Erdialde eta hego sartalde gunea

Erdialde gunea  

Aralarko erdigunean Beaskin eta Igaratzako megalitoak aurkitzen dira.

Beaskingo sarobetik 250 metrotara industu gabeko tumulu txiki bat dago: Beaskingo tumulua. Bost m ekialdera harri zirkulu bat dago. Zirkulu hau lurretik gutxi agertzen diren 19 harrik osatzen dute.

Igaratza bertan, Perilekuko larrekitan, bost megalito ditugu: bi trikuharri, tumulu bat, zutarri bat eta harrespil bat:

• Hegoaldeko Igaratza trikuharria, Igaratzako aterpetik Pardelutsera doan bidetik ezker aldera dago.
• Iparraldeko Igaratza trikuharria azken trikuharri honetatik 100 m ipar aldera dago.
• Igaratzako tumulua Perileku larreko ipar sartaldean dago, Ipar Igaratzako trikuharritik 120 m sartaldean.
• Hego Igaratzako trikuharritik 320 m ESE aldera zutarri bat dago. Mendi belardian etzanda eta bi zatitan hautsita: bere izena Igaratza IIIko monolitoa da.
• Azkenik Hego Igaratzako trikuharritik 200 m hegoaldera Igaratza II harrespila izeneko harrespila dago.

Paraje honetatik erraz joan daiteke Nafarroako terrenotan Unako Putzuko bidean dauden Trikuarri, Obioneta, Zeontza eta Maantsa izeneko trikuharrietara.

Hego sartalde gunea

Aipatutako hauetatik mendigunearen hego sartaldean Lareoko trikuharria dago, urtegiaren iparraldean, Baiarratera doan pistatik 70 metrotara. Lehen esan dugun bezala, aipatutako pistak hondatu zuen.

Azkenik, Sastarriko hegoaldean Erremedio eta Txotxeta izeneko trikuharriak daude eta iparraldean Matxitxanekoa. Hirurak oso gaizki kontserbatuta. Matxitxanekoak bakarrik mantentzen ditu, tumuluaren erdian, bi losa.