Produktu kimikoak

Azken hamarkadetan, produktu kimikoen munduko ekoizpenak gorakada handia izan du: milioi bat tona ekoizten ziren 1930ean, eta 440 milioi tona gaur egun. Industria kimikoak Europar Batasunean merkaturatu diren 100.000 substantzia kimiko ezberdin baino gehiago sortu ditu; halere, 1.500 produktu inguruk munduko ekoizpen osoaren % 95 hartzen dute.

Produktu kimiko berriak aurkitu, garatu eta aplikatzean, herritarren bizi-baldintzak hobetu egin dira; baina, aldi berean, ondorio kaltegarriak eragin dizkie ingurumenari eta osasunari.

Produktu kimiko baten erabilera egokia planifikatzeko orduan, ondorio gaitzesgarririk gabea, erabilera horren arriskuak aztertu behar dira.

Osasun-kontrolak produktu kimikoekiko (substantziak eta nahasturak) esposizioak giza osasunari ekar diezazkiokeen arriskuak prebenitzea, murriztea eta kontrolatzea du xede.

Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistro Ofiziala (EZBEO)

Abenduaren 21eko 257/2004 Dekretuak Euskal Autonomia Erkidegoko Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistroa sortu zuen. Erregistro horretan, biozidak fabrikatzen eta/edo formulatzen dituzten establezimenduak eta instalazioak inskribatuko dira, baita erabilera profesionalerako baimendutako biozidak biltegiratzen eta/edo merkaturatzen dituztenak eta zerbitzu biozidak eskaintzen dituzten enpresak ere (biozidak aplikatzean oinarritzen diren tratamenduak egiten dituzten pertsona fisiko edo juridikoak).

Euskal Autonomia Erkidegoan, Eusko Jaurlaritzak du Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistro Ofizialaren (EZBEO) gaineko eskumena.

Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistro Ofiziala (EZBEO)

Osasun Saileko Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistro Ofizialari jakinarazteko sakatu hurrengo botoian:

Izapidearen sarbidea

Osasun Saileko Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistro Ofizialari jakinarazi beharko zaizkio honako izapide hauek, dagokien dokumentazioarekin batera:

Hasierako inskripzioa
Sozietate-izena aldatzea
Establezimenduaren edo zerbitzuaren kokalekua aldatzea
Jarduera mota areagotzea/aldatzea
Zerbitzu mota areagotzea /aldatzea
Establezimenduaren edo zerbitzuaren izena aldatzea
Zerbitzuaren izaera aldatzea
LOMB eskatzea
Inskripzioa ezeztatzea
Beste batzuk (Zerbitzuen jardueraren arduradun teknikoa aldatzea, LOMBri lotutako produktuak aldatzea, aplikatzaile berriak, dagokion prestakuntza egiaztatzea, fabrikatutako edo formulatutako produktu biozida berriak)

Inskribatutako enpresen zerrendak

Euskal Autonomia Erkidegoko Establezimendu eta Zerbitzu Bioziden Erregistro Ofizialean inskribatutako enpresen zerrenda.
EAE-ko zerrenda ikusi (2026ko urtarrila) (XLS, 31 KB)

Substantzia eta prestakin kimikoak erregistratzea, ebaluatzea, baimentzea eta murriztea - Substantziak eta nahasturak sailkatzea, etiketatzea eta ontziratzea (REACH eta CLP erregelamenduak)

Europar Batasunak bateratu eta eguneratu egin du produktu kimikoei buruzko legeria, hala giza osasuna eta ingurumena babesteko, nola produktuak merkaturatzeko baldintzak arautzeko. REACH Erregelamenduak substantzia kimikoak erregistratzeko, ebaluatzeko eta baimentzeko arauak jasotzen ditu, eta murrizketa batzuk ezartzen dizkio haien erabilerari. CLP Erregelamenduak, berriz, produktu kimikoak sailkatzeko eta etiketatzeko nazioartean hitzartutako irizpideak txertatzen ditu Erkidegoko legerian (Bateratze Sistema Orokorra).

REACH Erregelamenduari eta harekin lotutako araudiari buruzko informazio eta izapide guztietarako erreferentzia-zentroa ECHA da (European Chemicals Agency - Substantzia eta Prestakin Kimikoen Europako Agentzia). Orientazio teknikoa, tresna informatikoak eta laguntza-zerbitzuak eskaintzen ditu.

Estatu kideek laguntza teknikoa emateko zerbitzuak eduki behar dituzte, fabrikatzaileei, inportatzaileei, bitarteko erabiltzaileei eta interesa izan lezaketen beste alde batzuei bakoitzarentzat ondorioztatzen diren erantzukizunei eta betebeharrei buruzko aholkularitza emateko. Estatuari dagokionez, laguntza hori emateko erreferentzia-zentroa REACH-CLP informazio-ataria (RIA) da.

