Kontrako eztarritik kantatu dute emakume bertsolariek. Haietako hamabosti eman die ahotsa Uxue Alberdik. Plazetan jasandako indarkeria bere gordinean. Zeresana emango duena. Bati baino gehiagori kontrako eztarritik joango zaion irakurketa.

Hamabost emakume bertsolari. Hamabost testigantza. Nor bere zaurietara, bere barne arrakaletara begira. “Kontrako eztarria” liburua (Lisipe, Susa) bertsolaritzaren eremuan kokatu du, baina jendarteko edozein alorretan balio bera duen tresna politikoa idatzi du Uxue Alberdik (Elgoibar, 1984).

Elkarrizketatu bakoitzak –20 urteko adin tartea dute eta denak dabiltza plazetan gaur egun– emakume identitatetik, emakume gorputzetik, bertsotan egitea nola bizi duten kontatu dio. Itziar Okariz artistak behin Alberdi berari luzatutako galdera du abiapuntu: nola iritsi bertsora emakume gorputzetik? Ezin baitira banatu zer eta nondik. «Gorputzarena da mintzoa, mintzoarena da gorputza», dio liburuan Alberdik.

Emakume bertsolariaren jarduna azpiratzen duten 22 mugatze mekanismo detektatu eta izendatu ditu. Baita haien gaineko hausnarketa egin ere. «Beste autore batzuek beste leku eta garai batzuetan mugatze mekanismo horiei buruz zer esan duten irakurri eta horrek guretzat balio duten ikusi dugu», azaldu du. Bertsolaritzatik kanpoko esparruetara jo du horretarako, literatura eta artearen eremura. «Adibidez, detektatzea leku beretik datozela desexualizazioa eta hipersexualizazioa. Izan ere, ez baldin baditugu horrela kokatzen, izan daitezke elkar ukatzen duten bizipenak. Baina sistemaren baitan jartzen baldin baditugu eta sistemak emakume gorputzari zer eskatzen dion eta nola irakurtzen duen begiratzen badiogu konturatuko gara biolentzia berberaren bi hegal direla. Batak existitzeko besteak egon behar du, zure gorputza ez da sekula neutroa izango».