RSS
196. zk., 2000eko urriaren 11, asteazkena
- Bestelako formatuak:
- Testu elebiduna
Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da
Bestelako Xedapenak
Herri-Kontuen Euskal Epaitegia
4464
<P ALIGN="JUSTIFY">ERABAKIA, Herri-Kontuen Euskal Epaitegiaren Osokoak 2000ko martxoaren 9ko bilkuran hartua, Durangoko Merinaldeko Uren Partzuergoaren gaineko Txostena behin-betiko onirizten duena.
Herri-Kontuen Euskal Epaitegiaren Osokoak 2000ko martxoaren 9an egindako bilkuran.
ERABAKI DU:
Durangoko Merinaldeko Uren Partzuergoaren gaineko Txostena behin-betiko oniriztea, Erabaki honen Eranskin modura ageri dena.
HKEEren 1/1988 Legearen 13.2 artikuluak aurreikusten duena betez, txostenaren ondorioak EHAAn eta Bizkaiko Lurralde Historikoaren Agintaritza Aldizkarian argitaratzeko xedatzea.
Vitoria-Gasteiz, 2000ko martxoaren 9a.
HKEEren lehendakaria,
RAFAEL ITURRIAGA NIEVA.
ERANSKINA
DURANGOKO MERINALDEKO UR PARTZUERGOAREN FISKALIZAZIO TXOSTENA
SARRERA NAGUSIA
Eusko Legebiltzarrak Durangoko Merinaldeko Ur Partzuergoaren (aurrerantzean DMUP) 1997 eta 1998. urtealdietako Kontu Orokorrak fiskalizatzeko egindako eskabideari bide emateko, 1999. urtealdirako mamitutako lan plangintzan horren fiskalizazioa egitea oniritzi zuen.
Lanaren helburua eta hedapena ondotik adierazten denari buruzko behar hainbateko ebidentzia eskuratzea da:
. Fondo publikoak kudeatzeko alorrean indarreko legedia betetzen dela.
. Finantza dokumentazioa ezargarriak zaizkion kontularitzako printzipioetara egokitzen dela.
HKEEk egindako lana aurkeztutako Kontu Orokorrak eta kanpoko auditoreek mamitu dituzten auditoretzako txostenak aztertzea izan da; horretarako, emandako datuak egiaztatu dira lan-paperak aztertuz eta egoki iritzitako eremuetan, hautaketa proben bitartez, osatuz.
Kontratazioaren esparruan lanaren hedapenak besarkatzen ditu bai aztergai izan diren urtealdietan esleitutako espedienteak, baita urte horietan exekutatu diren haiek ere, zein datatan esleitu zituzten alde batera utzita.
DMUP entitate publikoa da, nortasun juridiko propioa duena eta Bizkaiko Foru Diputazioaren eta Durangoko Merinaldeko Mankomunitatearen artean 1990eko abenduaren 15ean sortu zena, data horretan oniritzi ziren bertako estatutuak eta eskritura publikoan jaso 1992ko martxoaren 31n.
Bere jarduerak besarkatzen duen lurralde esparrua Durangoko Merinaldeko Mankomunitatea osatzen duten udalerriena da, ondotik azalduko diren 10 udalez osatua:
Abadiño Atxondo Berriz Durango Elorrio
Garay Iurreta Izurtza Mañaria Zaldibar
1997ko uztaileko osokoaren akordio bitartez, Berrizko udala DMUPtik bereizi zen. Berebat, Garaiko udalak ere banatzeko erabakia hartu zuen 1998ko martxoko Osokoaren akordio bidez.
Bestetik, Ermua eta Mallabiako udalerriak hornitzeko dagozkion hitzarmenak izenpetu dira.
Honenbestez, DMUPk 1997ko abenduaren 31n 52.267 biztanle zituen udalerriari ematen dio zerbitzu.
Partzuergoaren eskumenak bertako estatutuen 9. artikuluan daude jasoak eta honako hauek dira oinarrizkoenak:
– Udalerriak urez hornitzea (lehen mailako sarea: akuiferoetatik udal gordailuetara ura hornitzea).
– Baliabide, iturburu eta horiek eskuratzeari buruzko ikerlanak egitea, zuzentasunez arautu eta banatzeko.
– Saneamendua (ur biltzaile eta emale nagusiak, bigarren sarea kenduta, hau da, biltegietaraino eramatea).
– Edateko ura tratatzeko eta isurki likidoak kontrolatu eta arazteko instalakuntzak eraiki eta kudeatzea.
– Harpidedunen kudeaketa.
DMUPren jarduera nagusienak 1997 eta 1998an izan dira lurrazpiko akuiferoetatik urak hartzea eta hori banatzea; biltegi, isurki eta horien arazketa-zerbitzua ematea; instalakuntzak kontrolatu eta mantentzea eta elkartutako udalen zati bateko abonatuak kudeatzea.
DMUPk bere jarduerak finantzatzeko beharrezko diru baliabideak honako zerga hauetatik eskuratzen ditu: lurrazpiko akuiferoak hartu eta hornitzeko zerbitzu publikoa emateagatiko tasatik, ur bilketa, isurketa eta horien arazketa zerbitzua emateagatiko tasatik eta bestelako erakunde publikoetatik eskuratzen dituen dirulaguntzetatik.
