Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria

105. zk., 2026ko ekainaren 5a, ostirala

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

ETXEBIZITZA ETA HIRI AGENDA SAILA

2442

78/2026 DEKRETUA, maiatzaren 19koa, zeinaren bidez deklaratzen baita Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak urgentziaz okupatu behar dituela, nahitaez desjabetzeko, Bermeo, Gatika, Meñaka eta Mungia udalerrietan «Busturialdeko hornidura zadorra-sistemarekin lotzeko eraikuntza proiektua» gauzatzeko beharrezkoak diren ondasun eta eskubideak.

«Busturialdeko hornidura zadorra-sistemarekin lotzeko eraikuntza proiektua» deritzon proiektuaren espedientea formalki prestatu eta onartu ondoren, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak adierazi zuen lursail guztiak erabilgarri behar zituela proiektua gauzatzeko.

2025eko urtarrilaren 28an, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak erabaki zuen, batetik, nahitaezko desjabetze-espedienteari hasiera ematea, eta, bestetik, jendaurrean jartzea, hilabeteko epean, eraginpeko ondasunen eta eskubideen zerrenda, hala prentsan nola 2025eko otsailaren 26ko Bizkaiko Aldizkari Ofizialean (39 zk.) iragarkiak jarrita. Geroago, 2025eko abenduaren 23an egindako bilkuran, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak erabaki zuen Eusko Jaurlaritzari eskatzea proiektuaren eraginpeko eskubideak eta ondasunak urgentziaz okupatu beharrekoak direlako adierazpena egin zezan, Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen 52. artikuluan ezarritakoa betetzeko.

Urgentziaz okupatu beharreko ondasunak eta eskubideak zehaztuta eta banakatuta agertzen dira espedientean jasotako zerrendan, identifikazioak egiteko behar adina datuekin agertu ere. Zerrenda hori jendaurrean jarri zen, egoki zenean, eta 79 alegazio aurkeztu ziren, administrazio-espedientean adierazten denez.

Ondasun eta eskubide horiek okupatzea luzaezintzat jotzen da eskatzaileak adierazitako honako inguruabar hauengatik:

«Ur-hornidurari dagokionez, Busturialdea da baliabide hidrikoaren arazo larria duen Bizkaiko eskualde bakarra. Baliabide eskasiak aldi jakin batzuetan eragindako arazoaz gain, Gernikako akuiferoko sektoreak kutsatzeko arriskua dago, gaur egun eskariaren zati handi baten euskarria baita, eta horrek hornidura-sistemaren kalteberatasuna areagotzen du.

Hori dela eta, integraziotik lan handia egin da arazoari ahalik eta lasterren amaiera emateko, 2028ko denbora-horizontearekin.

Azaleko eta lurpeko ur-baliabide erabilgarriak, emari ekologikoekiko errespetua, egungo eta etorkizuneko eskariak, ustiapen-arauak eta lehentasunak eta berme-irizpideak kontuan hartuta, balantze hidraulikoaren arabera, Busturialdeko sistema globalak, bai egungo konfigurazioan, bai etorkizuneko egoeran, 100 l/s-ko baliabide-gehikuntza behar du hornidura-zerbitzu bat murrizketarik gabe eman ahal izateko, Plangintza Hidrologikoaren Instrukzioak (IPH) ezartzen dituen berme-irizpideen arabera.

Uraren egiturazko defizit hori Eusko Jaurlaritzak 2020an onartutako Urdaibaiko Biosfera Erreserbako Horniduraren Lurralde Ekintzako Planean zehaztu eta kuantifikatu zen.

Urteetan zehar, horrek esan nahi du agorraldietan ur-horniduraren bermea azaleko hartune nagusiekin lotutako erreketan emari ekologikoak sakrifikatzearen kontura egin dela, baina baita lurpeko ur-baliabideen mende dauden erreketan ere.

Bestalde, defizit hori Partzuergoak berak berretsi du, 2022an eskualdea sartu zenetik kudeatu dituen lau agorraldietan (2022, 2023, 2024 eta 2025). Partzuergoak egiaztatu du eskaerak betetzea ezinezkoa izango zela ur-horniduraren nagusitasunaren irizpidea behin eta berriz aplikatu gabe (URAk aldez aurretik onartutako alerta-egoerarekin lotuta), baita egoeraren araberako neurri gehigarriak hartu gabe ere (itsas baliabideen bidez garraiatutako kanpo-baliabideen ekarpena 2022an).

Azaldutako guztiagatik, (...) beharrezkoa da orain arte bezala jarraitzea, proiektu horretan definitutako obren izapidetzea eta gauzatzea ahalik eta gehien arinduz.

Urdaibaiko Horniduraren Lurralde Ekintza Plana.

Urdaibaiko EKZPk (Erabilera eta Kudeaketa Zuzentzeko Plana) (...) 4.4.4.12-13-14 artikuluetan ezartzen duenez, lehen aipatutako Urdaibaiko Biosfera Erreserbako Horniduraren Lurralde Ekintzako Planean (LEP) aurreikusitakoak izango dira ur-hornidurako azpiegiturak.

LEPek, eskualderako baliabideak 100 |/s handitzeko beharra ezartzeaz gain, adierazi zuen hornikuntza-defizita ezabatzea eta emari ekologiko osoa mantentzea lortuko zuen aukera bakarra Busturialdeko hornidura-sistemak Partzuergoaren Sollube bidezko sare primarioarekin lotzea izango zela, beste jarduketa batzuekin osatuta. Dokumentu horretan, korridore bat ezarri eta marrazten zen, eta bertatik, a priori, hornidura-instalazioek igaro beharko lukete. LEPa jendaurrean jarri zen, bai eta dagokion ingurumen-inpaktu estrategikoaren ebaluazioa ere.

