Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria

148. zk., 2026ko abuztuaren 6a, osteguna

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

INDUSTRIA, TRANTSIZIO ENERGETIKO ETA JASANGARRITASUNAREN SAILA

3497

EBAZPENA, 2026ko ekainaren 29koa, Ingurumen Administrazioaren zuzendariarena, zeinaren bidez ingurumen-inpaktuaren adierazpena formulatzen baita Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udal-mugarteetan (Bizkaia) 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak «Gernika» banaketako transformazio-azpiestazioaren (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean handitzeko proiekturako.

AURREKARIAK

2025eko maiatzaren 30eko Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian (101. zk.) argitaratutako iragarkiaren bidez, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Saileko Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzak jendaurrean jarri zituen Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udal-mugarteetan (Bizkaia) 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak «Gernika» banaketako transformazio-azpiestazioaren (aurrerantzean, BTA) (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean handitzeko egikaritze-proiektua eta horren ingurumen-inpaktuaren adierazpena, bat etorriz Ingurumen Ebaluazioaren abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 36. artikuluan adierazitakoarekin, bidezkotzat jotzen diren alegazioak aurkeztu ahal izateko.

Jendaurreko informazioaren izapidea burututa, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzak adierazten du zenbait alegazio jaso direla.

Halaber, abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 37. artikuluan xedatutakoa aplikatzeko, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzak kontsulta egin zien eragindako administrazio publikoei eta interesdunei; emaitza espedientean jasota dago.

2026ko maiatzaren 4an, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Saileko Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzak eginiko eskaera jaso zen, Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udal-mugarteetan (Bizkaia) 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak «Gernika» BTAren (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean handitzeko egikaritze-proiektuaren (aurrerantzean, proiektua) ingurumen-inpaktuaren adierazpena ematekoa, bat etorriz Euskadiko Ingurumen Administrazioari buruzko abenduaren 9ko 10/2021 Legean eta Ingurumen Ebaluazioaren abenduaren 9ko 21/2013 Legean xedatutakoarekin.

Eskaeran, dokumentazio hau aurkeztu da:

– Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udal-mugarteetan (Bizkaia) 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak «Gernika» BTAren (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean handitzeko egikaritze-proiektua, 2017ko otsailekoa.

– Ingurumen-inpaktuaren azterketa. Egikaritze-proiektua. Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udal-mugarteetan (Bizkaia) 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak «Gernika» BTAren (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean handitzea (2025eko otsaila).

– Jendaurrean jarri ondoren, jasotako emaitzei buruzko dokumentuak.

– Eragindako administrazio publikoei eta interesdunei egindako kontsulta izapidearen emaitzak deskribatzen dituen dokumentua.

ZUZENBIDEKO OINARRIAK

Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 1. artikuluan eta Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 60. artikuluan xedatutakoaren arabera, horien xedea da ingurumenean ondorio nabarmenak izan ditzaketen plan, programa eta proiektuen ingurumen-ebaluazioa arautuko duten oinarriak ezartzea, ingurumen-babes handia bermatzeko eta garapen jasangarria sustatzeko asmoz.

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren Legeak (abenduaren 9ko 10/2021 Legea) 76.1 artikuluan ezartzen duena aplikatuz, ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arrunta egingo zaie lege horren II.D eranskinean zerrendatzen diren proiektu publiko zein pribatuei. Zehazki, aztergai den proiektua eranskin horretako D3 taldean jasota dago (Energiaren industria), apartatu honetan: «3.h.– Energia elektrikoaren transmisiorako aireko lineen zortasun-eremuak handitzea, zuhaitz eta/edo zuhaixka-estalkiaren garapenerako murrizketa dakarrenean linearen inguruko zerrendan, 5 km-ko edo gehiagoko luzerarekin, modu jarraituan edo etenean neurtuak».

Abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 35. artikuluan eta hurrengoetan xedatutakoa aplikatzeko, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzak, organo substantibo gisa, proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-prozedura arrunta egiteko beharrezkoa dena xedatu du. Horretarako, ingurumen-inpaktuaren azterketa bat gehitu du espedientean, jendaurrean jarri da eta eragindako administrazio publikoek eta interesdunek kontsulta publikoen prozeduran parte hartu dute.

Proiektuaren ingurumen-ebaluazioaren espedientean dauden dokumentazio teknikoa eta txostenak aztertu ondoren, eta ikusi ondoren ingurumen-inpaktuaren azterketa zuzena dela eta indarrean dagoen araudian aurreikusitako alderdietara egokitzen dela, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak –organo eskuduna baita, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen abenduaren 3ko 410/2024 Dekretuaren arabera– ingurumen-inpaktuaren adierazpen hau ematen du.

Kontuan hartu dira honako hauek: 10/2021 Legea, abenduaren 9koa, Euskadiko Ingurumen Administrazioarena; 21/2013 Legea, abenduaren 9koa, Ingurumen-ebaluazioari buruzkoa; 410/2024 Dekretua, abenduaren 3koa, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena; 39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena; eta aplikatzekoa den gainerako araudia. Horiek horrela, honako hau

EBAZTEN DUT:

Lehenengoa.– Formulatzea, ingurumen-ondoreetarako soilik, ingurumen-inpaktuaren adierazpena Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udal-mugarteetan (Bizkaia) 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak «Gernika» BTAren (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean handitzeko proiekturako.

Proiektuaren helburua da 13,2 kV-eko «Gernika Cto. 6 (Arbatzegi)» ZSko erdi-tentsioko aireko linea elektrikoaren zuhaitzik gabeko zerrenda eta horren adarrak handitzea «Gernika» BTAren (4549) eta 9125 zenbakidun euskarriaren artean. Goi-tentsioko aireko linea elektrikoak zuhaiztietatik igarotzeko berariazko preskripzioak ezartzen dituen Energia eta Meategien zuzendariaren 2011ko martxoaren 8ko Ebazpenean oinarritzen da handitze hori.

Jarduketan aurretik dagoen azpiegitura aldatu nahi da, zortasun-eremua handitzeko, landaredia kudeatzearen bidez, baina gurutzaketa eta paralelismo berririk sortu gabe aurretik daudenekiko.

– Proiektuaren linea nagusiak eta horren adarrek 30,851 km-ko luzera dute, eta horietatik 21,097 km zuhaitzen eremutik igarotzen dira.

– Zehazki, egungo eremuaren azalera 215.029 m²-koa da, eta proiektuaren xedea da zuhaitzik gabeko zerrenda handitzea landaredia moztuta/inausita 164.240 m²-ko azalera batean.

– Urdaibaiko Biosfera Erreserbako gurutzaketan 12,989 km dira 21,097 km-etatik zuhaitzak kenduta, eta horietatik 2,167 km Urdaibaiko Ibai Sareko (ES2130006) Kontserbazio Bereziko Eremuekiko (KBE) gurutzaketak dira.

– Sare hidrogafikoarekiko gurutzaketak eta paralelismoak 2,442 km dira guztira (56 gurutzaketa eta 6 paralelismo), eta errepide-sarearekikoak, berriz, 0,052 km, 21,097 km-ko guztizkotik.

Linea sareta-formako metalezko eta hormigoi dardaratuko euskarrien gainean dago, bat etorriz arau hauekin: NI 52.04.01, NI 52.10.01, NI 54.60.01, NI 54.63.01.

