Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria

118. zk., 2026ko ekainaren 24a, asteazkena

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

INDUSTRIA, TRANTSIZIO ENERGETIKO ETA JASANGARRITASUNAREN SAILA

2821

EBAZPENA, 2026ko ekainaren 5ekoa, Ingurumen Administrazioaren zuzendariarena, zeinaren bidez formulatzen baita Berantevillako udal-mugartean (Araba) dagoen eta Compañía Alavesa de Secado de Madera, SA-k sustaturiko «BESS Coalsema» baterien bidez energia elektrikoa metatzeko instalazioaren proiektuaren ingurumen-inpaktuaren txostena.

AURREKARIAK

2026ko otsailaren 18an, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren Arabako Lurralde Ordezkaritzak ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatua hasteko eskatu zuen, Berantevillako udal-mugartean (Araba) dagoen «BESS Coalsema» baterien bidez energia elektrikoa metatzeko instalazioaren proiekturako, proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatuaren prozeduraren esparruan (Ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen II. kapituluaren 2. atalean arautua).

Abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikulua aplikatuz, 2026ko apirilaren 10ean, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak izapidea hasi zuen kontsultak egiteko eragindako administrazio publikoei eta interesdunei. Kontsulta-izapidea egiteko legez ezarritako epea bukatu ondoren, zenbait organismoren txostenak jaso dira, eta haien emaitza espedientean dago jasota. Era berean, organo substantiboari jakinarazi zitzaion izapidea hasi zela.

Halaber, espedientean jasotako dokumentuak eskuragarri egon ziren Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Saileko web-orrian, interesdun orok aukera izan zezan ingurumenaren arloan egokitzat jotzen zituen oharrak egiteko.

Jasotako txostenak aztertuta, egiaztatu da ingurumen-organoak baduela behar beste judizio-elementu ingurumen-txosten estrategikoa formulatzeko, bat etorriz Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79. artikuluarekin.

ZUZENBIDEKO OINARRIAK

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 60. artikuluan xedatutakoaren arabera, dagokion ingurumen-ebaluazioko prozeduraren mende jarri behar dira, nahitaez, ingurumenean ondorio nabarmenak izan ditzaketen plan, programa eta proiektuak, bai eta haien aldaketak eta berrikuspenak ere, ingurumen-babes handia bermatzeko eta garapen jasangarria sustatzeko.

Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 7.2 artikuluan ezarritakoa aplikatuz, proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatua egin behar zaio, lege horren II. eranskineko 4. taldeko c) epigrafean deskribatutakoarekin pareka daitekeelako: «Stand-alone motako biltegiratze energetikoa, bateria elektrokimikoen bidez edo energia elektrikoko instalazioekin hibridatutako edozein teknologiaren bidez». Proiektu teknikoan jasotako beste proiektu batzuei dagokienez, 9.152 kW-ko instalazio fotovoltaikoak ez du ingurumen-ebaluaziorik behar; izan ere, abenduaren 9ko 10/2021 Legeak II. eranskineko 4.h) apartatuan ezartzen badu ere 5 hektarea edo gehiago hartzen dituzten instalazio fotovoltaikoen ebaluazioa egin behar dela, arauak berak berariaz salbuesten ditu betebehar horretatik jada finkatutako lurzoru urbanizatuetan daudenak edo aurretik zeuden eraikinen gainean egindakoak. Aztergai dugun kasuan, proiektatutako instalazioa hiri-lurzoru finkatuan dagoenez, salbuespen hori aplikatzen zaio, eta, beraz, ez du ingurumen-ebaluazioko prozedurarik egin behar.

Proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-espedientean dauden dokumentu teknikoak eta txostenak aztertu ondoren, eta ikusita proiektuaren ingurumen-dokumentua zuzena dela eta indarrean dagoen araudian xedatutako alderdietara egokitzen dela, Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzak ingurumen-inpaktuaren txosten hau ematen du (organo hori da eskuduna Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duen abenduaren 3ko 410/2024 Dekretuaren arabera). Bertan aztertzen da ea aipatutako proiektuak ingurumenean ondorio nabarmenak izan ditzakeen eta, horren ondorioz, proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arruntaren prozedura egin behar zaion; hala ez den kasuetan, proiektua garatzean ingurumena egokiro babesteko bete beharreko baldintzak ezartzen dira txostenean.

Honako hauek hartu dira kontuan: abenduaren 9ko 10/2021 Legea, Euskadiko Ingurumen Administrazioarena; abenduaren 9ko 21/2013 Legea, Ingurumen-ebaluazioari buruzkoa; abenduaren 3ko 410/2024 Dekretua, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena; urriaren 1eko 39/2015 Legea, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; urriaren 1eko 40/2015 Legea, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena, eta aplikatzekoa den gainerako araudia. Horrenbestez, hau

EBAZTEN DUT:

Lehenengoa.– Berantevillako udal-mugartean (Araba) dagoen eta Compañía Alavesa de Secado de Madera, SAk sustaturiko «BESS Coalsema» baterien bidez energia elektrikoa metatzeko instalazioaren proiekturako ingurumen-inpaktuaren txostena egitea, honako baldintza hauetan:

A) Proiektuaren xedea da baterien bidez energia elektrikoa metatzea, 5,6 MW-ko guztizko ahalmenarekin eta 270 m²-ko azalera okupatuta, eta bateriak aurretik existitzen den erdi-tentsioko linea batera (30 kV) konektatzea.

B) Ebazpen honetan, zeinaren bidez Berantevillako udal-mugartean (Araba) dagoen «BESS Coalsema» baterien bidez energia elektrikoa metatzeko instalazioaren proiekturako (hemendik aurrera, proiektua) ingurumen-inpaktuaren txostena egiten baita, proiektuaren ingurumen-dokumentuaren edukia aztertzen da, bat etorriz abenduaren 9ko 10/2021 Legearen II.F. eranskinean ezarritako irizpideekin:

1.– Proiektuaren ezaugarriak.

