9. zk., 2026ko urtarrilaren 15a, osteguna

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

INDUSTRIA, TRANTSIZIO ENERGETIKO ETA JASANGARRITASUNAREN SAILA

163

EBAZPENA, 2025eko azaroaren 27koa, Ingurumen Administrazioaren zuzendariarena, zeinaren bitartez BESS «PB Navegantes 31» instalaziorako proiektuaren ingurumen-inpaktuaren txostena formulatzen baita, Aiarako udal-mugartean (Araba) eta Lemon Tree Power Ren 10 SLU enpresak sustatuta.

AURREKARIAK

2025eko maiatzaren 6an, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren Arabako Lurralde Ordezkaritzak ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatua hasteko eskatu zuen, Aiarako udal-mugartean (Araba) BESS «PB Navegantes 31» instalaziorako proiektuaren ingurumen-inpaktuaren azterketa sinplifikatuaren prozeduraren esparruan (Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen II. kapituluaren 2. atalean arautua).

Abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikulua aplikatuta, 2025eko maiatzaren 27an Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak kontsulta-izapidea hasi zuen pertsona interesdunentzat eta ukitutako administrazio publikoentzat. Kontsulta-izapidea egiteko legez ezarritako epea bukatuta, zenbait organismoren txostenak jaso dira, eta haien emaitza espedientean dago jasota. Era berean, organo substantiboari jakinarazi zitzaion izapidea hasi zela.

Halaber, espedientea osatzen duten dokumentuak eskuragarri egon ziren Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren webgunean, interesdun orok ingurumenaren arloan egokitzat jotzen zituen oharrak egiteko.

Jasotako txostenak aztertuta, egiaztatu da ingurumen-organoak baduela ingurumen-inpaktuaren txostena egiteko behar beste judizio-elementu, Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikuluari jarraikiz.

ZUZENBIDEKO OINARRIAK

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 60. artikuluan xedatutakoaren arabera, dagokion ingurumen-ebaluazioko prozeduraren mende jarri behar dira, nahitaez, ingurumenean eragin nabarmenak izan ditzaketen plan, programa eta proiektuak, bai eta haien aldaketak eta berrikuspenak ere, ingurumen-babes handia bermatzeko eta garapen jasangarria sustatzeko.

Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 7.2 artikuluan ezarritakoa aplikatuz, proiektuari ingurumen-inpaktuaren azterketa sinplifikatua egin behar zaio, lege horren II. eranskineko 4. taldeko n) epigrafean deskribatutakoarekin bat datorrelako: stand-alone motako biltegiratze energetikoa, bateria elektrokimikoen bidez edo energia elektrikoko instalazioekin hibridatutako edozein teknologiaren bidez.

Proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-espedientean dauden dokumentu teknikoak eta txostenak aztertu ondoren, eta ikusirik proiektuaren ingurumen-dokumentua zuzena dela eta indarrean dagoen araudian xedatutako alderdietara egokitzen dela, Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak ingurumen-inpaktuaren txosten hau ematen du (organo hori da eskuduna Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen abenduaren 3ko 410/2024 Dekretuaren arabera). Bertan aztertzen da ea aipatutako proiektuak ingurumenean ondorio nabarmenak izan ditzakeen eta, horren ondorioz, proiektuari ingurumen-inpaktuaren azterketa arruntaren prozedura egin behar zaion; halakorik egin behar ez bada, proiektua garatzean ingurumena egokiro babesteko bete beharreko baldintzak ezartzen dira txostenean.

Kontuan hartu dira: 10/2021 Legea, abenduaren 9koa, Euskadiko Ingurumen Administrazioarena; 21/2013 Legea, abenduaren 9koa, Ingurumen-ebaluazioari buruzkoa; 410/2024 Dekretua, abenduaren 3koa, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena; 39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena; eta aplikatzekoa den gainerako araudia. Horiek horrela, honako hau

EBAZTEN DUT:

Lehenengoa.– BESS «PB Navegantes 31» instalaziorako ingurumen-inpaktuaren txostena egitea, Aiarako udal-mugartean (Araba) eta Lemon Tree Power Ren 10 SLUk sustatuta, honako baldintza hauetan:

A) Proiektuaren xedea Aiara udalerrian (Araba) «PB Navegantes 31» BESS energia biltegiratzeko sistema egikaritzea da.

B) Ebazpen honetan, zeinaren bidez txostena ematen baita Arabako Aiara udalerriko «PB Navegantes 31» BESS instalazioaren proiekturako ingurumen-inpaktuaren azterlana igortzen den, proiektuaren ingurumen-agiriaren edukia aztertzen da, bat etorriz abenduaren 9ko 10/2021 Legearen II.F. eranskinean ezarritako irizpideekin:

1.– Proiektuaren ezaugarriak.

Aiara udalerriko (Araba) biltegiratze-instalazioa 9.950 m²-ko partzela batean proiektatzen da.

BESS instalazioa ezartzeko eskuragarri dagoen guztizko azalera 0,99 ha-koa da; 0,5 ha okupatuko direla aurreikusten da, eta, hortaz, proiektuan aurreikusitako gehieneko eraikigarritasun-okupazioa % 50ekoa da. Partzelaren orografian 8 m-ko alde topografikoa dago, eta kota itsas mailatik 195 m-tik 203 m-rakoa da.

BESS instalaziora sartzeko A-3622 eskualdeko errepideari lotutako sarbide bat hartu behar da.

Energia biltegiratze-instalaziotik sekzionamendu-zentrora arte eramango da erdi-tentsioko lurpeko ebakuazio-linea baten bidez, 30 kV-koa. Linearen luzera 38 metrokoa izango da. Ondoren, sekzionamendu-zentrotik 30 kV-ko lurpeko ebakuazio-linea bat aterako da, ST AIALA instalazioraino. Linea hori I-DE Redes Eléctricas Inteligentes enpresaren jabetzakoa da, 400,27 metroko luzera dauka eta «PB Navegantes 31» instalazioko plantak sortutako energia garraiatuko du.

«PB Navegantes 31» biltegiratze-instalazioaren sarbide-edukiera, 23 Mw-koa izango da, I-DE Redes Eléctricas Inteligentes enpresak emandako konexio-sarbidearen baimenaren arabera.

Instalatutako potentzia 30 MW-koa izango da eta energia nominala 96,768 MWh-koa.

Baterien bidezko biltegiratze-sistema (BESS), Ion-Litio teknologian oinarrituta (LFP), honako azpisistema hauek osatzen dute nagusiki:

– Bateria-sistema (BS): Energia biltegiratzeko nukleoa da. Biltegiratzeko 18 unitate ditu, eta unitate bakoitzak 10 bateria-rack. Bateria kontrolatzeko eta monitorizatzeko sistema bat (BMS) dauka. Biltegiratze-unitateak 20 oineko edukiontzietan integratuta daude.

– Potentzia bihurtzeko sistema (PCS): Bateriak kargatzeaz eta deskargatzeaz zein energia konbertitzeaz arduratzen da (CC/CA). BESSak 9 PCS ditu guztira.

– Energia kudeatzeko sistema (EMS): BESSa kontrolatu eta kudeatzen du, eta SCADA du, monitorizatu eta operatzeko.

– Sistema osagarriak (AS): Ezinbestekoak dira segurtasunerako eta errendimendurako, hala nola hozketa (likidoa), suteen aurkako sistema (PCI) eta etenik gabeko elikadura-sistemak (UPS/SAI).

BESSaz gain, estazioan lotutako honako azpiegitura hauek daude:

– Potentzia-estazioak (EP): PCSak, potentzia-transformadore batek eta erdi-tentsioko gelaxkek (MT) osatzen dituzten taldeak dira, sarera konektatzeko. 5 potentzia-estazio daude.

– Erdi-tentsioko gelaxkak (MT): MTko sarerako konexioa kudeatzen duten ekipoak dira (CGM modularrak edo CGC trinkoak). Potentzia-estazioetan eta sekzionamendu-zentroan daude.

– Sekzionamendu-zentroa (SZ): Ebakuazio-azpiegituraren eraikin gakoa da; MT gelaxkak ditu (neurri fiskal nagusikoak eta erredundanteak barne), BT BESS koadroa eta kontrol-/komunikazio-sistemak. SZaren okupazio-azalera 27,74 m2-koa da.

– Lotzeko MT 30 kV lurpeko linea (LSMT): Sekzionamendu-zentroa eta ST Aiala 30 kV egungo azpiestazioa lotzen dituen lurpeko linea da. Zangaren guztizko sakonera gutxi gorabehera 95 cm-koa izango da lurrazaletik; zabalera 50 cm-koa izango da.

– Monitorizaziorako eta kontrol orokorrerako sistema: Instalazio osoa operatzeko eta ikuskatzeko SCADA barne hartzen du.

– Lur-konexioko sistema: Metalezko elementuak lurrera lortzen ditu, segurtasuna bermatzeko.