1998ko abenduaren 30ean DMUPren Kontseilu Nagusiak partzuergoa desegitea onartu zuen; baita, Batzorde Likidatzaileak aurkeztutako proposamena ere, horretarako izendatua eta aurrez Bizkaiko Foru Diputazioaren eta Durangoko Merinaldeko Mankomunitatearen akordio biren bitartez bizkartua izan zena. Desegiteak, urtealdi ekonomikoaren itxierak eta ondasun-zerrendak indarra 1998ko abenduaren 31tik aurrera izatea erabaki zen.
Berebat, 1998ko abenduaren 30ean DMUPk gauzatutako zerbitzu eta jarduerak Transferitu eta Kudeatzeko Hitzarmena izenpetu zen Bizkaiko Foru Diputazioaren, Durangoko Merinaldeko Partzuergoaren eta Bilbao-Bizkaia Uren Partzuergoaren artean; hitzarmen horren ondorioz, azken honek hartu zituen bere gain desegin aurretik DMUPk garatzen zituen zerbitzu eta/edo jardueren kudeaketa; honenbestez, honek bere jabetzako eskumenen kudeaketa Bilbao-Bizkaia Uren Partzuergoari eskualdatu zizkion.
I.– IRITZIA
I.1.– LEGEA BETETZEA
HKEE honen ustetan, Durangoko Merinaldearen Uren Partzuergoak zuzentasunez bete du 1997 eta 1998ko urtealdietan zehar bertako ekonomia-finantza jarduera arautzen duen lege-arautegia, ondotik zehazten diren legehausteak alde batera:
1.– Langileen alorra (Ikus A.4 eranskina)
– DMUPren lanpostu guztiak lan kontratupeko langileek betetzen dituzte, Euskal Funtzio Publikoari buruzko Legearen 19. artikulua (EFPL) eta Partzuergoaren estatutuetako 24. artikulua urratuz. Orobat, aurrekontu-plantilak ez du Idazkari-artekari figura besarkatzen, bertako egitekoak administrazio zerbitzuen arduradunak betetzen dituela, jarduneko Idazkari-Artekari papera betetzen duena.
– DMUPk mamitutako lanpostuen zerrenda eta Aurrekontu-Plantila ez dira EFPLren 15. artikuluak agindutakora egokitzen, ez baitu lanpostu bakoitzari dagokionez, dedikazio-erregimena eta lanpostua betetzeko eskatzen diren betekizunak zehazten; orobat, ez du aipatutako Legearen 21. artikulua betetzen, aurrekontu-plantiletan ez baititu dagozkion kreditu-zuzkidurak barne hartzen, ordaingarri diren ordainsari-kontzeptuen arabera.
– 1997ko urtealdian zehar, lan-kontratu finkoko erregimenean hiru lanpostu betetzeko lehiaketa deitu zen; ez da, ordea, lehiaketa-oposaketa bidez lanpostua betetzeko sistema ez erabili izana justifikatu, EFPLren 27. artikuluak agintzen duen moduan.
– Langileen ordainsariak %1 igo ziren, gehi urteko 20.000 pezetako kopuru lineal finkagarria 1997ko urtealdirako, eta %2 1998ko ekainera arte, gehi %1 urte bereko uztailetik abendura bitartean, Euskadiko Toki eta Foru Administrazioko Langileen Enplegu baldintzak Arautzen dituen Akordioan zehaztutakoaren arabera (ARCEPAFE). Egoera hauek 12/1996 Legea eta 65/1997 Legea urratzen dute, hurrenez hurren, 1997 eta 1998rako Estatuko Aurrekontu Orokorrei buruzkoak, izan ere, 1997an aurreko urteko ordainsariak mantenduko zirela agintzen baitzen eta 1998rako, lan kontratupeko langileen soldata-masak ezingo zuela 1997rako finkatutakoarekiko %2,1ekoa baino igoera global handiagoa izan.
2.– Kontratazioaren alorra (ikus A.13 eranskina).
Kontratu mota bakoitzari ezargarriak zaizkion legezko prozedurak aztertu ditugu guztira 19 kontratazio espedienteren bitartez. Hiru, Epaitegi honek fiskalizatu zituen 1991-1995 urtealdiei zegokien txostenean, baina hautatuak izan dira 1997 eta/edo 1998ko urtealdietan exekutatuak izan direlako, edota fiskalizatutako urteetan luzatuak izan direlako. Gainerako espediente guztiak 1996tik 1998ra bitarteko urtealdietan esleitu dira, ondoko huts hauek aurkitu ditugularik:
. Hitzarmenaren figura oker erabili izana:
1996, 1997 eta 1998ko urtealdietan esleitutako sei espedientek 1997 eta 1998ko urtealdietan, hurrenez hurren, 239.772 eta 277.742 milaka pezetako exekuzioa izan zuten; horietan guztietan, Hitzarmenaren figura erabili zen eskatutako zerbitzuak emateko, espediente horiek zerbitzu edo aholkularitza eta laguntza kontratu modura bideratu behar ziratekeenean, Administrazio Publikoetako Kontratuei buruzko Legean finkatutakoari jarraiki (APKL) (1997ko 3, 4 eta 7 zk.ko exp. eta 1998ko urtealdiko 3, 4 eta 5 zk.koak).
