurzoru naturalean proiektatutako kanalizazio berriaren zati bakarra, BI-3234 errepidearekiko paraleloa dena, konifero exotikoen landaketa gisa kartografiatutako unitate batekin bat dator; nolanahi ere, Ingurumen Dokumentuaren arabera, zati hori fase gaztean edo degradatuan dauden harizti azidofiloei edo baso mistoei dagokie. Gainera, Arteagako dorrearen inguruko bideari lotutako zuhaixka- eta zuhaitz-landaretza hostozabalen baso misto gisa identifikatzen da.

Desmuntatu beharreko aireko linea bat dator, batez ere, bazkatutako larreekin eta manipulatu gabeko larreekin; hala ere, 9099. eta 9102. euskarrien inguruan, hostozabalen baso mistoaren masa bat dago, eta 9098. eta 9092. euskarrien artean, lerro hori bat dator Batasunaren intereseko habitat hauekin: 1330 KBE: Paduretako ihi-larre halofiloak; 1130 KBE: Estuarioak; 1140 KBE: Itsasbeheran urak estaltzen ez dituen lokatz- edo harea-lautadak

Lehendik dagoen linea elektrikoa desmuntatzeko bidez kanpoko sarbideak larre-eremuetan garatzen dira nagusiki; halere, 9096., 9097. eta 9098. euskarrietara iristen denak 91E0 lehentasunezko KBE gisa kartografiatutako masa bat zeharkatzen du.

Faunari dagokionez, Urdaibaiko itsasadarra Bisoi Europarra (Mustela lutreola) Kudeatzeko Planaren interes bereziko eremua da (IBE), ekainaren 19ko 118/2006 Foru Dekretuaren bidez onartua. Proiektuaren eremua Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuaren 2016ko maiatzaren 6ko Aginduak (2016/05/23ko EHAA, 96. zk.) izendatutako hegaztiak babesteko eremuaren barruan geratzen da. Hain zuzen ere, desmuntatu beharreko linea elektrikoa (Kosta-Urdaibai-Gaztelugatxe) abuztuaren 29ko 1432/2008 Errege Dekretuaren 6. eta 7. artikuluetan ezarritako preskripzio teknikoekin bat ez datozen goi-tentsioko aireko linea elektrikoen artean dago; errege-dekretu horren bidez, goi-tentsioko aireko linea elektrikoetan hegaztiak talka egitetik eta elektrokutatzetik babesteko neurriak ezartzen dira. Jarduera-eremuaren iparraldean, interes bereziko eremu bat dago, hegazti nekrofagoen elikadura babesteko ere badena.

Proiektua Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren barruan kokatzen da, eta kointzidentziak ditu ES0000144 Urdaibaiko Itsasadarra Babes Bereziko Eremuarekin (BBE), ES2130007 Urdaibaiko Itsasertz eta Padurak Kontserbazio Bereziko Eremuarekin (KBE), Mundaka-Gernika Itsasadarra RAMSAR Nazioarteko Garrantziko Hezegunearekin eta Naturagune Garrantzitsuen Katalogo Irekiko «Mundakako Itsasadarra» gunearekin. Bat dator, halaber, EAEko Azpiegitura Berdeari (EJ) dagozkion zenbait egitura-elementurekin: Urdaibaiko padura (A1B3 kodea), Mundakako itsasadarra, Natura 2000 Sarea (ES2130007 KBE eta ES0000144 HBBE) eta Urdaibaiko Erreserba; gainera, Bizkaiko Azpiegitura Berde-Urdineko (Bizkaiko Foru Aldundia) elementu hauekin bat dator: «Urdaibai» nukleo-eremua (AN11 kodea) eta Moteltze Eremua (AM01 kodea).

BI-3234 errepidearen paraleloan proiektatutako zanga «Atxarrea» 351 zenbakiko onura publikoko mendiaren ondotik igarotzen da, eta errepidetik bertatik bereizten da.

Paisaiaren ikuspuntutik, proiektuaren eremua Mundakako ikus-arroan (404 kodea) sartzen da; arro horri paisaia-balio altua esleitu zaio, eta EAEko Paisaia Berezien eta Azpimarragarrien Katalogo Irekian (EJ, 2005) katalogatuta eta inbentariatuta dago.

Kultura-ondareari dagokionez, jarduketa-eremuaren inguru hurbilean Arteagako dorretxea (20. fitxa) eta San Roke baseliza (2. fitxa) daude; biak ala biak Kultura, Gazteria eta Kirol sailburuordearen 1997ko maiatzaren 5eko Ebazpenean jasota daude (ebazpen haren bidez, Gautegiz-Arteagako (Bizkaia) Arkeologia Susmoko Guneen Adierazpena egiten da). Halaber, proiektatutako linea elektrikoaren trazadura Arteagako gazteluaren babes-ingurunearen (15. fitxa) ertzetik igaroko da; gaztelu hori kultura-ondasun gisa inskribatuta dago, monumentu-kategorian, Kultura sailburuaren 2001eko apirilaren 26ko Aginduaren bitartez, zeinaren bidez Euskal Kultura Ondarearen Inbentario Nagusian sartzen baita.