Jarduketan zuhaitzak moztu eta inausiko dira zuhaitzik gabeko zerrenda handitzeko, obra zibilik eta lur-mugimendurik egin gabe. Lanak egiteko, berariazko prozedura bati jarraituko zaio, eta araudiaren eta ingurumen-babesaren araberako neurriak aplikatuko dira. Hona hemen mozketa- edo inauste-lanak gauzatzeko ingurumen-inpaktuaren azterketan zehazten diren irizpideak:

– Espezie autoktonoak (haritzak, zumeak, haltzak, lizarrak) dauden eremuak: linea oztopatzen duten goiko adarren inausketa selektiboa, zuhaitzaren altueraren 1/3 gainditu gabe, geldialdi begetatiboan eta ikuskapen pean.

– Haltzadiak: gutxieneko esku-hartzea, soilik esku hartuko da arriskuan dauden aleetan; lepaketa 2-3 metrora eta alde guztien inausketa orekatua.

– Oinarritik moztea: soilik behar-beharrezkoa den kasuetan, zuhaitzak eroaleen proiekzioaren azpian daudenean.

Lanetarako ez da bilketa-eremurik behar; izan ere, makinak eta hondarrak egunero kentzen dira. Eta ez da lur-mugimendurik egingo. Sarbide gisa aurretik dagoen bide-sarea erabiliko da, edo, bestela, nekazaritzako edo basogintzako pistak erabiliko dira; baina ez da sarbide berririk egingo.

Proiektu osoa gehienez urtebeteko epean garatu nahi da.

Proiektuaren xedea ezarritako erregelamenduzko xedapenak betetzea dela kontuan hartuta, ez da hura garatzeko alternatibarik planteatzen.

Bigarrena.– Proiektua gauzatzeko, baldintza hauek ezartzea, zeinak lotesleak baitira, Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 78.1 artikuluan zehaztutakoaren arabera:

A) Proiektua garatzeko baldintzak, bai eta neurri babesle eta zuzentzaileak ere, bat etorriko dira indarreko araudiarekin, ebazpen honen hurrengo ataletan ezarritakoarekin, eta, aurrekoaren aurka ez doan guztian, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Saileko Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzak Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzan proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluaziorako aurkeztutako dokumentazioan aurreikusitakoarekin.

Proiektu honen ingurumen-inpaktua ebaluatzeko prozeduran, kontuan hartu da, proiektuaren sustatzaileak aurkeztutako dokumentazio teknikoaz gain, ingurumen-inpaktua ebaluatzeko prozeduraren fase desberdinetan espedienteari erantsitako txostenen edukia.

B) Proiektua aldatzen edo zabaltzen bada, Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 7. artikuluan xedatutakoa aplikatuko da.

Proiektuan aldaketa puntualak egiten badira, ingurumenaren ikuspegitik ere arrazoitu egin beharko dira, aurreko lerrokadan adierazitako garrantzia ez badute ere. Babes- eta zuzenketa-neurrietan, ingurumena zaintzeko programan, aurrekontuan eta baldintzen agirian jasoko dira proiektuari egiten zaizkion aldaketak.

C) Ingurumen-ebaluazioko prozeduraren alderdi garrantzitsuak.

Aztergai den linearen trazatua Bizkaiko Lurralde Historikoko udal-mugarte hauetatik igarotzen da: Ajangiz, Arratzu, Mendata eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz.

Trazatua Ibaizabal Unitate Hidrologikoko (aurrerantzean, UH) arro hauetatik igarotzen da: «Oka estuarioa drainatzea» (ES111O000019), «Oka-A» (ES111R046010), «Golako-A» (ES111R046030) eta «Lea-A» (ES111R045010). Ingurumen-inpaktuaren azterketaren arabera, trazatuak jabari publiko hidraulikoarekin gurutzatzen da 56 puntutan. Kantauri Ekialdeko Demarkazio Hidrografikoaren Plan Hidrologikoko Babestutako Eremuen Erregistroari dagokionez, proiektuak bat-etortzeak jasotzen ditu hornidurarako ur-bilketarako eremuak dituzten masekin, mantenugaien ekarpenarekiko sentikorrak diren eremuekin, Gernika unitate hidrologikoaren babes-perimetroarekin, ur-ingurunearekin lotura duten habitatak edo espezieak babesteko eremuekin (Urdaibaiko Ibai Sarea KBE), interes naturaleko eta ingurumen-intereseko tarteekin, mehatxupeko espezieen interes bereziko eremuekin (bat dator bisoi europarrarentzako interes bereziko eremuarekin), beste eremu babestu batzuekin (bat dator Urdaibaiko Biosfera Erreserbarekin), eta urari lotutako kultura-ondarearekin.

Euskal Autonomia Erkidegoko Ibaiak eta Errekak Antolatzeko Lurraldearen Arloko Planarekin bat, jarduketa-eremuko arroetako ibaiertz gehienak lehentasunezko interes naturalistikoko eremu gisa sailkatzen dira, ingurumenaren arlokoak direlako.

Esparru hidrogeologikoan, proiektua lurpeko ur-masa hauen gainean dago: Iparraldeko Antiklinorioa (ES017MSBT017.004), Ereńozar (ES017MSBTES111S000008), Gernika (ES017MSBTES111S000042) eta Bizkaiko Sinklinorioa (ES017MSBT017.005); Gernika eta Ereńozar masen egoera orokorra «txarra» da, baina gainerakoena «ona», 2020 2024 aldirako. Kokapena bat dator Gernika, Burgoa, Kuaternarioa_Getxo-Bergara eta Kuaternarioa_Arrola-Murumendi sektoreekin eta interes hidrogeologikoko eremuekin, eta akuiferoen kutsadura-arriskuaren maila guztien gainetik dago; arrisku oso txikia, txikia eta ertaina gailentzen dira.

Linearen eta haren adarren luzera dela eta, instalazioan askotariko iragazkortasunak dituzten tipologia litologiko ugari identifikatu dira.

Nekazaritza eta Basogintza Antolatzeko Lurraldearen Plan Sektorialaren arabera (aurrerantzean, LPS), linea elektrikoa «Nekazaritza eta Abeltzaintza: balio estrategiko handia», «Nekazaritza eta abeltzaintza: trantsizioko landa-paisaia» eta «Basogintza» gisa sailkatutako lurzatietatik igarotzen da, bai eta Urdaibaiko Biosfera Erreserbako lurzatietatik ere, zeinak Nekazaritza eta Basogintza Antolatzeko LPSaren antolamendutik kanpo dauden. Bere aldetik, ebakuazio-linea, LPSaren esparruan, «2a» erabilera onargarria da. Hortaz, nekazaritzako eta basogintzako jardueran duen eraginaren eta jasotako neurri zuzentzaileen azterketa egin behar da, NAAEPi jarraituz (I. eranskineko D dokumentua, Nekazaritza eta Basozaintzako LPSko «Jarduteko tresnak»).

EUNIS 2019ko (geoEuskadi) habitaten kartografiaren arabera, esparruan, batez ere, konifero-exotikoen plantazioak, bazkaleku-larreak eta bazkaleku manipulatuak daude; eta, neurri txikiagoan, hostozabal autoktonoen basoak (urkidia, haltzadi kantauriarra, harizti azidofilikoa-baso misto atlantikoa), sastrakadiak (txilardia-otadia-iratzedi atlantikoa eta pre-txilardi atlantikoa), belazeak (larreak-ihidiak, zingirak edo sakonuneak eta Agrostis curtisiiren larre silizikola) eta hiri-eremuetako landareak. Batasunaren intereseko hainbat habitat identifikatu dira (aurrerantzean, BIH): 4030 Txilardi lehor europarrak, 91E0* Alubioi-basoak, Alnus glutinosa eta Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae) direlakoenak (*), eta 6510 altitude txikiko sega-belardi xumeak (Alopecurus pratensis, Sanguistiba officinalis). GeoEuskadiren kartografiaren arabera, ez dago flora babestuko espezierik.

