Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria

217. zk., 2026ko azaroaren 12a, osteguna

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

INDUSTRIA, TRANTSIZIO ENERGETIKO ETA JASANGARRITASUNAREN SAILA

4808

EBAZPENA, 2026ko urriaren 16koa, Ingurumen Administrazioaren zuzendariarena, zeinaren bidez formulatzen baita Donostia-Hendaia lineako zabalera metrikoko Bentak-Ficoba (Gipuzkoa) tartearen informazio-azterketaren aurrerapenaren ingurumen-inpaktuaren txostena.

AURREKARIAK

2026ko martxoaren 20an, Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren Saileko Garraio Azpiegituren Zuzendaritzak Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzari eskatu zion Donostia-Hendaia lineako zabalera metrikoko Bentak-Ficoba tartearen informazio-azterketaren aurrerapenaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatua hasteko, Euskadiko Ingurumen Administrazioari buruzko abenduaren 9ko 10/2021 Legearen aplikazioaren esparruan eta, arau honek arautzen ez dituen alderdietan, Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearenean.

Abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikulua aplikatuta, 2026ko ekainaren 17an Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak kontsulta-izapidea hasi zuen pertsona interesdunentzat eta eragindako administrazio publikoentzat. Kontsulten izapideak egiteko legezko epea amaituta, hainbat organismoren txostenak jaso dira, espedientean ageri den emaitzarekin; haien artean, 2026ko uztailaren 24an, Kultura Ondarearen, Jabetza Intelektualaren eta Lege Gordailuaren Zuzendaritzaren txostena eta, 2026ko urriaren 13an, Uraren txostena. Era berean, izapidearen hasieraren berri eman zitzaion organo eskudunari.

Halaber, espedientean jasotako dokumentuak eskuragarri egon ziren Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren web-orrian, interesdun orok aukera izan zezan ingurumenaren arloan egokitzat jotzen zituen oharrak egiteko.

Jasotako txostenak aztertuta, egiaztatu da ingurumen-organoak ingurumen-inpaktuaren txostena egiteko behar diren judizio-elementu guztiak dituela, Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikuluari jarraikiz.

ZUZENBIDEKO OINARRIAK

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 60. artikuluan xedatutakoaren arabera, dagokion ingurumen-ebaluazioko prozeduraren mende jarri behar dira, nahitaez, ingurumenean ondorio nabarmenak izan ditzaketen planak, programak eta proiektuak, bai eta haien aldaketak eta berrikuspenak ere, ingurumen-babes handia bermatzeko eta garapen jasangarria sustatzeko.

Euskal Autonomia Erkidegoko Ingurumen Administrazioari buruzko abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 76.2 artikuluan xedatutakoa aplikatuz, ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatua egin behar zaio proiektuari, haren II.E. eranskinean (E7 taldea, 7.d) epigrafea) deskribatutakoarekin pareka daitekeelako: aldaerak eta trazadura-aldaketak, zabaltzeak edo lerrokatzeak, trenbidearen luzera jarraituan edo etenean, betiere 10 km-tik beherakoa eta 1 km-tik gorakoa bada. Era berean, Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 7.2 artikuluak eragiten dio proiektuari, haren II. eranskineko 7. taldeko 5.c) epigrafean jasotzen baita: lehendik dagoen trenbide-linea baten bideen kopurua handitzea edo hirugarren erraila instalatzea (I. eranskinean jasota dauden proiektuak), babes akustiko bereziko eremuetan garatzen denean.

Proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-espedientean dauden dokumentu teknikoak eta txostenak aztertu ondoren, eta ikusita proiektuaren ingurumen-dokumentua zuzena dela eta indarrean dagoen araudian xedatutako alderdietara egokitzen dela, Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak ingurumen-inpaktuaren txosten hau ematen du (organo hori da eskuduna Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen abenduaren 3ko 410/2024 Dekretuaren arabera). Bertan aztertzen da ea aipatutako proiektuak ingurumenean ondorio nabarmenak izan ditzakeen eta, horren ondorioz, proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arruntaren prozedura egin behar zaion; hala ez den kasuetan, proiektua garatzean ingurumena egokiro babesteko bete beharreko baldintzak ezartzen dira txostenean.

Kontuan hartu dira hauek: 10/2021 Legea, abenduaren 9koa, Euskadiko Ingurumen Administrazioarena; 21/2013 Legea, abenduaren 9koa, Ingurumen-ebaluazioari buruzkoa; 410/2024 Dekretua, abenduaren 3koa, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena; 39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena, eta aplikatzekoa den gainerako araudia. Horiek horrela, hau

EBAZTEN DUT:

Lehenengoa.– Donostia-Hendaia lineako zabalera metrikoko Benta-Ficoba tartearen informazio-azterketaren aurrerapenerako ingurumen-inpaktuari buruzko txostena formulatzea, honela:

A) Proiektuaren xedea da Bentak–Ficoba trenbide-tartea Adifen trenbideekin paraleloan doan trenbide-korridorera eramatea, eta 3,4 km inguruko trenbide bikoitza ezartzea, hiri-iragazkortasuna hobetzeko eta trenbidearen hesi-efektua murrizteko Irunen.

B) Donostia-Hendaia lineako zabalera metrikoko Benta-Ficoba tartearen informazio-azterketaren aurrerapenaren (aurrerantzean, proiektua) ingurumen-inpaktuaren txostena ematen duen ebazpen honetan, proiektuaren ingurumen-dokumentuaren edukia aztertzen da, abenduaren 9ko 10/2021 Legearen II.F. eranskinean ezarritako irizpideekin bat etorriz:

1.– Proiektuaren ezaugarriak.

Proiektua informazio-azterketaren fasean dago, eta aukera ematen du Donostia-Hendaia lineako Bentak-Ficoba tarteak izango dituen trazadura eta geltoki berriak zehazten eta izapidetzen aurrera egiteko, Adifen egungo trenbide-zabaltzan txertatu ondoren.

Aztergai den eremuak Irungo hiriaren erdialdea hartzen du, zehazki Donostia-Hendaia trenbidea, Topoa izenekoa, Bentak geltokiaren eta Ficobako geltokiaren artean, hau da, Frantziako mugaren aurreko linean dagoen azken geltokia.

Gaur egun, Irungo trenbide-espazio nagusiak eten espazial eta funtzionala sortzen du, hiria bi zatitan banatuz. Eten hori Adifen trenbideen eta tren-instalazioen zabaltzak eta ETSren lineak eragiten dute, azkenak neurri txikiagoan. Gaur egungo Donostia-Hendaia linea erabat mugatuta dago bi ertzetatik: ipar-mendebaldean, Adifen egungo trenbide eta instalazioen zabaltza dago, eta hego-ekialdean, hirigunea. ETSren egungo linean, tarte horretan, lau geltoki daude: Bentak, Belaskoenea, Kolon eta Ficoba.

Proiektuak trenbideak Adifen trenbideekiko paraleloan dagoen trenbide-korridorera lekualdatzea proposatzen du. Proposatutako trazadurak bide bikoitza izango du, Bentak geltokitik Ficobako geltokiraino, eta guztira 3.400 metro luze izango da Frantziako mugaraino.

Proposatutako irtenbideak Bentak geltokitik abiatzen da, hasiera-hasieratik trenbidea bikoiztuz. Ereduzko sekzio bat proposatzen da, 3,10 metro utzita trenbideen artean (lehendik dagoena), eta hurbilen dagoen Adifeko bidetik, gutxienez, 4,71 metroko distantzia utzita (ardatzen arteko distantzia).

Bentak geltokian egungo kokalekuari eustea proposatzen da, eta egungo eraikina eraistea eta geltoki berria eraikitzea aurreikusten da, egungo geltokiaren sarbide eskasak eta segurtasun falta hobetzeko. Gainera, nasak 80 metroraino luzatzea aurreikusten da, egungo 76 metroko luzeratik. Elizatxo etorbidetik sartuko da geltokira, eta bertan aurreikusten den oinezkoentzako eta bizikletentzako pasealekura egokituko da.

0+220 KParen parean, bretelle berria edo diagonal bikoitza instalatzea proposatzen da, trenbidearen ustiapena behar bezala kudeatzeko bi bideak lotze aldera. Era berean, trazaduraren lehen 340 metro horietan, egungo trenbide-plataforma aprobetxatzea proposatzen da.

Puntu honetatik aurrera (0+340 KP), erabat baztertuko da ETSren egungo bidea, eta trazadura berria diseinatuko da bide bikoitzean, Kostorbera iritsi arte. ETSren egungo trazadura bazter utzi ondoren, trazadura berria Adifen bideen paraleloan doa, eta bi administrazioen bideen artean 8,00 metroko gutxieneko distantzia egongo da hurbilen dauden bideen ardatzen artean.