Ingurumen-arriskuei dagokienez, baztertu egin dira uholde-arriskuarekin, sismikotasunarekin eta SEVESO enpresetatik hurbil egotearen ondoriozko arrisku kimikoarekin lotutako arriskuak, bai eta salgai arriskutsuen garraioan istripuak izateko arrisku handia duten errepide edo trenbideak hurbil egoteak dakarren arriskua ere. Era berean, proiektua ez dator bat jarduera edo instalazio potentzialki kutsatzaileak dituzten lurzoruen inbentarioan sartutako lurzoruekin; nolanahi ere, bai dator bat akuiferoak kutsatzeko zaurgarritasun handia eta oso handia duten eremuekin.

3.– Balizko inpaktuaren ezaugarriak.

Proiektua garatzearen ondorio nagusiak obrak gauzatzeko fasean gertatuko dira. Afekzioak, nagusiki, honako hauek eragingo dituzte: linea elektriko lurperatu berrirako zanga induskatzeak –bereziki Isla Bekoa kalearen eta BI-3234 errepidearen arteko elkargunetik Portua kaleko plataformaraino doan lurreko zatian–, linea elektriko lurperatu berriak izenik gabeko ur-ibilgua zeharkatzeak, kutxatilak jartzeak eta transformazio-zentro berriak instalatzeko bi plataforma egokitzeak; horrez gain, lubaki osoan zehar 3 metroko aldi baterako okupazioa egongo da (6.138 m²), eta 200 m²-ko lan-plataforma bat okupatuko da transformazio-zentro berriak eraikitzeko.

Horri afekzio hauek gehitu behar zaizkio: lehendik dagoen linea elektrikoa desmuntatzeko lanen ondoriozkoak, transformazio-zentro berriak («Islas Castillo» (200604560) eta «Islas» (200604130)) eraikitzearen ondoriozkoak eta makineria baliatuta egiten diren bidetik kanpoko sarbide berrietarako 6.754 m² okupatzearen ondoriozko afekzioak.

Eraldatu gabeko lurzoruaren okupazioari dagokionez, aurkeztutako dokumentazioak adierazten du BI-3234 errepidearen paraleloan lurzoru herdoilean proiektatutako kanalizazio berriko 268 metroko zatian (804 m²) eta transformazio-zentro berrietan (8,82 m²) gertatuko dela.

Aurreikusitako jarduketak gauzatzeak, guztira, 863,16 m³-ko lur-mugimenduak eta, ondorioz, indusketa-soberakinak eragingo ditu; mugimendu horiek afekzioak sor ditzakete hidrologian eta uren kalitatea gutxitu dezakete, solido esekiak ekar ditzaketelako.

Ingurumen-dokumentuaren arabera, proiektatutako kanalizazio elektrikoa gauzatzeak zuhaitz- eta zuhaixka-ale hauek ukituko ditu: 74 arte (Quercus ilex), 4 haritz (Quercus robur), 90 ereinotz (Laurus nobilis), 13 lizar (Fraxinus excelsior), 38 sahats (Sambucus nigra), 10 gurbitz (Arbutus unedo), gereziondo 1 (Prunus avium), 46 aranondo (Prunus sp.) eta 2 sahats (Salix atrocinerea).

Transformazio-zentroak eraikitzeak, ziur aski, belar-landarediari soilik eragingo dio.

Lehendik dagoen linea eraistearen inpaktuei dagokienez, aipatzekoa da 91E0 lehentasunezko KBEari eragingo zaiola, 9096., 9097. eta 9098. euskarrietarako aldi baterako bidetik kanpoko sarbideen ondorioz, bai eta 9099. eta 9102. euskarrien artean dagoen hostozabal mistoen basoari ere. Bestalde, 9098. eta 9092. euskarrien arteko linea desmuntatzeak 1130., 1330. eta 1140. KBEei eragin diezaieke; halere, afekzio hori murriztu egingo da, baztertu egin baita hormigoizko 9092., 9093. eta 9094. euskarriak kentzea, lurra putzuz beterik dagoenez makineria ezin baita sartu. Gauzak horrela, sarbide hori oinez egingo da kableak, gurutzetak eta isolatzaileak desmuntatzeko.

Bestalde, obra-fasean lurrak iraultzeak erraztuko du landare-espezie inbaditzaileak sartzea, eta espezie horiek ugaltzeko arrisku-faktore bat da.

