Miguel Angel Llamas ‘Pittu’-rekin batera ‘Non dago Mikel?’ aurkeztuko du¿Amaia Merinok (Donostia, 1972) Zinemaldian, Mikel Zabalzaren atxiloketaren osteko 23 egunak eta argitu gabeko heriotza hark euskal gizartean eragin zuen zirrara eta mina islatzen dituen pelikula. Irizar Sariaren lehian ariko da.

Lantaldearen garrantzia azpimarratu du Amaia Merinok. Mikel Zabalzarena bezalako heriotzaren kontakizunari heltzeko lantaldeak behar duen irmotasuna, gertutasuna, gizatasuna. 1985an, Intxaurrondon torturatua izan ostean Bidasoa bazterrean azaldu zen Zabalzaren gorpua. ‘Non dago Mikel?’ filmak, atxiloketaren osteko 23 egunen errepasoa egiten du.

35 urte igaro dira Mikel Zabalzaren gorpua Bidasoa bazterrean agertu zenetik. Ze zama utzi digu heriotza hark?
Zama izugarria. Ez dut inor topatu zertan ari garen esan eta hunkitu edo zirrara sentitu ez duenik. Bereziki gogorra izan zen eta denok dugu oroimenean, bizi izan ez zutenek ere badute haren berri, oso dramatikoa izan zelako. Mikel Zabalza Gogoan Herri Ekimenak pentsatu zuen garrantzitsua zela gertatutakoaren inguruko dokumentala osatzea, eta Pitturi eskatu zion. Hainbat ikerketa eta grabaketa egin zituzten eta 2017an, ni Ekuador-en bizi nintzela, Pittu nirekin kontaktuan jarri zen proiektuari bultzada berri bat eman eta muntaketan eskarmentua zuten norbait nahi zutelako. Hasieratik iruditu zitzaidan oso ideia ona, eta 2018an hasi ginen elkarrekin lanean.

Dokumentala osatzeko torturatuen eta iloben testigantzak bildu dituzue, baina asko dira garaiko irudiak. Dokumentazio lan bat egon da hor, baina muntaia lana ere.
Pelikulan agertzen ez diren hainbat grabazio egin ziren eta ETBren artxiboko irudiak ere lortu zituzten. Gure lana izan zen dena ikusi, berrikusi, aztertu eta aukeraketa egitea, erabakitzea zerekin geratuko ginen dokumentala osatzeko.

Kasu horietan, metrajearen mesedetan irudiak bazterrean uztea izaten da zailena...
Bai, bai, hainbeste material geneukan hasieran oso zaila izango zela iruditzen zitzaigula baina, egia esan, nahiko azkar konturatu ginen nondik jo behar genuen guk eman nahi genuen mezua osatzeko.

Eta zein zen mezu hori?
Hori ezin da esan (barreak). Zuk egiten duzu pelikula bat intentzio batekin eta pertsona bakoitzak ikusiko du ikusten duena. Baina zuk beti behar duzu izan helburu bat lan batekin.

Pelikulan ikusleak alde bietako diskurtsoak jasotzen ditu, eta bere gisa geratzen da agerian zelako zuloak zituen kontakizun ofizialak.
Garrantzitsua zen belaunaldi berriek hemen zer gertatu zen gogoratzea. Familiak ere hori nahi zuen: ez zedila ahantzi. Orduan, guk esan genuen: lortzen badugu jendeak 23 egun haiek nola bizi izan ziren protagonisten ahotik entzun eta ikustea, sentsazio horiek berbizitzea eta bertsio ofizial hori, Estatutik esan zituztenak eta abar, nola iristen zitzaizkigun ikustea, ongi goaz. Ez genuen informazioa eman nahi, horretarako egunkariak eta liburuak baitaude; zinemak ematen dizkigun tresnak erabili nahi genuen sentimenduetara, enpatiara iristeko. Eta hori da ‘Non dago Mikel?’.

Leer información completa en el sitio web de la fuente