Ebaluatu nahi den proiektuaren xedea da baterien bidez energia elektrikoa metatzea, 5,6 MW-ko guztizko ahalmenarekin eta 270 m²-ko azalera okupatuta, eta bateriak aurretik existitzen den erdi-tentsioko linea batera (30 kV) konektatzea.

Ingurumen-dokumentuarekin batera aurkeztutako proiektuak («Aurretiko kogenerazioaren hibridazioa 9.152 kW-ko eguzki-plaken parkearekin, eta 5,6 MW-ko baterien bidezko metatzea»; Coalsema Autokontsumoa, soberakinen isuriarekin) barne hartzen ditu, aipatutako baterien bidezko metatze-sistemaz gain, 7.276 kW-ko aurretiko kogenerazioa, barne-errekuntzako 4 motorrez osaturikoa, 9.152 kW-ko potentzia duen sistema fotovoltaiko batekin hibridatzeko instalazioak. Instalazio osoa hartzen duen partzelak 75.114,27 m²-ko azalera du, eta hiri lurzoru finkatu industrialean dago; zehazki, Berantevilla udalerriko 1. poligonoko 1345 A zenbakiko partzelan.

i-DE Redes Eléctricas Inteligentesen sarerako ebakuazioa 30 kV-ko aireko linea baten bidez egiten da. Linea hori 1998an legeztatu zen kogenerazio-instalaziorako.

Bere aldetik, ingurumen-dokumentuak erreferentzia egiten dio, esklusiboki, «BESS Coalsema» (hemendik aurrera, BESS) izeneko metatze-sistemaren eraikuntzari eta hori IDE Redes Eléctricas Inteligentes, SAU.ren sarera konektatzeari, eta horixe da jarraian deskribatzen dena.

«BESS Coalsema» metatze-instalazioak litio-ferrofosfatozko (LFP) zazpi bateria-edukiontzi ditu, eta horietako bakoitzak 1.629 kWh-ko ahalmena du; hau da, guztira 11,4 Mwh-ko ahalmen instalatua batzen dute. Edukiontzi bakoitzak 4 rack bilduko ditu. Hauek dira edukiontziaren neurriak: 2.991 x 2.438 x 2.896 mm.

Metatze-instalazioak bi noranzkoko inbertsore gisa (PCS) jokatzen duten bihurgailuak dauzka, lau edukiontzi bakoitzeko, bai eta kanpoaldeko transformadore bat ere, linea babesteko eta neurtzeko gelaxkak dituena, eta han jasotzen dira babes-sistema, etengailua eta hautagailua. Multzo horri esker, energia metatzeko sistema konektatu daiteke aurretik dagoen banaketa-sarera.

Edukiontziaren irteera-tentsioa 690 voltekoa da, eta behe-tentsioko koadro orokorrera (BTKO) konektatuko da; eta azken hori, aldi berean, 30/0,690 kV-ko transformadorera, zuzenean konektatuko dena erdi-tentsioko sareetara (30 kV).

30 kV-ko transformadoretik egungo ebakuazio-linearekin konexioa egitea ahalbidetzen duten babesteko eta neurtzeko gelaxketara, trazatua bi tipologiakoa da: zati bat lurpeko kableak dira, eta beste bat aireko linea da.

– Lurpeko zatirako (25 metro luze), 0,5 metroko zanga-zabalera aurreikusi da, bai eta 0,5 metroko pilaketa-eremu bat eta 2,2 metroko makinen aldi baterako okupazioa ere (obra-fasean); hau da, 55 m²-ko aldi baterako okupazioa. Zangak 1 metroko sakonera izango du.

– Aireko zatia kogenerazioko eraikinaren barrualdean dauden 30 kV-ko kableetarako erretiluetatik igaroko da.

Metatze-instalaziorako sarbidea kanpoko kaletik egingo da, Muebles IMAko instalazioen barruko barne-bide batetik.

Partzelan bertan, materialak pilatzeko eremua, puntu garbia eta makinentzako parkea jarriko dira, obra- eta eraispen-faseetarako beharrezkoak baitira. Pilaketa-eremuak eta puntu garbiak gehienez 50 m²-ko aldi baterako azalera hartuko du, eta bateria-edukiontzien ondoan jarriko da.

Aurreikuspenen arabera, obrak 140 egun iraungo du.

Proiektuaren ingurumen-dokumentuarekin bat, 0 alternatiba edo «jarduketarik ezekoa» baztertu egin da. Izan ere, proiektu hori ezartzea ez dator bat etorkizun energetiko garbiago eta efizienteago bateranzko Europako, estatuko eta eskualdeko joerekin; energia metatzeko inbertsioa erabaki estrategiko eta jasangarria da, Euskadiren aldetik datozen urteetan espero den sorkuntza berriztagarriaren areagotzearekiko koherentea.

1. alternatibak planteatzen du baterien bidezko metatze-instalazioa egitea partzelaren ekialdeko sektorean. Egun, fabrikak ez du erabilerarik esleitu eremu horretarako, eta ez du zoladurarik. Energia metatzeko instalazioaren okupazio-azalera 270 m²-koa izango litzateke.

2. alternatibak, 2.1 apartatuan deskribatutakoak, instalazioa partzelaren mendebaldeko eremuan jartzea planteatzen du, kogenerazioko eraikinean dagoen interkonexio-puntutik gertu. Energia metatzeko instalazioaren okupazio-azalera 270 m²-koa izango litzateke, 1. alternatiban bezala.

1. alternatiba baztertu egin da eragozpen hauek sortzen dituelako: AP-68 errepidetik eta «Lacorzanilla» industrialdeko sarreratik gertu dago; interkonexio-linearen luzera handiagoa behar da, eta, beraz, lur-mugimendu handiagoa egin beharko litzateke obra-fasean, eta galera handiagoak izango liratekeen ustiapen-fasean; zerbitzu ugari daude interkonexio-linea doan bidearen azpian, eta interferentziak egongo liratekeen obra-fasean industrialdearen zirkulazio-ardatz nagusiarekin. Aitzitik, 2. alternatiba ebakuazio-lineatik gertu dago, hormigoiz estalitako lurzoru batean. Gainera, ez dago lurpeko zerbitzurik jarduketa-eremuan, eta pertsona eta ibilgailu gutxiago ibiltzen dira handik.