Eragindako landaredia berrezartzeari dagokionez, ingurumen-dokumentuak adierazten du ezen, behin jarduketak amaituta eta zuhaiztian izandako benetako afekzioa zehaztasunez finkatuta, leheneratze-proiektu bat idatziko dela, kendutako zuhaitz-aleak ordezkatzea jasoko duena; ahal denean lehentasuna emango zaio eragindako lursailetan konpentsazio-landaketak egiteari, jabeekin adostuta. Akordio horiek lortzen ez badira, eskumena duen administrazioari inguru hurbilean kokapen alternatiboak identifikatzeko eskatuko zaio, leheneratze-landaketak egiteko egokiak izan daitezen; horrela, zuhaitz-masaren galera konpentsatzea eta jarduketaren ingurumen-integrazio egokia bermatuko dira. Garrantzitsua da eragindako eremuak ahalik eta lasterren landareztatzea, espezie inbaditzaileak sartzeko arriskua murrizteko.

Faunari dagokionez, proiektuak bisoi europarrarentzako interes bereziko eremu batean egiteko obrak jasotzen ditu; espezie horrek kudeaketa-plana dauka onartuta Bizkaian, ekainaren 19ko 118/2006 Foru Dekretuaren bidez. Horrenbestez, Bisoi Europarra Kudeatzeko Planaren 10. artikuluan xedatutakoari jarraituko zaio, eta nahitaezko txostena eskatuko zaio Bizkaiko Foru Aldundiko Nekazaritza Sailari.

Bestalde, jarduera-eremuaren iparraldean interes bereziko eremu bat dago, obren garapenaren eraginpean egon daitezkeen hegazti nekrofagoen elikadura babesteko dena.

Natura 2000 Sareak (Urdaibaiko Itsasertz eta Padurak KBE eta Urdaibaiko Itsasadarra BBE) jaso litzakeen afekzioak honako hauekin lotuta daude: existitzen den linea elektrikoa desmuntatzean makineria sartzeak eta ibiltzeak eragindako lurzoruaren alterazioarekin; landaredian, habitatetan eta ondoren leheneratu beharko diren aldatutako gainazaletan sortutako aldi baterako afekzioarekin; hegaztiei eragin dakizkiekeen eragozpenekin –bereziki ugalketa-aldietan–; eta Oka ibaiarekin eta Urdaibaiko padurekin lotutako habitatetan afekzioak izateko arriskuarekin, lur-mugimenduak eta obrarekin lotutako bestelako jarduketak gauzatzearen ondorioz.

Obrako ibilgailuen eta makineriaren joan-etorriek eta materialaren zamalanek afekzioak eragin ditzakete zaratagatik eta atmosferara egindako isurketengatik (hautsa eta bestelako kutsatzaileak). Obrek sei hilabetetik gora irauten badute, Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren arabera, obren inpaktu akustikoari buruzko azterlan bat egin beharko da. Ustekabeko isurketek lurrazaleko eta lurpeko uren kalitatea murriztea eta lurzorua kutsatzea eragin dezakete.

Ustiapen-fasean, proiektuaren zatian linea elektrikoa lurperatzea egokitzat jotzen da; izan ere, lehendik dagoen azpiegitura ez dator bat abuztuaren 29ko 1432/2008 Errege Dekretuaren 6. eta 7. artikuluetan ezarritako preskripzio teknikoekin. Errege-dekretu horren bidez, goi-tentsioko aireko linea elektrikoetan hegaztiak talka egitetik eta elektrokutatzetik babesteko neurriak ezartzen dira.

Bigarrena.– Ebazpen honetan, neurri babesle eta zuzentzaileak eta ingurumen-jarraipeneko kontrolak ezartzen dira, proiektuak ingurumenaren gainean ondorio kaltegarri esanguratsurik izan ez dezan eta i-DE, Redes Eléctricas Inteligentes, S.A.U. enpresak sustatutako Gautegiz Arteagako udalerrian 9107. eta 9084. euskarrien arteko «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV-ko E.T.– ko linea lurperatzeko proiektua ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arruntaren mende jarri beharrik egon ez dadin, baldin eta ezarritako neurri babesle eta zuzentzaileak eta kontrolak proiektuan txertatzen badira.

Neurri babesle eta zuzentzaileak indarreko araudiaren arabera gauzatuko dira, bat etorriz hurrengo apartatuetan adierazitakoarekin eta, aurrekoaren aurkakoa ez den orotan, organo substantiboak Ingurumenaren Administrazioaren Zuzendaritza honetan aurkeztutako dokumentazioan aurreikusitakoarekin.

Bestalde, neurriak eta kontrolerako langile kopurua behar adinakoak izango dira ingurumen-dokumentuan finkatutako kalitate-helburuak eta ingurumen-txostenak xedatuko dituenak bermatzeko.

Neurri horiek guztiak obrak kontratatzeko baldintza-agirietan sartu beharko dira, eta baldintza horiek betetzen direla bermatuko duen aurrekontua ere izan beharko dute. Era berean, obretako jardunbide egokiak aplikatuko dira.

