Xumai Murua: "Llega gran afluencia de jóvenes como oyentes"
- Fecha24 de Agosto
- Temática Artes escénicas
40 urte bete ditu asteon Bertsularien Lagunak elkarteak. Urteotako ibilbidearen errepasoa egin du bere lehendakariak. Baita aurrera begirako erronken inguruko gogoeta ere.
1980ko abuztuaren 18an sortu zuten Bertsularien Lagunak elkartea, Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako bertsolari eta bertsozaleak bilduz. Ernest Alkhat izen zen elkartearen lehen lehendakaria. Ondotik, Txomin Ezponda, Fermin Mihura, Jexux Arzallus, Aitor Sarasua eta Joana Itzaina aritu dira lan horietan; Xumai Murua (Urruña, Lapurdi, 1985) azkena. Hirugarren urtearen bila doa ardura horretan.
40 urte bete ditu asteartean Bertsularien Lagunak elkarteak. Zein nabarmenduko zenuke, bereziki, urteotako lorpen gisa?
Hastapenetik, saioak sustatzea eta ondorengoei bertsolaritza transmititzea izan dira elkartearen ardatzak. Hezkuntza arloan, bertso eskolak dira fruiturik ederrenak. Hegoaldetik errefuxiatu zirenei esker heldu ziren: Xanti Iparragirrek Eskoriatzatik [Gipuzkoa] ekarri zuen Almen bertso eskolaren esperientzia. Ikastoletan eta eskola elebidunetan ari gara lanean egun, hezkuntza arautuan, eta hortik bertso eskolara jauzi egiteko bidean, ikastoletan lortzen dutenez haurrek euskara gaitasun gehien, ikastolei esker elikatzen dira batez ere bertso eskolak. Garaipenik handiena da haurrei eta gazteei bertsotan aritzeko gogoa ematea. Eta plazerik handiena, ikasle izan ditugunak bertsolagun izango ditugula orain oholtzan, badatorren Xilaban. Hori beste garaipen handi bat da.
Sustapen arloari dagokio hori.
Sustapen arloko lorpen handi bat da Xilaba, bai, taldekakoa zein banakakoa. Nafarroakoekin kantatu genuen urte luzez, eta iritsi zen momentua gurea egin genezan. Ez dugu ezer asmatu, bagenuen nahikoa erreferentzia inguruan: Bardoak Nafarroan, Kuadrillak Araban, taldeak Gipuzkoan... Kopiatu eta kolatu, ez dugu besterik egin, eta hori zen egin beharrekoa. Erronka horri ongi erantzun diogu, eta entzuleak ere biziki ongi erantzuten du.
Zu jaiotzeko zinen elkartea sortu zutenean. Sortzaileen belaunaldiak argi zuen bertsolaritza galtzen ari zela.
Pentsa, haien artean baziren zenbait, ikusirik entzuleriaren beherakada, arrakasta mantentzearen behar horretan, bertsoak kantatzeari utzi eta txisteak frantsesez kantatzeari ekiten ziotenak. Tenore horretan sortu zen elkartea eta sortu ziren bertso eskolak. Hizkuntzaren galeraren kontzientzia bat bazen. Transmisioaren gaia ikastolen mugimenduak ekarria zuen ordurako, eta horren ondotik eta horri artikulatuta gara aldi berean. Ikastola non, bertso eskola han; hala izan da normalki.
Bertsolarien belaunaldi aldaketa ez zen berehalakoan etorri.
Bilakaera aipatzen dugularik, elkartea sortu zelarik, Txomin Ezponda, Manuel Sein Xanpun, Jean Louis Harinordoki Laka, Ernest Alkhat, Mixel Aire Xalbador, Fermin Mihura... ziren bertsolariak. 2000. urterako, Ametsek [Arzallus] eta Sustraik [Colina] beren bidea hasia zuten, eta Miren Artetxe, Eneritz Zabaleta, ni neu eta beste ere, hemengo plaza txikiagoetan bagenbiltzan, eta erreleboa orduan hartzen hasi ginela erran daiteke.