0+980 KParen parean (Gobaragin kalearekiko bidegurutzea), Belaskoeneako geltoki berria kokatzea proposatzen da, alboko nasak dituen geltokia altxatuta. 80 metroko luzerako nasak proposatzen dira. Tarte horretan, Adifetik gertuen dagoen trenbidea 3,1 metrora dago.

Belaskoeneako geltoki berria igaro ondoren, trazadura (1+200 PK) Adifen trenbideetara hurbilduko da, Adifen eta Udalak aurreikusitako garapen berrien arteko espazio mugatuan barruratzeko. Eremu honetako trazadura diseinatzeko baldintzatzaile gisa, hauek hartu dira kontuan, besteak beste: Adifen trenbideekiko 4,5 metroko gutxieneko distantzia eta 5 metroko fatxadarako garapen berriekiko gutxieneko distantzia, Adifen geltoki berria eta bideen hegoaldeko hirigintza-garapen berriak komunikatzen dituen oinezkoentzako pasabide berriaren proiektuarekiko koordinazioa, eta Aduanako eraikin babestuaren mantentze-lanak.

Horrela, trazadura Adifen trenbideekiko paraleloan joango da, eta ETSren geltoki intermodal berria proposatuko da (1+650 KP), Adifekiko intermodalitatea eta trenbideen hegoaldean dauden garapen berrietarako zuzeneko sarbidea ahalbidetzen duena. Gutxi gorabehera, 1+490 eta 1+965 kilometro-puntuen arteko tartea kutxa-erako egitura baten bidez estaltzea proposatzen da, hirigintza-garapen berriek aurreikusitako erabilerak (berdeguneak eta bidegorria) trenbide-kutxa horretan txertatu ahal izateko.

Ondoren, trazadura egungo Txanaleta plazaren eta Kolon pasealekuaren azpitik doa, eta, pasabide horren ondoren, Kolon geltokiaren birjarpena egingo da (2+100 KP). Kolon geltokia gaineko pasabidea dakarren geltokia izango da, bertara Kolon pasealekutik eta alboetako nasetatik sartzeko.

Adifen egungo trenbide-zabaltzaren tarte horretan, baldintzapen ugari daude, eta, beraz, geltoki intermodalaren eremuan, Kolon geltoki berriraino, oinarrizko planteamenduaren funtsezko aldaketak proposatzeko tarte txikia dagoela uste da.

Kolon geltokia zeharkatu ondoren, trazadurak bide bikoitzarekin jarraituko du Kostorberaino, Adifen trenbidearen paraleloan, eta egungo trazadura alboratuko du. 2+380 eta 2+700 KPen arteko tartea tunel aizun batetik igaroko da, gaur egungo hegalaren ertzetik. Mendi-hegal horren gainean eraikin batzuk daude; beraz, tunel aizun hori euste-pantaila baten babesean egingo da, mendi-hegalaren goiko aldean dauden etxebizitzen segurtasuna bermatzeko, eta, horrela, egin beharreko hondeatzea mugatuko da.

Bestalde, trazadura goi-tentsioko instalazio batzuen inguruan doa, GI-636 errepidera hurbiltzean. Hasteko, badirudi goi-tentsioko dorreari ez zaiola eragingo; bai, ordea, dorrearen oinean dauden instalazioen eraikinei.

Azken zati hori, gaur egun, trenbide bakarretik doa, ETSren Kostorbeko lurretan dagoen 570 metroko bazterbide batekin eta Ficobako geltokian dagoen bazterbide batekin, zeinak gaur egun nasa bakarra baitu. Proposamenak trenbide bikoitzeko tartea irudikatzen du osorik, baita Ficobako geltokia ETSren egungo Kostorbeko instalazioetara lekualdatzeko aukera ere.

Beraz, proposamen berriak lehendik dauden lau geltoki birjartzea (Bentak, Belaskoenea, Kolon eta Ficoba) eta geltoki berri egitea (intermodala) aintzat hartzen du, Adifeko geltoki berriarekin lotzeko, eta horrek dauden gainerako garraio publikoekiko intermodalitatea ahalbidetuko du.

Ingurumen-dokumentuaren arabera, hondeaketa-bolumena 108.049,70 m³-koa eta betelana 903,20 m³-koa da. Lur-mugimenduak, batez ere, Kolon geltoki berriaren eta GI-636 errepidearen arteko ezpondaren hondeaketan egingo dira.

Ingurumen-dokumentuaren arabera, proiektua gauzatzeko epea 30 hilabetekoa da.

Aukerei dagokienez, hauexek aztertu dira: 0. aukera edo esku ez hartzea, eta esku hartzeko beste bi aukera:

0. aukerak egungo egoerari eusten dio, hau da, trenbide bakarrari. Kasu horretan, gainera, gaur egungo geltoki kopuru berari heldu behar zaio: Bentak, Belaskoenea, Kolon eta Ficoba geltokiak. Egungo konfigurazioan, Bentak, Kolon eta Ficoba geltokiek trenbide bikoitza dute. Gainera, bazterbide bat dago Kostorbeko instalazioetan, 250 m-tik gorako luzerakoa.

1. aukerak egungo korridorean bidea bikoizteko aukera proposatzen du. Trazadura Bentak geltokia igarota hasten da, trenbidea hasieratik bikoiztuz, eskuineko bidearen oinplanoko trazadurari eutsita, eta Adifen trenbide-zabaltzarantz trenbidea bikoiztuta. Belaskoenea geltokia gaur egun dagoen lekuan geratuko litzateke, trenbidea bikoiztuta eta bigarren nasa gehituta. Ondoren, trazadurak egungo trazadura bera du, trenbide bikoitzean, Kolon geltokiraino. Tarte horretan, tunel-zatiak nabarmentzen dira, egungo tunelaren sekzioa trenbide bakarretik trenbide bikoitzera zabaldu behar baita. Zati horiek Aduana kalearen azpian eta Kolon pasealekuaren azpian leudeke. Kolon geltokiaren ondoren, trazadura 300 metro inguruko tunel batean barneratzen da, eta, aurreko tarteetan bezala, bide bikoitzaren sekziora zabaldu behar da. Kostorbeko instalazioetan tuneletik atera ondoren, trazadurak trenbide bikoitza du, baina bazterbideko hirugarren bidea ere jarri beharko da. Trazadura Ficobako geltokian amaitzen da, eta bi bide izatetik bat izatera igarotzen da, nazioarteko zubia Hendaiarantz zeharkatzeko.

2. aukerak ordezko trazadura proposatzen du, eta, bertan, Topo trenbidea (ETSren Bentak eta Ficoba arteko linea) Irungo hiriko erdiko trenbide-espaziora lekualdatuko da, Adifen trenbidearen ondora. Proiektuak garatutako aukera da.

2.– Proiektuaren kokalekua.

Azterketaren eremua Irungo hiriaren erdialdea hartzen duen eremuari dagokio; zehazki, Donostia-Hendaia trenbidea, Topo izenekoa, Bentak eta Kostorberako norabidean doan salgaien eremuaren arteko geltokiak hartzen ditu barne.

Proiektua Bidasoako Unitate Hidrologikoan (UH) dago, Kantauri Ekialdeko Demarkazio Hidrografikoan. Zehazki, eremua Bidasoa Trantsizioko (ES111T012010) isurialdearen arroan dago. Proiektuaren xede den trazadurak Kaskoitegi erreka zeharkatzen du, Jaizubia ibaiaren adarra, trenbidearen azpitik lurperatuta igarotzen dena. Gainera, trazaduraren amaierako lineak Bidasoa ibaia gurutzatzen du, nazioarteko zubiaren gainetik, Hendaiarantz.

Uraren kalitateari dagokionez, Bidasoa trantsizioko ur-masak egoera ekologiko «ona», egoera kimiko «ez ona» eta egoera global «ona baino okerragoa» du 2024an. 2020-2024ko urte anitzeko aldian, masaren egoera globala «ona» da.

EAEko Ibaien eta Erreken Ertzak Antolatzeko Lurralde Plan Sektorialak osagai hidraulikoaren arabera sailkatzen du Kaskoitegi ibilgua 0. mailakotzat (1-10 km²). Proiektuak eragiten dion tartean bideraturik doa. Bidasoa ibaiak VI. maila du (>600 km²) proiektuaren eremuaren mugan.

Eremuak bat egiten du Bidasoa estuarioko eremu sentikorreko bilketa-eremuarekin, Plan Hidrologikoko Eremu Babestuen Erregistroko elementua baita. Gainera, Bidasoa ibaiaren ertzeko trazadura itsasoaren eta lehorraren arteko jabari publikoak eta haren igarobide-, babes- eta eragin-zortasuneko eremuek eragiten dute.

