Lurzoruaren ikerketa eta berreskuratzea kanpoko eta independenteak diren erakundeek egin behar dute, eta horiek lan mota hauetarako beharrezko gaitasun teknikoa, giza baliabideak eta baliabide material egokiak izan behar dituzte.

Erakunde horiek lagin‑hartze tekniketan, lurpeko geruzen karakterizazioan, kutsatzaileen analisietan eta arrisku‑ebaluazioan espezializatutako langileak dituzte. Gainera, prozedura estandarizatuak erabiltzen dituzte, lortutako emaitzen kalitatea eta fidagarritasuna bermatzeko.

Haien parte‑hartzeak bermatzen du egindako azterlanak teknikoki zuzenak, objektiboak eta ingurumen‑administrazioaren aurrean baliodunak izatea, eta berreskuratze‑neurriak modu profesionalean eta segurtasun‑irizpideekin diseinatu eta gauzatzea.

Erakunde akreditatuak lurzoruaren kalitatearekin lotutako ikerketak eta jarduketak egiteko gaitasun teknikoa eta antolakuntza‑gaitasuna dutela egiaztatu duten enpresa espezializatuak dira.

Erakunde hauek:

• Ingurumen‑administrazioak kudeatutako erregistro ofizial batean inskribatuta daude.
• Pertsona kualifikatuek, ekipamendu egokiek eta lan‑prozedura estandarizatuek osatzen dituzte.
• Independentzia eta gaitasun profesionalaren bermeak eskaintzen dituzte.
• Arlo honetan balio ofiziala duten azterlanak, txostenak eta dokumentuak egiteko eta sinatzeko baimendutako bakarrak dira.

Haien esku‑hartzeak bermatzen du lanak zehaztasun teknikoarekin egitea eta emandako ondorioak fidagarriak eta administrazio eskudunarentzat onargarriak izatea.

Lurzoruaren ikerketa modu progresiboan garatzen da, eta soilik emaitzek hala eskatzen dutenean pasatzen da xehetasun handiagoko fasera. Fase bakoitzak helburu zehatz bat du:

Ikerketa esploratzailea

Lurzorura hurbilketa teknikoaren lehen urratsa da. Honako hauek barne hartzen ditu:

• Aurreko erabilerei buruzko informazio historikoa biltzea.
• Egungo jardueraren eta posible diren emisio‑fokuen analisia.
• Lurzoruko hasierako laginketa eta, beharrezkoa bada, lurpeko uren edo lur‑gasaren laginketa.

Helburua: kutsadura‑adierazleak identifikatzea eta ikerketa sakondu behar den ala ez zehaztea.

Ikerketa xehatua

Fase esploratzaileak substantzia esanguratsuak edo erreferentzia‑balioak gainditzen dituzten emaitzak antzematen dituenean egiten da. Honako hauek barne hartzen ditu:

• Laginketa‑kanpaina intentsiboagoak eta sakonagoak.
• Kutsatzaileen hedapena eta portaera modelizatzea.
• Pertsonentzat eta ekosistementzat arrisku‑analisiak egitea.

Helburua: arazoa zehaztasunez mugatzea eta lurzoruak onartezintzat jotzen den arriskurik duen ala ez ebaluatzea.

Berreskuratze‑neurriak definitzea

Emaitzek arriskua sortzen duten mailak edo kalitate‑irizpideak betetzen ez diren egoerak erakusten badituzte, honako dokumentu hauek prestatzen dira:

• Jarduteko alternatiben azterketak.
• Aplikatu beharreko teknikak zehazten dituzten berreskuratze‑planak.

Helburua: antzemandako eragina zuzentzeko aukera egokiena hautatzea.

Azken egoeraren ikerketa

Berreskuratze‑neurriak gauzatu ondoren, egiaztapen independiente bat egiten da, eta honakoak egiaztatzen ditu:

• Egindako jarduketen eraginkortasuna.
• Lurzoruak bere erabilerarako eskatzen diren baldintzak betetzen dituela.

Helburua: lurzoruak egoera seguruan eta aurreikusitako erabilerarako egokia dela bermatzea.

Lurzoru bat ikertzeko betebeharra sortzen da haren kalitatean eragin dezaketen zantzuak edo inguruabarrak daudenean. Egoera hori, bereziki, kutsadura sortzeko gaitasuna duten jarduerak garatu diren edo garatzen diren lurretan gertatzen da, baina baita administrazioak aurreikusitako erabilera segurua dela egiaztatu behar duen beste zenbait kasutan ere.