. Kudeatzeko Mandatua figura oker erabili izana.
"Biltegietako sare nagusia hobetzeko lanak" espedientearen xedea sare horretako mantenimendu lanak egitea eta elementuak konpontzea da eta oker erabili zen Kudeatzeko Mandatua figura; izan ere, ez baitzen dagokion hitzarmena izenpetu eta zerbitzu bat kontratatu baitzen prezio baten ordainetan eta indarreko epe baterako, kontratuaren emaitzaren arabera egokitu eta amaitzen zena; honenbestez, zerbitzu kontratu batek izan ohi dituen ezaugarri guztiak ditugu eskuartean eta ez Kudeatzeko Mandatu bat.
. 1996an esleitutako Hondakin-Uren Araztegietako instalakuntzetan (EDAR’S) Laguntza Teknikoa emateko espedientean honako huts hauek aurkitu ditugu:
– Lehiaketa-aurrekonturik eza (APKLren 11.2 f) eta 203.2 artikuluak).
– APKLn ez dira esleipenerako oinarri izango diren irizpide objektiboak finkatzen garrantziaren arabera beheranzko hurrenkeran, APKLren 87. artikuluak agintzen duenaren aurka.
. 1996an esleitu zen espedientea, Garaizarko Edateko Uraren Tratamendu-Gunean (ETAP) Laguntza Teknikoa emateari buruzkoa, aurrekontuz kanpo erregistratu zen eta DMUPek izapidatu zuen, Durangoko Udalak lankidetza teknikoa eskatu ziolako, nahiz eta horren idatzizko egiaztagiririk eman ez diguten. Espedientea Durangoko Udalari fakturatu zitzaion eta honek, aldi berean, Iurretakoari eragin zion ETAPen jabe zen aldetik zegokion atala.
Kontratazio-atala Durangoko Udalak izan behar zukeen eta gainera, Iurretakoaren ordezkotza egin behar zukeen, kontratuei buruzko legediak aitortzen dizkion eskumen guztiak erabiliz eta ez, laguntzaile tekniko soil baten bitartez.
. "Arriandiko EDARean hobekuntza lanak" espedientea bideratzerakoan kontratuaren xedea zatikatu egin da, APKLk agintzen dituen betekizunak urratuz.
I.2.– DMUP-REN KONTUEI BURUZKO IRITZIA
1.– 1998an higiezindu materialaren eta izakinen gainean egindako azterlanaren ondorioz, DMUPk zuzendu egin ditu Egoera Balantzearen eta atxikitako Galdu-irabazien kontuaren atalburuetako saldoak; zuzenketa honen ondorioz, pasiboko Fondo propioak atalburuko "Lagatako ondarea" kontuan kontrapartida duen higiezindu materialaren saldoak 777.753 mila pezetan gora egin du; orobat, "aurreko urtealdietako gastu eta galerak" kontuan 474.570 mila pezetako oharpena egitea eragin du, gauzatutako balorazioaren ondorioz, amortizazio fondoari egindako zuzkidurari dagokiona.
Bestalde, 824.742 mila pezeta egiten dituzten higiezindu materialeko hainbat gairi baja eman zaie, "Lagatako ondarea" kontuan kontrapartida duena; horietatik, 675.277 Elorrioko EDARen eta Elorrioko biltegiaren kostuari dagozkio, izan ere, hauek DMUPren likidazio prozesuan zatitu eta Elorrioko Udalari eman baitzaizkio; eta 149.465 mila pezeta, berriz, Arriandiko EDARetik lagapenean jasotako elementuei dagozkie, hondatuta, zaharkituta edo erabileraz kanpoko egoeran zeudenak.
2.– 1998ko abenduaren 31n irtenbidetzeko hainbat baliabide daude, ondoko hauei buruzkoak:
– Enpresa batek egindako erreklamazioa, 373.596 mila pezetako zenbatekoan, Arriandiko EDARean egiteratutako hainbat jarduera eta lanen ordainetan.
– Enpresa batek egindako 67.591 mila pezetako erreklamazioa, 1991-1994 bitartean egindako hainbat lanen ordainetan; DMUPk aurreko urtealdietan kopuru horretatik 51.273 mila pezeta ordaindu zituen.
– Enpresa batek egindako 26.000 mila pezetako erreklamazioa, mankomunatutako udal guztietan abonatuen kudeaketa zerbitzua ez egin izateagatik kalte eta galeren kontzeptuan.
3.– 1998ko abenduaren 31n, DMUPk aitortutako hainbat eskubide dituakuifero tasen kontzeptuan, Abadiñoko Udalari dagozkionak eta 46.837 mila pezeta egiten dutenak; udalbatza horrek, ordea, ez du hori onartzen. Aipatutako kopuru horretatik, 27.336 mila pezetako zenbatekoa zuzkitua dago, 1992tik 1996ra bitarteko urtealdietako tasen kontzeptuan.
