Soldata-arrakalari buruzko nazioarteko V. Kongresua

Datorren 2026ko irailaren 23an Soldata Arrakalari buruzko Nazioarteko V. Kongresua egingo dugu Barakaldon. Topaketa horrek Euskadik emakumeen eta gizonen arteko benetako berdintasun eraginkorrarekin duen konpromiso irmoa islatzen du. Ezinbesteko konpromisoa da, ordainsarien arloko desberdintasunak gure gizarteek oraindik konpontzeke dituzten erronka handienetako bat izaten jarraitzen baitu.

Soldata-arrakala ez da zenbaki hutsa. Datu horren atzean, emakumeek eta gizonek gizartean eta, bereziki, lan-merkatuan betetzen dituzten posizio desberdinak daude. Errealitate hori azaltzen duten faktoreen artean daude nahi gabeko lanaldi partzialaren tasa handiagoak; emakumeak ekonomikoki eta sozialki gutxiago baloratutako sektoreetan pilatzen dituen lanbide-segregazio iraunkorra; lana, bizitza pertsonala eta familia-bizitza uztartzeko zailtasunak; eta tradizioz gizonekin lotu izan diren zenbait lanbide eta gaitasuni aitortza eta ordainsari handiagoa ematen jarraitzen duen enpresa-kultura.

Hala ere, datu berrienek bilakaera positiboa erakusten dute: soldata-arrakala murrizten ari da. Aurrerapen hori ez da kasualitatearen ondorio, baizik eta politika publiko irmoen eraginaren emaitza; denboran iraunkorrak izan diren eta gizarte- eta ekonomia-eragileen inplikazioarekin eraiki diren politiken emaitza, hain zuzen ere. Politika horiek eraginkorrak direla frogatu dute, eta horietan sakontzen jarraitu behar dugu.

Kongresuan, halaber, Soldata Arrakalaren aurkako III. Plan Operatiboa jendaurrean aurkeztuko da. Plana 2030era arte egongo da indarrean, eta urte horretan osorik ebaluatu ahal izango dira Eusko Jaurlaritzak 2018az geroztik sustatutako Soldata Arrakalaren aurkako Euskal Estrategiaren emaitzak.

II. Plan Operatiboaren ebaluazioak berresten du Estrategia tresna erabilgarria eta eraginkorra izan dela emakumeen eta gizonen arteko soldata-desberdintasunak murrizteko bidean aurrera egiteko, ordainsari-berdintasunaren arloan gero eta sendoagoa den Estatuko arau-esparruarekin batera. Hala ere, hausnarketa sakona eskatzen duten zenbait datu ere agerian uzten ditu. Horien artean nabarmentzekoa da 25 urtetik beherako gazteen artean soldata-arrakalak gora egin izana. Errealitate hori, besteak beste, lanbide teknologikoetan eta zientifiko-teknikoetan emakumeek duten presentzia urriari lotuta egon daiteke. Ordezkaritza txiki horrek soldata-baldintza hobeak eta lanbidean garatzeko aukera handiagoak dituzten lanpostu batzuetara iristea mugatzen die, lanbide-segregazioa betikotuz eta ordainsarien arloko desberdintasunak areagotuz.

Oraindik bide luzea dago egiteko. Egiturazko desberdintasunek bere horretan diraute, oso errotuta dauden genero-estereotipoek eta zaintza-erantzukizunen banaketa desorekatuak elikatuta. Banaketa horrek emakume askoren lanbide-ibilbideak baldintzatzen eta zigortzen jarraitzen du. Era berean, bereziki kezkagarria da soldata-arrakala badagoela zalantzan jartzen edo haren garrantzia gutxiesten duten diskurtsoak berriz agertzea. Planteamendu horiek datuek sobera egiaztatutako errealitate bati ezikusia egiten diote, eta emakumeen eta gizonen arteko berdintasunaren arloan lortutako aurrerapenak moteltzeko edo, are, atzera botatzeko arriskua dakarte.