Honako apartatu hauetan adierazitako neurriak gehitu beharko dira:

Natura-ondarea babesteko neurriak.

– Proiektuak kontuan izan beharko ditu, batetik, Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren Erabilera eta Kudeaketa Zuzentzeko Plana onartzen duen irailaren 27ko 139/2016 Dekretuko zehaztapenak, eta, bestetik, Urdaibai eta Gaztelugatxeko Donieneko eremuan dauden Batasunaren Garrantzizko 4 Leku Kontserbazio Bereziko Eremu (KBE) izendatzen dituen eta KBE horien eta Urdaibaiko itsasadarreko HBBEaren kontserbazio-neurriak onartzen dituen ekainaren 4ko 358/2013 Dekretukoak.

– Obrak, bai eta lurzorua okupatzea dakarten eragiketa osagarriak ere, egikaritzeko ezinbestekoa den gutxieneko eremuan egingo dira. Hala badagokio, beharrezkoak diren mozte-, inauste- eta soiltze-lanak, obra-sarreren irekierak eta kontratistaren instalazio-guneak –makineria-parkea, obra-etxetxoak, obra-materialak aldi baterako pilatzeko eremuak eta landare-lurrak eta hondakinak aldi baterako pilatzeko eremuak barne– ingurumenean ahalik eta eraginik txikiena izateko irizpideetan oinarrituz egingo dira, eta, zehazki, drainatze naturaleko sareari, intereseko landarediari eta uholde-eremuei eragitea saihestuko da.

– Hori ziurtatzeko, obrak hasi aurretik, kontratistaren instalazioen eremuen mugaketa zehatza egingo da xehetasunezko kartografian.

– Oro har, zuzenean okupatzea aurreikusten ez den eremuetan, ez da kenduko bertako landaredi naturala. Intereseko espezieren baten aleak egoera onean dauden eremuetan, kontu handiz jardun beharko da, eragina proiektua egiteko beharrezkoa den azalerara mugatu dadin. Horretarako, Bizkaiko Foru Aldundiko zerbitzu teknikoekin koordinatuta eta Obra Zuzendaritzak gainbegiratuta, jarduketa-eremuak mugatuko dira, eta eremu horien mugetan zaindu beharreko aleak eta makineria igarotzeagatik kalterik ez jasateko babestu edo inausi beharreko aleak markatuko dira.

– Zuhaitzak inaustea, botatzea edo sastrakak kentzea ezinbestekoa bada, motozerrak erabiliko dira horretarako, eta ez makina astunak, modu selektiboan lan egin ahal izateko. Zuhaitzak moztea beti era zuzenduan egingo da, bertako gainerako landarediari kalterik ez eragiteko.

– Arreta handiz jokatuko da euskarriak, kableak, gurutzetak eta isolatzaileak eraisteko lanetan eta lan horietarako beharrezkoak diren sarbideak egitean, eremu sentikorrekin eta natura-balio handikoekin bat datozenean (1330, 1140, 91E0* Batasunaren intereseko habitatak eta hariztiak), habitat horiei afekziorik ez egiteko helburuarekin.

– Obrak egin behar diren lekuetara sartzeko, lehendik dauden bideak erabiliko dira, ahal den neurrian. Landan zeharreko sarbideak egiteko eta lehendik dauden sarbideak egokitzeko lanak, hala dagokionean, lur-mugimendua minimizatuz eta lehen aipatutako eremu kalteberekiko eragina saihestuz egingo dira.

– Linea berriak izenik gabeko erreka bat gurutzatzen du; erreka hori desagertzeko arriskuan dagoen espezie gisa katalogatutako bisoi europarraren (Mustela lutreola) interes bereziko eremua da. Arlo horretan eragina izan dezakeen edozein jarduketa indarrean dagoen araudira egokitu beharko da, bai eta hura kudeatzeko ardura duen foru-organo eskudunak dagokion nahitaezko txostenean ezartzen dituen baldintzetara ere.

Paisaia babesteko eta ukitutako eremuak lehengoratzeko neurriak.

Leheneratze-proiektu bat idatziko da Eraikitzeko Administrazio Baimena eman aurretik, obrek eragindako eremu guztien ingurumen-leheneratzea (biltegiratze-eremuak, lan-eremuak, sarbideak, etab.) eta eragindako autoktonoen landaredi-galeraren konpentsazioa jasoko dituena; proiektu horrek dagokion dokumentazio grafikoa eta aurrekontu zehaztua izango ditu, proiektuaren gainerako atalen xehetasun-maila berberarekin.

