Jon Alonso: «Si hay que poner sobre la mesa asuntos terribles, pongámoslos todos, también el caso de Naparra»
- Fecha13 de Febrero
- Temática Literatura
Nobela beltzaren alorrean eta saiakeran ezaguna da Jon Alonsoren (Iruñea, 1958) izena. Oraingoan, are beltzagoa den kontu batekin dator: Jose Miguel Etxeberria «Naparra»-ren desagertzea. Eskuratu berri duen Tene Mujika beka haren historia berregin eta kontatzeko erabiliko du, eta horretarako bidelagun izango du urte guztiotan Naparraren oroimena bizirik mantendu duen haren familia.
Aurten 37 urte beteko dira Jose Miguel Etxeberria Naparra euskal militantea desagertu zenetik. Iazko urrian, estatu terrorismoarekin zerikusia izan zuen pertsona baten testigantzaren ondotik haren gorpua Mont-de-Marsanen (Landak) egon daitekeela jakin zen eta ikerketa frantses epaitegien esku dago egun. Jon Alonsok Naparraren historia berreraiki eta liburu batean biltzeko baliatuko du irabazi berri duen Tene Mujika beka.
Jose Miguel Etxeberria «Naparra» eta zu ikaskide izan omen zineten Iruñeko josulagunen ikastetxean. Ze oroitzapen duzu garai haietaz?
Lehen hezkuntzan kointziditu genuen, haurrak ginen, ikaskide izan ginen bizpahiru urtez, ez naiz gogoratzen zehatz zer ikasmailatan; beraz, gure harremana 10-12 urteko eskolakideen arteko harreman arrunta zen. Garai horretaz ez dut oroitzapen berezirik; baina nabarmendu nahi izan dudana da urte batzuk geroago, desagertu zenean, horrek nolabaiteko eragina izan zuela gugan, desagertua ez zelako ezezagun bat, zurekin eta zure ondoan haur-jolasetan ibili den norbait baizik.
Gogoan duzu desagertua zela esan zuteneko unea?
Egia esan, ez. Beste hainbat gauza gogor eta triste gertatzen ziren orduko hartan eta beste bat gehiago bezala bizi izan genuen. Astindu gintuen, noski, baina orduko periodikoak begiratzen badituzu ikusiko duzu egunero gertatzen zirela gauza bat baino gehiago bortxazkoak eta gogorrak, eta testuinguru horretan ulertu behar da une hori ere.
Haren historia berreraikitzeko familiaren inplikazioa eta laguntza izango duzu. Nola sortu zen proiekturako hartu-emana?
Azken bost urte hauetan biktimen kontua gero eta gehiago dago mahai gainean, gero eta gehiago hitz egiten da horretaz. Orduan, jakina, batzuek uste dugu biktima guztiak hartu behar direla kontuan; hori pentsatzen baduzu, ez da zaila pentsatzea ez legokeela gaizki kasu hori ateratzea, jendeak jakin dezan, batez ere garai hura ezagutu ez zutenek, zer-nolako izugarrikeriak eta kontu lazgarriak gertatzen ziren. Ze gertatutako beste batzuk seguru jakingo dituztela... Ba, hau ere bai. Hori zen kezka. Kezka hori Eneko Etxeberriarekin, Naparraren anaiarekin, partekatzen nuen, eta hortik atera zen liburuaren ideia.