Horregatik guztiagatik, Soldata Arrakalari buruzko Nazioarteko V. Kongresua hausnarketarako, elkarrizketarako eta elkarlanean eraikitzeko gune gisa planteatzen da. Ezagutza partekatzeko, ebidentziak aztertzeko eta proposamen handinahi baina errealistak biltzeko tokia izango da, Soldata Arrakalaren aurkako Euskal Estrategia sendotzen jarraitzeko eta ordainsari-berdintasun eraginkorrerantz urrats sendoz aurrera egiteko.

Izan ere, soldata-berdintasuna lortzea ez da soilik emakumeentzako justizia-kontua; gizarte kohesionatuagoa, oparoagoa eta demokratikoagoa eraikitzeko ezinbesteko baldintza ere bada. Eta helburu partekatu honetan, ekarpenak egitea, elkarlanean aritzea eta indarrak batzea berdintzeko modu bat ere badelako.

Mikel Torres Lorenzo
Lehendakariordea eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburua

Euskadik 2026an onartu du Soldata Berdintasunerako Estrategiaren III. Plan Operatiboa. Planaren helburua da 2030erako soldata-arrakala txikiena duten Europako herrialdeen artean kokatzea. Estrategia aplikatu den zortzi urte hauetan egiaztatu dugu soldata-arrakala nabarmen murriztu dela: 2016an % 24 ingurukoa zen, eta 2023an, berriz, % 12koa.

Hobekuntza horrek, ordea, ez du esan nahi arazoa gainditu denik. III. Plan Operatiboari ekiteko egindako diagnostikoak erakusten du desberdintasunek hainbat esparrutan bere horretan jarraitzen dutela: lanaldi partzialen eraginean; sexuaren araberako lan-segregazioan; emakumeek egiten duten lanaren balorazio sozial eta ekonomiko txikiagoan; eta zaintza-erantzukizunen banaketa desorekatuan, horrek emakumeen lan-ibilbideetan dakarren penalizazioarekin batera.

Beraz, gure gizarteko eragile politiko, sozial eta sindikal guztien inplikazioa eskatzen duen erronka baten aurrean gaude. Emakumeek eta gizonek erabakiak hartzeko eremuetan presentzia orekatua izatea sustatzen jarraitu behar dugu, baita estereotiporik gabeko hezkuntza- eta lan-ibilbideak, enpresetan erantzunkidetasunean oinarritutako kontziliazio-neurriak ezartzea, zaintza-lanak baloratzea eta banatzea, eta gizarte-aldaketa eta, horrenbestez, enpresa-kulturaren aldaketa ere bultzatuko dituen berdintasun-prestakuntza sustatzen ere.

Soldata Arrakalari buruzko Nazioarteko V. Kongresua aukera bat da arazo konplexu eta estruktural horretan sakontzen jarraitzeko, gizarte osoaren inplikazioa behar baita hari aurre egiteko. Urratsak ematen jarraitzen dugu, gure azken helburua bistatik galdu gabe: emakumeen eta gizonen benetako berdintasun eraginkorra bizitzako esparru guztietan.

Miren Elgarresta
Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundeko zuzendaria

Egitaraua:

08:30–09:00 Akreditazioa eta dokumentazioa banatzea

09:00–10:00 Irekiera instituzionala

Amaia del Campo Berasategi. Barakaldoko alkatea.
Miren Elgarresta Larrabide. Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundeko zuzendaria.
María Guijarro Ceballos. Berdintasunerako eta Emakumeen aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Estatu idazkaria.
Mikel Torres Lorenzo. Lehendakariordea eta Eusko Jaurlaritzako Ekonomia, Lan eta Enpleguko sailburua.

10:00–10:40 Ponentzia: EBren ordainsari-gardentasunari buruzko Zuzentaraua (2023/970)

Hizlariak:

Europako esparru orokorra: Ana Carla Pereira. Europar Batzordeko Justizia eta Kontsumitzaileen Zuzendaritza Nagusiko Berdintasuneko eta Diskriminaziorik Ezeko zuzendaria.
Espainiako ordenamendura egokitzea: Nieves González García. Lan eta Gizarte Ekonomia Ministerioko Laneko zuzendari nagusia.