– Lehengoratze-proposamenak honako hauek jasoko ditu: bidearekin bat ez datorren aldi baterako okupazio-banda, lurpeko linea berrirako zanga egiteak eragindako lur naturaleko gainazalak, lehendik badagoen linea elektrikoa desmuntatzeak eragindako gainazalak, bai eta beharrezkoak diren bidetik kanpoko sarbideak ere. Leheneratzea xehetasun-mailan definituko da, eta honako hauek zehaztuko dira, besteak beste: erabili beharreko espezieak, landarearen/haziaren jatorria, tamaina, ereite-/hidroereite-dentsitatea edo landaketa-esparrua, eta aurreikusitako mantentze-lanak. Gainera, leheneratze-proiektu horretan identifikatu egin beharko dira obrak gauzatzearen ondorioz kaltetutako autoktonoen zuhaitz-ale bakoitzeko konpentsazio-landaketa egingo den eremuak.

– Berriro landatzea ahalik eta azkarren egingo da, flora aloktono inbaditzailea garatzea eta higadura-prozesuak gertatzea saihesteko.

– Inguruko habitatei dagozkien espezie autoktonoak proposatuko dira.

– Landareztatu beharreko eremuaren antzeko klima- eta lurzoru-baldintzak izan eta barietate autoktonoak ekoizten dituzten tokiko haztegi egiaztatu eta akreditatuetatik datozen haziak eta landareak erabiltzea aholkatzen da.

– Lurrak mugitzerakoan, landare-lurra kenduko da eta bereizita pilatuko da, obrek eragindako inguruen leheneratze- eta landareztatze-lanak erraztearren. Ondoren, beheragoko geruzetan jarri gabe, ahal den neurrian, jatorrizko lekuan kokatuko da. Landare-estalkia leheneratzeko lanetan erabilitako lurren jatorria kontrolatu beharko da, espezie inbaditzaile exotikoak izan litzakeen lurrik ez erabiltzeko.

Espezie inbaditzaileak sartzea saihesteko neurriak.

Kontuan izan beharko da 630/2013 Errege Dekretua: espezie exotiko inbaditzaileen Espainiako zerrenda arautzen duena. Basolanetarako erabiltzen diren makina guztiek garbi egon beharko dute, lokatz- edo lur-arrastorik gabe, inguruan koka daitezkeen espezie inbaditzaileen propagulu edo haziak hedatzeko arriskurik ez izateko.

– Obra gauzatzen den bitartean, ahalegin berezia egingo da lineako zortasunetan eta sarbideetan dauden Cortaderia selloana aleak desagerrarazteko, mekanikoki edo eskuz erauzita.

– Espezie inbaditzaileak dituzten eremuetan hondeaketak egitekotan, hondeatutako landare-lurra ezin izango da landareztatzeko erabili, eta baimendutako betelanetan erabiliko da. Halaber, betelanetan landare-espezie aloktono inbaditzaileen propaguluak haz daitezen ekiditeko, espezie horiek dituzten eremuetako lur-soberakinak kudeatzean bermatuko da beste lur batzuekin estalita gelditzen direla (espezie inbaditzaileen propagulurik gabe) eta gutxienez azaleratik 3 metrora gelditzen direla.

– Gainera, sustatzaileak ingurumen-zaintza egin beharko du landaketen bermealdian zehar (3 urte), obrako lanen ondoren eremu osoan finka daitezkeen espezie exotiko inbaditzaileak identifikatzeko eta ezabatzeko helburuarekin, bereziki batasunaren intereseko habitatetan.

Jabari publiko hidraulikoa babesteari buruzko neurriak.

– JPHan edo JPHaren babes-eremuen barruan (zortasuna eta zaintza) egiten diren jarduketa guztiek Uraren Euskal Agentziaren nahitaezko baimena eskuratu beharko dute aldez aurretik. Era berean, baimen horren esparruan zorrotz aztertuko dira ezaugarriak eta eraginak, eta, hala badagokio, dagozkion baldintzak ezarriko dira. Oro har, ezin da makinarik eta ibilgailurik igaro ur-ibilguetan. Ezin izango da egin sare hidrografikoari eragiten dion sarbiderik.

– Obra egikaritu bitartean, laneko plataformak, materialak biltzeko eremuak eta aldi baterako beste okupazio-eremuak ere ibilguen 5 metroko zortasun-eremuetatik kanpo kokatu beharko dira. Hori dela eta, gomendatzen da obratik hurbilen dauden ibilguen zortasun-eremuak balizatzea gomendatzen da, eremu horretatik besteak beste ibilgailurik ez igarotzeko eta materialik, etxerik edo ontzirik ez pilatzeko.

Urak eta lurzoruak babesteko neurriak.

– Oro har, eraikuntza fasean, ahalik eta efluente kutsatzaile gutxien sortuko da, eta ahalik eta material xehe eta substantzia kutsatzaile gutxien isuriko da drainatze-sarera. Debekatuta daude urak uhertzea eragin dezaketen jarduerak, eta obrak geldiarazi egin beharko dira meteorologiak premisa hori betetzea eragozten badu.