– Zimenduak: Bateria-edukiontzietarako, potentzia-estazioetarako eta sekzionamendu-zentrorako oinarria dira.

– Perimetro-hesia: Instalazioaren segurtasun-itxiera da, eta 2 metroko altuera du.

– Barruko bideak eta sarbideak: Eremurako bidean eta barruan beharrezkoak diren bideak dira.

Eraikuntza-fasean aurreikusitako lur-mugimenduaren esparruan oinarrizko lan hauek daude: lursaila prestatzea; eremuak egokitzea; bideak eraikitzea; eta zangak irekitzea.

Hasiera batean, partzela garbitu eta sastrakak kenduko dira, egungo landaredia kentzeko, eta, ondoren, landare-lurraren gainazaleko geruza zati batzuetan irauliko da. Eremua prestatzeko ahalik eta lan txikienak egingo dira. Egitura edo eraikinen bat egonez gero, eraitsi eta obra-hondakinak garraiatuko dira.

Lurra mugituko da behin-behineko instalazioak hartuko dituen plataforma sortzeko. Halaber, bateria-edukiontzi eta potentzia-estazioetara bideratutako eremu zehatzak egokituko dira. Era berean, behin-behineko instalazioen plataforma kokatzeko lur-mugimenduak egingo dira, eta edukiontzi eta potentzia-estazioen eremuak egokituko dira. Bateria-edukiontzientzako eremuetan lurra gutxiago mugituko da. Bestalde, barruko bideak egokituko dira, eta, hortaz, lurra mugitu beharko da. Halaber, erdi-tentsioko lurpeko linea instalatzeko beharrezko zangak hondeatzea aurreikusi da; izan ere, eremu horrek instalazioa sekzionamendu-zentroarekin lotuko du, eta azken hori egungo ST Aiala azpiestazioarekin lotuko du.

Aurreikusitakoaren arabera, zangak hondeaketaren ondoriozko lurrarekin beteko dira, ahalik eta gehien. Zangak betetzeko berrerabili ezin den materiala sobera badago, proiektuan berriro landatuko diren eremuetara hedatzea proposatu da, hala nola hesiaren eta inguruko bidearen eremu interstizialera edo perimetro horren barruko eremu librean. Halaber, lur gehiago sobera egonez gero, narriatutako eremuak betetzera edo konpontzera bideratu daiteke, aurrez aldetik baimena eskuratzen bada. Landare-lurra modu selektiboan kenduko da, eta hondeaketatik lortutako gainerako lurretik bereizita biltegiratuko da. Ondoren, lehengoratze-lanetan berrerabiliko da, gainazaleko geruza lehengoratzeko eta landareztatzea ahalbidetzeko.

Drainatze-sistemaren helburu nagusia da instalazioaren eremuan eragiten duten euri-urak hustea, kontrolatzea, gidatzea eta iragaztea. Halaber, aurreikusi egin da proiektuaren ondoko partzeletatik datorren jariatzearen ondoriozko eragina ekiditeko.

Drainatze-sistema diseinatzeko, eremuko plubiometria aztertuko da, gainazaleko jariatzea eta gehieneko prezipitazioak kalkulatzeko. Kanalizazioen dimentsioak ezartzeko, kontuan hartuko dira datu horiek eta estatuan aplikatu beharreko araudia.

Bi drainatze mota proposatzen dira:

– 1. motako luzetarako drainatzea (areka): Instalazioa eta barruko bideen eremua babesteko funtzioa dauka, isurketa-ura hartu eta goragune txikiagoko eremuetara bideratuko baitu.

– 2. motako luzetarako drainatzea (arekak saihesteko pasabidea): Barneko zein instalaziora sartzeko bideak eta 1. motako drainatze-egiturak gurutzatzea ahalbidetuko du, eta, horri esker, ur-fluxuaren jarraitutasuna ahalbidetuko du.

Obra-faseak 5 hilabete inguru irautea aurreikusten da.

Aztertutako alternatibak.

Proiektuaren definizioan parkea egiteko 3 alternatiba aztertu dira. Gainera, beste aukera bat ere badago: 0, proiektua ez egitea.

Azken alternatibak lursailean zuzenean eragitea saihestu eta landaredia modu naturalean eboluzionatzea ahalbidetuko luke; hala ere, alternatiba hori baztertu egin da, ez datorrelako bat premiazko beharrekin, trantsizio-energetikoa, kanpoko mendekotasuna murriztearekin eta klima-aldaketa aritzearekin.

Alternatiba hori baztertzeko arrazoi nagusia da proiektua ez egiteak energiaren arloko politika publikoetan aurreikusitako helburu gakoak ez betetzea eragingo lukeela. Espainiak eta Euskadik kanpoko energiaren mendekotasun handia dute, eta baliabide berriztagarriak baliatu behar dituzte berotegi-efektuko gasak murrizteko eta iturriak dibertsifikatzeko. BESS proiektua oinarrizkoa da energia berriztagarriak aprobetxatzeko eta sistemari isuriak ekiditeko malgutasuna eta kudeagarritasuna emateko. Proiektua egin ezean, ez litzateke egingo hobekuntza hori, ez eta klima-aldaketaren aurkako erronkan ekarpenik ere.

Beste hiru alternatiben kasuan, kokapenaren egokitasuna ebaluatu da:

1. alternativa.

Aukera horren arabera, instalazioa 4. poligonoko 57. partzelan kokatuko litzateke, Aiara udalerriko Murga entitatean. Kokapen horren ezaugarri nabarmena da Zerralde ibaitik gertu dagoela, ibilgua instalaziotik 180 metrora baitago, hegoaldean. ST Aiala azpiestaziorako konexio elektrikoa lurpeko linea gisa diseinatu da (LSMT), eta ikuspegi hori 3. alternatiban ere jasota dago. Alternatiba horrek harizti autoktonoei eta baso mistoei eragiten die.

2. alternativa.

Alternatiba horren arabera, bateria-instalazioa Murgako industrialdean dago, egikaritutako lurzoru artifizialean, eta hori onuragarritzat jo da lurzoruaren okupazioari dagokionez. Alternatiba horretan, instalaziora industriaguneko kale nagusitik sar daiteke, eta sarbide hori egun badago. Hala ere, 2. alternatibaren ezaugarri bereizgarri eta erabakigarriena da ST Aiala azpiestazioarekin duen konexio elektrikoko linea. Linea hori hiru alternatibetan luzeena da (>2 km-ko luzera, guztira), eta 1. eta 3. alternatibetan ez bezala, zati handi bat airean dago (LAMT), 1.877 metro gutxi gorabehera, lurpeko zati laburrekin osatuta. Antolamendu horrek, bereziki aireko eremuari dagokion zatiak, aukera kaltegarriena izatea eragiten du, batez ere, paisaiari nabarmen eragiten diolako; izan ere, azpiegitura larre irekietan ikus daiteke. Halaber, hegaztientzako arriskutsua da (talka egin/elektrokutatu daitezke), eragin tekniko handiagoa dauka, ur-bazterrei eragiten die, zerbitzuei eragiten die beste azpiegitura batzuekin gurutzatzen baita, bai eta ondare kulturalari ere.

3. alternativa.

Alternatiba horren arabera, instalazioa Aiara udalerriko Murga eremuan kokatuko litzateke, lurzoru urbanizaezinean; nekazaritza nahiz abeltzaintzako eta landazabaleko lurzoru gisa sailkatuta dago eta balio estrategiko handia du. Instalazioaren azalera murriztua da, 9.950 m²-ko partzela baten barruan 0,5 ha hartzen baititu, eta sega-belardi atlantikoetan kokatuta dago (BIH 6510). Ezaugarri nabarmena da Zerralde ibaiaren ibilgutik urrunago dagoela, 180 m-ra hegoaldean, eta zuhaitzik gabeko eremu garbi batean. Horrek positiboki nabarmen bereizten du 1. alternatibatik, ingurumen-sentsibilitateari dagokionez. Instalaziora A-3622 tokiko errepidetik sartuko litzateke, hori baita instalaziora sartzeko errepidea, eta bidea hobetuko litzateke. ST Aiala azpiestaziorako konexio elektrikoaren linea osorik lurpean dago (LSMT), 1. alternatiban bezala, eta aurreikusitako luzera 400,26 m-koa da, gutxi gorabehera.

Irizpideak baloratzea eta alternatibak hautatzea.

Hasiera batean 2. alternatiban biltegiratze-instalazioaren kokapenak ingurunearekiko eragin txikiagoa duela badirudi ere (industrialde batean dago, eta, hortaz, ez da lurzoru berririk okupatu behar), Aiala SET STarekiko distantzia handiagoa behar du (>2 km): hortaz, horrek eragin nabarmena du honako faktore esanguratsu hauen kasuan: lurrak mugitzea; ibilguei eta ibairen inguruari eragitea; linearekin talka egiten duten eta elektrokutatzen diren hegaztien balizko hilkortasuna; fauna-talde horrekiko konektibitatea; eta paisaian duen eragina. Hori dela eta, 2. alternatiba baztertu egin da, proiektua egiteko kaltegarriena baita.