Hidrogeologiari doakionez, proiektua Zumaia-Irun lurpeko ur-masaren (ES017MSBTES111S000015) gainean kokatzen da, eta, bere ibilbidearen zati batean, Zumaia-Irun sektore kuaternarioa zeharkatzen du. Sektore hori bat dator interes hidrogeologikoko leku batekin. Lurpeko uren kalitateari dagokionez, Zumaia-Irun masaren egoera globala «ona» da 2022an, bai eta 2018-2022 urte anitzeko aldian ere.

Proiektuaren eremuan dauden landarediari eta habitatei dagokienez, ingurumen-dokumentuak hiru habitat mota identifikatu ditu: landaredi erruderal nitrofiloa, landaretzarik gabeko eremuak, eta hiri-parkeak eta lorategiak. Trenbidea bikoiztea aurreikusten den eremuaren zati handi batek egoera txarrean edo degradatuta dagoen zuhaixka-landaredia du. Halaber, trazaduraren eremu batzuetan baratzeak daude, tamaina ertaineko fruta-arbolak dituztenak, eta ezponda-gailurrak ere bai, zuhaitz-ale ugariz estaliak. Proiektuaren eremuan dagoen landaredi interesgarrienaren artean, haritz-ale (Quercus robur) oso gazte batzuk daude. Flora exotiko inbaditzaileari dagokionez, proiektuaren eremuan Cortaderia selloana espeziearen aleak daude. Eremuan ez da Batasunaren intereseko habitat edo flora mehatxaturik identifikatu.

Proiektuaren eremua ez dator bat interes bereziko ezein fauna-espezieren habitatarekin edo banaketa-eremurekin. Bidasoa ibaia, eremutik gertu, interes bereziko eremutzat jotzen da bisoi europarrarentzat (Mustela lutreola). Proiektuaren ezarpen-eremua bat dator 2016ko maiatzaren 6ko Aginduan jasotako eremuekin. Agindu horren bidez, hegazti-espezie mehatxatuen ugalketa, elikadura, sakabanatze eta kontzentrazioko lehentasunezko eremuak mugatzen dira, eta hegazti-fauna babesteko eremuak argitaratzen dira (2016-05-23ko EHAA).

Trenbidearen trazaduraren zati bat Txingudi-Bidasoa (ES2120018) kontserbazio bereziko eremuaren (KBE) eta Txingudiko (ES0000243) hegaztientzako babes bereziko eremuaren (HBBE) mugan dago. Ramsar hezeguneei dagokienez, proiektuaren eremutik gertu Txingudi hezegunea (3ES048) dago. Proiektuaren eremuaren inguruan, Bidasoa ibaia azpiegitura urdintzat jotzen da, eta Natura 2000 Sarea biodibertsitate-erreserbatzat, Lurraldearen Antolamendurako Gidalerroetako azpiegitura berdeko elementuen arabera.

Eremuan ez dago onura publikoko mendirik (OPM).

Paisaiari dagokionez, proiektua eguneroko izaera daukan «Irun» ikus-arroan dago. Arro hori ez da sartzen EAEko Paisaia Berezien eta Apartekoen Katalogoan. Hala ere, proiektuaren mugakide den «Txingudi (Bidasoa ibaiaren Uharteak eta Plaiaundi-Jaizubia)» natura-intereseko espazioa EAEko Paisaia Berezien eta Apartekoen Katalogoaren barruan natura-intereseko gunetzat hartzen da.

Ondare kulturalari dagokionez, Donejakue bideak Kolon pasealekuko zubitik zeharkatzen ditu trenbideak. Ondarean eskuragarri dagoen informazioaren arabera, trenbidea bikoizteko trazadura bat dator eraikitako elementu hauekin: Alemanen pabiloia (12. fitxa), Biltegi nagusia (77. fitxa) eta Aduana-nabea (124. fitxa). Gainera, ingurumen-dokumentuaren VI. eranskinean jasotako trazaren azterketa arkeologikoa egin da, eta ondare-elementu arkitektoniko hauek jaso dira: Kamineroen edo Bidezainen etxea (inbentario-zenbakia: GV 63), Bentetako geralekua (inbentario-zenbakia: GV 66), Bentetako geralekuaren etxebizitza (inbentario-zenbakia: GV 66-1), Biltegi nagusia (inbentario-zenbakia: GV 77), Aduana-nabea (inbentario-zenbakia: GV 123), Aduana-nabea (inbentario-zenbakia: GV 124), Aduana-bulegoak (inbentario-zenbakia: GV 395), Alemanen pabiloia (inbentario-zenbakia: GV 122), Fabrikazio-nabea (inbentario-zenbakia: GV 56-3), Ohe-kotxeen konpainia (inbentario-zenbakia: GV 76), Plaka birakaria (inbentario-zenbakia: GV 78), Konponketa-tailerra (inbentario-zenbakia: GV 75-1), Konponketa-tailerra (inbentario-zenbakia: GV 75-2), Konponketa-tailerra (inbentario-zenbakia: GV 75-4), Mugako topoaren zubia (inbentario-zenbakia: GV 70), Santiagoko aduana-eraikina (inbentario-zenbakia: GV 93), Mugako tren-geltokia (inbentario-zenbakia: GV 58), Padurak.

Egoera akustikoari dagokionez, proiektuaren eremuan kutsadura akustikoaren foku nagusiak Adifen trenbide-zabaltza eta GI-636 errepidea dira, baita ETSren trenbidea bera ere. Gaur egun, aurkeztutako azterketa akustikoaren arabera, ETSren trazaduratik gertu dauden eraikin batzuetan kalitate akustikoaren helburuak gainditzen dira.

Gainerako ingurumen-arriskuei dagokienez, trenbidearen bikoizketa hiru lurzatitan garatzen da. Lurzati horiek 20045-00056, 20045-00162 eta 20045-00120 kodeak dituzte, eta lurzorua kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak dituzten edo izan dituzten lurzoruen inbentarioan jasota daude. Higadura errealeko RUSLE ereduaren arabera, trazaduraren zati handi bat higadura-prozesurik jasan ezin duten eremuetatik igarotzen da, baita higadura-maila baxuko eta lurzoru onargarriko eremu galduetatik ere, eta tarte txikiren batek muturreko higadura-prozesuak dituzten eremuak zeharkatzen ditu. Sismikotasunari dagokionez, eremua VI. eremuan dago. Eremua akuiferoen kutsadurarekiko oso kalteberatasun txikiko eremuekin bat dator. Baso-suteei eta arrisku kimikoari lotutako arrisku handiak baztertu dira, Seveso enpresak hurbil daudelako.

Uholde-arriskuari dagokionez, 10, 100 eta 500 urteko errepikatze-denborako uholde-arriskuaren orbanak eragiten dio Kaskoitegi ibilgutik gertu dagoen trazadurari. Halaber, trazaduraren amaieran, zehazki itsasadarraren gaineko zubian, Bidasoari lotutako uholde-arriskua dago.

Salgai arriskutsuen garraioari lotutako arriskuari dagokionez, proiektatutako trazadura zubi baten gainean gurutzatzen duen GI-636 errepideak arrisku txikia du, eta proiektua errepide horren 100, 200 eta 600 metroko eragin-banden barruan geratzen da. Eremutik hurbil dauden trenbide-azpiegiturei dagokienez, Renferen trenbideak arrisku ertaineko mailak ditu, eta proiektuaren trazadura 100 metroko erasan-zerrendaren barruan dago.

3.– Balizko inpaktuaren ezaugarriak.

Proiektuaren izaera eta ezaugarriak kontuan hartuta, inpakturik nabarmenenak lanen fasean sortuko dira. Proiektuaren garapenarekin lotutako jarduketek trenbidearen trazadura eraikitzea, trenbidearen zati bat estaltzea, geltokiak eraikitzea, lurrak mugitzea, obra-instalazioak ezartzea, materialak pilatzea, beharrezkoak den drainatze-sarea gauzatzea eta belar-sastrakak kendu eta landaredia mozteko hainbat lan egitea ekarriko dute. Jarduera horien ondorioz, hauek izango dira inpaktu potentzial nagusiak: soberakinak sortzea, lurzorua aldatzea, landarediari eragitea, ustekabeko isurketek lurzoruen eta lurpeko uren kalitateari eragitea, kutsatuta egon daitezkeen lurzoruei eragitea, kultura-ondareari eragitea eta biztanleei eragozpenak eragitea emisio atmosferiko eta akustikoengatik eta abar.