Gure ustez, aurreko 2. eta 3. idazatietan azaldutako zalantzazko egoeren azkena ezagutuz gero egin beharko liratekeen zuzenketak alde batera utzita, 1997 eta 1998ko urtealdietako txertatutako urteko Kontuek alderdi esanguratsu guztietan DURANGOKO MERINALDEKO UR PARTZUERGOAren ondarearen eta finantza egoeraren irudi zuzena erakusten dute 1997 eta 1998ko abenduaren 31n; baita, txertatutako galdu-irabazien kontuan eta aurrekontuaren likidazioan islatutako eragiketen emaitzena eta data horietan amaitutako urteko urtealdietan eskuratu eta erabilitako baliabideena ere; orobat, egoki interpretatu eta ulertzeko informazio beharrezkoa eta behar hainbatekoa biltzen dute, toki administrazioetako kontularitzako printzipio eta arauei jarraiki.
I.3.– PARTZUERGOAREN DESEGITEA ETA BERE JABETZAKO ESKUMENEN KUDEAKETA BILBAO-BIZKAIA UREN PARTZUERGOARI ESKUALDATZEA
1998ko abenduaren 30ean, DMUPk partzuergoa desegitea onartu zuen eta horretarako izendatutako Batzorde Likidatzaileak aurkeztutako proposamena ere bai, aurrez, Bizkaiko Foru Diputazioaren eta Durangoko Merinaldearen Mankomunitateak egindako akordio bidez baitetsi zena. Desegiteak, urtealdi ekonomikoaren itxierak eta ondasun-zerrendak eragina izateko data 1998ko abenduaren 31n jarri zen.
Berebat, 1998ko abenduaren 30ean DMUPk garatutako zerbitzu eta egitekoen Transferentzia eta Kudeaketa Hitzarmena izenpetu zen Bizkaiko Foru Diputazioaren, Durangoko Merinaldearen Ur Partzuergoaren eta Bilbao-Bizkaia Ur Partzuergoaren artean eta horren ondorioz azken honek, desegin arte DMUPk garatutako zerbitzu eta/edo egitekoen kudeaketa bere gain hartu zuen, bere jabetzako eskumenen kudeaketa Bilbao-Bizkaia Ur Partzuergoaren alde transferitu zuela.
DMUP desegin eta likidatzeko espedientea osatzen duen dokumentazio guztia aztertuta, ondorendu dezakegu prozesua indarreko arautegiaren arabera egin dela eta aurkeztutako datu ekonomikoak DMUPren kontuetatik eskuratu direnekin bat datozela.
II.– URTEKO KONTUAK
II.1.– 1997. urtealdiko aurrekontuaren likidazioa.
II.2.– 1997.12.31ko Diruzaintza Gerakina.
II.3.– 1998. urtealdiko aurrekontuaren likidazioa.
II.4.– 1998.12.31ko Diruzaintza Gerakina.
II.5.– 1998. eta 1997. urtealdietako abenduaren 31n Egoeraren balantzea.
II.6.– 1998. eta 1997. urtealdietako Galdu-Irabazien Kontua.
II.1.– 1997. URTEALDIKO AURREKONTUAREN LIKIDAZIOA
Milioi PTA.
SARREREN HASIERAKO KREDITU B.BETIKO LIKIDATUTAKO BILKETA KOBRAT. EKIT.
ATALBURUA AURREKON. ALDAKETA AURREKON ESKUBIDEAK LIKIDOA ZAIN (+,-)
3.–Tasak eta bestelako diru-sarrerak 428.400 36.301 464.701 523.157 369.510 153.647 58.456
5.– Ondarearen diru-sarrerak 100 0 100 530 530 0 430
7.–Kapital transferentziak 36.500 3.541 40.041 3.541 3.541 0 (36.500)
DIRU-SARRERAK GUZTIRA 465.000 39.842 504.842 527.228 373.581 153.647 22.386
GASTUEN HASIERAKO KREDITU B.BETIKO LIKIDATUTAKO BILKETA KOBRAT. EKIT
ATALBURUA AURREKON. ALDAKETA AURREKON ESKUBIDEAK LIKIDOA ZAIN (+,-)
1 Langileen ordainsariak 23.447 0 23.447 19.169 18.850 319 (4.278)
2 Ondasun-erosketa eta zerbitzuak 357.780 (8.886) 348.894 344.730 248.208 96.522 (4.164)
3 Finantza gastuak 2.860 10.899 13.759 11.941 1.042 10.899 (1.818)
6 Inbertsio errealak 77.162 37.829 114.991 43.905 39.883 4.022 (71.086)
9 Finantza pasiboen aldaketa 3.751 0 3.751 3.751 3.751 0 0
GASTUAK GUZTIRA 465.000 39.842 504.842 423.496 311.734 111.762 (81.346)
AURREKONTU- EMAITZA ARRUNTA (A) 103.732
AURREK.ITXIEN HASIERAKO AMAIERAKO ESKUBIDEAK KOBRAK. ZORDUNAK
EGITERAPENA SALDOA ALDAK. SALDOA OBLIGAZIOAK ORDAINK. HARTZEKOD. BALIOGAB.