– Proiektuak behar diren neurriak aurreikusi beharko ditu, obretan istripuzko isurketak saihesteko, eta, halakorik gertatuz gero, saihestu beharko du inolako alterazio garrantzitsurik gertatzea azaleko jariatzean eta egon litezkeen lurpeko fluxuetarako iragazpenean. Hidrokarburoen xurgatzaile espezifikoa jarri beharko da eskura obretan, istripuz isuri edo ihesen bat gertatuz gero berehala aplikatu ahal izateko.

– Beharrezkoa bada, obra-eremuetan, obren eta jarduera osagarrien ondorioz kutsatzen den ur guztia biltzeko eta kudeatzeko gailuak proiektatu eta eraikiko dira. Haien neurriak zehazteko, kalkulu hidraulikoak egingo dira, solidoei ahalik eta ondoen eusten dietela eta isuriak lokalizatuak eta indarrean dagoen araudiak ezartzen dituen parametro fisiko-kimikoen araberakoak direla bermatzeko.

– Obraren makina-parkera bideratutako azalera, hala badagokio, eta haren mantentze-gunea drainatze naturaleko saretik isolatuko dira. Zola iragazgaitza eta efluenteak biltzeko sistema bat izango ditu, olioek eta erregaiek ez ditzaten lurzorua eta ura kutsatu. Ezin izango da erregaien zamalanik, olio-aldaketarik eta konponketa-lantegiko jarduerarik egin horretarako adierazitako eremuetatik kanpo.

– Arreta berezia jarri beharko da hormigoirik edo deribaturik ez isurtzeko inguruko sare hidrografikora irits daitekeen ezein puntutara; horregatik, hormigoi-makinen kanaletak garbitzeko egokitutako balsa bat planifikatzea gomendatzen da Inolaz ere ez da hormigoi-makinarik garbituko obra-eremuan.

– Debekaturik dago, baimen administratiborik izan ezean, ur kontinentalak edo jabari publiko hidraulikoko beste edozein elementu kutsa ditzaketen urak eta hondakinak zuzenean edo zeharka isurtzea.

Airearen kutsadura minimizatzeko neurriak.

– Aldian-aldian, sarbideak garbituko dira, eta, harrotzen den hauts-kantitatea zein den, ureztatzeak ere programatuko dira. Sarbideek egoera egokian egon beharko dute une oro.

– Hondeaketatik ateratako materiala hezetasun-baldintza egokienetan garraiatuko da, zama estaltzeko gailuak dituzten ibilgailuetan, lokatzak eta partikulak barreia ez daitezen.

Zaraten eta bibrazioen ondorioak minimizatzera zuzendutako neurriak.

– Lanek dirauten artean, beharrezkotzat jotzen diren jarraibide egokiak aplikatuko dira, ordutegien mugaketari, zamalanei, obrako makineriaren mantentze-lanei eta zarata jatorrian murrizteari dagokienez.

– Zaratari buruzko azaroaren 17ko 37/2003 Legea garatzen duen urriaren 19ko 1367/2007 Errege Dekretuaren 22. artikuluan aurreikusitakoaren arabera, zonakatze akustiko, kalitate-helburu eta emisio akustikoei dagokienez, obra-fasean erabiliko diren makinak egokitu egin beharko dira kanpoan erabiltzeko makinen soinu-emisioei buruz indarrean dagoen legerian ezarritako aginduetara, eta, bereziki, eta hala badagokio, 212/2002 Errege Dekretuan (otsailaren 22koa, Kanpoan erabiltzeko makinek ingurumenean sortzen dituzten soinu-emisioak arautzen dituena) eta arau osagarrietan ezarritakora.

– Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren 35 bis artikuluan xedatutakoarekin bat etorriz, sei hilabetetik gorako iraupena aurreikusia duten obren kasuan, nahitaez egin beharko da inpaktu akustikoaren azterlana, zuzenketa-neurri egokiak zehazteko.

– Egunez bakarrik egingo da lan.

Hondakinak kudeatzeko neurriak.

– Sortutako hondakin guztiak Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautu eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legean eta aplikatzekoak diren araudi espezifikoetan xedatutakoaren arabera kudeatuko dira, eta, kasuan-kasuan, bereizi egin beharko dira hondakin mota eta helmugarik egokiena zehazteko.

– Hondakinak kudeatzeko hierarkia-printzipioei jarraituz, hondakinik ez sortzea sustatu behar da, edo, hala badagokio, hondakinok kudeatu daitezela apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 8. artikuluan ezarritako lehentasun-hurrenkeran; hau da: prebentzioa, berrerabiltzeko prestatzea, birziklatzea eta balorizatzeko beste modu batzuk, balorizazio energetikoa barne.