Adierazi behar da proiektua hiri-ingurunean kokatutako trenbide bat bikoiztean datzala eta, bertan, beste trenbide, industria eta eraikin batzuk daudela; beraz, lanen fasean, aldatuta dagoen ingurune hurbilenak izango du zuzeneko eragina. Aurreikusitako jarduketa guztiak trenbidearen jabari publikoaren barruan egingo dira, dagoeneko oso antropizatuta dagoen ingurune batean, industria-pabiloi ugari eta trenbide-azpiegitura ugari dituena.

Ingurumen-dokumentuaren arabera, proiektuak 108.049,70 m³-ko hondeaketa-lana eta 903,20 m³-ko betelan-bolumena sortuko ditu. Lur-mugimenduak, batez ere, Kolon geltoki berriaren eta GI-636 errepidearen arteko ezpondaren hondeaketan egingo dira.

Hidrologiari dagokionez, trenbidearen azpian eta trenbidea bikoiztea aurreikusten den aldetik, Kaskoitegi erreka doa lurpetik. Ildo horretan, zeharkako drainatze-obra bat egin beharko da, ondorengo faseetan definituko dena. Adierazi behar da eremu horrek 10, 100 eta 500 urteko errepikatze-denborako uholde-arriskua duela eta, aldi berean, jabari publiko hidraulikoko eremua, lehentasunezko fluxu-eremua eta zaintza-eremua dela. Bestalde, trenbidearen azken zatian, Ficobako geltokiaren ondoan, Bidasoa ibaia igarotzen da. Hori dela eta, ingurumen-dokumentuak ura ez kutsatzeko prebentzio- eta zuzenketa-neurri batzuk ezartzen ditu.

Kontuan hartuta jarduketa-eremua Txingudi-Bidasoa (ES2120018) kontserbazio bereziko eremuaren (KBE) eta Txingudiko (ES0000243) hegaztientzako babes bereziko eremuaren (HBBE) babes-eremu periferikoaren mugan dagoela, ingurumen-dokumentuak horien gaineko eraginaren balorazioa egin du. Zehazki, trenbidea eraikitzeko faseari lotutako inpaktuak hartu dira kontuan, ez baita uste proiektuak eragin nabarmenik izango duenik Natura 2000 Sareko espazioan ustiapen-fasean.

Ildo horretan, KBEa eta HBBEa kudeatzeko funtsezko elementuek, hala nola estuarioak, hegazti-faunak, apo lasterkariak eta arrain arantzadunak, eragina izan dezakete lanen fasean, sortutako zaratagatik eta habitaten eta uraren kalitatea alda dezaketen partikulen emisioagatik. Inpaktu horiek aldi baterakoak izango dira, lanen iraupenari lotuak, eta ez da aurreikusten eragin nabarmenik Txingudi-Bidasoa KBEaren osotasunean, ez eta Txingudiko HBBEan ere. Ingurumen-dokumentuan, uraren kalitateari kalte egin diezaioketen partikulen emisioa eta inpaktu akustikoa gutxitzeko neurriak ezarri dira. Inpaktua bateragarritzat jotzen da.

Kultura-ondareari dagokionez, ingurumen-dokumentuak adierazten du zenbait ondare-elementuk babesteko jarduketa bat merezi dutela, obraren eragina paira baitezakete. Eusko Jaurlaritzak edo HAPOk babestutako trenbide-eraikuntzen parte diren eraikinak dira, gehi Rehabitek 2021ean egindako azterketa arkitektonikoaren ondorioz gehitzen diren hirurak eta HAPOn babestutako padurak: 77 Biltegi nagusia, 395 Aduanako bulegoak, 123 Aduanako nabea, 124 Aduanako nabea, 122 Alemanen pabiloia, 63 Kamineroen etxea, R61 Errementeria/Benta Berria/Perratzailenea, LAB laborategia eta padurak. Horregatik, ezarritako neurriak bi zatitan egituratzen dira: eraikitako ondarearen dokumentazioa eta proiektuaren gainbegiratze arkeologikoa.

Proiektua bat badator lurzorua kutsa dezaketen jarduerak izan dituzten edo dituzten lurzoruen inbentarioan jasotako lurzati ustez kutsatuekin, Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legea bete behar da.

Proiektuaren garapenak zuhaitz- eta zuhaixka-landaredia kentzea ekarriko du.

Ustiapen-fasean, proiektuak zarataren eta bibrazioen arloan aplikatzekoa den araudia betetzen dela bermatu behar du. Ildo horretan, aurkeztutako azterketa akustikoaren emaitzen arabera, aukeratutako aukerak nabarmen hobetzen du gaur egun azpiegiturak zeharkatzen duen hiri-eremu osoaren kalitate akustikoa, eta erabat ezabatzen du Aureliano Lopez de Becerra kaleko emisio potentziala. Irungo Bentak geralekutik gertu dagoen azterketa-eremuaren lehen zatiko etxebizitzetan soilik eutsi zaio eraginari. Etxebizitza horiek ezin dira babestu pantaila akustikoen bidez, bideen hurbiltasunagatik; beraz, irtenbide bat izan liteke eremu horretako etxebizitzen isolamendua hobetzea. Eraginpean egon daitekeen beste bizitegi-eraikina Kolon pasealekuan dago, Txanaleta plazaren inguruan; gaur egun, eragin handia du Adifen trenen zirkulazioagatik. Aurreko kasuan bezala, ezinezkoa da pantaila akustikoak jartzea, eta eraikinaren isolamendua hobetzea edo Txanaleta plazako egungo estalki partziala handitzea izan daiteke hobekuntza, eraikin hori ere trenbide-zabaltzaren emisio akustikotik babesteko. 2025eko uztaileko «Irungo Trenbide Eremuaren Plan Orokorraren Xedapen Aldaketa» izenekoan, udalak sustatutako hiri-eremu berriari dagokionez, hori akustikoki bakarrik izango litzateke bideragarria aukeratutako trazadura-aukerarekin. Garapen horrek, gainera, bideen zati bat estaltzea aurreikusten du, proiektuak sortutako egoera kaltegarri urriak hobetuko lituzkeena eta garapen berriari bideragarritasun akustikoa emango liokeena.

Bibrazioei gagozkiela, proiektuak hautatutako aukeran, arrisku-eremuak nabarmen murrizten dira, eta eragin-eremu potentzialak Adifen lineen eragin-eremu potentzialen barruan sartzen dira. Eremu horien eragin-maila handiagoa da, errepide bidez garraiatzeko materiala gehiago baitute, hala nola salgaiak.

Bigarrena.– Ebazpen honetan babes- eta zuzenketa-neurriak eta ingurumen-jarraipeneko kontrolak ezartzen dira, proiektuak ingurumenean ondorio kaltegarri nabarmenik izan ez dezan eta Donostia-Hendaia lineako zabalera metrikoko Benta-Ficoba tartearen informazio-azterketaren aurrerapenari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arrunta egin beharrik izan ez dadin, baldin eta bertan babes- eta zuzenketa-neurriak eta ezarritako kontrolak txertatzen badira.

Babes- eta zuzenketa-neurriak indarreko araudiaren arabera gauzatuko dira, hurrengo apartatuetan adierazitakoa kontuan hartuta, eta, aurrekoaren aurkakoa ez den orotan, sustatzaileak organo eskudunaren bidez Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzan aurkeztutako dokumentazioan ezarritakoa aintzat hartuta.

Ezarritako neurriek eta kontrolean arituko diren langileek bermatu egin beharko dituzte ingurumen-dokumentuan ezarritako kalitate-helburuak eta ingurumen-txostenean finkatzen direnak.

Neurri horiek guztiak lanak kontratatzeko baldintza-agirietan jaso beharko dira, eta baldintza horiek betetzen direla bermatzen duen aurrekontua ere izan beharko dute. Era berean, lanetako jardunbide egokiak aplikatuko dira.

Apartatu hauetan adierazitako neurriak gehitu beharko dira:

Natura-ondarea babesteko neurriak.

Aplikazio-araudian xedatutakoa gorabehera, prebentzio- eta zuzenketa-neurri hauek erantsiko zaizkio proiektuari ondare naturala babeste aldera:

– Lanak eta lurzorua okupatzea dakarten eragiketa osagarriak proiektua egiteko ezinbestekoa den gutxieneko eremuan egingo dira eta, nolanahi ere, ezarritako gehieneko eragin-mugen barruan. Obra-muga zuinkatu egingo da, eta obrako makinak eta ibilgailuak aurreikusitako mugetatik kanpo zirkulatzea saihestuko da.

– Obra-eremuaren mugaketa zehatza, obrarako sarbideak, makineria-parkea, obrako materialak aldi baterako biltegiratzeko eremua, hondeaketa-lurrak eta hondakinak aldi baterako pilatzeko eremua, eraikuntza-proiektuan sartu beharko dena, ingurumen-dokumentuan adierazitako baldintzak kontuan hartuta ezarriko da, eta, nolanahi ere, ingurumenean ahalik eta eragin txikiena izateko irizpideen arabera.