Bestalde, 1. eta 3. alternatibak oso antzekoak dira, baina 3. alternatiba egokiena dela erabaki da, batez ere 1. alternatibak harizti autoktonoei eta baso mistoei eragiten dielako, eta Zerralde ibaiaren ibilguaren ondoan dagoelako eta eragin diezaiokeelako. Hortaz, sentsibilitate handiagoko eremutzat jo da, 3. alternatibaren larreekin alderatuta.

Laburbilduz, 3. alternatiba hautatu da BESS PB Navegantes 31 instalazioa egiteko.

2.– Proiektuaren kokapena.

Ingurunearen ezaugarri nagusiak hiru eremutan banatu dira: eremu fisikoa, eremu biotikoa eta eremu sozioekonomikoa.

Eremu fisikoari dagokionez, proiektuaren eremua Euskadiko alde epelean kokatuta dago. Analisian kontuan hartu dira klimari lotutako arriskuak eta sute-arriskuak, besteak beste. Ekaitz elektrikoekiko eta uholdeekiko zaurgarritasuna txikia da, kokapenaren eta diseinatzerakoan hartutako neurrien ondorioz (drainatzea, ibilguekiko distantzia). Sute-arriskua ertaina da, nahiz eta eremuan suteak egoteko aukera txikia den, eta prebenitzeko eta kontrolatzeko neurriak daude.

Ingurunearen operazioa egin aurreko soinu-kalitatea aztertu da. Eremu horretan zarata-iturri nabarmenak daude, hala nola hiriguneak, Aiarako azpiestazioa, errepideak (A-3622, A-625, C3 de ADIF) eta hurbil dagoen harrobi bat.

Geologiaren eta geomorfologiaren ikuspegitik, proiektuak mesozoikoko materialak barne hartzen ditu, Nafarroa eta Kantabriako ildoan. Azaleko ezegonkortasun geologikoak arrisku naturalak dira eta kontuan hartu dira. Lurra mugitzearen ondoriozko arriskua aztertu ondoren, arriskua txikia dela ondorioztatu da. Bestalde, interes geologikoko eremu (LIG) hurbilenak proiektutik 7 km baino gehiagora daude.

Proiektuaren eremuak barne hartzen ditu, Nekazaritza eta Basozaintzako LPSaren arabera, nekazaritza nahiz abeltzaintzakoa eta landazabaleko zein balio estrategiko handiko lurzoru gisa sailkatutako eremuak.

Hidrologia eta hidrogeologiari dagokionez, Zerralde ibaia baterietatik 180 metrora dago, hegoaldean. Halaber, proiektuaren eremuaren azpian akuiferoak daude. Ez dator bat Interes Hidrogeologikoko Eremuekin.

Eremu biotikoari dagokionez, landaredia eta batasunaren intereseko habitatak (BIH) garrantzitsuak dira. Instalazioa jartzeko hautatutako kokapena (3. alternatiba) zein linearen lurpeko trazaduraren zati bat bat datoz sega-belardi atlantikoekin (BIH 6510). Landarediari dagokionez, larreak nabarmentze dira. Haritz kandudunen eremu bat dago lurpeko lineatik gertu. Eremuko faunak dagoeneko inguruko gizakien, laborantzaren, berotegien eta industriaren eragina jasan du, eta horrek banaketan eta portaeran eragina izan dezake. Proiektuaren esparrua ez dago naturagune babestuen barruan, ez eta Natura 2000 sarearen barruan, hegaztiak edo kiropteroak kudeatzeko planetan, intereseko babeseko eremuetan, espezie sentikorrekiko eremu kritikoetan, interes bereziko eremuetan edo hegazti nekrofagoak elikatzeko eremuen barruan ere.

Proiektuaren kokapenak malda txikia du, eta kota ingurukoaren antzekoa da. Horrek integrazioa errazten du. Proiektuaren arro bisuala txikia da, eta eremu sentikorretako (bizitegiak, katalogatutako zimak) behatzaile potentzialen kopurua txikia da. Konexio-linea lurpekoa izango da, eta ingurua dagoeneko antropizatuta dago, eraikuntza eta azpiegitura linealak baitaude.

Eremuaren konektagarritasun ekologikoa gaur egun aldatuta dago nekazaritza eta basozaintzako mosaikoaren, bide-azpiegituren, hiriguneen eta industrialdeen ondorioz. Proiektua korridore ekologikoetatik urrun dago. Proiektua Euskadiko Ramsar hezeguneetatik 30 km-ra baino gehiagora dago.

Kultura-ondareari dagokionez, egindako inbentarioan proiektuaren inguruan kultura-ondareko hainbat elementu jaso dira. Horietako batzuk hurbil dauden arren, proiektua ez dago zuzenean gainjarrita katalogatutako elementuekin, eta proiektuaren fase desberdinetan egon daitekeen inpaktua bateragarritzat edo ez garrantzitsutzat hartu da, distantziaren eta aurreikusitako prebentzio- eta kudeaketa-neurrien ondorioz.

Eremu sozioekonomikoari dagokionez, eremuak bokazio industrial nabarmena du. Ez da aurreikusten instalazioak inguruko aisialdi-jardueretan eraginik izatea. Hondakinak behar bezala kudeatzeak aisian zein turismoan eragin positiboa izan dezake.

Proiektua zati batean lurzoru urbanizaezinean kokatuta dago, nekazaritza nahiz abeltzaintzako eta landazabaleko lurzoru gisa sailkatuta dago eta balio estrategiko handia du, hortaz, ebaluazio espezifikoa behar du basozaintzako LPSaren arabera. Halaber, LAGek efizientzia energetikoa eta energia berriztagarriak sustatzen dituzte. Proiektuaren kokapenak ez du eragingo egungo partzelak bereiztea, eta muga eta bide publikoak kontuan hartu dira instalazioa diseinatzerakoan.

Proiektuaren eremuan akuiferoak kutsatzeko zaurgarritasuna txikia da, kontsultatutako sailkapenen arabera. Halaber, lurpeko ur-masaren egoera kimikoa egokia da, eta proiektua ez dago gainjarrita eremu hidrogeologikoki sentikorrekin, hala nola IHL edo harrapaketa-eremuekin. Eraikitzeko eta eraisteko/berrindartzeko faseetan obraren berezko jardueraren ondorioz kutsatzeko balizko arriskua dagoen arren, ez da gertagarritzat hartzen, eta zehaztutako prebentzio- eta zuzenketa-neurriak ezartzean arinduko direla aurreikusten da.

Kutsatuta egon daitezkeen lurzoruak daude proiektuaren eremuan eta inguruan. Kutsatuta egon daitezkeen lurzoruen inbentarioan jasota daude hainbat partzela, bereziki jarduera industrialei eta zabortegi zaharrei lotutakoak. Kutsatuta egon daitezkeen lurzoruen inbentarioan jasota dagoen partzela bat zuzenean gainjarrita dago proiektuarekin. Zehazki, erdi-tentsioko lurpeko linearen (LSMT) azken zatia dago, helmugako azpiestazio elektrikoarekin konektatzen denean (ST Aiala); partzela horren inbentarioko Geoiker kodea 01010-00032 da. BESS instalazioa, berez, inbentarioaren barruko partzeletatik kanpo dago. Obrak egin bitartean gainjarrita dagoen azpiestazioaren partzelan aritzekotan, kutsatutako lurren araudi espezifikoa bete beharko da. Hortaz, besteak beste, hondeatzeko plan bat egikaritu daiteke, hondeatu beharreko materialaren bolumena 500 m³-tik gorakoa bada. Partzelan hondeatutako materialak bereizi beharko dira kudeatu edota berrerabili aurretik. Hautemandako edozein lurzoru kutsatu kudeatzeko, aplikatu beharreko araudian ezarritakoa bete beharko da.

3.– Balizko inpaktuaren ezaugarriak.

Eraikuntza-fasean, ingurunean eragin dezaketen jarduketa nagusiak identifikatu beharko dira. Horien barruan aurreikusten dira aurretiazko lanak eta behin-behineko instalazioak, obra zibilak, hala nola lurra prestatzea, lur mugimenduak (sastrakak kentzea, hondeaketak, lurra berdintzea), bideak eraikitzea eta egokitzea, makina astunak erabiltzea eta igarotzea, instalazio osagarriak jartzea eta materialak metatzea, zimendatze-lanak egitea, BESS instalazioaren azpiegiturak altxatzea eta instalatzea, eta lurpeko linea elektrikorako zanga irekitzea (LSMT).

