Zer da ESCO?
ESCO Europako Batzordeak sortutako sistema bat da, Europako lan-merkatuaren integrazio-beharrei erantzuteko. Sistema 2017an jarri zen martxan, 2010ean hasitako prozesu baten amaiera gisa. Trebetasunen, gaitasunen eta okupazioen sailkapen bat da, irizpide batzuen arabera, eta hainbat herrialdetako enplegatzaileei eta enplegu-eskatzaileei aukera ematen die kontzeptuak partekatzeko eta harremanetan jartzeko.
Oinarrian, ESCOk terminologia gisa funtzionatzen du, trebetasunen eta gaitasunen tarte zabala hartzen du eta zeregin zehatzekin erlazionatzen ditu. Gainera, ESCOren datu-basea Europar Batasuneko hizkuntza ofizial guztietara itzulita eta homologatuta dago, baita norvegierara, islandierara eta arabierara ere. Horri esker, ESCOk lan-merkaturako hizkuntza komun gisa jardun dezake nolabait, enplegatzaileei zein enplegu-eskatzaileei kontzeptu partekatuak eta ulergarriak eskainiz. ESCOk deskribapen homologatuak eskaintzen ditu, 2 942 okupazio eta lotutako 13 485 trebetasun baino gehiagokoak.
Beraz, ESCO Europan enplegagarritasun-aplikazioak edo -zerbitzuak diseinatzeko oinarri gisa funtzionatzeko pentsatuta dago. Gaur egun, ESCO enplegua bilatzeko eta gaitasunak homologatzeko zerbitzu askok erabiltzen dute; besteak beste, EURESek edo Europassek, baina baita independenteek edo hirugarren estatuei dagozkienek ere. Zerbitzu horiek ESCOko kontzeptu glosatuetan oinarritzen dira, lan-merkatuaren mundua, hezkuntza formala eta informala eta erkidegoko enplegu-eskatzaileak harremanetan jartzeko.
ESCO zerbitzua dohainik da erabilgarria. Online kontsulta daiteke, eta datu-basea eta APIa formatu ezagunenetan deskarga daitezke, tresna berrien diseinuan haiekin lan egin ahal izateko. Deskargak modu pertsonalizatuan ere egin daitezke, erabiltzaileari gehien interesatzen zaizkion zatiak aukeratu eta azken bertsioak edo eguneratzeak aplikatu ahal izateko.
ESCO v1.1
Lan-merkatua aldakorra denez, ESCO eguneratu behar izaten da maiz, une bakoitzean erabiltzaileen beharretara behar bezala egokitzen dela ziurtatzeko. Horregatik, maiz berrikusten dira sisteman. Hala ere, 1.1 bertsioa mugarri bat da zerbitzuaren bertsio berri bat baita, neurri handiko eguneratzea, ESCO nabarmen hobetzeko.
Pandemiaren garaian eta COVID osteko garaian lan-merkatuak zituen erronkei erantzuteko borondateak markatu du eguneratze berriaren diseinua. Kontzeptu berriak garatzeko eta hobekuntzak sartzeko, aplikazioaren aditu eta erabiltzaile taldeekin harreman zuzena izatera jo da bereziki, bai eta adimen artifizialeko eta machine learning metodoetara ere. Metodo horrek aukera ematen du algoritmoen bidez datu-kopuru handiak maneiatu eta erkatzeko, patroiak identifikatzeko eta emaitzak aurreikusteko.
Funtzionamenduaren aldaketa nagusietako bat zeharkako gaitasunei balioa emateko ikuspegi handiagoa izan da, bertsio berrian gaitasunak eta balioak ordezkatzen baitituzte. Zeharkako gaitasunak oinarrizko trebetasunak dira, eta garrantzitsuak dira lan-eremu eta -arlo ugaritan. Horrela, hobetu egin da horien sailkapena eta nola lotzen diren beste eskumen edo okupazio zehatzagoekin.
Eguneratze honen beste ardatzetako bat ESCOren kontzeptuak eguneratzea izan da, Europar Batasunak une honetan aurrez aurre duen trantsizio bikoitzaren garapenari (trantsizio berdea eta digitala) lotutako beharrei erantzuteko. Horretarako, trebetasun berde izeneko trebetasun berriak sartu dira. Trebetasun berdea zer den definitzeko prozesuak machine learning elementu bat sartu du enplegua bilatzeko atarietan trebetasunak eta kontzeptuak erkatzeko, trebetasunetarako eta gaitasunetarako definizio onenak aurkitzeko. Horren emaitza ESCO sistemari gehitzen zaizkion 386 trebetasun berri eta 185 ezagutza-kontzeptu sortzea da.
Bestalde, berrikuntzaren arloan, antzeko prozesu bat egin da, aditu-taldeen iritziak eta machine learning prozesuetatik eratorritako informazioa erabili baitira sektoreko errealitateak hobeto islatzen dituzten ikerketa-trebetasunen talde berri bat birdefinitzeko. Aldi berean, prozesu bera erabili da ikerketa-lanbideen zerrenda birdefinitzeko eta trebetasun berriekin erlazionatzeko.
- Adimen Artifiziala
Eguneratze berriari esker, adimen artifizialak garrantzi handiko rola jokatzen du ESCOren diseinu berrian. Machine learning metodologia da gustukoena; algoritmoen bidez, datu kopuru handiak maneiatzeko eta erlazionatzeko aukera ematen du, giza gaitasunen gainetik. ESCOren testuinguruan, teknika hori ESCOren deskribapenak hitzez hitz aztertzeko erabiltzen da, EURES enplegua bilatzeko atarietan dagoen terminologiarekin.
Emaitzen aplikazioa anitza da. Ikusi dugunez, alde batetik, kontzeptu berriak sortzeko aukera ematen du, zehatzago eta lan-merkatuaren eskaerei egokituago, baina horien erabilgarritasuna ez da hor amaitzen. Horrela, adimen artifiziala ESCO datu-basearen deskribapenetan bikoiztuak detektatzeko ere erabiltzen da, kontzeptu erredundanteak ezabatzeko aukera emanez. Era berean, trebetasunak eta lanbideak edo trebetasunak elkarren artean modu fidelagoan erlazionatzen laguntzen du, enplegu-eskatzaileei beren profilera hobekien egokitzen diren aukerak aurkitzeko zerbitzu hobea eskaintzeko. Gainera, teknika horrek aukera ematen du lan-merkatuko azken eguneratzeen berri izateko, eta errazagoa da kontzeptu berriak identifikatzea eta hartzea lan-merkatuan sortzen diren heinean.
Azkenik, datu kopuru handiak erabiltzeak aukera ematen dio ESCOri bere jarduerarekin lotutako beste jarduera batzuk garatzeko. Horrela, une honetan ESCO eta O* NET (ESCOren baliokidea den zerbitzua Estatu Batuetan) arteko bateragarritasun-plataforma bat sortzeko lanean ari dira, bi zerbitzu horiek konektatzeko eta Europako eta Ameriketako Estatu Batuetako lan-merkatua hurbiltzeko.
ESCOk eskura dituen datu ugarietan oinarrituta, laguntza-materialen eta ikusizko tresna estatistikoen zerbitzua ere eskaintzen du, kanpoko analisi mota desberdinetarako.