Laburbilduz, 2. alternatiba hautatu da BESS instalazioa egiteko.

2.– Proiektuaren kokapena.

BESS Coalsema metatze-sistemak Berantevilla udalerriko 1. poligonoko 1345 zenbakiko partzelako (A azpipartzela) 270 m² hartzen ditu. Partzelak, guztira 75.114,27 m² ditu, eta, gehien bat Muebles IMA enpresak okupatzen du. Hiri lurzoru finkatua da, Lacorzanilla industrialdearen barruan.

Proiektuaren eremua Zadorrako Unitate Hidrologikoan (UH) sartzen da, Ebroko Demarkazio Hidrografikoan. Zehazki, Zadorra eta Ihuda ibaien elkargunearen ur beheran dago, Ebrorainoko ibai-ahorainoko Ihuda errekatik Zadorra errekarako gainazaleko ur-masaren isurialde-arroan (Miranda de Ebroko aldatutako zatiaren amaiera (ES091406 kodea)). BESS Coalsema ez dator bat ur-ibilbideekin; 110 metrora dago Zadorra ibaiarekiko, eta 100 metrora Ihuda ibaiarekiko. Era berean, proiektuan ez dago Plan Hidrologikoko Eremu Babestuen Erregistroko elementurik. Aitzitik, partzela ES2110010 Zadorra ibaia kontserbazio bereziko eremutik (KBE) 110 metrora dago.

Hidrogeologiari dagokionez, proiektua Trebiñuko sinklinala lurpeko ur-masaren gainean dago, zeinak 2020-2024 urteen arteko aldirako egoera global «ona» baitu. Kokapena bat dator Trebiñuko sektore kuaternarioarekin eta interes hidrogeologikoko eremuekin. Akuiferoen urratze-arrisku handiko eremu batean dago, oso-osorik.

Eremuko litologia bat dator hauekin: terraza baxu-ertaina eta depositu alubialak eta alubial-kolubialak, biak ala biak iragazkortasun handiarekin. Proiektuaren xede den eremuan ez dago EAEko Geologia Intereseko Lekuen Inbentarioan sartutako interes geologikoko lekurik.

Eunis 2019 (geoEuskadi) habitaten kartografiaren arabera, eremua bat dator dentsitate handiko herri eta hirietako eraikinen eremuarekin. Proiektuaren eremuan ez dago zuhaitz-masarik ez eta baso-komunitaterik ere. Era berean, proiektua ez dator bat Batasunaren intereseko habitatekin, eta, ingurumen-dokumentuarekin bat, ez dago mehatxatutako lore-espezierik.

Proiektuaren ezarpen-eremua bat dator usapalaren (Streptopelia turtur) lehentasunezko esku-hartze eremuarekin (1. maila) (Agindua, 2024ko martxoaren 13koa, Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuarena, zeinaren bidez onartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan usapal europarra (Streptopelia turtur) kudeatzeko plana). Halaber, bat dator 2016ko maiatzaren 6ko Aginduan jasotako eremuarekin; agindu horren bidez arriskupean dauden hegazti-espezieen ugalketa, elikadura, sakabanatze eta kontzentrazioko lehentasunezko eremuak mugatzen dira eta hegazti-faunaren babes-eremuak, non goi-tentsioko aireko linea elektrikoetan ez elektrokutatzeko edo talka ez egiteko neurriak aplikatuko baitira, argitaratzen (EHAA, 2016-05-23). Horrez gain, Zadorra ibaia proiektuaren eremutik gertu dago, eta ibai hori iparraldeko katxoaren (Squalius pyrenaicus) interes-eremua da (339/2007 Foru Agindua, apirilaren 18koa, Iparraldeko katxoa (Squalius pyrenaicus) kudeatzeko plana onartzen duena). Baita hauena ere: ibai-kabuxa (Salaria fluvialitis), galzorian dagoen eta babeserako neurri bereziak behar dituen espeziea denez gero (351 Foru Agindua, 2002ko ekainaren 12koa, ibai-kabuxaren (Salaria fluvialitis) kudeaketa-plana onesten duena), Araban; bisoi europarra (Mustela lutreola) (322/2003 Foru Agindua, azaroaren 7koa. Horren bidez, Arabako Lurralde Historikoan Mustela Lutreola bisoi europarra kudeatzeko plana onartzen da); igaraba (Lutra lutra) (880/2004 Foru Agindua, urriaren 27koa; horren bidez, Lutra lutra (Linnaeus 1758) igaraba kudeatzeko plana onartzen da, Arabako Lurralde Historikoan); eta uhalde enara (Riparia riparia) (22/2000 Foru Dekretua, martxoaren 7koa, Diputatuen Kontseiluarena, uhalde enara (Riparia riparia) kudeatzeko plana onesten duena, arriskuan dagoen espeziea delako eta bere babesak berariazko neurriak eskatzen dituelako. Era berean, hurbileko eremuko zenbait linea elektriko, horien artean aurretik dagoen ebakuazio-linea (Ircio1, 1,84 km luze), bat datoz 1432/2008 Errege Dekretuaren (abuztuaren 29koa, goi-tentsioko aireko linea elektrikoetan hegazti-fauna talken eta elektrokuzioen aurka babesteko neurriak ezartzen dituena) preskripzio teknikoetara doitzen ez diren linea elektrikoen kartografiarekin.