– Kontratistek obrako instalazio osagarriak egokitu beharko dituzte, garatu nahi diren jardueren ondoriozko ingurumen-inpaktuak minimizatzeko. Kontratistaren instalazio-eremuen mugaketa zehatza eta ezaugarriak kasu bakoitzean jarduten duen obra-zuzendaritzak onartu beharko ditu, ingurumen-aholkularitzak txostena egin ondoren, aurrerago txosten honetan obrako ingurumen-aholkularitzari dagokionez ezarritakoaren arabera.

– Ingurumena zaintzeko programak Txingudi-Bidasoa KBEan (ES2120018) eta Txingudiko HBBEan (ES0000243) izan daitezkeen eraginen jarraipen espezifikoa egingo du, eta arreta berezia jarriko du sedimentuen sorreran, uren kalitatean, partikulen emisioan eta faunaren gaineko eragozpenetan.

– Obrako aldi baterako argiztapena lanen segurtasuna bermatzeko ezinbestekoa den gutxienekora mugatuko da, eta argi-fluxua Bidasoa ibaira, estuariora eta faunak erabil ditzakeen beste eremu batzuetara sakabanatzea saihestuko da.

– Lanak egiten diren bitartean Batasunaren intereseko faunaren aleak aurkitzen badira, edo KBEaren edo HBBEaren kontserbazio-helburuak arriskuan jar ditzakeen edozein inguruabar hautematen bada, gertaera horien berri emango zaie berehala ingurumen-organoari eta biodibertsitatearen arloan eskumena duen organoari, eta beharrezkoak diren neurri gehigarriak hartuko dira.

– Eraginpeko azalerak landareztatu eta lehengoratzeko, inguruneko berezko espezie autoktonoak erabiliko dira, eta debekatuta dago Espezie Exotiko Inbaditzaileen Espainiako Katalogoan sartutako espezieak erabiltzea. Era berean, neurri espezifikoak hartuko dira jarduera-eremuan hautemandako Cortaderia selloana espeziaren aleak desagerrarazteko.

– Belar-sastrakak kendu, moztu edo eraitsi aurretik, eragindako eremuak ikuskatuko dira, hegaztien habia aktiborik dagoen egiaztatzeko. Detektatuz gero, babes-neurri egokiak ezarriko dira, eta lanen plangintza biodibertsitatearen arloan eskumena duen organoaren jarraibideen arabera egokituko da.

– 2016ko maiatzaren 6ko Aginduaren ondoriozko zehaztapenak hartuko dira kontuan. Agindu horren bidez, hegazti-espezie mehatxatuen ugalketa, elikadura, sakabanatze eta kontzentrazioko lehentasunezko eremuak mugatzen dira, eta hegazti-fauna babesteko eremuak argitaratzen dira.

Kultura-ondarea babesteko neurriak.

– Euskal Kultura Ondareari buruzko maiatzaren 9ko 6/2019 Legean xedatutakoari eta foru-organo eskudunak zehazten duenari kalterik egin gabe, ingurumen-dokumentuan aurreikusitako babes- eta zuzenketa-neurriak aplikatu jarri beharko dira.

– Behar diren prebentzio- eta zuzenketa-neurri guztiak hartuko dira eraikinen egonkortasunari eragiten dioten lur-irristatzeak saihesteko, bai eta obra-fasean sortutako bibrazioak saihesteko ere, bereziki beharrezko hondeatze-lanek eragindakoak.

– Kultura Ondarearen, Jabetza Intelektualaren eta Lege Gordailuaren Zuzendaritzak egindako txostenaren arabera, zehaztapen hauek beteko dira:

• 77 (Biltegi Nagusia), 123 (Aduanako Nabea), 124 (Aduanako Nabea) eta 122 (Alemanen Pabiloia) elementuak mantentzea gomendatzen da, azken hori ondare-balio handieneko elementutzat jotzen baita, eta, horretarako, proiektuan beharrezkoak diren aldaketak egingo dira.

• 93. elementuaren ondare-balioak errespetatzea gomendatzen da. Santiagoko Aduanako eraikina, hari eragiten badio.

• Trenbidearen trazadura berriak zaharra bazter uztea ekarriko du, eta kultura-ondarean izango duen eragina aztertu beharko da, dagokion fasean.

• 70. elementuan egin beharreko edozein esku-hartze. Mugako topoaren zubiak Gipuzkoako Foru Aldundiaren aldez aurreko baimena jaso beharko du, babes bereziko elementua baita Donejakue Bideari buruzko Dekretuan (2012-01-27ko EHAA, 19. zk.), dekretuaren babes-araubidearen 18.2 artikuluan ondasun horretarako jasotzen diren zehaztapenak errespetatzen direla bermatuz.

Zarataren eta bibrazioen ondorioak murrizteko neurriak.

– Eraikuntza-fasean, ingurumen-dokumentuan aurreikusitako obrak babesteko neurriak aplikatu beharko dira, hauei dagokienez: obrako makinen ezaugarriak, pantaila akustiko mugikorrak, erabilgarri dagoen eraikuntza-material isilena erabiltzea, zarata sortzeko ordutegia mugatzea eta abar.

Zaratari buruzko azaroaren 17ko 37/2003 Legea garatzen duen urriaren 19ko 1367/2007 Errege Dekretuaren 22. artikuluan aurreikusitakoaren arabera, zonakatze akustiko, kalitate-helburu eta emisio akustikoei dagokienez, obrak egitean erabiliko diren makinak egokitu egin beharko dira kanpoan erabiltzeko makinen soinu-emisioei buruz indarrean dagoen legerian ezarritako aginduetara eta, bereziki, eta hala badagokio, Kanpoan erabiltzeko makinek ingurumenean sortzen dituzten soinu-emisioak arautzen dituen otsailaren 22ko 212/2002 Errege Dekretuan eta arau osagarrietan ezarritakora.

Leherketak erabiltzen badira, UNE 22-381-93 arauari egokitu beharko zaizkio, proiektuaren eremuko eraikin eta instalazioetan erregistratutako bibrazioek arau horretan aurreikusitako mugak gainditu ez ditzaten. Aireko uhinaren presioak ezin izango ditu 128 dB (L) gainditu, hau da, puntako balioa, etxebizitzen fatxadarik agerikoenean. Hala badagokio, hondeaketa-eremutik gertu dauden biztanleei jakinaraziko zaie, leherketek eragindako bibrazioen eta aire-uhinaren ondorioak gutxitzeko eta kontrolatzeko aurreikusitako neurriak zehatz-mehatz ezagutu ditzaten.

Bestalde, proiektuaren eragin-eremuan, lanek sortutako zarataren ondorioz, Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuan ezarritako kalitate akustikoaren helburuak ez gainditzeko moduan garatu beharko da proiektua, hargatik eragotzi gabe dekretu horren 35 bis artikuluan «Salbuespenezko baimenak» aurreikusitakoa.

Lanak egiteko 6 hilabetetik gorako epea aurreikusten denez, urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren 44. artikuluaren arabera, eragin akustikoari buruzko azterketa bat egin beharko da zuzenketa-neurri egokiak zehazteko.

– Trenbide-azpiegiturak beharrezkoak diren neurriak hartu beharko ditu, eremu akustikoen kanpoko eta barruko ingurumenera ez transmititzeko aipatutako urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren 51. artikuluan ezarritako immisioaren muga-balioak baino zarata-maila handiagoak.

Era berean, beharrezkoak diren neurriak hartu beharko dira, trenbidearen funtzionamenduak zuzenean edo zeharka eragindako ondorio gehigarriengatik urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren 31. artikuluan eta hurrengoetan ezarritako zarataren kalitate akustikoaren helburuak gainditu ez daitezen. Neurri horiek kalitate akustikoaren helburuak mantentzeko behar diren indargabetze-maila guztiak bermatu beharko dituzte.

– Aurreikusitako mugak gainditzen direla egiaztatzen bada, eremu bakoitzean ohiko erabilerarako egokiak diren emisio-, hedapen- edo immisio-sistema zuzentzaileak ezarri beharko dira, inpaktu horiek minimizatzeko.

Trenbide-azpiegiturak beharrezkoak diren neurriak hartu beharko ditu etxebizitza, bizitegi, ospitale, hezkuntza edo kulturako erabileretarako eraikinen barrualdera bibraziorik ez transmititzeko, baldin eta bibrazioen kalitate akustikoari dagokionez urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren 51. artikuluan ezarritako helburuak gainditzen esku hartzen badute. Bibrazio horiek aipatutako urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren II. eranskinaren 2. B) zatian ezarritako prozeduraren arabera ebaluatuko dira.