10:40–11:10 Ponentzia: EPIC, Soldata Berdintasunerako Nazioarteko Koalizioa

Hizlaria: Emanuela Pozzan. EPICeko genero-berdintasuneko eta diskriminaziorik ezeko goi-mailako espezialista (Soldata-ekitaterantz: arrakalari erantzun integrala gidaren egilea).

11:10–11:40 Kafe-atsedenaldia

11:40–12:15 «Emakumeen eta gizonen arteko ordainsari-arrakala: arrazoiak, bilakaera eta ondorioak» azterlanaren aurkezpena

Emakumeen Institutuak (Berdintasun Ministerioa) sustatu eta finantzatutako azterlana.

Hizlaria: María José Carretero García, Fundación Mujeres fundaziokoa.

12:15–12:50 Soldata Arrakalaren aurkako 2026–2030eko III. Planaren aurkezpena

Hizlariak:

Noemí Ostolaza Arcauz. Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundeko idazkari nagusia.
M.ª Victoria Portugal Llorente. Eusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Segurantzako zuzendaria.

12:50–14:20 Mahai-ingurua

Soldata-arrakalari buruzko mitoak: desinformazioari aurre egiteko komunikabideetako narratibak

Komunikazioan, datuen analisian eta kazetaritzan adituak diren emakumeekin eztabaida, desinformazioari aurre egiteko.

Moderatzailea: Eva Silván.
Lorena Fernández. Deustuko Unibertsitateko Komunikazio Digitaleko zuzendaria.
Ana Requena. elDiario.es-eko Genero arloko erredaktoreburua.
Marta Peirano. EL PAÍSeko eta RNEko analista.

14:20–15:20 Lan-bazkaria

15:20–15:55 Ponentzia: Adimen artifizialaren eragina soldata-arrakalan

Hizlaria: María Luz Rodríguez Fernández. Gaztela-Mantxako Unibertsitateko Lanaren eta Gizarte Segurantzaren Zuzenbideko katedraduna.

15:55–16:30 Ponentzia: Ikuspegi, immigrazioa, lan-merkatua eta generoa

Hizlaria: Julia Shershneva. Ikuspegi-Immigrazioaren Euskal Behatokiko zuzendaria.

16:30–17:30 Divulvadoras podcasta

Zuzeneko grabazio berezia, Isabel Mellének eta Naiara López de Munainek egina.

17:30 Itxiera instituzionala

Elena Pérez Barredoren hitzaldia. Eusko Jaurlaritzako Ekonomia, Lan eta Enplegu Saileko Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuordea.

Kongresuaren aurkezlea eta moderatzailea: Koro Mendieta.

Hizlariak

Lorena Fernández Álvarez

Deustuko Unibertsitateko Adimen Artifizialaren Batzordeko arduraduna

Informatika-ingeniaria da, Informazioaren Segurtasuneko masterra du eta Digitalizazioaren Etikan eta Adimen Artifizial Aplikatuaren Etikan Aditu programa egin du. Gaur egun, Deustuko Unibertsitateko Komunikazio Digitaleko zuzendaria eta Adimen Artifizialaren Batzordeko arduraduna da. Bere lan-eremuak ikerketan genero-ikuspegia nola txertatu aztertzean, Adimen Artifizialeko joera intersekzionalak ikertzean eta “ihes egiten duen hodia” (leaky pipeline) fenomenoa zabaltzean oinarritzen dira; fenomeno horren ondorioz, emakumezkoen talentua galtzen da STEM titulazioetan. Europako Batzordearen Gendered Innovations aditu-taldeko kidea da; Stanfordeko Unibertsitateak gidatzen du taldea, eta Adimen Artifizialean genero-ikuspegia ez txertatzearen eragina aztertzea du helburu.

