Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria

26. zk., 2026ko otsailaren 9a, astelehena

Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

BESTELAKO XEDAPENAK

ETXEBIZITZA ETA HIRI AGENDA SAILA

578

9/2026 DEKRETUA, urtarrilaren 27koa, zeinaren bidez urgentziako deklaratzen baita Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak, nahitaez desjabetzeko, ondasun eta eskubide hauek okupatzea Abanto y Ciérvana-Abanto Zierbena, Ortuella eta Santurtzi udalerrietan: «Ballonti-Las Carreras hoditeria bikoizteko Proiektua» gauzatzeko beharrezkoak direnak.

«Ballonti-Las Carreras hoditeria bikoizteko Proiektua» deritzon proiektuaren espedientea formalki prestatu eta onartu ondoren, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak adierazi zuen lursail guztiak erabilgarri behar zituela proiektua gauzatzeko.

2022ko uztailaren 26an, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak erabaki zuen, batetik, nahitaezko desjabetze-espedienteari hasiera ematea, eta, bestetik, jendaurrean jartzea, hilabeteko epean, eraginpeko ondasunen eta eskubideen zerrenda, hala prentsan nola 2022ko urtarrilaren 2ko Bizkaiko Aldizkari Ofizialean (168 zk.) iragarkiak jarrita. Geroago, 2025eko urriaren 7an egindako bilkuran, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak erabaki zuen Eusko Jaurlaritzari eskatzea proiektuaren eraginpeko eskubideak eta ondasunak urgentziaz okupatu beharrekoak direlako adierazpena egin zezan, Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen 52. artikuluan ezarritakoa betetzeko.

Urgentziaz okupatu beharreko ondasunak eta eskubideak zehaztuta eta banakatuta agertzen dira espedientean jasotako zerrendan, identifikazioak egiteko behar adina datuekin agertu ere. Zerrenda hori jendaurrean jarri zen, egoki zenean, eta alegazio bat aurkeztu zen, administrazio-espedientean adierazten denez.

Ondasun eta eskubide horiek okupatzea luzaezintzat jotzen da eskatzaileak adierazitako honako inguruabar hauengatik:

«Proiektu hau gauzatzeko lurrak lehenbailehen okupatu behar dira, lehen aipatutako udalerriei eta Petronor findegiari eta haren industria-inguruneari Zadorra sistemaren bidez edateko uraren hornidura egokia eta segurua bermatu behar zaielako.

Jarraian, Ballonti-Las Carreras hoditeriaren berezitasunak aztertuko ditugu:

Inpaktua hornitutako populazioan.

Ballonti-Las Carreras hoditeriaren bidez hornitutako udalerriek 28.985 biztanle dituzte. Gainera, Petronorrek, bere prozesuetarako behar hidriko gehien duen industrietako batek, 8 milioi metro kubiko baino gehiagoko batez bestekoa kontsumitzen du urtero (8.012.687 m³ 2023an, goranzko joerarekin), 109.000 biztanle baliokidetik gorako baliokidetasuna.

Hoditeriaren egoera.

– Dauden ihesak:

Hoditerian, zenbait gunetan, ihesak eta hausturak izan dira jada (Gallartako ingurua eta Abrako poligonoa), eta bere garaian konpondu ahal izan ziren, eskaria gaur egungoa eta etorkizunekoa baino txikiagoa zelako, eta, beraz, lehendik zeuden ur-biltegien erreserba erabiliz hornitu ahal izan zen. Gaur egun, eskaria handitu egiten denez, eta intzidentzia motaren arabera, baliteke erreserbak nahikoak ez izatea, eta, beraz, ura mozteko edo murrizteko arrisku handia legoke, eta horrek biztanle askori eta Petronor enpresari eragingo lieke.

Gaur egun, hainbat ihes daude hodian, eta garrantzitsuena Casaleko tunelean dagoena da. Tunel horretan 4 ihes detektatu dira, eta ezin dira konpondu ur-hornidura gelditu gabe. Haustura gertatuz gero, oso zaila da hodi horretara iristea, leku gutxi dagoelako lana egiteko, eta horrek esan nahi du oso lan motelak egin behar direla (egun batzuk), eta, beraz, ez dagoela tarte handirik deposituak erreserbatzeko. Ezin da mantentze-lanik egin.

Ur-biltegi garrantzitsuenen autonomia:

– Las Carreras: 11 ordu.

– Preventorio: 13 ordu.

– Eskurto: 28 ordu.

Ikus daitekeenez, ur-biltegietako erreserba-denborak oso txikiak dira, eta, beraz, ia ezinezkoa da hodiak birgaitzeko edo konpontzeko lanak egitea, arteria horren mendeko udalerri guztiak hornitu gabe utzi gabe, Petronor barne.

Beste isuri garrantzitsu batzuk Ballontiko akueduktuaren tartean daudenak dira.

Gaur egun, eta azpiegituraren egungo egoera kontuan hartuta, ez da bideragarria ihesak dituzten hodiak birgaitzea edo ordezkatzea, eta, beraz, haustura-arriskua handituz doa eta ez dago hornidura-alternatibarik.

– Beste puntu kritiko batzuk:

Aipatu behar da A-8 autobiaren bidegurutzea dela beste puntu gatazkatsu bat, eta tarte horretan matxuraren bat gertatuz gero, hornidura-zerbitzua eteteaz gain, arazo tekniko eta logistiko handiak sortuko lirateke; besteak beste, edukiera handiko bide batean trafikoa moztu beharko litzateke, baldintza zailetan lan eginez, eta kostu ekonomiko eta denbora-kostu handia nork bere gain hartu beharko.