Ildo horretan, bibrazioak neurtzeko kanpainak egin beharko dira obra-aldietan, bibrazioen transmisioaren sentikortasuna zehazteko. Eraikuntza-proiektuan zehar, detektatutako arrisku-eremuetan estimatutako bibrazio-mailak zehaztu beharko dira. Punturen batean maila gomendagarriak gainditzen badira, eraikuntza-proiektuak bibrazioen aurkako mantak, balasto azpikoak edo plataforma azpikoak jartzeko beharra aztertuko du, transmititutako maila murrizteko eraikinetatik gertu dauden tarteetan.

Gainera, beste neurri bideragarri batzuen artean, makinek eragina minimizatzeko moteltze-sistema zehatzak izango dituzte.

– Urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren 29.4 artikuluaren arabera, egikaritze-proiektuak mugatuta eduki beharko du zortasun akustikoko eremua, aipatutako arauaren 28. artikuluan ezartzen den moduan.

Urak eta lurzoruak babesteko neurriak.

– Uraren Euskal Agentziak (Ura) egindako txostenaren arabera, zehaztapen hauek beteko dira:

• Kaskoitegiren ibilguan aurreikusten den zeharkako drainatze-obra (LGH) gauzatzeak a priori lehendik dagoen drainatze-obra handitzea ekarriko duenez, bai eta zortasun-eremua okupatzea eta egun dagoen ibaiertzeko landarediari eragitea ere, kontu handiz jokatu beharko da lanak egin bitartean, ahalik eta eragin gutxien izateko eta obrak amaitutakoan hura behar bezala lehengoratuko dela bermatzeko.

• LJHren eraikuntza-irtenbidea agentzia honek baloratu beharko du, lanak egiteko nahitaezko baimenaren esparruan. Izapide horretan, jabari publiko hidraulikoaren gaineko balizko eraginak minimizatzeko behar diren zuhurtasun eta preskripzioak ezarriko dira.

• Uholde-arriskuari dagokionez, zeharkako obra-drainatzearen eraikuntza-konponbideak bermatu beharko du husteko gaitasun nahikoa duela, eta jarduketak ez dakarrela eremuko uholde-arriskua handitzea. Alderdi hori lanak baimentzeko espedientearen esparruan ere aztertuko da.

• Bestalde, jakinarazten da ez dagoela baimenduta ingurune hidrikoa kutsa dezaketen gaiak zuzenean edo zeharka isurtzea, dela jabari publiko hidraulikora, dela lurrera, Uraren Euskal Agentziaren nahitaezko baimenik gabe.

– Eraikuntza-fasean ahalik eta material xehe gutxien isuriko da drainatze-sarera. Horretarako, urak bideratzeko gailuak eta sedimentuak atxikitzeko sistemak proiektatu eta gauzatuko dira, obren ondorioz kutsatutako urak haietan biltzeko.

– Instalazio osagarrien eremuetara, obrako makineria-parkera eta haien mantentze-eremuetara bideratutako azalerak drainatze naturalaren saretik isolatuko dira, eta zolata iragazgaitza eta efluenteak biltzeko sistemak izango dituzte, lurzorua eta urak olioen eta erregaien eraginez kutsa ez daitezen. Eremu horietan dekantazio-putzuak edo efikazia egiaztatuko solidoak atxikitzeko beste gailu batzuk jarriko dira, hidrokarburoak bereizteko sistemekin. Erregaien zamalanak, olio-aldaketak eta tailerreko jarduerak ezin izango dira horretarako adierazitako eremuetatik kanpo egin.

Proiektatutako tunelak eta estazioak egiteko eraso-arrapaletan dekantagailu lamelarrak jarriko dira, hondeaketatik datozen efluenteak tratatzeko prentsa-iragazkiak dituztenak.

Gailu horiek behar diren kalkulu hidraulikoen arabera dimentsionatuko dira solidoen atxikipen optimoa bermatzeko eta, nolanahi ere, isurketa lokalizatua bermatzeko, uraren parametro fisiko-kimikoei dagokienez indarrean dagoen araudiaren arabera.

Aurreko paragrafoetan aurreikusitako hondakin-urak tratatzeko sistemak aldizka mantendu beharko dira, une oro gaitasun erabilgarri nahikoa izan dezaten eta, horrela, tratamendu-sistemaren errendimendu egokia berma dadin.

– Itsasadarraren inguruan egiten diren lur-mugimenduetan, isurketa lausoak eragin baditzake, iragazteko gailuak instalatuko dira obrak eragindako eremu osoan zehar.

– Ez da lur-pilaketarik egingo itsasadarraren ibilguaren ertzetan, ez eta ur-geruzatik gertu egoteagatik urak kutsatzeko arriskua eragin dezaketen beste eremu batzuetan ere.

– Obra-fasean nahiz ustiapen-fasean sortzen diren efluenteen isurketek isurtzeko baimenean eskumena duen organoak kasu bakoitzean ezartzen dituen baldintzak bete beharko dituzte.

– Makinen egoera ona eta garbitasuna bermatu beharko dira, lurzoruaren eta lurrazaleko edo lurpeko uren kalitateari eragin diezaioketen ustekabeko isurketen arriskua minimizatzeko.

– Gogorarazten da jabari publiko hidraulikoan eta lotutako babes-eremuetan egiten diren jarduerek Uraren Euskal Agentziaren aldez aurreko baimena beharko dutela, eta Kostaren eta Itsasoaren Zuzendaritza Nagusiarena, itsasoaren eta lehorraren arteko jabari publikoaren gainean dauden edo jabari horri eragiten dioten jardueretarako.

– Eraikuntza-proiektuak justifikatu beharko du aurreikusitako jarduketek ez dutela eragiten ukitutako ibilguen ahalmen hidraulikoa murriztea, ezta uholde-arriskua handitzea ere, eta proiektatutako drainatze-obren hustubide-ahalmen egokia bermatu beharko da.

Atmosfera ahalik eta gutxien kutsatzeko eta ahalik eta hauts gutxien aireratzeko neurriak.

– Obrek dirauten artean, zorrotz kontrolatuko dira ibilgailuak igaro ondoko garbiketa-lanak, bai obrek eragina duten ingurunean, bai obrak egiteko eremuetara sartzeko lekuetan. Aldi baterako hutsik dauden edo ibilgailuak igarotzean material partikulatua isur dezaketen gainazalak ureztatzeko eta garbitzeko sistema bat egongo da.

– Obra-eremuetako irteeretan ibilgailuak garbitzeko gailuak jarriko dira, solidoak atxikitzeko sistema eta guzti. Gailu horiek egoera onean mantenduko dira obra-faseak dirauen artean.

– Hondeaketatik ateratako materiala hezetasun-baldintza egokienetan garraiatuko da, zama estaltzeko gailuak dituzten ibilgailuetan, lokatzak eta zatikiak barreia ez daitezen.

Hondeaketa-lurrak eta hondakinak kudeatzeko neurriak.

– Proiektuaren gauzatze- eta funtzionatze-faseetan sortutako hondakinak Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautzeko eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legean eta araudi espezifikoetan xedatutakoaren arabera kudeatu behar dira.

Hondakinak kudeatzeko hierarkia-printzipioei jarraituz, hondakinik ez sortzea sustatu behar da, edo, hala badagokio, hondakinok kudeatu daitezela apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 8. artikuluan ezarritako lehentasun-hurrenkeran; hau da: prebentzioa, berrerabiltzeko prestatzea, birziklatzea eta balorizatzeko beste modu batzuk, balorizazio energetikoa barne.

Hondakinak ezabatzeko, ezinbestekoa izango da aldez aurretik behar bezala justifikatzea haiek balorizatzea ez dela bideragarria teknikoki, ekonomikoki edo ingurumenaren aldetik.

Neurri orokor gisa, teknikoki eta ekonomikoki balorizatzea bideragarria den hondakin guztiak behar bezala baimendutako balorizatzailera bidali beharko dira. Premisa hori errazago betetzeko, lanetan sortutako hondakinak kudeatzeko sistemak jarri beharko dira, eta obrako langile guztiek ezagutu eta nahitaez bete beharko dituzte. Sistema horiek obraren jardunbide egokien eskuliburuan jaso beharko dira.

– Eraikuntza- eta eraispen-jardueren ondorioz sortutako hondakinak Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen duen otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan eta Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen duen ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuan aurreikusitakoa betez kudeatuko dira. Bi dekretu horien funtsezko xedea da hondakin horien sorrera prebenitzea, bai eta hondakin horiek berrerabiltzea, birziklatzea eta beste balorizazio-modu batzuk bultzatzea ere. Ondorioz, sor daitezkeen hormigoizko hondakinak zabortegian ezabatu ahal izango dira soilik hondakin horietatik bigarren mailako agregakina lortzeko baimendutako instalazioetako batean hondakin horiek balorizagarriak ez direla egiaztatzen bada.

Ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuaren 4. artikuluaren arabera, proiektuaren sustatzaileak eraikuntzako hondakinen eta eraikuntza- eta eraispen-materialen kudeaketa-azterketa bat jaso beharko du eraikuntza-proiektuan. Azterketa horrek I. eranskinean ezarritako gutxieneko edukia izango du.

Halaber, otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan araututako eskakizunak betetzeaz gain, plan bat prestatuko du kontratistak, obrako eraikuntza- eta eraispen-lanetan sortzen diren hondakinekiko eta materialekiko betebeharrak nola beteko dituen azaltzeko.

105/2008 Dekretuaren arabera, eraikuntza- eta eraispen-hondakinen edukitzaileak, bere kabuz kudeatu behar ez dituenean, eta onartutako proiektuaren eskakizunei kalterik egin gabe, behartuta egongo da hondakinen kudeatzaile bati entregatzera edo hura kudeatzeko borondatezko akordio edo lankidetza-hitzarmen batean parte hartzera. Eraikuntzako eta eraispeneko hondakinak, ahal dela, berrerabiltzeko, birziklatzeko edo beste balorizazio-modu batzuetarako erabiliko dira, hurrenkera horretan.

Kontuan hartuko da Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuaren 2015eko urtarrilaren 12ko Agindua, eraikuntzako eta eraispeneko hondakinak balorizatzetik eratorritako agregakin birziklatuak erabiltzeko baldintzak ezartzen dituena.

Otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan aurreikusitako betebeharrak ezertan eragotzi gabe, Hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen dituen ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuaren 7. artikuluan xedatutakoa aplikatuz, kontratistak plan bat egin beharko du obran sortzen diren eraikuntza- eta eraispen-materialei eta -hondakinei dagokienez betebehar egokiak nola gauzatuko dituen adierazteko. Planak hondakinak kudeatzeko azterketaren alderdi guztiak zehaztuko ditu, eta behar bezala gauzatzeko arduraduna hautatuko du. Zuzendaritza fakultatiboak onetsi eta jabeak onartu ondoren, plana obraren kontratu-dokumentuetako bat izango da. Plan hori lan-programan sartu beharko da.

– Zabortegira bidali beharreko hondakinak hauen arabera kudeatuko dira: hondakinak hondakindegietan biltegiratuta ezabatzea arautzen duen uztailaren 7ko 646/2020 Errege Dekretua, eta Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duen otsailaren 24ko 49/2009 Dekretua (Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen duen ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuak aldatua).

– Obretako hondeaketa-soberakinei dagokienez, haien balorizazioa lehenetsiko da material horiek behar dituzten hurbileko eraikuntza-obretan, erauzketa-jarduerek eragindako lursaila birgaitzean edo degradatutako beste espazio batzuk zaharberritzean. Betelanetarako eta sortu diren obrak ez diren beste batzuetarako erabiltzen badira, urriaren 10eko APM/1007/2017 Aginduan adierazitakoa aplikatuko da (APM/1007/2017 Agindua, urriaren 10ekoa, hondeatutako materialak betelanetan eta sortutakoak ez diren beste obra batzuetan erabiltzeko balorizatzeko arau orokorrei buruzkoa), Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautzeko eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 34. artikuluko aurreikuspenak aplikatuz.

– Jarduketako soberakinak betelanak egiteko erabiltzen badira, aipatutako otsailaren 24ko 49/2009 Dekretuan ezarritako baldintzak bete beharko dira. Betelanetan, kutsatzaile-edukia A ebaluazioko balio-adierazleetan (A-EBA) ezarritako balioen azpitik duten materialak bakarrik baimenduko dira. Lurzorua ez kutsatzeko eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legearen III. eranskinean daude jasota adierazle horiek.

– Obrak amaitzean, proiektuaren sustatzaileak lur-mugimenduaren balantze xehatua egin beharko du, bai eta hondeaketa-soberakinen jarraipena ere, eta, hala badagokio, erauzitako lekuez bestelako leku edo obretan eraikuntza-erabileretarako materialen kopuruak eta ezaugarriak berariaz adierazi beharko ditu.

– Kutsatu gabeko lurzoruak eta obra honetan hondeatutako material naturalak erabiltzeko, Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautzeko eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legean ekonomia zirkular baterako eta berariazko araudietan aurreikusitakoa bete beharko da.

– Espresuki debekatuta dago sortutako hondakinen tipologia desberdinak elkarren artean edo beste hondakin edo efluente batzuekin nahastea; hondakinak jatorritik bertatik bereiziko dira, eta biltzeko eta biltegiratzeko bitarteko egokiak jarriko dira, nahasketa horiek saihesteko.

Gune espezifikoak egokituko dira hondakin arriskutsuak behin-behinean biltegiratzeko, hala nola olio-latak, iragazkiak, olioak, pinturak eta abar. Gainera, hondakin geldoentzako berariazko edukiontziak jarriko dira, haietatik bereizita. Hondakin arriskutsuak leku estali eta itxian kokatu beharko dira sarbide mugatua bermatzeko; gainera, ustekabeko isuriak gertatuz gero, hondakinak atxikitzeko kubeten gainean jarriko dira. Behar besteko aldizkakotasunaz antolatuko da dagokion bilketa-zerbitzua, eta, gainera, seinaleztapen propioa izango du. Kontratistak garbiketa-guneen kokapenari buruzko txosten bat aurkeztuko du, eta obra-zuzendaritzak onartuko du. Halaber, obran zehar, sortutako hondakinak biltzeko gailu estankoak jarriko dira (bidoiak eta abar). Hondakin horiek zein bere izaeraren arabera bereiziko dira, aipatutako garbiguneetan aldi baterako biltegiratu baino lehen. Edukiontziak jasotzen duten hondakin-motaren arabera bereiziko dira. Hondakin-mota edozein dela ere, edukiontzien hondoa eta alboak iragazgaitzak izango dira, eta aterperik gabekoak (irekiak) edo barrukoak (estankoak) izan daitezke.

Hondakin arriskutsuak biltzeko sistemak bereiziak izan beharko dira tipologia jakin batzuetarako; izan ere, azkenak isuri eta nahasiz gero, arriskutsuago bihurtzen baitira edo kudeaketa zaildu baitezakete. Hondakin arriskutsuak dituzten edukiontziek edo ontziek Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautzeko eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 21. artikuluan ezarritako segurtasun-arauak bete beharko dituzte, eta itxita egongo dira harik eta kudeatzaileari entregatu arte, isurita edo lurrunduta edukirik gal ez dezaten. Aipatutako edukiontziak edo ontziak argi etiketatu beharko dira, irakurtzeko eta ezin ezabatuzko moduan, eta indarrean dagoen araudiaren arabera.

– Apirilaren 8ko 7/2022 legearen 29. artikuluari eta Industrian erabilitako olioaren kudeaketa arautzen duen ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuari jarraikiz kudeatuko da sortzen den olio erabilia.

Obrak egiten diren bitartean, debekatuta egongo da makinetatik sortutako olio erabiliak isurtzea, eta Industriako olio erabilien kudeaketa arautzen duen ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuaren arabera kudeatuko dira.

Erabilitako olioak, baimendutako kudeatzaile bati eman arte, estalpean utziko dira, behar bezala etiketatutako andel estankoetan; zola iragazgaitz baten gainean egon beharko dute, kubo txikietan edo ihes eta isuriei eusteko sistemen barruan.

Ustekabeko isuriren bat gertatuz gero, beharrezko larrialdi-plan eta -neurriak aurreikusiko dira, eta, lurzoruetan eragina izanez gero, berehala kendu eta zoladura iragazgaitzen gainean biltegiratuko dira, hondakinak kudeatzen dituen enpresa batek kudeatzeko, organismo eskudunek behar bezala baimenduta.

Aplikatzekoa den araudia betetzen laguntzeko, lanetan sortutako hondakinak kudeatzeko sistemak prestatu beharko dira. Lan horien arduradunek kudeatuko dituzte sistema horiek, eta haien ardura izango da langileek sistema horiek behar bezala erabiltzea. Bereziki, ez da inola ere kontrolik gabeko efluenterik sortuko erregaiak eta produktuak biltegiratzetik, makineria mantentzeko lanak egitetik edo hondakinak erretzetik.

– Obretan sortutako hondakinen ingurumen-jarraipenari buruzko txostena egin beharko da, eta indarreko legerian jasotako hondakinen kontrolari, jarraipenari eta onarpenari buruzko dokumentuak erantsi beharko dira.