Esparruko sare hidrografikoa, zeinaren gainean proiektatzen baita linea elektrikoa, bisoi europarraren interes bereziko eremu gisa dago katalogatuta (118/2006 Foru Dekretua, Bizkaiko Foru Aldundiarena, ekainaren 19koa; 2006ko uztailaren 6ko Bizkaiko Aldizkari Ofizialean argitaratua). Halaber, ipar-mendebaldeko eremu txiki bat 2016ko maiatzaren 6ko Aginduan jasotako eremuekin bat dator; horren bidez arriskupean dauden hegazti-espezieen ugalketa, elikadura, sakabanatze eta kontzentrazioko lehentasunezko eremuak mugatzen dira, bai eta abifaunaren babes-eremuak argitaratu ere (2016ko maiatzaren 23ko EHAA). Proiektuan ez dago EAEko Batasunaren intereseko hegazti nekrofagoak Kudeatzeko Baterako Planean jasotako beste Interes Bereziko Eremurik. Ingurumen-inpaktuaren azterketarekin bat, eremuan biotopo ugari daude: baso-formazioak, sastrakak, hezeguneak eta padurak, larreak, nekazaritzako azalerak eta hiri-enklabeak.

Jarduketa-eremuaren zati handi bat bat dator Natura 2000 sarean integratutako naturagune babestu batekin; zehazki, «Urdaibaiko Ibai Sarea» kontserbazio bereziko eremuarekin (KBE) (ES2130006) (358/2013 Dekretua, ekainaren 4koa, zeinaren bidez kontserbazio bereziko eremu izendatzen baitira Urdaibai eta Gaztelugatxeko Donieneko eremuan dauden Batasunaren garrantzizko 4 leku, eta KBE horien eta Urdaibaiko Itsasadarreko HBBEaren kontserbazio-neurriak onartzen baitira). Era berean, proiektuaren azalera handi bat Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren esparruan dago. Lurralde Antolamenduaren Gidalerroetan (LAG) definitutako azpiegitura berdeari dagokionez, adierazi behar da Goiolako eta Lea ibaiak trama urdina izenekoaren parte direla; horrez gain, eraginpeko sare hidrografikoaren zati handi bat biodibertsitatearen erreserba gisa sailkatutako eremuetan integratzen da. Bestalde, proiektuaren esparrua bat dator EAEko Interes Geologikoko Lekuen Inbentarioan sartutako interes geologikoko hainbat puntu eta lekurekin. Onura publikoko mendiei (OPM) ez zaie eragiten.

Linea elektrikoak ikus-arro hauek zeharkatzen ditu: Mundaka, Aulesti, Gernika-Lumo, Olabe, Golako garaia eta Munitibar. Horietatik, Mundakako arroa dago soilik sartuta EAEko Paisaia Berezien eta Apartekoen Katalogoan (Eusko Jaurlaritza, 2005). Ingurumen-dokumentuaren arabera, esparruak ikusizko kalitate ertain-txikia du ingurune naturalagoekin alderatuta, eta ikusizko hauskortasun txikia.

Linea elektrikoaren trazadurak arkeologia-intereseko eta eraikitako elementu asko ukitzen ditu.

Ingurumen-arriskuei dagokienez, proiektuaren eremuan ez dago sismikotasunari, lurzoruaren higadurari edo Sevesco araudiaren eraginpeko establezimenduekiko gertutasunaren ondoriozko arrisku kimikoaren maila handirik. Halaber, ez dago Ihoberen lurzorua kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak izan dituzten edo dituzten lurzoruen inbentarioko kokalekurik.

Salgai arriskutsuak garraiatzearen ondoriozko arriskuari dagokionez, hurbileko bide-azpiegiturek arrisku-maila oso txikiak dituzte, eta ez da arriskurik detektatu salgai arriskutsuak trenez garraiatzeari lotuta.

Baso-suteen arriskuari dagokionez, linea elektrikoa arrisku handi eta oso handi gisa sailkatutako eremuetatik igarotzen da.

Uholde-arriskuari dagokionez, Lea (Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz udalerrian), Goiolako (Mendatan eta Arratzun), eta Kanpantxu (Ajangizen) ibaiengandik gertueneko linearen zatiek uholde-eremuekin bat egiten dute zati batzuetan, 10, 100 eta 500 urteko errepikatze-denborarako, bai eta lehentasunezko fluxu-eremuarekin ere.

Proiektuaren izaera eta ezaugarriak aintzat hartuta, eraginik nabarmenenak lanen fasean gertatuko dira, lurzoruaren okupazioaren eraginez, makinak ibiliko direlako, bai eta soiltze, mozketa edo inausketa lanetan eta sortutako hondakinak kentzekoetan ere. Proiektatutako jarduketek zenbait zuhaitz-ale zuzenean kentzea eta intereseko fauna-habitatei eta konektagarritasun ekologikoari eragitea ekarriko dute. Ildo horretan, aurkeztutako dokumentazioarekin bat, irizpide jakin batzuk ezarriko dira mozketetarako/inausketetarako, ingurumenaren aldetik sentikorrak diren eremuekiko afekzioa murrizteko; horiek horrela, zuhaitz autoktonoak inaustea lehenetsiko da horiek moztearen aurretik. Adierazitako moduan, sarbideak aurretik zeuden bideetatik edo nekazaritzako eta basogintzako pistetatik egingo dira. Horrela, lurzoruaren okupazioaren eta landarediaren afekzioaren inpaktuak murriztuko dira.

Inausketak eragindako azalera 28.027 m²-koa da (zuhaitz autoktonoak), mozketak eragindakoa 81.896 m²-koa da (zuhaitz aloktonoak), eta eremu mistoa (mozketa/inausketa) 54.317 m²-koa da; hau da, guztizko afekzioa zuhaitzen 164.240 m²-koa da. Batasunaren intereseko habitaten azalerei dagokienez, mozketa/inausketa/mistoa jarduketak gauzatuko dira, eta habitat hauetako azalera hauetan izango dute eragina: 4030 habitateko 6.330 m², 6510 habitateko 16.856 m², eta 91E0* lehentasunezko habitateko 6.267 m²; hau da, guztizko afekzioa 29.453 m²-koa da.

Jarduketak naturagune babestuetan daude neurri batean. Hala, azterketa egin da Natura 2000 Sarean izango dituen ondorioak aztertzeko, proiektuak Urdaibai Ibai Sarea KBEaren (ES2130006) kontserbazio-helburuak osatzen dituzten ingurumen-balioetan izango dituen ondorioak behar bezala baloratzeko asmoz. Era berean, naturagune babestu horien erregulazioarekin bateragarria den aztertu da, eta, beraz, aipatutako Natura 2000 guneen osotasunari erasanik eragingo ez diola ziurtatu da.

Ildo horretan, aurkeztutako azterketan identifikatu egin dira eraginpean izango diren formazioetako azalerak. Gainera, Natura 2000 Sarearekiko ondorioak ebaluatzeko gida metodologikoan oinarritutako ebaluazio bat jasotzen da, Mitecoren Batasunaren intereseko habitatei eragiten dielako. Datuen arabera, ez dira erabateko galeraren atalase-balioak gainditzen (KBEaren < % 1) eragindako BIHetako batean ere (4030, 6510 eta 91E0*). Horrenbestez, ondorioztatzen da ez dagoela KBEaren gaineko afekzio nabarmenik. Zehazki, azterketan aipatzen da 6510 habitateko galera % 0,99koa dela, eta nagusiki eragiten diola zuhaitz-geruzari; hala ere, zuhaitz-geruza ez da habitataren bereizgarria, habitat hori, batez ere, espezie belarkarek definitzen baitute. KBEaren eremuan, Batasunaren intereseko habitaten eraginpeko azalera 0 m²-koa da 4030 habitaterako, 3.202 m²-koa 6510 habitaterako eta 1.445 m²-koa 91E0* habitaterako.