Proiektuaren eremua ez dator bat, zuzenean, Natura 2000 Sareko naturagune babestuekin. Hala ere, BESS instalazioak okupatzen duen partzela Zadorra ibaia KBEtik (ES2110010) 110 metrora eta horren babeserako eremu periferikotik 20 metro eskasera dago. Bestetik, proiektuaren eremuak ez du elkar ebakitzen beste naturagune babestuekin edo eremu babestuekin (nazioarteko tresnak aplikatzearen ondorioz). Era berean, eremuan ez daude naturaguneen katalogoetan dauden beste zenbait espazio edo onura publikoko mendi (OPM). LAGen azpiegitura berdeari dagokionez, nabarmendu behar da Zadorra ibaia elementu urdina eta biodibertsitatearen erreserba dela.

Paisaiari dagokionez, BESS instalazioa Araba Erdialdeko Eremu Funtzionaleko Paisaiaren Katalogoko «Ebro lautada (Zadorra eta Ihuda elkargunea)» paisaia-unitatean dago. Horrez gain, 05 «Araba erdialderako sarbidea Miranda de Ebrotik» paisaia-interes bereziko eremuan dago, zeinak paisaia antolatzeko ekintzak behar dituen, egungo balioak eta/edo etorkizuneko lurralde-dinamikak aintzat hartuta. EAEko Paisaia Berezien eta Apartekoen Katalogo Irekiarekin bat (EJ, 2005), proiektua Berantevilla (kod.: 128) ikus-arroan dago, inbentarioan bai baina katalogoan sartuta ez dagoena.

Proiektuaren eremua bat dator «Betrusa zuloko depositoak» balizko arkeologia gunearekin (Fitxa zk.: 1). Halaber, eremuaren iparraldean, partzelatik 20 metrora, Berantevillako abelbideko ibilbide berdea igarotzen da.

Eremuak bat egiten du Ihoberen Lurzorua kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak izan dituzten edo dituzten lurzoruen inbentarioan jasota dagoen kokagune batekin; zehazki, honekin: 01014-00003 kodeko partzela, industria-erabilerakoa, Muebles IMA enpresa dagoen lekua.

Ingurumen-arriskuez ari garela, baztertu egin dira uholde-arriskua, baso-suteena, benetako higadurarena, sismikotasuna eta Seveso enpresen hurbiltasunari lotutako arrisku kimikoa.

Salgai arriskutsuak garraiatzeko arriskuari dagokionez, partzelaren ekialdeko mugan dagoen AP-68 errepideak arrisku txikia du, eta errepide horren 200 eta 600 metroko tarteek eragiten diote proiektuari. Hala ere, salgai arriskutsuen garraioak ez du trenbiderako arriskurik eragiten.

3.– Izan daitekeen inpaktuaren ezaugarriak.

Proiektuaren izaera eta ezaugarriak kontuan hartuta, inpakturik nabarmenenak obren fasean sortuko dira. Proiektua garatzeko jarduketen ondorioz, lurrak mugituko dira, makinen joan-etorria egongo da, eta lurpeko azpiegiturak eta eraikinak instalatuko dira. Ekintza horien ondorioz, behin-behinean eta toki jakin batzuetan, giza habitataren eta faunaren kalitatea murriztuko da, zarata, hautsa, bibrazioak eta abar areagotuko direlako, obra-hondakinak sortuko direlako eta, kasu batzuetan, lur-soberakinak ere sortuko direlako.

Ustiapen-fasean, instalazioen mantentze-eremuan jarduera antropiko gehiago egongo da, bai eta instalazioaren funtzionamenduak eragindako zarata eta hondakinen sorrera handiagoa ere. Paisaiari dagokionez, ingurumen-dokumentuan jasota dagoen moduan, proiektua fabrikaren industria-pabiloien artean mimetizatuta egongo da.

Eremuan kutsatuta egon daitezkeen lurzoruak ukitzeari dagokionez, Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legean ezarritakoaren arabera jokatu beharko da.

Zaratari dagokionez, Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuan zarata-foku berrietarako xedatzen dena bete beharko du instalazioak. Nolanahi ere, ingurumen-dokumentuak jasotzen du, populazioarekiko tarte nahikoa dagoenez gero, aurreikusitako afekzio akustikoak baliogabetzat jotzen direla.

Eremuaren eta egin nahi den jardueraren ezaugarriak aztertuta, eta aintzat hartuta bai sustatzaileak proposatutako babes- eta zuzenketa-neurriak, bai ingurumen-inpaktuaren txostenean agindutakoak, ez da aurreikusi proiektuak eragin negatibo nabarmenik izango duenik ingurunearen alderdi horietan.

Bigarrena.– Ebazpen honetan, babes- eta zuzenketa-neurriak eta ingurumen-jarraipeneko kontrolak ezartzen dira, proiektuak ingurumenean ondorio kaltegarri nabarmenik izan ez dezan eta Berantevillako udal-mugartean (Araba) dagoen «BESS Coalsema» baterien bidez energia elektrikoa metatzeko instalazio proiektuan ingurumen-inpaktuaren azterketa arrunta egin beharrik izan ez dadin, baldin eta ezarritako babes- eta zuzenketa-neurriak txertatzen badira.

Babes- eta zuzenketa-neurriak indarreko araudiaren arabera gauzatuko dira, hurrengo apartatuetan adierazitakoa kontuan hartuta, eta, aurrekoaren aurkakoa ez den orotan, sustatzaileak organo eskudunaren bidez Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzan aurkeztutako dokumentazioan ezarritakoa aintzat hartuta.

Ezarritako neurriek eta kontrolean arituko diren langileek bermatu egin beharko dituzte ingurumen-dokumentuan ezarritako kalitate-helburuak eta ingurumen-txostenean finkatzen direnak.

Neurri horiek guztiak obra kontratatzeko baldintza-agirietan sartu beharko dira, eta baldintza horiek betetzen direla bermatuko duen aurrekontua ere izan beharko dute. Era berean, jardunbide egokiak aplikatuko dira obretan.

Honako apartatu hauetan adierazitako neurriak gehitu beharko dira:

Jarduketa-esparrua zedarritzea.