Eva Silván

Politologoa eta Silván & Miracle enpresako zuzendaria

Azterketa politikoan eta nazioarteko lankidetzan espezializatutako politologoa da. 2024ko Arabako Emakume Ekintzailearen Saria jaso zuen, erakundeen eta enpresen sustapenean egindako ibilbidearen aitortza gisa. Nazioarteko hainbat testuingurutan lan egin du, besteak beste Mozambiken, Angolan, Nikaraguan eta Bolivian. Save the Children erakundea sortu eta zuzendu zuen Euskadin 15 urte baino gehiagoz. Silván & Miracle enpresako zuzendaria da; Euskadin azterketa politiko, sozial eta elektoralean espezializatutako lehen enpresa da. Gizarte- eta politika-arloko hainbat ikerketaren egilea da, eta horietan emakumeek gizarte-, erakunde- eta ekonomia-esparruetan duten parte-hartzea aztertu du.

María Luz Rodríguez Fernández

Gaztela-Mantxako Unibertsitateko Lanaren eta Gizarte Segurantzaren Zuzenbideko katedraduna

Gaztela-Mantxako Unibertsitateko Lanaren eta Gizarte Segurantzaren Zuzenbideko katedraduna da. Lanaren Nazioarteko Erakundearentzat lan egin du Lan Merkatuaren Erakundeetako espezialista senior gisa, eta erakunde horrentzat “Lan duina plataformen ekonomian” mundu-mailako txostena prestatu zuen. Lan Zuzenbidearekin lotutako 200 argitalpen baino gehiagoren egilea da; azkena Labour Law and Decent Work in the Platform Economy liburua da (Routledge, 2025). Teknologiak enpleguan, lanean eta gizarte-babesean duen eraginaren ikerketan aditu nagusietako bat dela jotzen da, bereziki eskubide digitalen eta plataformen ekonomiako lanaren arloan. Enpleguko Estatu Idazkaria izan da, eta San Raimundo de Peñaforten Lehen Mailako Gurutze Bereizgarriarekin saritua dago.

Naiara López de Munain

Kazetaria

Naiara López de Munain kazetaria da, eta komunikazioa da bere pasioa: jendearen eta inguruko errealitatearen istorioak ezagutzea, haietan murgiltzea eta kontatzea. 2002an hasi zen lanean Madrilgo Cadena SER irratiko albistegietan, eta urtebete geroago Cadena SER Vitoriara iritsi zen. Hora 14 Vitoria albistegiaren editorea izan da, eta 2018az geroztik Hoy por Hoy Vitoria saioaren gidaritzan dago. Horrez gain, Isabel Mellén filosofo eta arte-historialariarekin batera, Divulvadoras de la Historia podcasta zuzendu eta aurkezten du.

Emanuela Pozzan

Genero Berdintasuneko eta Diskriminaziorik Ezeko espezialista nagusia, Lanaren Nazioarteko Erakundea (LANE) – Genero, Berdintasun, Aniztasun eta Inklusio Zerbitzua (GEDI) – Gizarte eta Lan Babeseko Saila

20 urtetik gorako lan-esperientzia du Ekialde Hurbilean, Afrikan eta Asian, lan-munduko genero-berdintasunaren eta diskriminaziorik ezaren arloetan. Prestakuntza akademikoari dagokionez, Ekialde Hurbileko Ikasketetako lizentziatura eta Garapen Zientzietako masterra ditu, biak Ekialdeko eta Afrikako Ikasketen Eskolan (SOAS) eginak, eta genero-berdintasunean eta nahitaezko migrazioan espezializatuta dago.

Bere ibilbide profesionalean, Italiako Atzerri Arazoetako Ministerioan, gobernuz kanpoko erakundeetan, Nazio Batuen Biztanleria Funtsean (UNFPA) eta LANEn lan egin du. Gaur egun LANEren egoitzan egiten du lan, Genero, Berdintasun, Aniztasun eta Inklusio Zerbitzuan (GEDI), Genero Berdintasuneko eta Diskriminaziorik Ezeko espezialista nagusi gisa.