Fase horretan aurreikus daitezkeen inpaktu negatiboak aldi baterakoak dira. Ingurumen-faktore desberdinei lotutako eragina identifikatu da:

Ingurune fisikoa:

– Airearen kalitatea: konbustio-hautsa eta -gasa aireratzea, makinak igarotzean eta lurra mugitzean. Aldi baterakoak eta gertagarritasun txikikotzat hartzen dira.

– Soinu-kalitatea: zarata-mailak handitu egingo dira makinen ondorioz.

– Edafologia (lurzorua): alterazioa, trinkotzea eta higadura-arriskua egon daiteke sastrakak eta landaredia kentzeagatik, lurrak mugitzeagatik, bideak egokitzeagatik eta makinak igarotzeagatik. Halaber, nahi gabe kutsatzeko balizko arriskua dago, prebentzio-neurriak aplikatzea aurreikusten bada ere.

– Gainazaleko hidrologia: ibaira partikula eta solido esekiak isurtzeko arriskua, landareak iraultzean, lurra mugitzean, bideak eraikitzean eta zangak irekitzean. Ustekabeko isurketak egiteko arriskua dago.

Eremu biotikoa.

– Landaredia: zuzeneko eragina (sastrakak kentzea, zuhaitzak moztea eta lurra mugitzea) eta zeharkakoak (lurra trinkotzea, hautsa, zapaltzea).

– Fauna: eragozpenak eta lekualdatzea, zarata eta gizakien presentzia areagotuko delako. Habitat gisa erabiltzen duten landaredia behin-behinean kentzea, eta, oso gutxitan bada ere, nahi gabe erailtzea.

– Batasunaren intereseko habitatak (BIH) eta babes bereziko beste figura batzuk: Batez ere zeharkako eragina, behin-behinekoa. Eremu antropizatuan kokatuta dagoenez, eta distantzia kontuan hartuta, ez da inpaktu esanguratsurik hauteman.

Ingurune sozioekonomikoa eta paisaia.

– Paisaia: aldi baterako inpaktu bisuala, eremua aldatuko delako, azpiegiturak muntatu eta makinak eta instalazio osagarriak egongo direlako, eta horrek kalitate bisuala murrizten du. Hala ere, linea elektrikoa lurperatzeak inpaktu bisuala nabarmen murrizten du.

– Kultura-ondarea: makinak igarotzeak eta lurra mugitzeak behin-behineko eragina izan dezake. Agian hondeaketetan katalogatu gabeko elementuak detekta daitezke.

– Aisialdia eta turismoa: hurbileko ibilbideak egiten dituzten erabiltzaileak behin-behinean deseroso egongo dira, obrak direla eta.

– Lurralde antolamendua: baterien eremuko lurzoruaren erabilera aldi baterako aldatzea (baina epe luzerako). LSMT lurpean instalatzeak ez du aldaketa esanguratsurik eragiten lehengoratu ostean.

Esplotazio-fasean inpaktua izan dezaketen jarduketa nagusiak lotuta dauden BESS instalazioarekin, ebakuazio linearekin (lurpean kasu honetan), baterien funtzionamenduarekin, eta mantentze-lanetarako makinak eta langileak behin-behinean mugitzearekin. Fase honetan hautemandako eragin negatiboak batez ere iraunkorrak dira, eta instalazioen bizitza erabilgarriaren iraupenari lotuta daude.

Aurreikusitako hondar-inpaktuak ingurumen-faktore desberdinen arabera aztertu dira:

– Ingurune fisikoa: ingurune fisikoaren gaineko inpaktu negatiboak txikiagoak dira eraikuntza-fasean.

– Airearen kalitateak aldi baterako eragina izan dezake, mantentze-obrak iraun bitartean ibilgailuak igaroko direlako; horren ondorioz, hautsa eta partikula kutsatzaileak sortuko dira, baina inpaktua bateragarritzat jo da, eremuaren zabalera eta kokapena ikusita.

– Soinu-kalitatea garrantzitsua da, batez ere bateriak erabiltzerakoan sortutako zarataregatik. Modelizazio akustiko bat egin da, eta kontuan hartu dira inguruneko zaratak, baina ondorioztatu da ez dela muga legalik gaindituko.

– Edafologiari dagokionez (lurzorua), aipatu behar da behin-behineko lanek trinkotasuna areagotu dezaketela azalera batzuetan, metatzeko beharrezkoa balitz, eta makinen ustekabeko isurketen arrisku txikia eragin dezakete. Oso gertagarria ez izateaz gain, epe laburrean berreskuratu daiteke. Hondakinak behar bezala kudeatzeak lurzoruak kutsatzea ekiditen lagundu dezake.

Eremu biotikoa.

– Landarediaren gaineko inpaktua batez ere BESS instalazioari eta lurpeko lineari lotutako mantentze-lanen ondoriozkoa da. Tamaina txikiko formazioak epe laburrean berrezar daitezke, eta eraikuntza-fasean landatutako espezieek garatzen jarraituko dute, integratuko dira eta espezie autoktonoen erreserba txikia eratuko dute.

– Faunan eragina izan dezakete baterien zaratak eta langileak bertan egoteak eragindako eragozpenek; horren ondorioz, fauna aldi baterako joan edo lekualdatu daiteke. Hala ere, azterketa-eremua antropizatutako eremu batean dago, jatorrizko paisaia aldatu duten azpiegiturak daudenez, eta fauna ohituta egon daiteke. Inpaktua bateragarritzat jotzen da. Hondakinak behar bezala kudeatzeak eta ingurumena berrezartzeak (eraikitzean abiarazi da) zuzeneko onura du faunaren gainean, kutsadura-arriskua murriztu eta habitatak berreskuratzen laguntzen baitu.

Ingurune sozioekonomikoa eta paisaia.

– Paisaiako eragina, batez ere, baterien instalazioarekin lotuta dago, nagusiki industriala den eremu batean kokatuta baitago. Linea elektrikoa osorik lurperatzeko erabakiak behin betiko inpaktu bisuala murrizten du. Halaber, espezie autoktonoak izango dituen landare-pantaila bat eratzea aurreikusi da, instalazioa bisualki estaltzeko eta pasaia-integrazioa hobetzeko.

– Biztanleriari lotuta, inpaktu potentzial negatibo nabarmenena zarataren edo intrusio bisualaren ondoriozko eragozpenak dira. Hala ere, zarata-azterlanean jasota dago legezko mugak betetzen direla, pantaila landaredun bat egitea aurreikusten da intrusio bisuala murrizteko eta eremu elektromagnetikoek ez dituzte ezarritako legezko mailak gaindituko. LSMTa lurpean diseinatzeari esker, fase honetan biztanleria ez da konturatuko. Inpaktu horiek bateragarritzat jo dira.

Amaitzeko, proiektuaren bizitza baliagarriaren amaierako fasean ingurumeneko faktore desberdinen gaineko inpaktua hauteman da:

Ingurune fisikoa.

– Klimatologia - Klima-aldaketa: eraisteak energia berriztagarriak metatu eta erabiltzearen ondoriozko inpaktu positiboak etetea ekarriko luke. Hori bateragarria da, eremua egoera naturalera bueltatuko litzatekeelako. Berrindartzearen alde eginez gero, klima-aldaketaren gaineko inpaktu positiboak aurrera jarraituko luke edo areagotuko litzateke.

– Airearen kalitatea: erabilitako makinen ondoriozko intentsitate txikiko eta behin-behineko isurketak.

– Soinu-kalitatea: makinen ondoriozko zarata aldi baterako eremu jakin batean areagotzea. Eraisteak zarata operatiboa murriztuko luke, eta berrindartzeak, berriz, mantendu egingo luke.

– Edafologia (lurzorua): lur mugimenduak egiteko eta trinkotzeko aukera, bai eta ustekabeko isurketak egiteko arrisku txikia ere. Eraikuntza-fasearen antzekoak, baina txikiagoak.

– Gainazaleko hidrologia: lurrazaleko uren kutsadura ez da oso gertagarria, baina nahi gabeko isurketak egon daitezke. Inpaktuak behin-behinekoak, probabilitate txikikoak, epe laburrera berreskuragarriak eta bateragarriak izango lirateke.

– Hidrogeologia: eraikuntzaren antzeko inpaktua; lurpeko baliabide hidrikoen gaineko eragina ez da oso gertagarria.

Eremu biotikoa.

– Landaredia: behin-behinean eragin daiteke, obren ondorioz. Amaierako ingurumen-berrezarpenak lehengoratzen laguntzen du.

– Fauna: eragozpenak zarataren eta giza presentziaren ondorioz, eta hilkortasunerako behin-behineko arrisku txikia dago (harrapatzea). Berrezarpen-neurriek faunari mesede egiten diote zeharka.

– Konektagarritasun ekologikoa: Makinak egoteak eta jarduerak egiteak behin-behineko muga eragin dezake faunaren kasuan. Eraitsi ondoren, amaierako ingurumen-berrezarpenak inpaktu positiboa du, iragazgaiztasuna berreskuratuko baita.