– Obrak, bai eta lurzorua okupatzea dakarten eragiketa osagarriak ere, proiektua gauzatzeko behar-beharrezkoa den gutxieneko eremuan egingo dira. Eremu horretatik kanpo, ahalik eta gehien murriztuko dira makinen joan-etorriak. Adierazitako eremutik kanpo ustekabean afekziorik gertatuz gero, zuzenketa- eta leheneratze-neurri egokiak ezarri beharko dira.

– Kontratistaren instalazioguneak –makineria-parkea, obra-etxetxoak, obra-materialen, landare-lurren eta garbiguneen behin-behineko pilaketa-eremuak barne– ingurumenean ahalik eta eraginik txikiena izateko irizpideetan oinarrituz egingo dira, eta, zehazki, 10, 100 edo 500 urteko errepikatze-denborako uraldien ondoriozko uholde-arriskuguneak okupatzea eta drainatze-sare naturalari eragitea saihestuko da.

Eremu horiek ezin izango dira inola ere Zadorra ibaiaren ibaiertzetik gertuko lurretan kokatu.

Natura-ondarea babesteko neurriak.

– Oro har, zuzeneko okupaziorik aurreikusita ez dagoen eremuetan ekidin egingo da landaredi autoktonoa moztea, eta, bereziki, behar diren neurriak ezarriko dira nahitaez moztu edo inausi behar ez diren zuhaitzei kalterik ez egiteko.

– Jarduketak gauzatzearen ondorioz kaltetutako eremu guztiak leheneratuko dira. Landareztatzea ahalik eta lasterren egingo da tokiko espezie autoktonoak erabiliz, higadura-prozesuak ekiditeko; horrela, habitat naturalizatuak sortzen lagunduko da.

– Lur-mugimenduak minimizatuko dira, eta lanak materialak pilatzeko eremuen azalera murrizteko moduan planifikatuko dira, eta horiek energia metatzeko instalazioaren mugaketaren barruan kokatuko dira, alboko eremurik okupatu gabe.

– Ahalmen inbaditzaileko landare-espezie aloktonoak kentzeko eta ugaltzea ekiditeko neurriak hartuko dira.

Fauna babestea.

– Obrak hasi aurretik eta horien zuinketan zehar, partzelaren ipar-ekialdeko sektorea seinaleztatu eta zuinkatu egingo da, dauden habitatekiko, eta, beraz, faunarekiko afekzioak saihesteko.

– Obrak hasi aurretik, eremua ikuskatuko da, kaltetu litezkeen intereseko faunaren biao-lekuak, gordelekuak, babeslekuak edo habiak bilatzeko. Halakorik aurkitzen bada, berehala emango zaio abisua administrazio eskudunari.

– Faunarekin gorabeheraren bat behatzen bada, administrazio eskudunari jakinaraziko zaio.

– ET, GT eta ebakuaziorako lineak instalatzeko zangak irekita mantenduko dira ahalik eta epe txikienaz, eta itxi aurretik ikuskatuko dira, fauna bertan harrapatuta geratzea saihesteko. Ihesbideak jarri beharko dira, arrapala egokien bidezkoak, zangetan eroritako faunak ihes egin ahal izateko.

– Perimetroko hesiak, halakorik balego, gailu egokiak izan beharko ditu hegaztiek hesia hobeto ikusteko, hala nola poliestireno zuriko plakak, akabera matearekin, 25 x 25 cm-koak. Plaka horiek jarriko dira, gutxienez, hiru baoan behin, itxituraren goiko aldean, eta ez dute mozteko moduko angelurik izango.

– Obrak egunean zehar egingo dira, faunan afekzio handiagorik ez izateko egunsentiko eta gaueko orduetan.

Lurzoruaren kalitatea eta aurreikusitako erabilerak bateragarriak izango direla bermatzera zuzendutako neurriak.

– Proiektuaren eremua lurzorua kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak dituzten edo izan dituzten kokalekuen inbentarioan sartutako partzela batean dago (01014-00003 kodea). Horren ondorioz, urtarrilaren 14ko 9/2005 Errege Dekretuan, ekainaren 25eko 4/2015 Legean eta abenduaren 26ko 209/2019 Dekretuan (Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legea garatzen duena) ezarritako aginduak betetzeko aurkeztutako lurzoruaren egoerari buruzko txostenaren arabera, lurzorua babesteko behar diren neurriak hartu beharko dira, baita ingurumen-organoak beharrezkotzat jotzen dituen edo eskatzen dituen guztiak ere.

Hondeaketa-lana egin behar bada eta ateratako materialak 500 m³-ko bolumena gainditzen badu, nahitaezkoa izango da gaika hondeatzeko plan bat aurkeztea, lurzoruak ikertu eta berreskuratzeko baimena duen entitate batek egina. Planak abenduaren 26ko 209/2019 Dekretuaren IV. eranskinean deskribaturiko edukia jaso beharko du eta ingurumen-organoak onartu beharko du lanei ekin aurretik.

– Lur-soberakinak hondakindegira eraman beharra badago, karakterizazioa dekretu hauetan xedatutakoaren arabera egin beharko da: 646/2020 Errege Dekretua, uztailaren 7koa, Hondakinak zabortegietan utzita deuseztatzeko jarduera arautzen duena, eta 49/2009 Dekretua, otsailaren 24koa, Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duena.

– Lur-soberakinak hondakindegira eraman nahi badira, karakterizazioa dekretu hauetan xedatutakoaren arabera egin beharko da: 646/2020 Errege Dekretua, uztailaren 7koa, Hondakinak zabortegietan utzita deuseztatzeko jarduera arautzen duena, eta 49/2009 Dekretua, otsailaren 24koa, Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duena.