ZORDUNAK 296.170 - 296.170 256.502 169.069 87.433 39.668
HARTZEKOD. 273.025 - 273.025 272.975 196.232 76.743 50
AURREKONTU ITXIEN EMAITZA (B) (39.618)
URTEALDIKO AURREKONTUAREN EMAITZA (A+B) 64.114
DOIKUNTZAK
Finantziazio-desbideratzeak (+/-) -
Diruzaintza Gerakinekin finantzatutako gastuak -
DOITUTAKO URTEALDIAREN EMAITZA 64.114
kobratzeko zain dauden zordunak 132.161
Ordaintzeko zain dauden hartzekodunak 196.347
Fondo likidoak 70.948
DIRUZAINTZA GERAKINA 762
Kaltetutako Finantziazioko gastuetarako gerakina -
GASTU OROKORRETARAKO GERAKINA 6.762
97/12/31 N ZORPIDETZA -
II.2.– 1997-KO DIRUZAINTZA GERAKINA
Milioi PTA
KONTZEPTUA ZENBATEKOA
KOBRATZEKO DAUDEN ZORDUNAK:
Indarreko dirusarreren aurrekontutik 153.647
Itxitako dirusarreren aurrekontutik 87.433
Aurrekontuz kanpoko beste eragiketatik (44.118)
(Zalantzazko kobragarritasuneko saldoak) (64.466)
(Aplikatzeko dauden dirusarrerak) (335)
ZORDUNAK GUZTIRA (A) 132.161
ORDAINTZEKO DAUDEN HARTZEKODUNAK
Indarreko gastuen aurrekontutik 117.762
Itxitako gastuenn aurrekontutik 76.743
Sarreren aurrekontutik -
Aurrekontukoak ez diren beste eragiketa batzuetatik 7.842
(- Ezartzeko dauden ordainketetatik) -
HARTZEKODUNAK GUZTIRA (B) 196.347
DIRUZAINTZAKO FONDO LIKIDOAK(C) 70.948
DIRUZAINTZA GERAKIN LIKIDOA (D=A-B+C) 6.762
ERAGINPEKO FINANTZAKETA BIDEZKO GASTUETARAKO GERAKINA (E) -
GASTU OROKORRETARAKO GERAKINA(D-E) 6.762
II.3.– 1998. URTEALDIKO AURREKONTUAREN LIKIDAZIOA
Milioi PTA
HASIERAKO KREDITU B.BETIKO LIKIDATUTAKO BILKETA KOBRAT. EKIT.
DIRU-SARREAK AURREKON. ALDAKETA AURREKON ESKUBIDEAK LIKIDOA ZAIN (+,-)
3. Tasak eta bestel. sarrerak 385.930 34.931 420.861 441.114 280.337 160.777 20.253
4. Transferentzia arruntak - 4.998 4.998 4.998 - 4.998 -
5. Ondare sarrerak 100 - 100 217 217 - 117
7. Kapital transferentziak - 141.770 141.770 6.581 3.736 2.845 (135.189)
DIRU-SARRERAK GUZTIRA 386.030 181.699 567.729 452.910 284.290 168.620 (114.819)
HASIERAKO KREDITU B.BETIKO LIKIDATUTAKO BILKETA KOBRAT. EK
GASTUAK AURREKON. ALDAKETA AURREKON ESKUBIDEAK LIKIDOA ZAIN (+,-)
1. Langile gastuak 23.447 (600) 22.847 19.921 19.605 316 (2.926)
2. Erosketa eta zerbitzuak 348.894 (3.098) 345.796 340.970 249.349 91.621 (4.826)
3. Finantza gastuak 13.689 (10.729) 2.960 482 482 - (2.478)
6. Inbertiso errealak - 196.126 196.126 15.123 9.113 6.010 (181.003)
GASTUAK GUZTIRA 386.030 181.699 567.729 376.496 278.549 97.947 (191.233)
URTEALDIKO EMAITZA ARRUNTA (A) 76.414
AURREK.ITXIEN HASIERAKO AMAIERAKO ESKUBIDEAK KOBRAK. ZORDUNAK
EGITERAPENA SALDOA ALDAK. SALDOA OBLIGAZIOAK ORDAINK. HARTZEKOD. BALIOGAB.