Mundu mailako hainbat ekimen koordinatzen ditu honako arlo hauetan: emakumeen enplegurako sarbidea, zaintzaren ekonomia, soldata-ekitatea eta lan-munduko indarkeria eta jazarpena. Halaber, Soldata Berdintasunerako Nazioarteko Koalizioaren (EPIC) Idazkaritza batera zuzentzen du.

Julia Shershneva Zastavnaia

Ikuspegi Katedraren zuzendaria eta EHUko Soziologiako irakasle agregatua

EHUko Soziologia eta Gizarte Langintza Saileko irakasle agregatua eta Migrazioen eta Bizikidetzaren Ikuspegi Katedraren zuzendaria da. Ekonomian lizentziaduna eta Soziologian doktorea da EHUn. Talde arteko jarreretan, arrazakerian, xenofobian, hezkuntzan eta immigrazioan aditua da, eta ikerketa- eta irakaskuntza-ibilbide luzea du Hezkuntzaren Soziologiaren eta Migrazioen Soziologiaren esparruetan.

María José Carretero García

Fundación Mujeres fundazioko Enpresetako Berdintasun Arloko koordinatzailea

Lan-eremuko emakumeen eta gizonen arteko berdintasunean aditua da, eta bi hamarkadatik gorako esperientzia du enpleguan berdintasuna sustatzeko jarduerak garatzen. Bere ibilbide profesionalean, ikerketa- eta prestakuntza-lanak egin ditu, eta enpresei zein administrazio publikoei aholkularitza eman die hainbat gairi buruz: ordainsari-berdintasuna, soldata-arrakala, berdintasun-planak eta lan-eremuko sexuagatiko diskriminazioaren prebentzioa.

Ana Requena Aguilar

elDiario.es-eko Genero arloko erredaktoreburua

Zaintzari eta lan-merkatuari, genero-ikuspegidun ekonomiari, indarkeria matxistei, sexu- eta ugalketa-eskubideei eta ikuspegi feministadun gizarte-analisiari buruz egindako kazetaritza-lanengatik nabarmendu da. 2014an Micromachismos bloga sortu zuen, eguneroko matxismoaz eta indarkeria ikusezinez hitz egiteko gune aitzindaria.

Feminismo vibrante. Si no hay placer no es nuestra revolución (Roca, 2020), Intensas (Roca, 2023) eta Provida. Un manifiesto a favor del aborto (Now Books) liburuen egilea da. Hainbat sari jaso ditu; besteak beste, Kataluniako Emakume Kazetarien Elkartearen 2015eko Komunikazio Ez Sexistaren Saria, Gaztela-Mantxako Imparables saria —kazetaritzan berdintasunaren alde egindako ekarpenagatik— eta komunikazio soziolaboraleko Pilar Blanco saria.

Komunikazioari eta generoari buruzko zenbait libururen egilekidea da, eta gai horri buruzko tailerrak eta hitzaldiak ematen ditu. Hainbat komunikabiderekin ere kolaboratzen du.

Izen-ematea esteka honen bidez egin daiteke.

Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailak datorren irailaren 23an, Bilbao Exhibition Centren (BEC), antolatuko duen «Soldata Arrakalari buruzko Nazioarteko V. Kongresuan» parte hartu nahi izanez gero, honako formulario hau bete behar da.

Eman izena

Eremu guztiak bete ondoren, berrespen-mezu bat jasoko duzu posta elektronikoz.

Soldata Arrakalari buruzko Nazioarteko V. Kongresua, Eusko Jaurlaritzako Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailak sustatua, 2026ko irailaren 23an egingo da Bilbao Exhibition Centren (BEC), Barakaldon.

BEC Azkue Erronda kaleko 1. zenbakian dago, ondo komunikatutako kokaleku batean, eta erraz irits daiteke bertara garraio publikoan zein pribatuan. Gainera, instalazioek mugikortasun urriko pertsonentzako irisgarritasun unibertsala bermatzen dute, jardunaldi osoan parte-hartze erosoa eta irisgarria ahalbidetuz.