– Soberako materialak instalazio berean berrerabiltzeko, balio hau izan beharko dute material horiek: Lurzorua kutsatzea saihestu eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legean ezarritako EBA-B (industria-erabilera) balioaren azpikoa. Horrez gain, lur horien hidrokarburo-edukia ezin izango da arriskutsua izan. Horretarako, entitate egiaztatu batek egin beharko ditu laginketa eta analisia, honen arabera: 199/2006 Dekretua, urriaren 10ekoa, Lurzoruaren kalitatea ikertu eta berreskuratzeko entitateak egiaztatzeko sistema ezartzen duena, eta entitate horiek lurzoruaren kalitatearen gainean egindako ikerketen edukia eta norainokoa zehazten dituena.

– Ekainaren 25eko 4/2015 Legean xedatutako EBA-A ebaluazioko balio-adierazleak eta TPHetarako 50 mg/kg baino balio txikiagoak lortzen dituzten lurrak lur garbitzat hartuko dira, eta beraz, onartu egingo dira baimendutako edozein betelanetarako. Aurrekoa eragotzi gabe, obrek dirauten bitartean lurra kutsa dezaketen jarduerak edo instalazioak izan dituen beste lekurik aurkitzen bada, edo lurzorua kutsatzen duten gaien zantzu argirik bada, ekainaren 25eko 4/2015 Legean kasu horietarako ezarritakoa beteko da.

Lurzorua babesteko neurriak.

– Zangak egitean eragindako eremuetan, plataforman eta instalaziora sartzeko bidean landare-lurra modu selektiboan kentzen bada, landare-lurra hondeaketako lurretik berezita bilduko da, ondoren obrek eragindako eremuetan berriro jartzeko, beheko geruzetara irauli gabe.

– Makinen erabilerak, materialek eta abarrek eragindako eremuetan berriz ereingo da, eta, hala badagokio, lehengoratze-proiektuan proposatutako landaketak egingo dira. Landatu aurretik lurra pixka bat landu edo aitzurtu beharko da, lurra ez trinkotzeko, ondorengo berrereintza eta erneketa egokiak izan daitezen.

Urak eta lurzoruak kutsaduratik babesteko neurriak.

– Jabari publiko hidraulikoan eta haren babes-eremuetan jarduketak egiteko, Uraren Euskal Agentziaren aldez aurreko obra-baimena beharko da.

– Instalazioan egiten diren jarduera guztiak gauzatzeko orduan, beharrezkoak diren segurtasun-baldintzak bete beharko dira, lurzorua, lurpeko urak eta lurrazaleko urak ez kutsatzeko. Ildo horretan, proiektuak neurriak zehaztuko ditu bateria-ekipoak ordeztean edo horiek hausten badira gerta daitezkeen istripuen ondorioz urak eta lurzoruak kutsatzeko arriskua minimizatzeko.

– Obrako makinak gordetzeko eremua eta haiek mantentzeko tokia drainatze-sare naturaletik bereiziko dira. Zola iragazgaitza eta efluenteak biltzeko sistema bat izango ditu, olioek eta erregaiek ez ditzaten lurzorua eta ura kutsatu. Ezin izango da egin erregaien zamalanik, olio-aldaketarik eta lantegiko jarduerarik, horretarako adierazitako eremuetatik kanpo.

– Obrako instalazio osagarriak lanak amaitu ondoren kenduko dira.

Zarataren ondorioak gutxitzeko neurriak.

– Zaratari buruzko azaroaren 17ko 37/2003 Legea garatzen duen urriaren 19ko 1367/2007 Errege Dekretuaren 22. artikuluan aurreikusitakoaren arabera, zonakatze akustiko, kalitate-helburu eta emisio akustikoei dagokienez, obrak egitean erabiliko diren makinak egokitu egin beharko dira kanpoan erabiltzeko makinen soinu-emisioei buruz indarrean dagoen legerian ezarritako aginduetara, eta, bereziki, eta hala badagokio, Kanpoan erabiltzeko makinek ingurumenean sortzen dituzten soinu-emisioak arautzen dituen otsailaren 22ko 212/2002 Errege Dekretuan eta arau osagarrietan ezarritakora.

Lanek dirauten artean, beharrezkotzat jotzen diren jarraibide egokiak aplikatuko dira, ordutegien mugaketari, zamalanei, obrako makineriaren mantentze-lanei eta zarata jatorrian murrizteari dagokienez.

Obrak 6 hilabetetik gora luzatuko direla aurreikusten bada, Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuan ezarritakoaren arabera, inpaktu akustikoari buruzko azterlan bat egin beharko da, zuzenketa-neurri aproposak definitzeko.

– Baterien bidez energia metatzeko instalazioak bete egingo ditu Euskal Autonomia Erkidegoko hots-kutsadurari buruzko urriaren 16ko 213/2012 Dekretuaren I. eranskineko F taulan ezarritako zarata-foku akustiko berriei aplikatu beharreko zarata-immisioaren muga-balioak, eta kontuan hartuko ditu, hala badagokio, aipatutako 213/2012 Dekretuaren II. eranskineko 2. zatiko osagai tonalei (Kt) eta maiztasun txikikoei (Kf) dagozkien zuzenketak.

Eremu elektromagnetikoekiko esposizioaren inguruko kautelazko neurriak.

– Funtzionamendu fasean, eremu elektriko eta magnetikoen balioek ez dituzte gainditu beharko Europar Batasuneko Kontseiluaren 1999ko uztailaren 12ko Gomendioan (jendea orokorrean 0 Hz eta 300 GHz arteko eremu elektromagnetikoen eraginpean egoteari buruzkoa) eta irailaren 28ko 1066/2001 Errege Dekretuan (jabari publiko erradioelektrikoa babesteko baldintzak, emisio erradioelektrikoen murrizketak eta emisio erradioelektrikoetatik babes-neurri sanitarioak ezartzen dituen erregelamendua onartzen duena) ezarritako erreferentziazko neurriak eta oinarrizko mugak.

Kultura-ondarea babesteko neurriak.