REACH informazio-atarietarako estekak:

ECHA (http://echa.europa.eu/)
RIA (http://www.portalreach.info/)

Substantzia aktibo bat edo gehiago dauzkaten substantzia aktiboak eta prestakinak dira, erabiltzaileari ematen zaizkion eran aurkezten direnak. Biozidak, bitarteko kimiko edo biologikoen bidez, edozer organismo kaltegarri deuseztatzeko, indargabetzeko, neutralizatzeko, eragina galarazteko edo beste era bateko kontrola gauzatzeko erabiltzen dira.

Biozidak gaizki erabiltzeak ondorio kaltegarriak eragin ditzake pertsonen zein animalien osasunean, bai eta ingurumenean ere. Horregatik, halakoak fabrikatzean, merkaturatzean eta erabiltzean arau berezi batzuk bete behar dira, eta Bioziden Erregistro Ofizialean (BEO) erregistratu.

Bioziden Erregistro Ofiziala (BEO)

Osasun, Gizarte Zerbitzu eta Berdintasun Ministerioak du biozidak baimentzeko eta erregistratzeko eskumena, eta Europar Batasuneko beste estatu kide batzuetan baimenduta dauden biozidak onartzekoa.

Nekazaritzakoak ez diren plagiziden edo bioziden erregistroa

Bioziden Erregistro Ofizialean inskribatutako produktu biozidak

Ingurumenerako eta elikagaien industriarako diren tratamendu bioziden aplikatzaileentzako ikastaro homologatuak eskaintzen dituzten erakundeak.

Bioziden arloko prestakuntzarako zentroak

EAEn homologatutako prestakuntza-erakundeak (PDF, 250 KB)

Biozida motak:

23 biozida mota bereizten dira:

1. taldea: Desinfektatzaileak eta biozida orokorrak

1. mota- Giza higienerako biozidak.
2. mota- Bizitza pribatuaren eta osasun publikoaren esparruetan erabiltzen diren desinfektatzaileak eta beste biozida batzuk.
3. mota- Animalien higienerako biozidak.
4. mota- Elikagaiekin eta pentsuekin kontaktuan dauden gainazaletarako desinfektatzaileak.
5. mota- Edateko ura desinfektatzeko produktuak.

2. taldea: Kontserbatzaileak

6. mota- Ontziratutako produktuetarako kontserbatzaileak.
7. mota- Pelikuletarako kontserbatzaileak.
8. mota- Zurak babesteko produktuak.
9. mota- Zuntzak, larrua, kautxua eta material polimerizatuak babesteko produktuak.
10. mota- Harlangaitz-hormak babesteko produktuak.
11. mota- Hozteko sistemetan eta industria-prozesuetan erabiltzen diren likidoak babesteko produktuak.
12. mota- Lizunaren kontrako produktuak.
13. mota- Metalgintzako likidoak babesteko produktuak.

3. taldea: Plagizidak

14. mota- Errodentizidak.
15. mota- Abizidak.
16. mota- Moluskizidak.
17. mota- Piszizidak.
18. mota- Intsektizidak, akarizidak eta beste artropodo batzuk kontrolatzeko produktuak.
19. mota- Produktu uxatzaileak eta erakartzaileak.

4. taldea: Beste biozida batzuk

20. mota- Elikagaiak edo pentsuak kontserbatzeko produktuak.
21. mota- Zoldaren kontrako produktuak.
22. mota- Baltsamamendurako eta taxidermiarako likidoak.
23. mota- Beste ornodun batzuen kontrola.

Nekazaritzako izurriteei aurre egiteko erabiltzen diren plagizidak ez daude bioziden taldeetan jasota. Halako plagizidak fitosanitarioak dira.

Hiri-izurriteen kontrola
Intsektuek, karraskariek, onddoek eta bakterioek sor ditzakete hiri-izurriteak, eta biztanleen osasunari eragin diezaiokete. Gaixotasunak transmititzeko bektore, zoonosi-gordailu zein giza parasito gisa jarduten dute horiek, eta alergiak, ziztadak, eta abar eragin ditzakete, bai eta kalteak sortu ere etxebizitza eta instalazioetako egituretan.
Garatutako alderdiak oraingo estekan txertatuko dira:
Hiri-izurriteak kontrolatzean kontuan hartu beharreko alderdiak (PDF, 609 KB)
Kreosotak
1. liburuxka (pdf, 53 KB)
2. liburuxka (pdf, 18 KB)

Marco Legislativo sobre Productos Químicos y Biocidas (MSSSI)

Azken aldaketako data: 2026/02/04

Ingurugiro osasuna