– Instalazio osagarrien eremuen erabilera amaitu ondoren, erabat desegingo dira, eta eragindako eremua garbitu eta hondakinak kenduko dira. Hondakinak zabortegi kontrolatu batera eramango dira, edo hondakin arriskutsuak eta lurzoru kutsatuak behar bezala kudeatuko dira.

Lurzoruaren kalitatea aurreikusitako erabilerekin bateragarria dela bermatzeko neurriak.

– Proiektua bat datorrenez lurzorua kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak izan dituzten lurzoruen inbentarioko kokalekuekin (20045-00056, 20045-00162 eta 20045-00120), Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legean eta Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legea garatzen duen abenduaren 26ko 209/2019 Dekretuan xedatutakoa beteko da.

– Aurrekoa alde batera utzi gabe, lanetan barrena lurzorua kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak izan dituzten kokalekuak detektatzen badira, edo lurzorua kutsatzen duten substantziak daudela pentsatzeko zantzu sendoak badaude, Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legean xedatutakoa beteko da.

– Inbentariatutako lursailetan 500 m³ baino gehiagoko hondeaketa egiten bada, dagokion gaikako hondeaketa-plana izapidetuko da.

Obrak lehengoratzeko eta integratzeko zuzenketa-neurriak.

– Obrak ukitutako eremu guztietan egingo dira obraren paisaia-integraziorako lanak, baita kontratistaren instalazio-eremuetan edo bestelako eremuetan ere, baldin eta, ingurumen-dokumentuan agertu ez arren, proiektuaren ondorioz kaltetu badira. Era berean, ahal den neurrian, jarduketaren ondorioz zerbitzutik kanpo geratzen den trenbidearen egungo trazadura lehengoratuko da.

Lehengoratze horrek berekin ekarriko du landaredi-estalkia izan dezaketen espazio guztiak landareztatzea, urbanizatu gabeko eremuetako eraginen kasuan, eta lorezaintzako elementuak birjartzea hiriguneetan.

– Eraikuntza-proiektuak lehengoratze-proiektu bat izan beharko du, proiektuaren gainerakoen xehetasun-maila berarekin. Dokumentazio grafikoa eta aurrekontu banakatua izango ditu. Habitatei eta landarediari buruzko zuzenketa- eta konpentsazio-neurriak lehengoratze-proiektuan zehaztu beharko dira, lehengoratu beharreko eremuak, erabili beharreko espezieak, landaketa-esparrua, berme-aldia eta abar adieraziz.

Lehengoratze-proiektuan, lehengoratu eta landareztatu daitezkeen obrek eragindako azalera guztiak jaso beharko dira. Ildo horretan, kontuan hartu beharko da egungo linearen trazaduraren azalera, erabilerarik gabe geratuko dena.

– Ingurumena lehengoratzeko landare-lurra berezko lurrez eta maileguz emango da. Lurrak mugitzean landare-lurra kenduko da, eta bereizita pilatuko da, obrek eragindako inguruak lehengoratzeko eta landareztatzeko lanak erraztearren. Gerora landareztatze-lanetan erabiltzeko kendutako landare-lurra modu egokian biltegiratuko da, eta saihestu egingo da hura trinkotzea, era desegokian pilatzea eta euria egiten duen egunetan manipulatzea. Gainera, metatutako lurrak egoki mantenduko dira, eta, behar izanez gero, hidroereinketa erabiliko da.

– Bestalde, maileguei dagokienez, landare-estalkia lehengoratzeko lanetan erabilitako lurren jatorria kontrolatu beharko da, Robinia pseudoacacia, Fallopia japonica, Cortaderia selloana, Buddleja davidii edo beste espezie inbaditzaile batzuen propagulu edo haziekin kutsatuta egon daitezkeen lurrak erabiltzea saihestuz.

Kanpoko landare-espezie inbaditzaileak sartu eta hedatzea hauteman eta saihesteko kontrol-neurriak hartuko dira. Ildo horretan, obran erabiltzen diren makina guztiek garbi egon beharko dute, lokatz- edo lur-arrastorik gabe, halakoetan proiektuaren eragin-eremuan kokatu litezkeen espezie inbaditzaileen propaguluak edo haziak egon baitaitezke. Obrek dirauten bitartean espezie inbaditzailerik ikusten bada, ahal den guztietan, desagerrarazi egingo da jarduketa-eremuetatik.

– Lehengoratzearen ondorengo bi urteetan, mantentze-lanak egin beharko dira: eskardak, ongarritzeak, ureztatzeak eta hutsarteak betetzea.– Ahalik eta herbizida eta pestizida gutxien erabiliko da ereindako edo landatutako eremuak mantentzeko lanetan, eta prozedura mekanikoak lehenetsiko dira. Ezinbestekoak badira, iraunkortasun eta toxikotasun minimoko produktuak erabili beharko dira.

Jardunbide egokien sistema bat ezartzea.

– Beharginek jardunbide egokien sistema bat hartu beharko dute, helburu hauek, besteak beste, ahalik eta hobekien bermatzeko:

• Obraren erabilera-mugak eta makineriaren zirkulazioa kontrolatzea.

• Hondakinen isurketak eta olio-isurien eta lurren arrastatzearen ondoriozko lurzoruaren eta uren kutsadura saihestea.

• Obretan sortutako hondakinak modu egokian kudeatzea.

• Proiektuaren eraginpeko eremuaren inguruko biztanleei zaratak eta hautsak eragindako eragozpenak saihestea.

Garbitzea eta obra amaitzea.

Behin obra amaituta, garbiketa-kanpaina sakona egingo da, proiektuaren eraginpean egon den esparru osoan obra-hondakinik ez uzteko. Hondakinak lan-eremutik aterako dira, eta, haiek kudeatzeko, ebazpen honen aurreko apartatuetan hondakinak kudeatzeko xedatzen dena aplikatuko da.

Ingurumen-aholkularitza.

Obra amaitu arte eta haren berme-aldian, jarduneko obra-zuzendaritzak aholkularitza kualifikatua izan beharko du ingurumen-gaietan eta zuzenketa- eta babes-neurrietan, ingurumen-dokumentuaren eta txosten honen zehaztapenen arabera.

Obra-zuzendaritzak ebazpenik eman behar badu, baldintza-agiriak horrelako gaien inguruan esleitzen dizkion funtzioak erabiliz, aholkulariek txostena egin beharko dute aldez aurretik.

– Ingurumen-aholkularitzak, gainera, jardunbide egokien kontrola egingo du, obra gauzatzean. Besteak beste, proiektuaren ekintzen eragina egiaztatuko du, bereziki hauei dagokienez: makinen mugimenduak, hauts- eta zarata-sorrera, hondakin-kudeaketa eta natura-ondarearen babesa.

Jarduerak etetea.

Jarduketari uzten zaion garaian aplika daitekeen berariazko araudia betetzeaz gain, instalazioak desmuntatzeko lanetarako zuzenketa- eta babes-neurri batzuk aplikatuz egingo dira, eraikitze-lanetarako ezarri zirenen antzeko neurriak, hain zuzen, batez ere hondakinen kudeaketari dagokionez. Eraispen-prozesuan okupatutako azalera guztiak lehengoratu beharko dira.

Hirugarrena.– Lehenengo atalean ezarritakoaren arabera, eta betiere ebazpen honetan jasotako babes- eta zuzenketa-neurriak hartzen eta adierazitako kontrolak ezartzen badira, baita sustatzaileak proposatutakoak ere –aurrekoen aurkakoak ez badira–, adieraztea ez dela aurreikusten proiektua gauzatzeak ondorio kaltegarri adierazgarririk izango duenik ingurumenean. Beraz, ez da beharrezkotzat jotzen Donostia-Hendaia lineako Bentak-Ficoba zabalera metrikoko tartearen informazio-azterketaren aurrerapenari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arrunta egitea.

Laugarrena.– Ebazpen honen edukia jakinaraztea Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren Saileko Garraio Azpiegituren Zuzendaritzari.

Bosgarrena.– Ebazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzeko agintzea.

Seigarrena.– Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79.5 artikuluak ezarritakoaren arabera, aipatutako proiektua gauzatzen ez bada Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta lau urteko gehieneko epean, ingurumen-inpaktuaren txosten honek indarraldia galduko du, eta berezko dituen ondorioak sortzeari utziko dio. Kasu horretan, sustatzaileak berriro hasi beharko du proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatuaren prozedura.

Vitoria-Gasteiz, 2026ko urriaren 16a.

Ingurumen Administrazioaren zuzendaria,

NICOLAS GARCIA-BORREGUERO URIBE.

Azterketa dokumentala