– Materialaren iraunkortasuna:

AEASen 3. hornidura-sareen Batzordearen «hornidura-sareetako aktiboak kudeatzeko gida teknikoaren» arabera, bizitza erabilgarrietarako erreferentzia-balio batzuk adierazten dira (batez besteko tartea) hornidura-hodiaren materialaren arabera.

Ballonti-Las Carreras hoditeria-zerbitzua 1972. urtean jarri zen martxan, eta, beraz, hoditeriak 50 urte baino gehiago ditu. Beraz, kontsultatutako erakunde kudeatzaileen esperientziaren arabera, kasu gehienetan gutxieneko balio-bizitza gaindituko zukeen, eta, beraz, mantentze-lanek gero eta pisu handiagoa hartzen dute hoditeriari eusteko etengabeko eta kalitatezko zerbitzuarekin.

«Dauden ihesak» apartatuan adierazi den bezala, kasu batzuetan ezin da hodien mantentze-lanak egin, eta, beraz, haustura-arriskua gero eta handiagoa da, eta, ondorioz, ur-horniduraren etendura eragiten du.

Osasun-arriskua.

Aurreko apartatuan deskribatutako matxura errepikatuek zaildu egiten dute sarean presio eta emari egokiak mantentzea, uraren kalitate mikrobiologikoari eragiten dioten fluktuazioak sortuz, eta horrek urtarrilaren 10eko 3/2023 Errege Dekretuan, «kontsumorako uraren kalitatearen, haren kontrolaren eta horniduraren irizpide tekniko-sanitarioak ezartzen dituena», jasotako baldintzak urra ditzake, betiere banaketa-sareetan osasungarritasuna, garbitasuna eta presio egokia bermatzea eskatzen dutenak. Beraz, matxuren eta ihesen esposizio jarraituak estandar horiek arriskuan jar ditzake, eta, beraz, arriskuan jar dezake abonatuen osasun publikoa.

Bestalde, ur-galeren ondoriozko kalte ekonomikoa ez ezik, ingurumen-kaltea ere gehitu beharko litzateke, bereziki garrantzitsua baita ur-baliabideen eskasia globalaren egungo testuinguruan.

– Biltegien mantentze-lanak:

Kontuan hartu beharreko beste alderdi bat biltegiak mantentzeko lanak dira. Horiek urtarrilaren 10eko 3/2023 Errege Dekretua bete behar dute: «kontsumoko uraren kalitatearen, haren kontrolaren eta horniduraren irizpide tekniko-sanitarioak ezartzen dituena».

Zehazki, biltegia desinfektatzeari buruzkoa da. Gutxienez 3 urtean behin egin behar da, edo osasun-agintaritzak hala eskatzen duenean. Horretarako, bypass bat gaitu behar da, ura biltegira sar ez dadin, baina horniduraren jarraitutasuna bermatzeko.

Lan horiek une kritikoak dira sarearentzat, egiten diren bitartean ez baitago a biltegiak ematen duen autonomiarik. Epe horretan matxuraren bat gertatuz gero, eta ordezko hoditeriarik ez dagoenez, eten egingo litzateke eragindako udalerrien hornidura, bai eta Petronorren findegiarena ere.»

Euskal Autonomia Erkidegoko Lurralde Antolamenduari buruzko maiatzaren 31ko 4/1990 Legearen 26.1.f) artikuluan xedatzen denez, Eusko Jaurlaritzari dagokio deklaratzea urgentziaz okupatu behar direla nahitaez desjabetu beharreko ondasunak eta eskubideak, nahitaezko desjabetzeak honako hauek hartzen dituenean: burutze-unitate osoak, lurraldearen hirigintza-antolaketari dagozkion sistema orokorrak edo antolaketa horren elementuren bat eta hiri-lurzoruan egin beharreko banakako jarduketak. Goian aipatutako lege horrek 26.2 artikuluan ezarritakoaren arabera, lurralde-antolamenduaren eskumenak dituen sailburuari dagokio horretarako proposamena aurkeztea Gobernu Kontseiluari.

Hori dela eta, Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak proposaturik, Gobernu Kontseiluak, 2026ko urtarrilaren 27ko bilkuran gaia aztertu eta onartu ondoren, honako hau

XEDATZEN DUT:

Artikulu bakarra.– Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen 52. artikuluan eta Euskal Herriko Lurralde Antolakuntzari buruzko Legearen 26. artikuluan xedatutakoari jarraituz, deklaratzea Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak urgentziaz okupatu behar dituela «Ballonti-Las Carreras hoditeria bikoizteko Proiektua» proiektua burutzeko beharrezkoak diren ondasunak eta eskubideak, nahitaez desjabetzeko. Berariaz abiarazitako espedientean jasotako zerrendan zehazten dira, banakatuta, ondasun eta eskubide horiek.

AZKEN XEDAPEN BAKARRA

Dekretu honek amaiera ematen dio administrazio-bideari, eta, beronen aurka, berraztertze-errekurtsoa jar dakioke Gobernu Kontseiluari, hilabeteko epean, edo, bestela, zuzenean, administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jar daiteke Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan, bi hilabeteko epean. Epeok, dekretu hau argitaratu eta hurrengo egunean hasiko dira.

Vitoria-Gasteizen, 2026ko urtarrilaren 27an.

Lehendakaria,

IMANOL PRADALES GIL.

Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburua,

DENIS ITXASO GONZÁLEZ.

Azterketa dokumentala