– Gogorarazten da proiektuak eragin potentziala duela ondare arkeologikoan; izan ere, jarduketaren xede den partzela aitortutako balizko arkeologia gunea da, eta, beraz, edozein hirigintza-lizentzia eman aurretik, azterlan arkeologikoa egin beharko da.

– Azterlan horri begira, gomendatzen da partzelako lurzati librean lagin-zuloen bidezko prospekzio bat egitea, eraikuntzarik ez dagoen lurzoruaren azpiko potentzial arkeologikoa hobetu ezagutzeko eta zehaztasun handiagoz baloratu ahal izateko proiektatutako instalazioek izango duten inpaktua.

– Euskal Kultura Ondarearen maiatzaren 9ko 6/2019 Legean xedatutakoari jarraituz, lurrak erauzteko obretan arkeologia-izaerako aztarnarik aurkituz gero, berehala jakinaraziko zaio Arabako Foru Aldundiko Kultura Zuzendaritzari, eta azken horrek zehaztuko du zer neurri hartu behar diren.

Hondakinak kudeatzeko neurriak.

– Proiektua egikaritzean eta haren funtzionamenduan sortutako hondakin guztiak Hondakinak eta lurzoru kutsatuak arautu eta ekonomia zirkularra bultzatzeko apirilaren 8ko 7/2022 Legean eta aplikatzekoak diren araudi espezifikoetan xedatutakoaren arabera kudeatuko dira, eta, kasuan-kasuan, sailkatu egin beharko dira hondakin mota eta norakorik egokiena zehazteko.

– Hondakinak kudeatzeko hierarkia-printzipioei jarraituz, hondakinak sortzea prebenitu behar da, edo, hala badagokio, apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 8. artikuluan ezarritako lehentasun-hurrenkerari jarraituz kudeatu behar dira; hau da: prebenitzea, berrerabiltzeko prestatzea, birziklatzea, balorizatzeko beste modu batzuk, balorizazio energetikoa barne, eta, azkenik, deuseztatzea.

Hondakinak deuseztatzeko, ezinbestekoa izango da aldez aurretik behar bezala justifikatzea ez dela bideragarria haiek balorizatzea teknikoki, ekonomikoki edo ingurumenaren aldetik.

– Berariaz debekatuta dago sortutako hondakin tipologia desberdinetako hondakinak edo efluenteak elkarren artean edo beste batzuekin nahastea; jatorritik bertatik bereiziko dira, eta biltzeko eta biltegiratzeko bitarteko egokiak jarriko dira, nahasteak ekiditeko.

– Eraikitze- eta eraispen-jardueren ondorioz sortutako hondakinak Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen dituen otsailaren 1eko 105/2008 Errege Dekretuan eta Eraikuntza- eta eraispen-hondakinen ekoizpena eta kudeaketa arautzen dituen ekainaren 26ko 112/2012 Dekretuan ezarritakoaren arabera kudeatuko dira.

– Zabortegira bidali beharreko hondakinak, hain zuzen ere Hondakinak zabortegietan utzita deuseztatzea arautzen duen uztailaren 7ko 646/2020 Errege Dekretuaren eta Hondakinak hondakindegietan biltegiratuta eta betelanak eginda ezabatzea arautzen duen otsailaren 24ko 49/2009 Dekretuaren arabera kudeatuko dira.

– Jarduerako soberakinak betelanak egiteko erabiltzen badira, aipatutako otsailaren 24ko 49/2009 Dekretuan ezarritako baldintzak bete beharko dira.

– Betelanetarako, kutsatzaile-edukia A ebaluazioko balio adierazleetan (EBA-A) ezarritako balioen azpitik duten materialak bakarrik baimenduko dira. Lurzorua ez kutsatzeko eta kutsatutakoa garbitzeko ekainaren 25eko 4/2015 Legearen III. eranskinean daude jasota adierazle horiek.

– Indusketako soberakinak kudeatzeko, hierarkia- eta hurbiltasun-printzipioei jarraituko zaie; lehentasuna emango zaio material horiek balorizatzeari, dela materialok behar dituzten gertuko eraikuntza-obretan, dela erauzketa-jarduerek eragindako lursailak birgaitzeko lanetan edo beste espazio degradatu batzuk leheneratzeko lanetan. Hala, ez dira ezabatuko betelan-instalazioetan. Horretarako, kontuan izango da urriaren 10eko APM/1007/2017 Agindua, Hondeatutako material naturalak betelanetan eta jatorri-obretatik kanpoko beste obra batzuetan erabiltzeko balorizazio-arau orokorrei buruzkoa.

– Hondakin arriskutsuak biltzeko sistemak bereiziak izango dira, duten tipologia dela eta, isurketaren bat gertatuz gero, nahasita, arriskutsuago bihurtu edo kudeaketa zaildu dezaketen kasuetan. Orobat, apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 21. artikuluan hondakinak biltegiratzeari, nahasteari, ontziratzeari eta etiketatzeari buruz ezarritako betebeharrak bete beharko dira, eta itxita egongo dira kudeatzaile baimendu bati entregatu arte, isurita edo lurrunduta gal ez daitezen.

Aurrekoaren haritik, eremu jakin bat egokituko da hondakin arriskutsuak aldi batean pilatzeko, hala nola olio-potoak, iragazkiak, olioak eta pinturak. Gainera, hondakin geldoak biltzeko berariazko edukiontziak jarriko dira, hondakin arriskutsuen guneetatik bereizita. Hondakinak biltzeko ontziak edo bilgarriak era argian, irakurgarrian eta ezabaezinean etiketatu beharko dira, eta indarrean dagoen araudiaren arabera.

– Sortzen den olio erabilia kudeatzeko, apirilaren 8ko 7/2022 Legearen 29. artikuluari eta Industrian erabilitako olioaren kudeaketa arautzen duen ekainaren 2ko 679/2006 Errege Dekretuari jarraituko zaie. Baimendutako kudeatzaile bati eman arte, erabilitako olioa andel estankoetan bilduko da estalitako biltegi batean; andelok etiketatuta egon eta azpila edo atxikipen-sistemaren bat eduki beharko dute. Zola iragazgaitzaren gainean egon beharko dute, edozein ihes edo isuriri aurre egiteko prestatuta, elementu nagusia hautsiko balitz ere.