Ingurune sozioekonomikoa eta paisaia.

– Paisaia: aldi baterako inpaktu bisuala makinen ondorioz, kalitate bisuala murriztuko duena. Eraitsiko balitz, instalazioak kentzeak eta amaieran berrezartzeak jatorrizko paisaia berreskuratzea ahalbidetuko luke, eta hori inpaktu positibotzat hartzen da.

– Biztanleria: nolabaiteko eragozpenak obren ondorioz, eraikuntzaren antzekoak edo txikiagoak. Baztergarritzat jotzen dira, herriekiko distantzia kontuan hartuta.

– Sozioekonomia: inpaktu positiboa, obrak egiteko aldi baterako enplegua sortuko baita. Aldi baterako inpaktu negatiboa, onura ekonomikoa etengo delako (lurzorua alokatzea/okupatzea, jarduera, biltegiratzea).

– Aisialdia eta turismoa: aldi baterako deserosotasuna; hala ere, bateragarritzat jo da ez dagoelako asko erabiltzen den biderik inguruan.

Amaitzeko, inguruko eremuan aurreikusitako bestelako proiektu berriztagarriekin lotutako efektu sinergikoak eta/edo metagarriak sortzeko aukera dagokionez, azterlanetik honako ondorio hauek atera dira:

Udalplan, 2024.

Udalplan 2024 proiektuaren arabera, PB Navegantes 31 proiektuak nekazaritza nahiz abeltzaintzako eta landazabaleko bestelako proiektuekin elkarreragina izan dezake; izan ere, hori da beste instalazio batzuekin partekatzen duen kategoria bakarra. Efektu metagarri horiek ez lirateke nabarituko, ez direlako esanguratsuak eta ez direlako aintzat hartu behar, PB Navegantes 31 proiektuaren ekarpena baterako eraginaren % 0,29 baita.

Lurzoru horien udal-eskuragarritasunari dagokionez, proiektuen afekzioak udalerri horietan eskuragarri dagoen lurzoruaren guztizko % 0,1i eragiten dio (nekazaritza nahiz abeltzaintzako eta landazabaleko kategoria). Balio estrategiko handiko kategoriaren kasuan, PB Navegantes 31 instalazioak okupatutako lurzorua Aiaran eskuragarri dagoen lurzoruaren % 0,12 hartzen du, bai eta 3 udalerrietan eskuragarri dagoen lurzoruaren % 0,03 ere.

Nekazaritza eta Basozaintzako LPS.

PB Navegantes 31 instalazioak gainerako proiektuekin soilik Basoa eta Basoa-mendi barbana kategoriak hartzen ditu; hortaz, balizko eragin metagarriak soilik egon daitezke, eta ekarpen-balioa oso txikia izango denez (% 0,005 Basoa kategorian eta % 0,71 Basoa-mendi barbana kategorian), ez da esanguratsua izango.

Udal-eskuragarritasunari dagokionez, proiektuen kopuruak basogintza eremuan % 0,22 hartzen du, eta basoa-mendi barbana eremuan, berriz, % 0,11. Bestalde, Navegantes instalazioak nekazaritza eta abeltzaintzako lurzoruaren % 0,1 hartzen du: Aiarako balio estrategiko handia 31 (% 0,03 kontuan hartzen baditugu eragindako 3 udalerriak). Hala ere, eragin txikia izateaz gain, agerian gelditu da lurzoru horietan ez dagoela eragin sinergikorik.

Azpimarratu da kategoria horiek ez dutela nekazaritzaren ikuspegitik esanguratsua den lurzorurik.

Onura publikoko mendiak: ez dago sinergia edo efektu metagarririk; izan ere, BESS PB Navegantes 31 instalazioak ez du eraginik katalogatutako OPMen kasuan.

Baso-inbentarioa: Balizko efektu metagarriak, ez sinergikoak, hauteman dira BESS PB Navegantes 31 nekazaritza-balioko unitateen eta aztertutako gainerako proiektuen kasuan; izan ere, BESS instalazioak % 8,63ko ekarpena egiten dien proiektuen guztizko kopuruari. Baterako eragin horrek, eragindako udalerrietan eskuragarri dagoen lurzoruarekin alderatuta, nekazaritzaren intereseko guztizko kopuruaren % 0,07 hartzen du; hortaz, baterako eragin hori ez da apenas hautemangarria, eta inolaz ere esanguratsua.

BIH: Eragin metagarri sinpleak hauteman dira proiektuen artean, eta PB Navegantes 31 instalazioak baterako eraginaren % 9,92 hartzen du BIH 6510 eremuaren kasuan. Hala ere, eragin hori ez da aintzat hartu behar udal-mailan eskuragarri dagoen kopuruarekin alderatuta (BIHaren % 0,07ri eragiten diote proiektuek).

SIGPAC.

Nekazaritza-erabilerak soilik kontuan hartuta, PB Navegantes 31 instalazioak aztertu diren proiektuen baterako eraginean % 5,34 hartzen du, zehazki PS-Larrea eta TI-Laborantza lurrak kategorietan. Hortaz, esanguratsua ez den eragin metagarria identifikatu da, eta eragin sinergikoak baztertu dira.

Udal-eskuragarritasunari dagokionez, proiektuak eragindako udalerrietan eskuragarri dauden nekazaritza-erabilerako lurzoruen % 3,36 hartzen du.

Espazioan ez dago kointzidentziarik ezein eraikin edo ustiategiei lotutako azpiegiturarekin.

Bigarrena.– Ebazpen honetan, babes- eta zuzenketa-neurriak eta ingurumen-jarraipeneko kontrolak ezartzen dira, proiektuak ingurumenean ondorio kaltegarri nabarmenik izan ez dezan eta Aiarako (Araba) udal-mugartean PB Navegantes 31 BESS instalazioaren proiektuan ingurumen-inpaktuaren azterketa arrunta egin beharrik izan ez dadin, baldin eta ezarritako babes- eta zuzenketa-neurriak txertatzen badira.

Babes- eta zuzenketa-neurriak indarreko araudiaren arabera gauzatuko dira, hurrengo ataletan adierazitakoa kontuan hartuta, eta, aurrekoaren aurkakoa ez den orotan, sustatzaileak organo substantiboaren bidez Eusko Jaurlaritzaren Ingurumenaren Administrazioaren Zuzendaritzan aurkeztutako dokumentazioan ezarritakoa aintzat hartuta.

Ezarritako neurriek eta kontrolean arituko diren langileek bermatu egin beharko dituzte ingurumen-dokumentuan ezarritako kalitate-helburuak eta ingurumen-txostenean finkatzen direnak.

Neurri horiek guztiak obrak kontratatzeko baldintza-agirietan txertatu beharko dira, eta baldintza horiek betetzen direla bermatuko duen aurrekontua ere izan beharko dute. Era berean, obretako jardunbide egokiak aplikatuko dira.

Gehitu egin beharko dira honako atal hauetan adierazitako neurriak:

Proiektua egikaritzen hasteko epea.

– Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 47. artikuluak ezarritakoaren arabera, aipatutako proiektua gauzatzen ez bada Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta lau urteko gehieneko epean, ingurumen-inpaktuaren txosten honek indarraldia galduko du, eta berezko dituen efektuak sortzeari utziko dio. Kasu horretan, sustatzaileak berriro hasi beharko du proiektuaren ingurumen-inpaktuaren azterketa sinplifikatuaren prozedura.

Instalazioaren egokitze- eta muntaketa-baldintza orokorrak.

Proiektua bera eta, babes- eta zuzenketa-neurriak indarrean dagoen araudiaren arabera gauzatuko dira, hurrengo ataletan adierazitakoaren arabera eta aurrekoaren aurkakoa ez den orotan, sustatzaileak ingurumen-organo honetan aurkeztutako dokumentazioan aurreikusitakoa kontuan hartuta.

Ingurumen-dokumentuan ezarritako kalitate-helburuak eta ingurumen-txostenean ezarritakoak bermatu egin beharko dituzte neurri horiek eta kontrolean arituko diren langileek.

Neurri horiek guztiak obrak kontratatzeko baldintza-agirietan txertatu beharko dira, eta baldintza horiek betetzen direla bermatuko duen aurrekontua ere izan beharko dute. Era berean, obretako jardunbide egokiak aplikatuko dira.

Jarduketa-esparrua mugatzea.

– Obrak, bai eta lurzorua erabiltzea eragiten duten eragiketa osagarriak ere, proiektua gauzatzeko behar-beharrezkoa den gutxieneko eremuan gauzatuko dira. Eremu horretatik kanpo, ahalik eta gehien murriztuko dira makinen joan-etorriak.

– Aipatutako esparrutik kanpo istripuz gertatutako erasanen kasuan, zuzenketa- eta lehengoratze-neurri egokiak aplikatuko dira.

Pertsonen osasuna babesteko neurriak.