ZORDUNAK 241.080 - 241.080 199.413 145.248 54.165 41.667
HARTZEKOD. 188.505 - 188.505 188.505 188.505 - -
AURREKONTU ITXIEN EMAITZA (B) (41.667)
URTEALDIAREN AURREKONTU EMAITZA (A+B) 34.747
DOIKETAK
Finantzaketaren desbideraketak (+/-) -
Diruzaintza Gerakinaren -
DOITUTAKO URTEALDIAREN EMAITZA 34.747
Kobratzeko dauden zordunak 189.879
Ordiantzeko dauden hartzekodunak 142.897
Fondo likidoak 15.677
DIRUZAINTZA GERAKINA 62.659
Eraginpeko finantzaketa bidezko gastuetarako gerakina -
GASTU OROKORRETARAKO GERAKINA 62.659
98.12.31-N ZORPIDETZA -
II.4.– 1998-KO DIRUZAINTZA GERAKINA
Mila pezeta
KONTZEPTUA ZENBATEKOA
KOBRATZEKO DAUDEN ZORDUNAK:
Indarreko dirusarreren aurrekontutik 168.620
Itxitako dirusarreren aurrekontutik 54.165
Aurrekontuz kanpoko beste eragiketatik 10.237
(Zalantzazko kobragarritasuneko saldoak) (43.143)
ZORDUNAK GUZTIRA (A) 189.879
ORDAINTZEKO DAUDEN HARTZEKODUNAK
Indarreko gastuen aurrekontutik 97.947
Itxitako dirusarreren aurrekontutik -
Aurrekontuz kanpoko beste eragiketatik 44.950
HARTZEKODUNAK GUZTIRA (B) 142.897
DIRUZAINTZAKO FONDO LIKIDOAK (C) 15.677
DIRUZAINTZA GERAKINA (D=A-B+C) 62.659
ERAGINPEKO FINANTZAKETA BIDEZKO GASTUETARAKO GERAKINA (E) -
GASTU OROKORRETARAKO GERAKINA(D-E) 62.659
II.5.– 1998 ETA 1997KO ABENDUAREN 31KO EGOERAREN BALANTZEA
AKTIBOA PASIBOA Mila pezeta
1998 1997 1998 1997
HIGIEZINDUA FONDO PROPIOAK
Materiala 4.307.086 4.354.481 Ondarea 1.973 66.386
Amortizaciones (761.335) (190.640) Lagatako ondarea 4.127.103 4.174.092
Amortizazioak 3.545.751 4.163.841 Urtealdi itxien emaitza positiboa 2.321 -
Galdu-irabaziak (mozkina) (515.927) (67.621)
IZAKINAK 7.050 1.530 3.615.470 4.172.857
EPE MOTZEKO HARTZEKODUNAK
ZORDUNAK Aurrekontukoak 97.947 188.504
Aurrekontuak 222.785 241.080 Bestel. erag. ez aurrek 44.950 64.638
Bestel. erag. ez aurrek.. 10.237 12.678
Gaudimengabeziet. zuzkid. (43.143) (64.466)
DIRUZAINTZA 15.677 70.948
EZARTZEKO DAUDEN SARRERAK - 335
ALDIZKAKOTZEAGATIKO DOIKETAK - 723
AKTIBOA GUZTIRA 3.758.367 4.426.334 PASIBOA GUZTIRA 3.758.367 4.426.334
ORDENA KONTUAK ORDENA KONTUAK
Gordailuan dauden baloreak 30.862 10.248 Baloreen gordailariak 30.862 10.248
II.6.– 1998 ETA 1997KO URTEALDIETAKO GALDU-IRABAZIEN KONTUAK
Mila pezeta.
GASTUAK 1998 1997 SARRERAK 1998 1997
Langile gastuak 20.414 19.664 Zerbitzu emanaldia 418.963 424.160
Amortizaziorako zuzkidura 171.550 107.918 Transferentzia eta dirulag. arruntak 11.579 3.541
Zuzkiduraren aldak. eta kredit. Galerak Kudeaketa osagarrien sarrerak 22.151 98.997
Kobratuezinak 43.142 64.466 Zuzkidura gehiegizkoa 64.466 25.653
Kanpoko zerbitzuak 340.205 341.549
Tributuak 995 2.095
USTIAKETAKO MOZKINAK - 16.659 USTIAKETAKO GALERAK 59.147 -
Interesek erag. finantza gastuak 480 11.881 Interesek erag. finantza sarrerak 217 530
FINANTZA EMAITZA NEGATIBOAK 263 11.351
JARDUERA ARRUNTEK ERAG. MOZKINA - 5.308 JARDUERA ARRUNTEK ERAG. GALERAK 59.410 -
Aurreko urtealdietako gastu eta galerak 516.237 39.668 Aurreko urtealdietako sarrerak eta mozkinak - 50
AURREKO URTEALDIETAKO GALERAK 516.237 39.618
Higiezindutik eratorritako galerak 12.170 1.188 Higiezindutik eratorritako mozkinak 72.065 -
Aparteko galerak 175 32.123
APARTEKO EMAITZA POSITIBOAK 59.720 - APARTEKO EMAITZA NEGATIBOAK - 33.311
URTEALDIKO GALERAK 515.927 67.621
A) HKEE-AREN TXOSTENEKO EMAITZEI EGINDAKO ALEGAZIOAK
I.– IRITZIA
I.1.– LEGEAK BETETZEA
"1.– Langileen alorra"
Partzuergoko langile guztiak lan-kontratua dutela egia bada ere, ez dago hain garbi horrek Euskal Funtzio Publikoaren uztailaren 6ko 6/1989 Legeko arauak hausten dituenik.
Izan ere, Euskal Funtzio Publikoaren Legearen aplikazio eremua 2. artikuluan dago zehaztuta eta partzuergoak ez daude sartuta a), b), c), e) eta f) idatz-zatietan. Zalantza bakarra d) idatz-zatian sor daiteke, berariaz aipatzen baititu toki-administrazioaren berezko langileak.
Atzera begiratuz gero, partzuergoei buruzko lehenengo aipamena 1995eko ekainaren 17ko Dekretuaren bitartez onartutako Toki-Korporazioen Zerbitzu-Araudian egiten da eta, bertan ez da esaten toki-erekunde direnik, zerbitzuak emateko era bat baizik.