Horrez gain, deskribatutako jarduketek giza habitataren kalitatea murriztuko dute aldi baterako eta leku jakin batzuetan (zarata areagotzea, hautsa eta abar) trazadura hiriguneetatik igarotzen den eremuetan, eta istripuzko isurketen ondorioz lurzoruari edo uren kalitateari eragingo diote. Inguruneko paisaia-kalitatea ere murriztuko da.

A priori ez da lur-mugimendurik aurreikusten; hala ere, eremuan interes arkeologikoko elementu ugari daudela kontuan hartuta, horiek ez kaltetzeko neurri egokiak hartu beharko dira.

Proiektua egikaritzearen ondoriozko hondakinei dagokienez, aurreikusten da zur-hondakinen 2.471 t sortuko direla (LER 17 02 01).

D) Neurri babesle eta zuzentzaileak.

Proiektua garatzeko baldintzak, bai eta neurri babesle eta zuzentzaileak ere, bat etorriko dira indarrean dagoen araudiarekin eta hurrengo apartatuetan adierazitakoarekin, eta, esandakoaren aurkakoa ez den orotan, sustatzaileak, organo substantiboaren bidez, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzan proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluaziorako aurkeztutako dokumentazioan aurreikusitakoarekin.

Neurri horiek eta kontrolerako esleitutako langile kopuruak nahikoak izan behar dute ingurumen-inpaktuaren azterketan finkatutako kalitate-helburuak eta ebazpen honetan finkatutakoak bermatzeko.

Neurri horiek guztiak obra kontratatzeko baldintza-agirietan eta eraikuntza-proiektuaren planoetan sartu beharko dira, eta baldintza horiek betetzen direla bermatuko duen aurrekontua ere izan beharko dute. Era berean, obretako jardunbide egokiak aplikatuko dira.

D.1.– Natura-ondareari ahalik eta gutxien eragiteko neurriak.

Araudi aplikagarrian xedatzen dena gorabehera, eta, hala badagokio, eskumena duen Bizkaiko Foru Aldundiko organoak ezartzen duena eragotzi gabe, honako neurri hauek ezarriko dira:

– Aplikatzekoa da Urdaibai Biosfera Erreserbaren Erabilera eta Kudeaketa Zuzentzeko Plana, irailaren 27ko 139/2016 Dekretuaren bidez behin betiko onetsia. Arreta berezia eskainiko zaie Dekretuko zehaztapenei, bereziki V. tituluan jasotako administrazioak esku hartzeko araubideari buruzkoei.

– Oro har, garapen begetatiboaren maila handienean linearen segurtasunari eragin diezaioketen zuhaitz-espezieak baino ez dira moztuko. Gainerako zuhaitz-espezieak eta egungo zuhaixka-geruza dauden-daudenean utzi beharko dira, eta lerroari eragin dakiekeen goiko adarrak bakarrik moztuko dira. Arreta berezia eskainiko zaie Habitaten Zuzentarauan jasotako eremuei, eta haiek behar bezala kontserbatzen direla zainduko da, proiektuan aurreikusitako jarduketetan ez daitezen hondatu. Kontu bereziarekin eta ezinbestekora mugatuta, 91E0*, 4030 eta 6510 BIHak zeharkatzen dituzten aireko linearen zatietan esku hartuko da.

– Proiektuak bisoi europarrarentzako (Mustela lutreola) interes bereziko eremuei eragiten die, eta espezie horrentzako kudeaketa-plana onartu zen Bizkaian ekainaren 19ko 118/2006 Foru Dekretuaren bidez; hortaz, Proiektua egikaritu aurretik, Bizkaiko Foru Aldundiko Ingurune Naturala eta Nekazaritza Sustatzeko Sailaren derrigorrezko txostena eduki beharko da, sail hori baita espeziaren kudeaketa planaren administrazio-arduraduna.

– Bizkaiko Foru Aldundiko Ingurune Naturala eta Nekazaritza Sustatzeko Sailak nahitaezko txostenean xedatzen duena alde batera utzi gabe, espeziearentzako kritikoa den garaitik (martxoaren 15etik uztailaren 31ra) kanpo egingo dira ibilguari, ibaiertzei eta ingurumariei zuzenean eragiten dieten jarduketa guztiak. Muga hori behar bezala jaso behar da proiektuaren obra-planean.

– Zuhaitza oinarritik moztu ahal izango da behar-beharrezkoa bada, hau da, eroaleen proiekzioaren pean badago soilik.

– Linea, oro har, oztopatu dezaketen oinak lepatu beharko dira (zuhaitzaren adar nagusiak inausi) 2-3 metrora, eta zuhaitzaren alde guztiak inausi beharko dira, emaitza orekatua lortzeko.

– Ingurumen-inpaktuaren azterketan ezarritakoarekin bat, ez da zuhaitz autoktonorik moztuko; soilik moztuko dira linea oztopatzen dutenak. Hezeguneen inguruetako zortasun-eremuetan, soilik moztuko dira linearekin talka egiteko benetako arriskua duten zuhaitz autoktonoak, baldin eta inausketak ezin badira egin segurtasun-arrazoiengatik.

– Inausketak geldialdi begetatiboan egingo dira.

– Obrak hasi aurretik prospekzio bat egingo da soildu/moztu beharreko gune bakoitzean, proiektuak eragin ditzakeen intereseko flora identifikatzeko. Erabili beharreko sarbideetan eta egin beharreko jarduketen ondoko eremuetan egon daitezkeen aleak kokatu, babestu eta seinaleztatuko dira.

– Lanetan hertsiki errespetatu beharko da fauna guztia, eta langileek ez diete molestiarik edo minik eragingo aurkitzen dituzten animaliei, batez ere soiltze-lanetan. Langileek prestakuntza eta jarraibideak jasoko dituzte faunari eraginik ez sortzeko.

– Abifaunari dagokionez, esku hartuko den eremuaren azterketa sakona egingo da, inguruan dauden basoko hegaztien habiak eta plataformak identifikatzeko, espezie babestuetan eragina izan dezaketen zona kritikoetan jarduketak mugatze aldera. Halakorik detektatuz gero, Natura Ondarearen Zerbitzuari jakinarazi beharko zaio albait arinen.

– Linea elektrikoaren hasierako zatia, bi euskarriren artean dagoena Gernika BTAtik, goi-tentsioko aireko linea elektrikoetan ez elektrokutatzeko edo talka ez egiteko neurriak bete beharko ditu, Hegaztiak goi-tentsioko linea elektrikoekin talka egitetik eta elektrokutatzetik babesteko neurriak ezartzen dituen abuztuaren 29ko 1432/2008 Errege Dekretuari jarraikiz.

– Lanak egin bitartean hegaztiren bat edo horren gorpuzkiak aurkitzen badira linearen azpian edo inguruetan, basozainei jakinarazi beharko zaie albait arinen.

– Arreta berezia eskaini beharko da ebakitzean, mozketa eta/edo inausketa lanetan landaredi autoktonoa ez kaltetzeko, bereziki urbazterreko landarediari.