– Hondakinak kasu honetan baino ezin izango dira ezabatu: behar bezala frogatzen bada horiek balorizatzea teknikoki, ekonomikoki eta ingurumenaren ikuspegitik bideraezina dela.

– Neurri orokor gisa, teknikoki eta ekonomikoki balorizazio bideragarria duten hondakin guztiek behar duten baimena daukan hondakin balorizatzaileari igorri beharko zaizkio. Premisa hori betetzen laguntzeko, lanetan sortutako hondakinak kudeatzeko sistemak eduki beharko dira. Sistema horiek obrako langile guztiek ezagutu eta nahitaez bete beharko dituzte, eta obrako jardunbide egokien eskuliburuan egon beharko dute jasota.

– Eraikitze- eta eraispen-jardueren ondorioz sortutako hondakinak Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen dituen otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan eta Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen dituen ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuan ezarritakoaren arabera kudeatuko dira. Bi dekretu horien helburu nagusia da hondakin horien sorrera prebenitzea, eta berrerabiltzea, birziklatzea eta beste balorizazio modu batzuk bultzatzea. Ondorioz, sor daitezkeen hormigoi-hondakinak zabortegian ezabatu ahal izango dira, baldin eta egiaztatzen bada hondakin horiek ezin direla balorizatu hondakin horietatik agregakin sekundarioa lortzeko baimendutako instalazioren batean.

– Gainera, zabortegira bidali beharreko hondakinak kudeatzeko, Hondakinak zabortegietan utziz ezabatzeko jarduera arautzen duen uztailaren 7ko 646/2020 Errege Dekretuari eta Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duen otsailaren 24ko 49/2009 Dekretuari jarraituko zaie.

– Obren indusketako soberakinei dagokienez, lehentasuna emango zaio material horiek balorizatzeari, dela materialok behar dituzten gertuko eraikuntza-obretan, dela erauzketa-jarduerek eragindako lursailak birgaitzeko lanetan edo beste espazio degradatu batzuk leheneratzeko lanetan. Betelanetarako edo jatorri-obretatik kanpoko beste obra batzuetarako erabiltzen badira, APM/1007/2017 Agindua aplikatuko da (urriaren 10ekoa, Induskatutako material naturalak betelanetan eta jatorri-obretatik kanpoko beste obra batzuetan erabiltzeko balorizazio-arau orokorrei buruzkoa), apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 34. artikuluan jasotako aurreikuspenak aplikatuz (7/2022 Legea, Hondakinak eta Lurzoru Kutsatuak arautu eta Ekonomia Zirkularra bultzatzekoa).

Jarduerako soberakinak betelanak egiteko erabiltzen badira, aipatutako otsailaren 24ko 49/2009 Dekretuan ezarritako baldintzak bete beharko dira. Betelanetarako, kutsatzaile-edukia A ebaluazioko balio-adierazleetan (A-EBA) ezarritako balioen azpitik duten materialak bakarrik baimenduko dira. Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legearen III. eranskinean daude jasota adierazle horiek.

– Espresuki debekatuta dago sortzen diren tipologia desberdineko hondakinak elkarrekin edo beste hondakin nahiz efluente batzuekin nahastea; hondakinak jatorritik bertatik bereiziko dira eta horiek bildu eta biltegiratzeko bide egokiak jarriko dira, nahasketak saihesteko.

– Gune espezifikoak egokituko dira, hondakin arriskutsuak behin-behinean biltegiratzeko, hala nola olio-potoak, iragazkiak, olioak, pinturak eta abar. Gainera, hondakin geldoak biltzeko edukiontzi espezifikoak gaituko dira, hondakin arriskutsuen guneetatik bereizita. Hondakin arriskutsuak teilapeko gune itxi batean kokatu beharko dira, sarbidea mugatua dela bermatzeko. Gainera, hondakinei eusteko gai diren atxikipen-ontzien gainean jarriko dira, ustekabeko isurketak gertatuta ere.

– Hondakin arriskutsuak biltzeko sistemak bereiziak izango dira, duten tipologia dela eta, isurketaren bat gertatuz gero, nahasita, arriskutsuago bihurtu edo kudeaketa zaildu dezaketen kasuetan. Halaber, Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautu eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 21. artikuluan ezarritako segurtasun-arauak bete beharko dituzte, eta itxita egon beharko dute kudeatzaileari eman arte, isurita edo lurrunduta gal ez daitezen.

– Sortutako olio erabilia Industriako olio erabiliaren kudeaketa arautzen duen ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuaren arabera kudeatuko da. Olio erabiliak, kudeatzaile baimendu bati eman arte, estalpean utziko dira behar bezala etiketatutako depositu estankoetan; zolata iragazgaitz baten gainean egon beharko dute, kubo txikietan edo ihesei eta isuriei eusteko sistemen barruan.

Kultura-ondarea babesteko neurriak.