– Etxebizitzak dituzten eremuak ingurumen-eremu garrantzitsutzat hartu eta ingurumen-inpaktuaren azterketarako funtsezkoak diren alderdiak aztertu beharko dira haietan. Gainera, eragin-eremuan bizi diren biztanleengan afekzio negatibo edo positiboa izan dezaketen proiektuko ekintzarik garrantzitsuenak edo nagusiak zein diren adierazi beharko da. Zarataren, airera egindako emisioen, eremu elektromagnetikoen eta abarren eraginpean dagoen biztanleria deskribatzea, bai eta hartu beharreko neurri zuzentzaileak ere, eta eraikin kalteberak (ikastetxeak, zentro soziosanitarioak) eta pertsonak egon ohi diren eremuak identifikatzea (parkeak, aire libreko jolasguneak eta abar).

Ebakuazio-azpiegituran sortutako eremu magnetikoak eta elektrikoak kalkulatzeko eredu bat garatzea, eragindako biztanleak kontuan hartuta eta 1066/2001 Errege Dekretuan ezarritakoa betetzen dela ziurtatuta (1066/2001 Errege Dekretua, irailaren 28koa, Jabari publiko erradioelektrikoa babesteko baldintzak, emisio erradioelektrikoen murrizketak eta emisio erradioelektrikoetatik babesteko neurri sanitarioak ezartzen dituen Erregelamendua onartzen duena).

Edonola ere, proiektuaren alderdi guztien garapenak bateragarria izan behar du inguruko biztanleriaren ongizatea eta osasuna babestearekin, eta aplikagarri zaion araudi juridiko eta administrazio-xedapen orori heldu behar dio.

Natura-ondarea babesteko neurriak.

– Jarduketak gauzatzearen ondorioz kaltetutako eremu guztiak lehengoratuko dira. Landareztatzea ahalik eta lasterren egingo da tokiko espezie autoktonoak erabiliz, higadura-prozesuak ekiditeko; horrela, habitat naturalizatuak sortzen lagunduko da.

– Ingurumena lehengoratzeko proiektua «Aurretiazko administrazio-baimena eskatzeko eta eraikitzeko administrazio-baimena eskatzeko proiektuaren» parte izango da, eta, hala badagokio, energia metatzeko instalazioa egiteko idatziko den eraikuntza-proiektuaren arabera birformulatu beharko da. Ingurumen-berrezarpen proiektuan kontuan hartu dira Eusko Jaurlaritzaren Industria Saileko Natura Ondarearen eta Klima Aldaketarekiko Egokitzapenaren Zuzendaritzak zehaztutako honako alderi hauek:

• Ebakuazio-linearen trazadura, ahal den neurrian, lehendik dauden bideen ertzetara egokitu beharko da, dagoen landaredi naturalari ez eragiteko.

• Lanak hasi aurretik prospekzio bat egin beharko da babestutako floraren taxonak detektatzeko. Fenologikoki egokia den garaian egingo da. Intereseko espezierik antzemanez gero, horren berri eman beharko zaio organo eskudunari, dagozkion babes-neurriak ezartzeko.

• Obrak hasi aurretik prospekzio bat egin beharko da, instalazio guztien inguruko gutxieneko 50 metroko eremu batean (ebakuazio-linea barne), habiak, etzalekuak edo babeslekuak identifikatzeko. Landa-lana gaian adituak diren teknikariek egin beharko dute. Babestutako espezieen habiarik edo alerik antzemanez gero, horren berri eman beharko zaio organo eskudunari, neurri egokiak ezar ditzan ukitutako espeziearen arabera.

• Bateria-sistemaren hesia elementu oso ikusgarriekin seinaleztatuko da, hegaztiek talka egin ez dezaten.

• Instalazioen perimetroko hesiak faunarekiko iragazkorra izan beharko du, ehiza-sarekoa izango da, 15 cm-tik gorako sare-argia izango du, ez du elementu zorrotzik edo ebakitzailerik izango, eta ez da lurperatuko.

• Proposatutako perimetro-pantailak 125 metro lineal izango ditu, eta BESS instalazioaren alde agerikoenean kokatu beharko da. Horretarako, landaketa bat egin beharko da perimetro-hesian zehar.

• Pantailaren zabalerak 5 m-rainokoa izan beharko luke, egitura funtzionala ahalbidetzeko, ez soilik paisaiari dagokionez, baita ekologiari dagokionez ere.

• Gutxienez 2 urteko bermealdia ezarri beharko da lehengoratzearen bermealdirako, eta aldi horretan hutsarteak bete, ongarritzeak, ureztatzeak eta abar egingo dira, beharrezkotzat jotzen badira.

– Lur-mugimenduak minimizatuko dira, eta lanak materialak pilatzeko eremuen azalera murrizteko moduan planifikatuko dira, eta horiek energia metatzeko instalazioaren mugaketaren barruan kokatuko dira, alboko eremurik okupatu gabe.

– Proiektuak sortzen duen argi-kutsadura minimizatzeko, instalazioen kanpoko argiztapena egokitu beharko da, baldintza naturalei eusteko, eta, horrela, faunaren gaineko eragina nahiz gaueko zeruaren baldintzen gainekoa saihesteko.

– Ahalmen inbaditzaileko landare-espezie aloktonoak kentzeko eta ugaltzea ekiditeko neurriak hartuko dira.

– Ustiapen-fasean, proiektua ezartzeko partzelen barruko landaredia kontrolatzeko, bitarteko mekanikoak erabiliko dira. Edonola ere, debekatuta dago herbizidak erabiltzea instalazioak hartzen duen eremuko landaretza kontrolatzeko.

Nekazaritza eta basozaintzako ingurunea babesteko neurriak.

– Zangak egitean eragindako eremuetan, hormigoizko plataforman eta instalaziora sartzeko bideko zoladuran landare-lurra modu selektiboan kenduko da; landare-lurra hondeaketako lurretik berezita bilduko da, ondoren obrek eragindako eremuetan berriro jartzeko, beheko geruzetara irauli gabe.

– Makinen erabilerak, materialek eta abarrek eragindako eremuetan berriz ereingo da, eta, hala badagokio, lehengoratze-proiektuan proposatutako landaketak egingo dira.– Belardietako berrereintzarako, aldez aurretik lurra pixka bat landu edo aitzurtu beharko da, lurra ez trinkotzeko, ondorengo berrereintza eta erneketa egokiak izan daitezen.

– Hala badagokio, itxiturak eta partzeletan dauden gainerako azpiegitura-elementuak (bideak, drainatzeak, etab.) eta eragindako laboreak ordeztuko dira.

– Arabako Foru Aldundiko Nekazaritza Zuzendaritzak adierazi bezala, kontuan hartu beharko dira proiektua kokatzeko alternatiben esparruan bi kokapen proposatu direla hiri-lurzoruan edo lurzoru urbanizagarrian, eta ez dutela eraginik izango udalerriko balio estrategiko handiko kategorian.

Kultura-ondarea babesteko neurriak.

– Baterien instalazioa eraikitzeari eta lurpeko ebakuazio-linea elektrikoa irekitzeari lotutako lurraren mugimenduen eta hondeaketen jarraipen eta kontrol arkeologikoa egingo da.

– Euskal Kultura Ondareari buruzko maiatzaren 9ko 6/2019 Legean ezarritakoa eragotzi gabe, obretan aurretik bistaratu ez diren aztarnategi arkeologikoak hautematen badira, l berehala emango zaio horren berri Arabako Foru Aldundiko Kultura eta Kirol Sailari, eta hark erabakiko du zer neurri hartu.

Urak eta lurzoruak kutsaduratik babesteko neurriak.

– Drainatze-sare naturalera ahalik eta hondakin fin gutxien isuriz egingo dira lanak. Horretarako, urak bideratzeko egiturak eta solido esekiei eusteko sistemak proiektatu eta, hala badagokio, egikarituko dira, kutsa litezkeen urak haietan biltzeko.

– Hormigoi-upelak berariaz horretarako egokitutako guneetan garbituko dira. Ez da inola ere onartuko hormigoi garbiketako esneak ibaiaren ibilgura isurtzea. Hormigoi-hondakinak kudeatzeko, ingurumen-baimen bakarrean hondakin-ekoizpenaz ezarritako baldintzei jarraituko zaie.

– Obrako makinak gordetzeko eremua eta haiek mantentzeko tokia drainatze-sare naturaletik bereiziko dira. Zola iragazgaitza eta efluenteak biltzeko sistema bat izango ditu, olioek eta erregaiek ez ditzaten lurzorua eta ura kutsatu. Ezin izango da egin erregaien zamalanik, olio-aldaketarik eta lantegiko jarduerarik, horretarako adierazitako eremuetatik kanpo.