– Kontuan izan beharko da 630/2013 Errege Dekretua, espezie exotiko inbaditzaileen Espainiako zerrenda arautzen duena. Basolanetarako erabiltzen diren makina guztiek garbi egon beharko dute, lokatz- edo lur-arrastorik gabe, inguruan koka daitezkeen espezie inbaditzaileen propagulu edo haziak hedatzeko arriskurik ez izateko.

– Oro har, ezingo da fitosanitariorik edo herbizidarik erabili lineak mantentzeko lanak gauzatzeko.

D.2.– Jabari publiko hidraulikoa eta lurpeko urak babesteari buruzko neurriak.

Proiektu hau gauzatzeko egin behar den edozein jarduketa motatan, kontuan hartu beharko dira uren arloan eskumena duen organoak prozedura aplikagarrien esparruaren barnean egin dituen txostenetan ezarritako baldintzak. Hori horrela izanik ere, babes- eta zuzenketa-neurri hauek hartuko dira:

– Jarduketek bateragarriak izan beharko dute Urei buruzko Legearen Testu Bateginarekin (1/2001 Lege Errege Dekretua, uztailaren 20koa) eta Jabari Publiko Hidraulikoaren Erregelamenduarekin (9/2008 Errege Dekretua, urtarrilaren 11koa).

– Jabari publiko hidraulikoan eta horren zortasun- eta zaintza-eremuetan obrak edo lanak gauzatzeko, Uraren Euskal Agentziaren administrazio-baimena izan beharko da.

– Ahalik eta gehien errespetatuko dira eremuaren lurrazaleko hidrologia eta drainatze naturala, eta lurrazaleko drainatze-sarea oztopatzea edo eraldatzea saihestuko da, baita ibilguen eta horien zaintza-eremuen funtzionalitate hidraulikoaren edozein aldaketa ere. Horretarako, sarbide berrietan ur-pasabideak jarriko dira beharrezkoa izanez gero (aldi baterakoak edo behin betikoak), ur-pilaketen arriskua saihesteko, betiere dagokion erakundeari baimena eman edo jakinarazi ondoren.

– Ibaiertzeko landare-formazioei kalterik ez egitea bermatuko da, ibaiertzetako ibai-eremuen kalitatea eta kontserbazio-egoera zainduz.

– Makinek ez dituzte gurutzatuko eremu hezeak eta erreken ibilguak.

– Ezin izango da mozketaren edo inausketarekin lotutako inolako jarduerarik egin horiek uren uherdura eragiten badute.

– Mozketa edo inausketa jarduera bukatu ostean, eragin diren gurpilen markak kendu beharko dira, lurrak inguruko ibilguetara jausi ez daitezen.

– Arreta berezia eskaini beharko zaio mozketa edo inausketa jardueren ondoriozko hondakin guztiak jasotzeari (kableak, kateak, lubrifikatzaileen ontziak, janari-hondakinak, eta abar), eta ezingo dira makinetan konponketa-lana edo bestelako ekintzak gauzatu horien ondorioz olioak edo lubrifikatzaileak ingurunean isurtzea eragin badezakete.

– Oro har, zura bildu beharko da horretarako gaitutako pilaketa-eremuetan. Mozketaren hondarrak ezingo dira inola ere utzi erreka, hezegune edo zingirekiko 5 metrotik beherako distantzietara.

– Mozketako hondakinak ez dira erreken ibilguen inguruetan utziko, eta horretarako gaitutako pilaketa-eremuetan uztea lehenetsiko da, etorkizunean higadurarik ez egoteko.

– Hautatutako zuhaitzak hezeguneetara eta erreken ibilguetara ez erortzeko moduan moztuko dira.

– Edonola ere, linea elektrikoa mantentzeko beharrezkoak diren ibilguetako jarduketak linea elektrikoaren titularraren kontura egingo dira. Lanek ibilguaren trazadura, fisionomia eta egitura errespetatu beharko dituzte, obrarik egin gabe eta sortutako hondakinak kendu egin beharko dira. Horretarako, makinek eremu hezeak eta erreken ibilguak ez gurutzatzen saiatu beharko da.

– Proiektatutako jarduketak jarduketa-eremuko ingurune hidrikoan ahalik eta eragin txikiena izateko behar diren neurri guztiak hartu beharko dira eta behar beste arretaz jardun beharko da. Hala, eremuaren dinamika hidrologikoan aldaketa nabarmenik ez eragitea bermatu behar da eta une oro lurrazaleko eta lurpeko uren kalitatea ziurtatu.

– Inausketa edo mozketa lanak irizpide hauen arabera egingo dira:

a) Ibaiertzeko zuhaitz autoktonoak: ibaiertzeko espezieak dauden tokietan (haltzak, lizarrak, haritzak, zumeak), lineari eragin diezaioketen goiko adarrak bakarrik kimatuko dituzte. Ez da zuhaitzaren garaiera osoaren 1/3 baino gehiago kimatuko, eta eremuko zaintzaileak gainbegiratuta egingo da hori, geldialdi begetatiboan (negua).

b) Zuhaitz aloktonoak: zuhaitz aloktonoen kasuan (akaziak, makalak, eukaliptoak, bananondoak) moztu ahal izango dira jarraian eta berehala garaiera txikiko eta hazkuntza moteleko ibaiertzeko espezieak landatzen badira (zumeak, hurritzak, haritzak) eta jarduketa neguan egiten bada, ibilguetan ahalik eta eraginik txikiena izateko, eta ibaiko ikuskariaren zaintzapean.

– 5 metroko zortasun-zerrendak natural, itxiturarik gabe eta pasatzeko libre utziko dira, seinaleztatze-zintekin balizatuta, eremu horretan ibilgailurik ez sartzeko, materialik eta betetze-gairik ez pilatzeko, etxola, ontzi, itxitura eta kutxatilarik ez uzteko bertan, ez behin-behinekoz, ez behin betiko.

– Obrek eragindako eremu guztiak lehengoratuko dira, eta eremu horiek linearen zortasun-eremutik kanpo geratzen direnean, aurretik zeuden zuhaitzak eta zuhaixkak lehengoratuko dira.

– Obrek dirauten bitartean, urak har ditzakeen eremuetan ez da pilatuko materialik edo hondakinik urak husteko sekzioaren murrizketa nabarmena eragin dezakeenik, jabari publiko hidraulikoaren kutsadura edo narriadura ekar dezakeenik edota flotatu dezakeenik edo arrastatua izan daitekeenik eta, hala, drainatze-obrak eta zubiak buxatu.

– Lanak direla-eta, ez da onartuko errekara edo ibaiertzetara inolako obra-hondakinik botatzea. Material-soberakinak baimendutako zabortegiren batera eraman beharko dira.

D.3.– Ura eta lurzorua babesteko neurriak.

Uren arloan eskumena duen organoak prozedura aplikagarrien esparruan ezartzen dituen baldintzak aparte utzi gabe, ez da inolako isurketarik egingo jabari publiko hidraulikoaren gainean, ez eta bere babeseko zorgunean ere, eta ez dute jasoko lur-mugimenduen soberakinik edo zuhaitz-mozketen edo inausketen hondarrik ere.

– Obrak, bai eta lurzoruaren okupazioa dakarten eragiketa osagarriak ere, proiektua gauzatzeko behar-beharrezkoa den gutxieneko eremuan gauzatuko dira. Aipatutako mugetatik kanpo, ezingo da eraginik izan, sarbideak egiteagatik, materialak biltzeagatik, instalazioak kokatzeagatik edo beste edozein jarduketa osagarri egin behar izateagatik, eta ahal bezainbat mugatuko da lanak egiteko makinen eta ibilgailuen zirkulazioa.