Lurzoruaren ikerketa egin behar den egoera ohikoenak hauek dira:

• Jarduera potentzialki kutsatzaile baten existentzia edo aurrekariak. Substantzia arriskutsuak maneiatzen dituzten, hondakinak sortzen dituzten edo lurzoruari eragin diezaioketen emisio‑fokuak dituzten enpresa edo instalazio guztiek ezagutu behar dute okupatzen duten lurzoruaren egoera.
• Lurzoru‑erabileraren aldaketak. Industria, logistika edo biltegiratze jarduerak jasan dituzten lurzoruak beste erabilera batzuetara bideratzen direnean, bereziki erabilera bizitzetara, tertziarioetara edo ekipamenduetara.
• Lurra mugitzeko edo solerak kentzeko obrak. Indusketek kutsadura‑fokuak utz ditzakete agerian, eta horiek karakterizatu egin behar dira lanekin jarraitu aurretik.
• Jarduera baten behin betiko etetea. Instalazio bat uztean edo desmuntatzean, beharrezkoa da zehaztea ea lurzoruak bere funtzionamenduaren ondoriozko eraginik izan duen.
• Kutsadura ustekabekoaren zantzuak. Isurketak, ihesak, suteak edo lurzoruari eragin diezaioketen bestelako gorabeherak gertatu direnean.

Kasu horietan lurzorua ikertzeak arriskuak aurreikustea, neurri egokiak hartzea eta lurra gaur egungo edo etorkizuneko erabilerarako segurua izango dela bermatzea ahalbidetzen du.

Lurzoruaren ikerketa edo berreskuratze baten kostua nabarmen alda daiteke zenbait faktoreren arabera. Nahiz eta ezin den kopuru estandar bat eman, bai identifika daitezke aurrekontuan eragin handiena duten elementuak:

• Lokalizazioaren tamaina eta konplexutasuna. Lurzorua handia bada edo hainbat eraikin baditu, lagin‑puntu gehiago behar izaten dira, eta horrek ahalegin tekniko handiagoa eskatzen du.
• Akuiferoaren sakonera eta ezaugarri geologikoak. Akuifero sakonak dituzten eremuak, estratigrafia konplexuak edo zulatzeko zailak diren materialak dituzten lurrak garestiagoak izaten dira.
• Garatutako jardueraren mota. Erregaiak, disolbatzaileak, metalak edo mugikortasun handiko substantziak erabili dituzten instalazioek azterketa intentsiboagoak behar izaten dituzte.
• Behar diren analitika kopurua eta mota. Kutsatzaile batzuk analisi‑metodo konplexuagoak eskatzen dituzte, eta horrek kostua handitzen du.
• Berreskuratze‑neurriak egin beharra. Saneamendu‑lanak gastu handiena izan daitezke, aukeratutako teknikaren arabera: indusketa, in situ tratamendua, ponpaketa, hesi hidraulikoak eta abar.

Lurzoruaren ikerketa

Helburua: Diagnostikatzea — kutsadurarik dagoen eta zein neurritan dagoen ezagutzea.

Bloke honek lurzoruan dauden substantziak identifikatzeko, haien banaketa ezaugarritzeko eta kutsadura‑arriskua dagoen ala ez zehazteko egiten diren lanak biltzen ditu. Diagnosi‑fasea da, eta ondorengo erabaki guztien abiapuntua.

Lurzoruaren egoerari buruzko txostena

Dokumenturik ohikoenetako bat da. Lurzoruaren egoeraren ikuspegi orokorra eskaintzen du une jakin batean, eta honakoak biltzen ditu:

• Emplazamenduaren informazio historikoa
• Foku potentzialen identifikazioa
• Maneiatutako substantzien berrikuspena
• Arriskuen hasierako ebaluazioa

Honako kasuetan erabiltzen da:

• Jarduera potentzialki kutsatzaileak
• Lurzoru‑erabileraren aldaketak
• Aldizkako eguneratzeak
• Udalaren parte‑hartzea lizentzien izapidetzean

Ikusi: LURZORUAREN EGOERARI BURUZKO TXOSTENA (PDF, 620 KB)

Lurzoruaren ikerketa esploratzailea eta xehatua

Lurzoruaren ikerketa esploratzaileak lurzoruaren hasierako karakterizazioa eta egon litezkeen substantzia potentzialen identifikazioa biltzen ditu; ikerketa xehatua, berriz, kutsadura zehatzago mugatu eta arriskuak ebaluatu behar direnean egiten da.

Hauek biltzen dituzte:

• Laginak hartzea
• Analisi kimikoak
• Eremu kaltetuen mugaketa
• Hurrengo urratsei buruzko gomendioak

Ikusi: LURZORUAREN KALITATEAREN IKERKETA (PDF, 950 KB)

Lur‑gasaren ikerketa

Dokumentu espezifiko bat da, honako arriskuak daudenean erabiltzen dena:

• Konposatu lurrunkorren presentzia
• Lurrun‑intrusioa eraikinetan
• Gas‑fasean erraz migratzen duten substantziak

Ikerketa esploratzailearen edo xehatuaren parte izan daiteke.

Barne hartzen du:

• Lurpeko gaseen laginketa
• Arnasketaren bidezko esposizio‑arriskuaren ebaluazioa
• Aireztapen‑, konfinamendu‑ edo zigilu‑neurriak proposatzea

Ikusi: LURZORUKO GASAREN IKERKETA (PDF, 489 KB)

Berreskuratzearen ebaluazioa eta planifikazioa

Arrisku‑analisiak

Detektatutako kutsadurak gizakientzat, ekosistementzat edo lurpeko urarentzat arrisku onartezina den ala ez zehazten duen azterlana da. Ikerketa xehatuaren ondoren agertzen da, balioak gainditzen direnean edo afeakuntza esanguratsuaren ebidentziak daudenean.

