Euskadik abian jarri du hurrengo industria-iraultzan erreferente izateko estrategia: konputazio kuantiko aplikatua. IBM Quantum System Two, Europako superordenagailu kuantiko aurreratuena, 2025eko urrian Donostiako Basque Quantum Computation Centerren inauguratua, bere gaitasunaren % 25ean dabil dagoeneko punta-puntako hamar ikerketa-proiekturekin, eta nazioarteko startup, enpresa eta ikertzaileetara irekitzeko prestatzen ari da. 

Javier Aizpurua Basque Quantum Estrategiaren zuzendari zientifikoak azaldu duenez, "sistema dagoeneko proiektu aurreratuak gauzatzen ari da, eta orain nazioartera modu kontrolatuan irekitzen hasi gara, betiere lankidetza egituratuen eta Europako partzuergoen bidez". Aizpuruak aurreratu duenez, ordenagailuaren erabilera % 50era irits daiteke 2026. urtearen hasieran, eta urte amaieran erabateko gaitasunera irits daiteke, prestakuntza espezializatuko proiektu eta programa berriak txertatzeari esker.

Europako zigilua duen jauzi estrategikoa

Azpiegitura hori Eskualde Garapeneko Europako Funtsarekin (EGEF) batera finantzatzen da, eta funtsezko aktiboa da Europar Batasunaren autonomia estrategikorako eta subiranotasun teknologikorako. Ez da mugarri zientifikoa soilik, sektore estrategikoak eraldatzeko diseinatutako tresna industriala baizik, hala nola energia, material berriak, logistika aurreratua edo farmakologia, sistema konbentzionaletarako ezinezko kalkulu-gaitasunak eskainiz. 

Euskal enpresek 2026an sistema erabiltzeko protokoloa

Datozen hilabeteetan, enpresentzako sarbide-protokolo espezifiko bat ezarriko da, eta horiek proiektuak aurkeztu beharko dizkiote Basque Quantumeko batzorde zientifikoari. Badago euskal startupen itxarote-zerrenda bat, kalkulu kuantikorako gaitasun hori bere I+G bizkortzeko erabili nahi duena. Imanol Pradales lehendakariak inaugurazioan nabarmendu zuenez, azpiegitura horrek "erresilientzia eta berrindustrializazio europarreko estrategiarekin bat egiteko aukera ematen digu, kontinente eta herrialde gisa aurre egin beharreko eraldaketetarako funtsezko inbertsioak aprobetxatuz". 

Euskadi, nazioarteko polo kuantikoa

Ekimena Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak eta hiru foru-aldundiek sustatu dute, eta Euskadi munduko hub kuantiko nagusietako bat izatea du helburu. Helburua ekosistema integral bat sortzea da, talentua erakarriko duena, ezagutza transferigarria sortuko duena eta abangoardiako ikerketa Euskadiko eta Europako industriarekin lotuko duena. 

Javier Aizpuruaren hitzetan: "Fase esperimentaletik industria-inpaktuaren fasera pasatzen ari gara. Euskadik ez du makina bakarrik; kuantika errealitate ekonomiko bihurtuko duen komunitatea eraikitzen ari da ". 

Funtsezko datuak:

• Azpiegitura: IBM Quantum System Two, Europako indartsuena.
• Kokapena: Basque Quantum Computation Center, Donostia.
• Egungo gaitasuna: % 25 (puntako proiektuekin lanean).
• 2026ko aurreikuspena: % 50 lehen hiruhilekoan, gaitasun osoa urte amaieran.
• Finantzazioa: Eskualde Garapeneko Europako Funtsak (EGEF) kofinantzatua.
• Enpresen sarbidea: Protokolo espezifikoa diseinuan, itxaron-zerrenda aktiboarekin.