– Isurketei dagokienez, bermatu egin beharko da eraikitze-fasean egin daitezkeen isurketa kutsagarriek lurrazaleko eta lurpeko ur-ibilguei ez eragitea. Lanak egiteko eremuetan, hidrokarburoak xurgatzeko material espezifikoa edukiko da, berehala erabili ahal izateko ustekabeko isuri edo ihesik badago: biribilkiak, material pikorkatua, etab. Halaber, erabat debekatuta dago makinak konpontzea edo makinei olioa aldatzea, horretarako berariaz jarritako guneetan ez bada. Obrak egiten ari diren inguruan ez badago azpiegitura egokirik zeregin horietarako, berariazko eremu bat egokitu beharko da. Esparru hori mugatuta egongo da, eta zorua iragazgaiztu egin beharko da; era berean, efluenteak jasotzeko sistema bat eduki beharko du, lurzorua eta urak ez kutsatzeko.

– Obrako makineria-parkea behar izanez gero, parke hori eta garbigunea eremuko drainatze-sare naturaletik nahikoa urrun dauden guneetan jarri beharko dira, ahal dela inguruan dauden eremu artifizialenetan. Mantentze-lanen eremua drainatze-sare naturaletik isolatuko da. Zola iragazgaitza eta efluenteak biltzeko sistema bat izango ditu, olioek eta erregaiek lurzorua eta ura ez kutsatzeko. Obra-eremuan ezin izango dira egin erregaien zamalanak, olio-aldaketak eta tailerreko jarduerak, eremuko akuiferoak kutsatzeko arriskua baitago. Materialak eta ekarkinak aldi baterako metatzeko guneak ibilguetatik urrun kokatuko dira.

– Kontrol-neurriak hartuko dira lurrak mugitu diren eta landaretzarik gabe geratu diren eremuetan landare-espezie inbaditzaileak sar ez daitezen.

D.4.– Hauts-emisioak murrizteko neurriak.

– Lanek irauten duten bitartean, ibilgailuak igaro ondorengo garbitze-lanak zorrotz kontrolatuko dira, bai obren eraginpeko ingurunean, bai obretara sartzeko guneetan.

– Obren eremuetako irteeretan, ibilgailuak garbitzeko gailuak jarriko dira, solidoak bildu eta tratatzeko sistema bati lotuak. Gailu horiek egoera onean mantenduko dira obra-faseak dirauen artean.

D.5.– Zarata eta bibrazioen eraginak gutxitzeko neurriak.

– Obra-faseak dirauen artean, ingurumen-inpaktuaren azterketan zehaztutako babes-neurriak ezarri beharko dira, honako gai hauei dagokienez: obretako makinen mantentze orokorra, zarata eta bibrazioak jatorrian murriztea, zarata egiten den ordu kopurua murriztea, obretan erabilitako tresnek egiten duten zarata kontrolatzea, eta abar.

– Zonifikazio akustikoaren, kalitate helburuen eta emisio akustikoen esparruan Zarataren azaroaren 17ko 37/2003 Legea garatzen duen urriaren 19ko 1367/2007 Errege Dekretuaren 22. artikuluan ezarritakoari jarraituz, obra-fasean erabilitako makinek nahitaez bete behar dute kanpoan lan egiten duten makinen soinu-igorpenei buruz indarrean dagoen legeria eta, zehazki, aplikagarri zaienean, otsailaren 22ko 212/2002 Errege Dekretua, zeinaren bitartez kanpoan erabiltzen diren hainbat makinek ingurura igortzen dituzten zaratak arautzen baitira, eta arau osagarriak.

– Bestalde, proiektua garatzean, eraginpeko eremuan ez dira gaindituko, obrek sortutako zarataren ondorioz, kalitate akustikoko helburuak, Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuan ezarritakoak.

D.6.– Hondakinak kudeatzeko neurriak.

– Proiektua egikaritzen den eta abian den bitartean sortutako hondakinak kudeatzeko, Hondakinak eta Lurzoru Kutsatuak arautu eta Ekonomia Zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legean eta aplikatu beharreko arau espezifikoetan xedatutakoa beteko da.

– Hondakinak kudeatzeko hierarkia-printzipioei jarraituz, hondakinak sortzea prebenitu behar da, edo, hala badagokio, apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 8. artikuluan ezarritako lehentasun-hurrenkerari jarraituz kudeatu behar dira; hau da: prebenitzea, berrerabiltzeko prestatzea, birziklatzea, balorizatzeko beste modu batzuk, balorizazio energetikoa barne, eta, azkenik, deuseztatzea.

– Hondakinak kasu honetan baino ezin izango dira ezabatu: behar bezala frogatzen bada horiek balorizatzea teknikoki, ekonomikoki eta ingurumenaren ikuspegitik bideraezina dela.

– Espresuki debekatuta dago sortzen diren tipologia desberdineko hondakinak elkarrekin edo beste hondakin nahiz efluente batzuekin nahastea; hondakinak jatorritik bertatik bereiziko dira eta horiek bildu eta biltegiratzeko bide egokiak jarriko dira, nahasketak saihesteko.

– Zabortegira bidali beharreko hondakinak kudeatzeko, Hondakinak zabortegietan utziz ezabatzeko jarduera arautzen duen uztailaren 7ko 646/2020 Errege Dekretuari eta Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duen otsailaren 24ko 49/2009 Dekretua beteko da.

– Hondakin arriskutsuak biltzeko sistemak bereiziak izango dira, duten tipologia dela eta, isurketaren bat gertatuz gero, nahasita, arriskutsuago bihurtu edo kudeaketa zaildu dezaketen kasuetan. Orobat, apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 21. artikuluan hondakinak biltegiratzeari, nahasteari, ontziratzeari eta etiketatzeari buruz ezarritako betebeharrak bete beharko dira, eta itxita egongo dira kudeatzaile baimendu bati entregatu arte, isurita edo lurrunduta gal ez daitezen.

– Aurrekoaren haritik, eremu jakin bat egokituko da hondakin arriskutsuak aldi batean pilatzeko, hala nola olio-potoak, iragazkiak, olioak eta pinturak. Gainera, hondakin geldoak biltzeko berariazko edukiontziak jarriko dira, hondakin arriskutsuen guneetatik bereizita.

– Aipatutako ontziak edo bilgarriak modu argi, irakurgarri eta ezabaezinean etiketatu beharko dira, eta indarreko araudia betez.

– Sortzen den olio erabilia kudeatzeko, apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 29. artikuluari eta Industrian erabilitako olioaren kudeaketa arautzen duen ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuari jarraituko zaie. Baimendutako kudeatzaile bati eman arte, erabilitako olioa andel estankoetan bilduko da estalitako biltegi batean; andelok etiketatuta egon eta azpila edo atxikipen-sistemaren bat eduki beharko dute. Zola iragazgaitzaren gainean egon beharko dute, edozein ihes edo isuriri aurre egiteko prestatuta, elementu nagusia hautsiko balitz ere.

– Araudi hori betetzea errazagoa izan dadin, lanen ondorioz sortutako hondakinak kudeatzeko sistemak prestatu beharko dira. Lan horien arduradunek kudeatuko dituzte sistema horiek, eta haien ardura izango da, halaber, beharginek hondakinak behar bezala erabiltzea. Bereziki, ez da inolaz ere sortuko kontrolatu gabeko efluenterik erregai eta produktuak biltegiratzeagatik, makinen mantentze-lanak egiteagatik edo hondakinak erretzeagatik.