– Instalazioan egiten diren jarduera guztiak gauzatzeko orduan, beharrezkoak diren segurtasun-baldintzak bete beharko dira, lurzorua, lurpeko urak eta lurrazaleko urak ez kutsatzeko. Ildo horretan, proiektuak neurriak zehaztuko ditu bateria-ekipoak ordeztean edo horiek hausten badira gerta daitezkeen istripuen ondorioz urak eta lurzoruak kutsatzeko arriskua minimizatzeko.

– Hondakin-uren kasuan, ez da aurreikusten lurzorura edo uretara isurketarik egitea; hala ere, hondakin-urak sor ditzakeen edozein instalazio aurreikusten bada, ur horiek Markixan eraikitzen ari diren HUAra hondakin-urak garraiatuko dituen etorkizuneko sarera konektatu beharko dira.

– Gogorarazten da ez dagoela baimenduta ingurune hidrikoa kutsa dezaketen substantziak zuzenean edo zeharka isurtzea, ez jabari publiko hidraulikora, ez lurrera, Uraren Euskal Agentziak kudeatutako Kantauriko Konfederazio Hidrografikoaren nahitaezko baimenik gabe.

Zarataren ondorioak gutxitzeko neurriak.

– Lanek iraun bitartean, sorburuan zaratak murrizteko jardunbide egokiak aplikatu beharko dira, bereziki indusketa-, zamalan- eta garraio-lanetan, bai eta erabilitako makineriaren mantentze orokorreko lanetan, zaraten eta bibrazioen sorburuko murrizketan, eta obretan erabilitako ekipamenduaren zaraten kontrolean ere, besteak beste.

– Obretako zarata: zaratari buruzko azaroaren 17ko 37/2003 Legea garatzen duen urriaren 19ko 1367/2007 Errege Dekretuaren 22. artikuluan aurreikusitakoaren arabera, zonakatze akustiko, kalitate-helburu eta emisio akustikoei dagokienez, obrak egitean erabiliko diren makinak egokitu egin beharko dira kanpoan erabiltzeko makinen soinu-emisioei buruz indarrean dagoen legerian ezarritako aginduetara, eta, bereziki, eta hala badagokio, Kanpoan erabiltzeko makinek ingurumenean sortzen dituzten soinu-emisioak arautzen dituen otsailaren 22ko 212/2002 Errege Dekretuan eta arau osagarrietan ezarritakora.

– Obrak 6 hilabetetik gora luzatuko direla aurreikusten bada, Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuan ezarritakoaren arabera, inpaktu akustikoari buruzko azterlan bat egin beharko da, zuzenketa-neurri aproposak definitzeko.

– Baterien bidez energia metatzeko instalazioak beteko ditu Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren I. eranskineko F taulan ezarritako zarata-foku akustiko berriei aplikatu beharreko zarata-immisioaren muga-balioak, eta kontuan hartuko ditu, hala badagokio, aipatutako 213/2012 Dekretuaren II. eranskineko 2. zatiko osagai tonalei (Kt) eta maiztasun txikikoei (Kf) dagozkien zuzenketak.

Eremu elektromagnetikoekiko esposizioaren inguruko kautelazko neurriak.

– Funtzionamendu fasean, eremu elektriko eta magnetikoen balioek ez dituzte gainditu beharko Europar Batasuneko Kontseiluaren 1999ko uztailaren 12ko Gomendioan (jendea orokorrean 0 Hz eta 300 GHz arteko eremu elektromagnetikoen eraginpean egoteari buruzkoa) eta irailaren 28ko 1066/2001 Errege Dekretuan (jabari publiko erradioelektrikoa babesteko baldintzak, emisio erradioelektrikoen murrizketak eta emisio erradioelektrikoetatik babes-neurri sanitarioak ezartzen dituen erregelamendua onartzen duena) ezarritako erreferentziazko neurriak eta oinarrizko mugak.

Hondakinak kudeatzeko neurriak.

– Hondakinak eta Lurzoru Kutsatuak arautu eta Ekonomia Zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legeak araututako moduan eta aplikatzekoak diren berariazko araudiek agindutako moduan kudeatuko dira obretan sortutako hondakinak, hondeaketakoak, ebakiak, bilgarriak, eta errefuseko nahiz garbiketa-kanpainetako materialak.

– Hondakinak kudeatzeko hierarkia-printzipioei jarraituz, hondakinak sortzeari aurre hartzea sustatu behar da, edo, hala badagokio, 2022ko apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 8. artikuluan ezarritako lehentasun-hurrenkeran kudeatu daitezela, hau da prebenitzea, berrerabiltzeko prestatzea, birziklatzea eta balioesteko beste modu batzuk, balorizazio energetikoa eta deuseztatzea barnean direla. Hondakinak deuseztatzeko, ezinbestekoa izango da aldez aurretik behar bezala justifikatzea haien balorizazioa ez dela bideragarria teknikoki, ekonomikoki edo ingurumenaren aldetik.

– Eraikitze- eta eraispen-jardueren ondorioz sortutako hondakinak Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen duen otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan eta Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen duen ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuan aurreikusitakoa betez kudeatuko dira.

– Aipatutako 112/2012 Dekretuaren 4. artikuluaren arabera, proiektuaren sustatzaileak hondakinen eta eraikuntza- eta eraispen-materialen kudeaketa-azterketa bat gehitu beharko du oinarrizko proiektuetan eta obra gauzatzeko proiektuetan; azterketa horrek, I. eranskinean ezarritako gutxieneko edukia izan beharko du.

– Halaber, otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan aurreikusitako eskakizunak betetzeaz gain, plan bat prestatuko du kontratistak, obrako eraikuntza- eta eraispen-lanetan sortzen diren hondakinekiko eta materialekiko betebeharrak nola konplituko dituen azaltzeko. Plan hori obraren kontratu-agiriei erantsiko zaie.

– Gainera, zabortegira bidali beharreko hondakinak kudeatzeko, Hondakinak zabortegietan utziz ezabatzeko jarduera arautzen duen abenduaren 27ko 1481/2001 Errege Dekretuari eta Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duen otsailaren 24ko 49/2009 Dekretua beteko da.

– Obretako indusketa-soberakinei dagokienez, kutsatu gabeko hondeatutako lurzoruak eta obretan hondeatutako material naturalak badira eta obra gauzatzeko soberakin gisa sortzen badira, eta betelanetara edo jatorri-obretatik kanpoko beste obra batzuetara bideratzen badira, hondeatutako material naturalak betelanetan eta jatorri-obretatik kanpoko beste obra batzuetan erabiltzeko balorizazio-arau orokorrei buruzko urriaren 10eko APM/1007/2017 Agindua aplikatuko da, Hondakinak eta Lurzoru Kutsatuak arautu eta Ekonomia Zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 34. artikuluko aurreikuspenak aplikatuz.

– Obrako soberakinak betelanak egiteko erabiltzen badira, aipatutako otsailaren 24ko 49/2009 Dekretuan ezarritako baldintzak bete beharko dira. Betelanetarako, kutsatzaile-edukia A ebaluazioko balio adierazleetan (A–EBA) ezarritako balioen azpitik duten materialak bakarrik baimenduko dira. Lurzorua ez kutsatzeko eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legearen III. eranskinean daude jasota adierazle horiek; TPHrako ezarritako 50 mg/kg-ko balioaren azpitik ere egon beharko dute eduki horiek.

– Hondakin arriskutsuak dauzkaten ontziek eta bilgarriek indarrean dagoen araudian ezarritako segurtasun-arauak bete beharko dituzte. Hondakin arriskutsuak dauzkaten ontziek etiketa argi, irakurgarri eta ezabagaitza eduki beharko dute, eta itxita egon beharko dute kudeatzaileari eman arte, edukiak isurita edo lurrunduta gal ez daitezen.

– Industrian erabilitako olioaren kudeaketa arautzen duen ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuari jarraituz kudeatu beharko da sortutako olio erabilia.

– Olio erabiliak aldi baterako biltegiratzea, hau da, baimendutako kudeatzaileak biltzen dituen arte, ontzi edo segurtasun-sistema batean gordetako deposituetan egingo da, horrela, depositu nagusiak haustura edo galeraren bat izanez gero, olioa sakabanatu ez dadin.

– Hondakinak kudeatzeko araudia errazago bete ahal izateko, hainbat lanetan sortutako hondakinak kudeatzeko sistemak jarri beharko dira. Lan horien arduradunek kudeatuko dituzte sistema horiek, eta haien ardura izango da, halaber, beharginek hondakinak behar bezala erabiltzea. Bereziki, ez da inola ere sortuko kontrolik gabeko efluenterik erregaiak eta produktuak biltegiratzetik, makineria mantentzeko lanak egitetik edo hondakinak erretzetik.