Benetako eragina hornitutako populazioan.

Proiektuak udalerri hauei emango die zerbitzua, obrak amaitu ondoren, bai zuzenean bai zeharka (baliabideak askatzeagatik): Gernika-Lumo, Bermeo, Ajangiz, Arratzu, Busturia, Elantxobe, Forua, Gautegiz Arteaga, Ibarrangelu, Kortezubi, Mendata, Mundaka, Murueta, Muxika eta Sukarrieta.

Eskualdeko biztanleria osoa 46.000 biztanlekoa da.

Dagoen hornidura-sistemaren egoera.

Urdaibain, gaur egungo hornidura 5 azpisistema nagusiren bidez egiten da, eta horiek abonatuen ia % 98 estaltzen dute. Horietatik, hiru dira garrantzitsuenak:

– Gernika azpisistema.

– Bermeo azpisistema.

– Buspemun azpisistema.

Azterketa-eremuan dauden sistemek eskaintzen duten hornidura-bermearen maila zehazteko, eskura dauden baliabide hidrikoen eta beharrezko ur-eskarien arteko balantzea egin da, betiere emari ekologikoekiko errespetua oso kontuan hartuta. Horrela, zonaldearen kudeaketa-ereduaren diagnostikoa ezarri da, bai egungo egoeran, bai etorkizunean, haren defizita zehatz-mehatz kuantifikatzeko. (...) Oinarri horiekin baliabideen eta eskarien arteko balantzea egiten da eta dagoen defizita kuantifikatzen da. (...).

Egiazta daiteke sistema guztiek ur-arazoak dituztela, haien mende dagoen eskaerari erantzuteko. Bermeo sistemak du hileko defizit handiena, 0,137 hm³/hileko, eta 43 huts hileko simulatutako 30 urteetan. Bestalde, Gernika sistema ere defizitarioa da, 18 hilabetez huts egin baitu, hilean 0,098 hm³/hileko gehieneko defizitarekin. Buspemun sistemak akats ugari ditu, eta 34 ere bai serie osoan zehar.

Etorkizuneko egoerari begira, Partzuergoa dagoeneko garatzen ari den sareko ihesak murrizteko lanengatiko eskaerak murriztu diren arren, egoerak ez du hobera egiten, klima-aldaketaren ondorioz prezipitazioak murriztea aurreikusten delako, eta Gernikako akuiferoa giza kontsumorako egokia ez den maila batean kutsatzeko aukera dagoelako.

Ondorioz, obra horiek egiteko premia ez da ohiko arrazoiengatik gertatzen, hala nola zerbitzuan dauden elementuen narriaduragatik, egiturazko akatsen arriskuagatik edo giza kontsumorako uraren kalitateari buruzko 3/2023 Errege Dekretua ez betetzeagatik. Osasun-arriskua da herritarrak ez hornitzeko benetako arriskua, Biosferaren Erreserban ingurumen-arloko ez-betetzeekin batera».

Euskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Antolamenduari buruzko maiatzaren 31ko 4/1990 Legearen 26.1.f artikuluan xedatzen denez, Eusko Jaurlaritzari dagokio deklaratzea urgentziaz okupatu behar direla nahitaez desjabetu beharreko ondasunak eta eskubideak, nahitaezko desjabetzeak honako hauek hartzen dituenean: burutze-unitate osoak, lurraldearen hirigintza-antolaketari dagozkion sistema orokorrak edo antolaketa horren elementuren bat eta hiri-lurzoruan egin beharreko banakako jarduketak. Goian aipatutako lege horrek 26.2 artikuluan ezarritakoaren arabera, lurralde-antolamenduaren eskumenak dituen sailburuari dagokio horretarako proposamena aurkeztea Gobernu Kontseiluari.

Hori dela eta, Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak proposaturik, Gobernu Kontseiluak, 2026ko maiatzaren 19ko bilkuran gaia aztertu eta onartu ondoren, honako hau

XEDATZEN DUT:

Artikulu bakarra.– Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen 52. artikuluan eta Euskal Herriko Lurralde Antolakuntzari buruzko Legearen 26. artikuluan xedatutakoari jarraituz, deklaratzea Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak urgentziaz okupatu behar dituela «Busturialdeko hornidura zadorra-sistemarekin lotzeko eraikuntza proiektua» burutzeko beharrezkoak diren ondasunak eta eskubideak, nahitaez desjabetzeko. Berariaz abiarazitako espedientean jasotako zerrendan zehazten dira, banakatuta, ondasun eta eskubide horiek.

AZKEN XEDAPEN BAKARRA

Dekretu honek amaiera ematen dio administrazio-bideari, eta, beronen aurka, berraztertze-errekurtsoa jar dakioke Gobernu Kontseiluari, hilabeteko epean, edo, bestela, zuzenean, administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jar daiteke Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hilabeteko epean. Epeok, dekretu hau argitaratu eta hurrengo egunean hasiko dira.

Vitoria-Gasteizen, 2026ko maiatzaren 19an.

Lehendakaria,

IMANOL PRADALES GIL.

Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburua,

DENIS ITXASO GONZÁLEZ.

Azterketa dokumentala