Helburua:

• Lurzoruaren berreskurapena beharrezkoa den ala ez erabakitzea
• Esposizio‑bideak identifikatzea (irensketa, arnasketa, kontaktua…)
• Hartzaileak definitzea (pertsonak, urak, ekosistemak)
• Arriskua kuantifikatzea

Hurrengo fasea aktibatzen duen funtsezko dokumentua da.

Ikusi: ARRISKUEN ANALISI KUANTITATIBOA (ANK) (PDF, 815 KB)

Erremediatze-aukeren azterketa

Dokumentu tekniko honek saneamendurako aukera desberdinak alderatzen ditu, honakoak aztertuz:

• Eraginkortasuna
• Bideragarritasun teknikoa
• Ingurumen‑inpaktua
• Kostuak
• Epeak

Arrisku‑analisiak arrisku onartezina dagoela ondorioztatzen duenean sortzen da. Lurzorua alteratua den kasuetan ere beharrezkoa izan daiteke.

Helburua:

• Lurzoruaren berreskurapenerako teknikarik egokiena hautatzea
• Administrazioaren aurrean aukera justifikatzea

Ikusi: ERREMEDIATZE-AUKERAK AZTERTZEA (PDF, 563 KB)

Lurzoruaren leheneratze‑plana

Aukeratutako alternatiba aplikatzeko modua deskribatzen duen dokumentu operatiboa da.

Barne hartzen du:

• Leheneratze‑helburuak
• Hautatutako teknikak
• Kronograma
• Egin beharreko kontrolak
• Arrakasta egiaztatzeko irizpideak

Alternatiben azterketa onartu ondoren edo arrisku‑analisiak neurriak hartzea eskatzen duenean agertzen da. Saneamendua hasi aurretiko dokumentu ezinbestekoa da.

Helburua:

• Neurriak gauzatzeko “ibilbide‑orria” izatea
• Ingurumen‑organoak proposatutako jarduketak egokiak diren ebaluatzea

Ikusi: LEHENERATZE PLANA (PDF, 447 KB)

Lurzoruaren amaierako egoeraren txostena

Ikerketa eta berreskuratze prozesua ixten duen dokumentua da.

Barne hartzen du:

• Berreskuratze ondorengo laginketa
• Hartutako neurrien eraginkortasuna egiaztatzea
• Lurzoruak erabilerarako baldintzak betetzen dituela baieztatzea
• Beharrezkoak badira, jarraipen gomendioak

Berreskuratze‑neurriak gauzatu dituenetik besteko erakunde batek egin behar du.

Ikusi: LURZORUAREN AMAIERAKO EGOERAREN IKERKETA (PDF, 667 KB)

Ingurumen Baimen Integratua duten jardueretarako dokumentazio espezifikoa

Oinarrizko txostena

Bere helburua da:

• Lurzoruaren eta lurpeko uren hasierako egoera deskribatzea
• Etenaldiaren unearekin alderatzea ahalbidetzea
• Jarduerari egotz daitezkeen igoerak identifikatzea

Industria‑jarduera konplexuen bizi‑ziklorako dokumentu tekniko nagusietako bat da.

Ikusi: OINARRIZKO TXOSTENA (PDF, 626 KB)

Jarduera industriala duten lurzoruen edo lur‑mugimenduekin lotutako jarduketa bereziak

Instalazio industrialen ikerketa, kudeaketa eta eraispena

Jarduera potentzialki kutsatzailea garatu duten instalazioak desmuntatu edo eraitsi behar direnean egiten den dokumentu konplexua da.

Oro har, honakoak biltzen ditu:

• Eraispen aurreko lurzoruaren ikerketa
• Kentzeko elementu eta materialen inbentarioa
• Hondakinen eta materialen kudeaketa ingurumen‑ikuspegitik
• Eraispeneko prebentzio‑neurriak
• Aztertu ez diren eremuak aldatzen badira, ondorengo ikerketak
• Lurren, soleren eta zimenduen kontrola

Hiri‑eraldaketa prozesuetan edo industria‑jardueraren amaieran funtsezko dokumentua da.

Ikusi: LURZORUA KUTSA DEZAKEEN JARDUERA BAT IZAN DUTEN KOKALEKUAETAKO INDUSTRIA-INSTALAZIOETAKO IKERKETA, KUDEAKETA ETA ERAISKETA (PDF, 571 KB)

Indusketa selektiborako plana

Honako kasuetan prestatzen da:

• Obrak lurzoru potentzialki kaltetua induskatu behar duenean
• Indusketa‑bolumen jakin batzuk gainditzen direnean
• Kendu beharreko materialak behar bezala kudeatu nahi direnean

Barne hartzen du:

• Materialen zonifikazioa
• Obrako laginketa‑protokoloa
• Materialen azken helmuga
• Indusketaren kontrol ambientalak

Ikusi: INDUSKETA SELEKTIBORAKO PLANA (PDF, 701 KB)