Hortik aurrera hainbat xedapen eman dira eta horietakoren batean partzuergoak toki-erakunde direla ere onartu izan da, baina, dena dela, 1995eko martxoaren 30eko 3/1995 Foru Araua onartu arte, kontu hori iluntzen joan da arrazoi hauengatik:
a) Partzuergoak ez daude sartuta Toki-Araubidearen oinarriak arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legearen 3. artikuluko toki-erakundeen zerrendan.
b) Partzuergoei buruzko araudia, 7/1985 Legean ezezik, toki araubidearen alorrean indarrean dauden xedapenen testu bateginean ere agertzen da. Testu hori apirilaren 18ko 781/1986 Legegintzako Errege-Dekretuaren bitartez onartu zen, eta partzuergoei buruzko aipamenak VI. Tituluan agertzen dira "Ondasunak, jarduerak eta zerbitzuak eta kontratazioa" izenekoan, II. Kapituluan, "Jarduerak eta Zerbitzuak" izenekoan. Beraz, badirudi lege-egileak zerbitzuak kudeatzeko erakundetzat jotzen dituela.
c) Entitate publikoez gain, irabazi asmorik gabeko erakunde pribatuek ere parte har dezakete partzuergoetan.
d) Bai 7/1985 Legeak eta bai 781/1986 Legegintzako Errege-Dekretuak oso argibide gutxi eskaintzen dute partzuergoen araudiari buruz.
e) Azkenik, 7/1985 Legearen 57. artikuluan hitzarmenekin parekatzen dira.
Esandakoagatik, ez dago hain garbi Euskal Funtzio Publikoaren Legearen 19. artikuluan xedatutakoa betetzen ez denik. Gainera, partzuergoaren araubide juridikoa estatutuetan dago jasota eta inoiz ez da berariaz saihestu nahi izan araudi hori, hurrego puntuek erakusten duten bezala:
– Lan-kalifikazioa jarduera iraunkorra izan da, eta ez da aldatu partzuergoa sortu zenetik.
– Uste dugu partzuergoaren jarduera hobeto betetzen dela lan-kontratudun langileekin funtzionarioekin baino; izan ere, jarduera horrek antz handia du merkataritzazkoekin.
– Plantilla txikia denez, ez da komenigarri ikusten dibertsifikatzea eta lan-kontratudunak eta funtzionarioak egotea, horrek eskubide desberdinak izango lituzketen langileak egotea ekar bailezake.
– Gerentzia badagoenez, estatutuetan ez da jasotzen idazkari-kontuhartzaile kargua, zereginetan bikoizketarik egon ez dadin. Toki administrazioko gaikuntza nazionaleko funtzionario batentzako erreserbarik ere ez da jasotzen, horiek lurraldeko toki-erakundeetarako erreserbatuta baitaude.
Esandakoa eta toki-araubideari buruzko arauak kontuan hartuta, zera ikusten da, Toki Araubidearen Oinarriei buruzko Legearen 89, 90, 91, 92 eta 99 artikuluetan, horietan jorratzen baita darabilgun gaia, toki erakundeak edo toki korporazioak aipatzen direla beti, termino biak berdin erabiltzen direlarik, baina inoiz ez direla aipatzen kudeaketa pertsonalizatuko erakundeak (erakunde autonomoak edo merkataritza-sozietateak) edo partzuergoak, nahiz eta legean erakunde horien izatea berariaz aurreikusten den. Ondorioz, ezin esan daiteke artikulu horietan gaia aipatzea ahaztu zaiela, lege-arauetan horrelako akats materialik egon litekeela onartuko bagenu ere.
Bestalde, Toki Araubidean indarrean dauden lege-xedapenen testu bategineko hirugarren xedapen iragankorrean, gaikuntza nazionaleko funtzionarioen behin-behineko arau labur batzuk ezartzen dira eta, bertan hauek baino ez dira agertzen: udalak, aldundiak, irletako kabildo eta kontseiluak, udalaz gaindiko toki-erakundeak eta udalak baino lurralde txikiagoa hartzen duten toki-erakundeak.
Hortaz, aipatutako Oinarrien Legearen testuarekin bat eginez, xedapen iragankor horretan ez da inolako aipamenik egiten kudeaketa-erakundeei edo partzuergoei buruz.
Aitzitik, berariaz eta zuzenean aipatzen ditu lurraldeko toki erakundeak eta izaera hori duten gainontzekoak, eta horien izen zehatzak aipatzen ditu. Ez dago, beraz, zalantzarik zeintzuri buruz diharduen. Ondorioa begibistakoa da: erakunde horiek bakarrik izan behar dituzte gaikuntza nazionaleko funtzionarioek betetako lanpostuak, horiek baino ez baitira jotzen lurraldeko toki-erakundetzat.
Aipatu beharrekoa da 3/1995 Foru Arauak ere ez duela ezer esaten, partzuergoez eta horien estatutuez ari dela, gaikuntza nazionaleko funtzionarioei buruz.
Gaia garatzen duten arauek sendetsi egin dute aurrean esandakoa.