– Aurrekoaren arabera, berariazko gune bat atonduko da, eta bertan jarriko dira hondakin arriskutsuak (olio-latak, iragazkiak, olioak, pinturak eta abar) aldi baterako bilduko dituzten instalazio estaliak. Horiez gainera, eta bereizita, hondakin inerteak biltzeko berariazko edukiontziak jarri behar dira. Edukiontzi horiek itxita egongo dira kudeatzaileari entregatu arte, jariatze edo lurruntze bidez edukirik ez galtzeko. Orobat, obrak egiten ari diren bitartean sortzen diren hondakinak biltzeko elementu estankoak (bidoiak eta abar) instalatu behar dira; hondakinak moten arabera bereizi behar dira, aipatutako garbigunean aldi baterako gorde aurretik.

– Obretan sortutako hondakinen ingurumen-jarraipena jasoko duen txosten bat egin beharko da, eta indarreko legedian jasotako identifikazio-dokumentuak eta tratamendu-kontratuak txosten horretan gehitu beharko dira.

Atmosfera ahalik eta gutxien kutsatzeko eta ahalik eta hauts gutxien aireratzeko neurriak.

– Obrak egin bitartean, zorrotz kontrolatuko dira ibilgailuak igaro ondoko garbiketa-lanak, bai egin beharreko jardunaren eraginpeko ingurunean, bai jardun-eremuetara sartzeko guneetan. Ureztapen-sistema bat edukiko da, aldi baterako soilduta dauden edo ibilgailuak igarotzean partikulak aireratu daitezkeen pista eta eremuetarako. Gainera, lehorraldietan, hautsa duten lur- eta material-pilaketak ureztatuko dira.

Kutsatuta egon daitezkeen lurzoruekin lotutako neurriak.

– BESS energia-biltegiratzeko aurreikusitako jarduera lurzorua kutsa dezakeen jarduera da. Hori dela eta, Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legearen 16. artikuluan ezarritakoaren arabera, jardueraren sustatzaileak lurzoruaren egoerari buruzko txosten bat bidali beharko du, jarduera horrek duen funtsezko baimenaren esparruan, ingurumen-organo eskudunak, hala badagokio, lurzoruari buruzko neurriak sartu ahal izan ditzan.

Jardunbide egokien sistema bat ezartzea.

– Obrak hasi aurretik, obretan ezarri beharko duen jardunbide egokien eskuliburua idatziko du kontratistak, obrako langileek erabil dezaten. Eskuliburu honetan zenbait alderdi landuko dira, hala nola eragin beharreko gehieneko azalera, lan-aldiak, hautsa eta zarata sortzea eta hori zuzentzeko modua, lurzorua ahalik eta gutxien okupatzea, uretarako isurketak saihestea, hondakinen kudeaketa, etab.

– Obrak, bai eta lurzorua erabiltzea eragiten duten eragiketa osagarriak ere, proiektua gauzatzeko behar-beharrezkoa den gutxieneko eremuan gauzatuko dira. Eremu horretatik kanpo, ahalik eta gehien murriztuko dira makinen joan-etorriak. Adierazitako eremutik kanpo ustekabean afekziorik gertatuz gero, zuzenketa- eta leheneratze-neurri egokiak ezarri beharko dira.

– Kontratistak elementu hauek egokitu beharko ditu egin beharreko jardueren ondoriozko ingurumen-inpaktuak ahalik eta txikienak izan daitezen: lur geldo eta landare-lurrak aldi baterako metatzeko guneak; obrako instalazioak eta eraikinak; makinak; materialen, olioen eta erregaien biltegiak; ibilgailuak edo bestelako egiturak garbitzeko eremuak; urak arazteko sistemak, eta obrako sarbideak eta pistak. Kontratistaren instalazio-eremu horien mugaketa eta ezaugarriak kasuan-kasuan jarduten duen obra-zuzendaritzak onartu beharko ditu.

– Obrak amaitzean, kanpaina bat egingo da soberako material guztiak eta obretan sortutako hondakinak kentzen direla bermatzeko, eta azken horiek indarreko legeriaren arabera kudeatuko dira.

Garbitzea eta obra amaitzea.

– Obra bukatu ondoren, garbiketa-kanpaina zorrotz bat egingo da; proiektuak ukitutako eremua inolako obra-hondakinik gabe utzi beharko da, eta aldi baterako instalazio guztiak desmuntatu egin beharko dira.

Ingurumen-aholkularitza.

– Obra amaitu arte eta haren bermealdian zehar, obra-zuzendaritzak aholkularitza izan beharko du; hain zuzen, ingurumenaren, eta, oro har, babes- eta zuzenketa-neurrien inguruan gaitua dagoena. Obra-zuzendaritzak ebazpenik eman behar badu, baldintza-agiriak horrelako gaien inguruan esleitzen dizkion funtzioak erabiliz, aholkularitzak txostena egin beharko du aldez aurretik.

– Ingurumen-aholkularitzak, gainera, jardunbide egokien kontrola egingo du, obra egikaritzean. Besteak beste, proiektuko jarduketa desberdinen eragina aztertuko du, bereziki hauei dagokienez: makinen mugimenduak; hauts eta zarata sortzea; ibilguen gaineko eragina; hondakinen kudeaketa; eta natura-ondarearen babesa.

Obra-amaierako txostena.

– Sustatzaileak obraren amaierako txostena bidali beharko dio ingurumen-organoari; obrak egin bitartean izan diren gertaeren berri emango du bertan, eta ebazpen honetan nahiz ingurumen-inpaktuaren azterketan jasotako babes- eta zuzenketa-neurriak zenbateraino betetzen diren azalduko du, eta ingurumen-organoak indusketa-materialak behar bezala kudeatzeko ezarritako neurrien berri ere emango du.

– Horrekin batera, eta hala badagokio, proiektua gauzatu bitartean gehitutako aldaketak xehetasunez dokumentatu beharko dira, eta ingurumen-inpaktuaren ikuspegitik duten justifikazioa azaldu. Halaber, eraikuntza-fasean baliatutako ingurumena zaintzeko programaren emaitzak eta indusketa-materialen, eta, hala badagokio, hondeaketa-materialen helmuga zehatza dokumentatu behar dira, material horien zenbaketari eta ezaugarriei buruzko datuak gehituta.

Jarduera uztea.

– Instalazioaren bizitza baliagarria amaitzen denean, jarduera uzten den garaian aplikatzekoa den berariazko araudia betetzeaz gain, babes- eta zuzenketa-neurri batzuk aplikatuko dira instalazioak desmuntatzeko lanetarako; hain zuzen, eraikitze-lanetarako ezarritakoen antzekoak izango dira, batez ere hondakinen kudeaketari dagokionez. Eraiste-prozesuan okupatutako azalera guztiak leheneratu egin beharko dira.

– Era berean, jarduera bertan behera utzi ondoren, titularrak ebaluatuko du lurzorua nola dagoen eta instalazioak erabilitako, ekoitzitako edo zabaldutako substantzia arriskutsu esanguratsuek lurpeko uretan zer-nolako kutsadura eragin duten, eta, halaber, organo honi emango dio ebaluazio horren emaitzen berri. Ebaluazioak erakusten badu instalazioak lurzoruaren edo lurpeko uren kutsadura nabarmena eragin duela, betiere lurzoruaren kalitatea adierazteko izapidean lurzoruaren kalitatea ikertzeko idatzi diren txostenetan ezarritako egoerarekin alderatuta, titularrak neurri egokiak hartuko ditu kutsadura horri aurre egiteko eta instalazioa lehengo egoerara ekartzeko, Ingurumen-erantzukizunari buruzko urriaren 23ko 26/2007 Legearen II. eranskineko arauei jarraikiz.

Hirugarrena.– Zehaztu behar da ez dela uste proiektua gauzatuta kalte handirik egingo zaionik ingurumenari, lehenengo puntuan ezarritakoaren arabera, eta baldin eta ebazpen honetan jasotako babes- eta zuzenketa-neurriak hartzen eta ezarritako kontrolak ezartzen badira, bai eta sustatzaileak proposatutakoak ere –adierazitakoen aurkakoak ez badira–. Hori dela eta, ez da beharrezkotzat jotzen Lemon Tree Power Ren 10 SLU enpresak Aiaran (Araba) BESS instalazioaren proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arrunta aplikatzea.

Laugarrena.– Ebazpen honen edukiaren berri ematea Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren Arabako Lurralde Ordezkaritzari.

Bosgarrena.– Ebazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzeko agintzea.

Seigarrena.– Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79.5 artikuluak ezarritakoaren arabera, aipatutako proiektua gauzatzen ez bada Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta lau urteko gehieneko epean, ingurumen-inpaktuaren txosten honek indarraldia galduko du, eta berezko dituen efektuak sortzeari utziko dio. Kasu horretan, sustatzaileak berriro hasi beharko du proiektuaren ingurumen-inpaktuaren azterketa sinplifikatuaren prozedura.

Vitoria-Gasteiz, 2025eko azaroaren 27a.

Ingurumen Administrazioaren zuzendaria,

NICOLAS GARCIA-BORREGUERO URIBE.

Azterketa dokumentala