D.7.– Kultura-ondarea babesteko neurriak.

– Euskal Kultura Ondareari buruzko maiatzaren 9ko 6/2019 Legean ezarritakoa ezertan eragotzi gabe, obretan aztarna arkeologikoren bat egon daitekeela pentsarazten duen zerbait aurkitzen bada, lanak eten egingo dira badaezpada, eta berehala jakinaraziko zaio Bizkaiko Foru Aldundiaren Euskara, Kultura eta Kirol Sailari; hark erabakiko du zer neurri hartu.

– Ez zaie eragingo jarduketa-eremuan dauden Euskal Kultura Ondarearen 6/2019 Legeak (2019-05-20ko EHAA, 93. zk.) babestutako kultura-ondareko ondasun higiezin arkitektonikoei, ez eta Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitzeko hirigune historikoko eremu arkeologikoari ere, monumentu-multzoaren kategoriako kultura-ondasuna baita (1994ko irailaren 9ko Agindua, 1994-10-11ko EHAA). Jarduketak eremu horien inguruetan egiten direnean, seinaleztatu eta zuinkatu egingo dira, istripuzko afekzio posibleak ekiditeko. Ustezko zona arkeologikoen kasuan ere Euskal Kultura Ondarearen 6/2019 Legearen 65. artikulua aplikatuko da.

– Donejakue bidea babesten dela bermatu beharko da, kultura-ondasuna baita monumentu-multzoen kategorian. Bidearen trazatua, jarraitutasun funtzionala eta irisgarritasuna zaintzen dela bermatu behar da, bidea etetea, aldatzea edo degradatzea ekar dezakeen edozein afekzio saihestuta. Horretarako, Bidean edo horren babes-ingurunean eragina izan dezakeen edozein jarduketa egiteko, Eusko Jaurlaritzaren maiatzaren 24ko 66/2022 Dekretuan ezarritakoari jarraitu beharko zaio, eta, horrez gain, kultura-ondarearen arloko organo eskudunaren aurretiazko baimena lortu beharko da.

D.8.– Nekazaritza-balioa duten lurrak babesteko neurriak.

Bat etorriz Bizkaiko Foru Aldundiaren Zuzendaritza Nagusiaren txostenean ezarritakoarekin, jarraian jasotako neurri zuzentzaile osagarri hauek aplikatuko dira.

– Belardi, laborantza eta aprobetxamenduetatik erretiratzen den lurzoruaren azaleko geruzaren landare-lur emankorrena gainerako indusketa-lurretik aparte pilatu behar da, ondoren jatorrizko lekuan jartzeko, beheko geruzetara irauli gabe.

– Makinen, materialen eta abarren erabileraren pean dauden belardi eta laborantza-eremuetan, dagokion berrereintza egingo da. Belardietako berrereintzarako, aldez aurretik lurra pixka bat landu edo aitzurtu beharko da, lurra ez trinkotzeko, ondorengo berrereintza eta erneketa egokiak izan daitezen.

– Hala badagokio, eragindako laborantzak birlandatuko dira, dagozkien kalte-ordainekin.

– Itxiturak eta partzeletan dauden gainerako azpiegitura-elementuak (drainatzeak, etab.) eta eragindako laborantzak ordeztu behar dira.

D.9.– Paisaia babesteko eta eragindako lekuak lehengoratzeko neurriak.

– Obra-leku bakoitzean lurrak mugiarazi dituzten lanak amaitutakoan, jarduketen eraginpeko lursailaren leheneratze edafiko eta geomorfologiko bat egingo da.

– Leheneratze edafikoaren lan horiek iraun bitartean, landare inbaditzaileak –hala nola, Robinia pseudoacacia eta Cortaderia selloana eta beste– hedatzea eragozteko ekintzak gauzatuko dira. Ildo horretan, bereziki kontrolatuko da landare-estalkia leheneratzeko lurren jatorria, eta ez da erabiliko aipatutako espezieez kutsaturik legokeen lurrik. Era berean, ahal den guztietan, espezie inbaditzaile horiek errotik kenduko dira jarduera-gunetik.

– Lehengoratu egin behar dira proiektua gauzatzeko kaltetutako eremuak (aldi baterako pilaketa-eremuak, aldi baterako lurzoru okupazioak eta abar). Landareztatze-lanak espezie autoktonoekin egingo dira; horrela, habitat naturalak sortzen lagunduko da, eta, ahal dela, horien inguruan dagoen landaredi naturalarekin lotuko dira.

– Lanak egiten diren bitartean botatako bertako zuhaiztien azalera kuantifikatu behar da, eta botatakoa berriz landatzeko proiektu bat egingo da non zehaztuko den zer konpentsazio-neurri gauzatuko diren, proiektu honetan aurreikusitako ekintzekin batera, edo ekintza horiek burutu eta gero. Konpentsazio-neurriak burutu ondoren, dokumentu bat bidali beharko da ingurumen-organo honetara, eta, bertan, neurri horiek gauzatzeko erabili den moduari buruzko informazioa egongo da.

D.10.– Jardunbide egokien sistema bat hartzea.

Obrek iraun bitartean, langileek jardunbide egokien sistema bat beharko dute, helburu hauek, besteak beste, ahalik eta hobekien bermatzeko:

– Obraren erabilera-mugak eta makineriaren zirkulazioa kontrolatzea.

– Ongi kontserbatutako landarediaren gaineko eraginak kontrolatzea.

– Hondakinen isurketarik ez egitea, eta olio-isurketen ondorioz edo lurra leku batetik bestera eramatearen ondorioz lurzorua eta ura ez kutsatzea.

– Obretan sortutako hondakinak modu egokian kudeatzea.

– Zaratak eta hautsak eragindako eragozpenak saihestea proiektuaren eraginpeko eremuaren inguruko biztanleei.

D.11.– Obra garbitzea eta amaitzea.

Behin obra amaituta, garbiketa-kanpaina sakona egingo da, proiektuaren eraginpean egon den esparru osoan batere obra-hondakinik ez uzteko. Hondakinak lan-eremutik aterako dira, eta, haiek kudeatzeko, ebazpen honen aurreko apartatuetan hondakinak kudeatzeko xedatzen dena aplikatuko da.

D.12.– Ingurumen-aholkularitza.

Obra amaitu arte eta obraren bermealdian zehar, obra-zuzendaritzak aholkularitza bat eduki beharko du, ingurumen-gaietan eta neurri babesle eta zuzentzaileetan kualifikatua. Baldintza-agiriak horrelako gaien inguruan esleitzen dizkion eskumenak erabiliz obra-zuzendaritzak ebazpenik eman behar badu, aholkulariek txosten bat egin beharko dute aldez aurretik.

Ingurumen-aholkularitzak, gainera, jardunbide egokien kontrola egingo du, obra gauzatzean. Besteak beste, proiektuko ekintzen eragina egiaztatuko du, bereziki honako hauei dagokienez: makinen mugimenduak, hauts- eta zarataren sorrera, hondakinen kudeaketa, ibai-ibilguen babesa eta natura-ondarearen kontserbazioa.

D.13.– Lan-programaren diseinua.

Obrak hasi aurretik, kontratistak proposamen zehatzak egingo ditu ondorengo azpiapartatu hauetan jasotako alderdiei buruz, gutxienez.