– Araudi hori betetzea errazagoa izan dadin, lanen ondorioz sortutako hondakinak kudeatzeko sistemak prestatu beharko dira. Lan horien arduradunek kudeatuko dituzte sistema horiek, eta haien ardura izango da, halaber, beharginek hondakinak behar bezala erabiltzea. Bereziki, ez da inolaz ere sortuko kontrolatu gabeko efluenterik erregai eta produktuak biltegiratzeagatik, makinen mantentze-lanak egiteagatik edo hondakinak erretzeagatik.

Atmosfera ahalik eta gutxien kutsatzeko eta ahalik eta hauts gutxien aireratzeko neurriak.

– Obrak egin bitartean, zorrotz kontrolatuko dira ibilgailuak igaro ondoko garbiketa-lanak, bai obrek eraginpean hartutako ingurunean, bai jarduketa-eremuetara sartzeko guneetan. Ureztapen-sistema bat edukiko da, aldi baterako soilduta dauden edo ibilgailuak igarotzean partikulak aireratu daitezkeen pista eta eremuetarako. Gainera, lehorraldietan, hautsa duten lur- eta material-pilaketak ureztatuko dira.

Jardunbide egokien sistema bat ezartzea.

– Langileek jardunbide egokien sistema bat ezarri beharko dute, helburu hauek, besteak beste, ahalik eta hobekien bermatzeko:

• Lanek okupatzen dituzten mugak kontrolatzea.

• Hondakinen isurpenak saihestea, bai eta olio-isurien eta lurren arrastatzearen ondoriozko lurzoruaren eta uren kutsadura ere.

• Proiektuak afekzio-eremuan herriguneetako biztanleei enbarazurik ez eragitea zarata eta hautsarekin.

– Obrak, bai eta lurzorua okupatzea dakarten eragiketa osagarriak ere, proiektua gauzatzeko behar-beharrezkoa den gutxieneko eremuan egingo dira. Eremu horretatik kanpo, ahalik eta gehien murriztuko dira makinen joan-etorriak. Adierazitako eremutik kanpo ustekabean afekziorik gertatuz gero, zuzenketa- eta leheneratze-neurri egokiak ezarri beharko dira.

– Kontratistak elementu hauek egokitu beharko ditu egin beharreko jardueren ondoriozko ingurumen-inpaktuak ahalik eta txikienak izan daitezen: lur geldo eta landare-lurrak aldi baterako metatzeko guneak; obrako instalazioak eta eraikinak; makinak; materialen, olioen eta erregaien biltegiak; ibilgailuak edo bestelako egiturak garbitzeko eremuak; urak arazteko sistemak, eta obrako sarbideak eta pistak. Kontratistaren instalazio-eremu horien mugaketa eta ezaugarriak kasuan-kasuan jarduten duen obra-zuzendaritzak onartu beharko ditu.

– Obrak amaitzean, kanpaina bat egingo da soberako material guztiak eta obretan sortutako hondakinak kentzen direla bermatzeko, eta azken horiek indarreko legeriaren arabera kudeatuko dira.

Garbitzea eta obra amaitzea.

Obra bukatu ondoren, garbiketa-kanpaina zorrotz bat egingo da; proiektuak ukitutako eremua inolako obra-hondakinik gabe utzi beharko da, eta aldi baterako instalazio guztiak desmuntatu egin beharko dira.

Ingurumen-aholkularitza.

Obra amaitu arte eta haren bermealdian zehar, obra-zuzendaritzak ingurumenaren eta, oro har, neurri babesle eta zuzentzaileen inguruko aholkularitza kualifikatua izan beharko du. Baldintza-agiriak horrelako gaien inguruan esleitzen dizkion eskumenak erabiliz obra-zuzendaritzak ebazpenik eman behar badu, aholkulariek txosten bat egin beharko dute aldez aurretik.

Ingurumen-aholkularitzak, gainera, jardunbide egokien kontrola egingo du, obra egikaritzean. Besteak beste, proiektuko ekintzen eragina aztertuko du, bereziki hauei dagokienez: makinen mugimenduak, hauts eta zarataren sorrera, hondakinen kudeaketa eta natura-ondarearen babesa.

Hirugarrena.– Lehenengo puntuan ezarritako baldintzen arabera, eta betiere ebazpen honetan ezarritako babes- eta zuzenketa-neurriak eta kontrolak hartzen badira, bai eta sustatzaileak planteatutakoak ere –aurrekoen aurkakoak ez badira–, ez da aurreikusten Berantevillako udal-mugartean (Araba) dagoen eta Compañía Alavesa de Secado de Madera, SAk sustaturiko «BESS Coalsema» baterien bidez energia elektrikoa metatzeko instalazioaren proiektuaren egikaritzean ingurumen-inpaktuaren ebaluazio arrunta egitea.

Laugarrena.– Ebazpen honen edukiaren berri ematea Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren Arabako Lurralde Ordezkaritzari.

Bosgarrena.– Ebazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzeko agindua ematea.

Seigarrena.– Euskadiko Ingurumen Administrazioaren abenduaren 9ko 10/2021 Legearen 79.5 artikuluak ezarritakoaren arabera, ingurumen-inpaktuaren txosten honek indarraldia galduko du eta berezko dituen ondorioak sortzeari utziko dio, baldin eta aipatutako proiektua gauzatzen ez bada Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta lau urteko gehieneko epean. Kasu horretan, sustatzaileak berriro hasi beharko du proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazio sinplifikatuaren prozedura.

Vitoria-Gasteiz, 2026ko ekainaren 5a.

Ingurumen Administrazioaren zuzendaria,

NICOLAS GARCIA-BORREGUERO URIBE.

Azterketa dokumentala