– Kultura-ondareko elementuetan eragin dezakeen edozein esku-hartzek bat etorri beharko du Euskal Kultura Ondarearen maiatzaren 9ko 6/2019 Legearen 65. artikuluan xedatutakoarekin, eta beharrezko neurriak hartu beharko dira aurreikusten diren indusketek eta lur-mugimenduek afekziorik eragin ez dezaten.

Arteagako gazteluan (monumentu-kategoriako kultura-ondasuna) zuzeneko afekziorik aurreikusten ez den arren, haren babes-ingurunearen barruan garatzen den edozein jarduketak Bizkaiko Foru Aldundian kultura-ondarearen arloan eskumena duen organoaren nahitaezko baimena jaso beharko du, eta monumenturako ezarritako babes-zehaztapenetara egokitu beharko du (Kultura sailburuaren 2001eko apirilaren 26ko Agindua, zeinaren bidez Euskal Kultura Ondarearen Inbentario Nagusian inskribatzen baita Gautegiz-Arteagan (Bizkaia) dagoen Eugenia de Montijo enperatriza-gaztelua).

– Euskal Kultura Ondarearen maiatzaren 9ko 6/2019 Legean xedatutakoari jarraituz, lurrak mugitzeko obretan arkeologia-izaerako aztarnarik aurkituz gero, berehala jakinaraziko zaio Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura Zuzendaritzari, eta azken horrek zehaztuko du zer neurri hartu behar diren.

Jardunbide egokien sistema bat ezartzea.

Langileek jardunbide egokien sistema bat ezarri beharko dute, helburu hauek, besteak beste, ahalik eta hobekien bermatzeko:

– Lanek okupatzen dituzten mugak kontrolatzea.

– Batasunaren intereseko habitaten eta arriskuan dauden fauna-espezieen gaineko eraginak kontrolatzea.

– Hondakinen isurketarik ez egitea, eta olio-isurketen ondorioz edo lurra leku batetik bestera eramatearen ondorioz lurzorua eta ura ez kutsatzea.

– Proiektuak eraginpeko eremuan herriguneetako biztanleei enbarazurik ez eragitea zarata eta hautsarekin.

Garbiketa eta obra-akabera.

Obra bukatu ondoren, garbiketa-kanpaina zorrotz bat egingo da; proiektuak ukitutako eremua inolako obra-hondakinik gabe utzi beharko da, eta aldi baterako instalazio guztiak desmuntatu egin beharko dira.

Ingurumen-aholkularitza.

Obra amaitu arte eta haren berme-aldian zehar, obra-zuzendaritzak aholkularitza bat izan beharko du; hain zuzen, ingurumenaren, eta, oro har, babes- eta zuzenketa-neurrien inguruan gaitua dagoena.

Obra-zuzendaritzak ebazpenik eman behar badu, baldintza-agiriak horrelako gaien inguruan esleitzen dizkion eginkizunak erabiliz, aholkulariek txostena egin beharko dute aldez aurretik.

Ingurumen-aholkularitzak, gainera, jardunbide egokien kontrola egingo du, obra egikaritzean. Besteak beste, proiektuko ekintzen eragina aztertuko du, bereziki hauei dagokienez: makinen mugimenduak, hauts eta zarataren sorrera, hondakinen kudeaketa eta natura-ondarearen babesa.

Hirugarrena.– Aipagarria da ez dela uste proiektua gauzatuta kalte handirik egingo zaionik ingurumenari, lehenengo puntuan ezarritakoaren arabera, eta baldin eta ebazpen honetan jasotako babes- eta zuzenketa-neurriak hartzen eta ezarritako kontrolak ezartzen badira, bai eta sustatzaileak proposatutakoak ere –adierazitakoen aurkakoak ez badira–. Beraz, ez da beharrezkotzat jotzen i-DE, Redes Eléctricas Inteligentes S.A.U. enpresak sustatutako Gautegiz Arteagako udalerrian 9107. eta 9084. euskarrien arteko «4549 L08 Gernika – Kanala Kosta» 13,2 kV-ko E.T.– ko linea lurperatzeko proiektua ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arruntaren mende jartzea.

Laugarrena.– Ebazpen honen edukiaren berri ematea Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzari.

Bosgarrena.– Ebazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzeko agintzea.

Seigarrena.– Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79.5 artikuluak ezarritakoaren arabera, aipatutako proiektua gauzatzen ez bada Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta lau urteko gehieneko epean, ingurumen-inpaktuaren txosten honek indarraldia galduko du, eta berezko dituen ondoreak sortzeari utziko dio. Halako kasuetan, sustatzaileak berriro hasi beharko du proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatuaren prozedura.

Vitoria-Gasteiz, 2026ko irailaren 16a.

Ingurumen Administrazioaren zuzendaria,

NICOLAS GARCIA-BORREGUERO URIBE.

Azterketa dokumentala