Lanak egiteko programari erantsiko zaizkio proposamen horiek, eta obren zuzendariak berariaz onartu beharko ditu, ebazpen honen D.12 apartatuan aipatzen den ingurumen-aholkularitzaren txostena jaso ondoren. Dokumentu hauek bilduko ditu aipatutako programak:

– Kontratistaren instalazioen eremuen kokalekuari eta ezaugarriei buruzko xehetasunak, pilaketak behin-behinean biltzeko eremua, makineria-parkeak, instalazioak eta materialak, ibilgailuak garbitzeko eremuak eta beste edozein azpiegitura adierazita.

– Xehetasun-kartografia bidez, zehatz-mehatz zedarrituko dira obrak gauzatzeko nahitaez bota behar ez diren zuhaitz autoktonoak eta intereseko habitatak.

– Hala badagokio, habien kokapenari edo intereseko fauna-aleen presentziari buruzko xehetasunak.

– Ibilgailuak, dekantazio-putzuak edo aurreikusitako beste gailu batzuk garbitzeko gailuen kokapena eta ezaugarriak.

E) Ingurumena Zaintzeko Programa.

Sustatzaileak proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazioa egiteko aurkeztutako dokumentazioan aurreikusitakoaren arabera gauzatuko da ingurumena zaintzeko programa, eta ondoren zehaztuko diren kontrol hauek erantsi behar zaizkio.

Programa hori obra kontratatzeko baldintza-agirietan sartuta egon behar da, eta bete ahal izatea bermatuko duen aurrekontuaz hornituko da.

E.1.– Gorabeheren erregistroa.

Obrak egin ahala sortutako gorabeheren erregistroa egin beharko da, baita babes- eta zuzenketa-neurrien betetze-mailarena ere. Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzaren eskura egongo da erregistroa, hark ikuskatzeko, eta, nolanahi ere, lanak amaitutakoan, hari bidaltzeko, dagokion organoaren bidez. Proiektua egikaritzean aldaketak egin badira, xehetasunez adierazi beharko dira. Ingurumenean duten eraginaren ikuspegiaren arabera justifikatu beharko dira aipatutako aldaketak.

E.2.– Obraren okupazio-mugen kontrola.

Egiaztatu egingo da lanen eremua proiektuko aurreikuspenekin bat datorrela; obrek ez dute hartuko aurrez ikusitako azalera baino eremu handiagoa.

E.3.– Ingurumena zaintzeko programari buruzko agiri bategina.

Sustatzaileak ingurumena zaintzeko programaren dokumentu bategin bat prestatu beharko du, zeinak jasoko baititu ingurumen-inpaktuaren azterketan proposatutako betebehar guztiak eta proiektuaren ingurumen-inpaktuaren adierazpena formulatzen duen ebazpenean ezartzen direnak.

Kontrolatuko diren parametroak eta parametro bakoitzerako erreferentziako balioak zehaztuko dira programa horretan, bai eta beste hauek ere: laginketarako eta analisirako metodologia; kontrol-puntuak non dauden kokatuta xehetasunezko kartografian; kontrol horien maiztasuna, eta guztia gauzatzeko aurrekontuaren xehetasunak.

Obra kontratatzeko baldintza-agirietan sartuta geratu beharko du programak.

E.4.– Ingurumena Zaintzeko Programaren emaitzak.

Ingurumena Zaintzeko Programaren emaitzekin batera, ingurumen-gaietan espezializatutako entitate batek egindako txostena aurkeztu beharko da. Txosten horretan emaitzen analisia jasoko da, eta bereziki aipatuko dira epe horretan izandako gertakari nagusiak, haien balizko kausak eta konponbideak eta, halaber, laginak nola hartu diren zehaztuko da, aldez aurretik egin ez bada.

Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 52.2 artikuluan xedatutakoa betez, ingurumen-inpaktuaren adierazpenean ezarritako baldintzen edo neurri prebentibo eta zuzentzaileen betetze-mailari buruzko jarraipen-txostenak Ingurumena Zaintzeko Programan aurreikusitako neurrien egiaztapen-zerrenda bat jasoko du. Bai ingurumena zaintzeko programa eta bai egiaztapen-zerrenda publiko egingo ditu organo substantiboak bere egoitza elektronikoan, eta ingurumen-organoari argitalpen horren berri emango zaio.

Ingurumena zaintzeko programaren barruko txosten eta analisien emaitzak behar bezala erregistratuko dira. Proiektuaren sustatzaileak datuak euskarri egokian bilduko ditu bi urtez gutxienez, eta datu horiek administrazio publikoen ikuskaritza-zerbitzuen eskura jarriko dira; hori guztia, hala ere, ez da eragozpen izango kasu bakoitzean aplikagarri den araudia betetzeko.

E.5.– Sustatzaileak aurkeztu beharreko dokumentazioa.

Sustatzaileak jarraian aipatzen diren agiriak aurkeztu beharko dizkio organo substantiboari, ingurumen-organoari helarazteko:

– Obrak hasi baino lehen, txosten honetako E.3 apartatuan aurreikusitako ingurumena zaintzeko programaren dokumentu bategina.

– Obrak amaitu eta 2 hilabeteko epean, gehienez, obrak egin direnean sortu diren gorabeheren gaineko erregistroa, bai eta babes- eta zuzenketa-neurriak zer neurriraino bete diren adierazten duen agiria ere, ebazpen honetako E.1 apartatuan xedatutakoaren arabera.

F) Baldin eta araudi berria indarrean jartzeak edo barneratzen diren sistemen egitura eta funtzionamenduari buruzko ezagutza berri esanguratsuetara egokitu beharrak hala egitea gomendatzen badute, neurri babesle zein zuzentzaileak eta ingurumena zaintzeko programa aldatu ahal izango dira, bai neurtu behar diren parametroen kasuan, bai neurketaren aldizkakotasuna eta aipatutako parametroek hartu behar duten tarteari dagozkion mugen kasuan. Ingurumen-organoak, era berean, alda ditzake babes- eta zuzenketa-neurriak eta ingurumena zaintzeko programa, jardueraren sustatzaileak hala eskatuta eta organo substantiboaren bidez, edo ofizioz. Hori guztia, ingurumena zaintzeko programan lortutako emaitzetan oinarrituta egingo da, edo sor daitezkeen ingurumen-inpaktuen aurrean ezarri diren babes-, zuzenketa- eta konpentsazio-neurriak nahikoa ez direla egiaztatzen bada.

Hirugarrena.– Proiektua gauzatzen hasteko epea lau urtekoa izango da, ingurumen-inpaktuaren adierazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzen denetik aurrera. Epe hori igaro eta proiektua gauzatzen hasi ez bada, ingurumen-inpaktuaren adierazpen honek indarra galduko du, eta dagozkion ondoreak sortzeari utziko dio. Halakoetan, sustatzaileak berriro hasi beharko du proiektuaren ingurumen-inpaktua ebaluatzeko izapidea, non eta ez den erabakitzen ingurumen-inpaktuaren adierazpenaren indarraldia luzatzea. Hori guztia, bat etorriz abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 78.5 artikuluan eta abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 43. artikuluan ezarritakoarekin.

Laugarrena.– Aurreko apartatuan xedatutakoaren ondorioetarako, proiektuaren sustatzaileak behar besteko aurrerapenarekin jakinarazi beharko dio ingurumen-organoari noiz hasiko den proiektua gauzatzen.

Bosgarrena.– Ebazpen honen edukiaren berri ematea Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren Bizkaiko Lurralde Ordezkaritzari.

Seigarrena.– Ingurumen-inpaktuaren adierazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitara dadila agintzea.

Vitoria-Gasteiz, 2026ko ekainaren 29a.

Ingurumen Administrazioaren zuzendaria,

NICOLAS GARCIA-BORREGUERO URIBE.

Azterketa dokumentala