Gaikuntza nazionala duten toki-erakundeetako funtzionarioen araubide juridikoa ezartzen duen irailaren 18ko 1174/1987 Errege Dekretuak lurraldeko toki-erakundeak eta izaera hori aitortuta dutenak baino ez ditu aipatzen.
Beraz, funtzionario horiei buruzko berariazko araudiak ez du esaten tokiko zerbitzuak kudeatzeko sortutako erakunde pertsonalizatuetan edo partzuergoetan horientzat bereziki gordetako lanposturik egon behar duenik.
Ondoren, maiatzaren 14ko 731/1993 Errege Dekretuak (uztailaren 29ko 1732/1994 Errege Dekretuak aldatua) lanpostu horiek betetzeko prozedura arautu zuen, 1987ko irailaren 18koaren antzera arautu ere. Beraz gaia bere horretan dago.
Ildo horretatik, esan behar da partzuergoak, sarritan, aldi baterako sortu izan direla, helburu jakin bat lortzeko eta, behin helburua lortuta, desegin egin direla, Bartzelonako Joku Olinpikoak antolatzeko sortu zena eredu. Horrelakoetan, begibistakoa da ez dela beharrezkoa horko plantilla funtzionarioz osatua izatea, are gehiago, ezinezkoa dela.
Beste argudio bat aipatzearren, "EL CONSULTOR" aldizkari sonatuaren 1997ko maiatzaren 15eko zenbakiak (9 zenbakia) 1265. orrialdean dioena ekarri nahi dugu hona; izan ere, kontsulta bati erantzunez hauxe dio:
"...partzuergoak berezko nortasun juridikoa duten ente publikoak dira erakunde-administrazioaren barruan, baina horien zerbitzura dauden langileak ez daude estatutu-araubidearen menpe; izan ere, aurreko legeriak aukera ematen zuen funtzionarioak ente publikoetara, oro har, atxikitzeko, baina aukera hori desagertu egin zen Funtzio Publikoa Aldatzeko Neurriak ezartzen dituen abuztuaren 2ko 30/1984 Legearen 17. Xedapen Gehigarriaren bitartez (EC 1114/84), zeina uztailaren 23ko 23/1988 Legearen bidez gehitu baitzen (EC 1656/88). Xedapen horren arabera, ente publikoetan ziharduten funtzionarioei aukera eman zitzaien bertako lan-kontratudunen plantillan sartu eta funtzionario gisa 29.3 a) artikuluko borondatezko eszedentzia hartzeko edota jatorrizko administraziora itzultzeko.
Bestalde, lanpostuak lan-kontratudunen bitartez betetzea partzuergoaren izaeraren beraren ondorio da. Izan ere, sortu dituzten administrazioen zerbitzu-tresna dira partzuergoak, eta beren helburuak lortzeko ez da aginte-zereginak dituen edo derrigorrezko lege- edo ekonomia-aholkularitza eman behar duen langilerik behar.
Ildo horretatik, udalaren eremuaz gaindiko Bizkaiko entitateak arautzen dituen martxoaren 30eko 3/1995 Foru Arauak, zeina toki mailako partzuergoei aplika dakiekeen, ez du inolako lehentasunik edo zehaztapenik eskaintzen langile funtzionario edo kontratatuei emandako lanpostuei buruz.
Horretaz guztiaz gain, 1997an hasiera eman zitzaion Durangoko Merinaldeko Uren Partzuergoa desegiteko prozesu konplexuari. Beraz, ez dirudi arrazoizkoa denik balizko ez-betetzea aipatzea, zeren horren konponbidea, hau da, langile funtzionarioak hartzea, idazkari-kontuhartzailea barne, ezinezkoa baitzen, partzuergoaren jarduera behin-behinekoa edo iragankorra baitzen, desagertzea edo kitapena egitea erabakia zuenez gero.
Ondorioz, ez da bidezkoa partzuergoan toki administrazioko gaikuntza nazionaleko funtzionarioentzako lanpostuak egotea; izan ere, horiek lurraldeko toki-erakundeetarako eta izaera hori dutenetarako gordeta baitaude, eta partzuergoa ez da horien artean sartzen.
Horregatik, partzuergoa antolatzeko barne arauetan idazkari eta kontu-hartzailearen zereginak kudeatzaileari esleitzea guztiz bat dator zuzenbidearekin (titularra lanerako ezintasun iragankorreko egoeran egonik).
Hiru plaza lan-kontratu finkoaren bitartez betetzeko hautaketan lehiaketa sistema erabiltzeari dagokionez, Euskal Funtzio Publikoaren Legeak bide hori zabalik uzten du, salbuespen gisa, "baldin eta, zernolako bereziak dituen lanpostua izanik, jakineko merezimenduak dituen, berariazko esperientzi maila edo ezagupenei buruzko saio objetiboen bidez ezin egiazta daitezkeen baldintzak dituen langilegoak bete behar baditu."
Horretan oinarrituta, DMUPak plaza horiek bereziak zirela pentsatu zuen, arrazoi hauengatik:
– Lehiaketa bidez kontratatutako langileen zeregin guztiek zerikusia zuten Arriandiko EDARen egiten ziren obra eta zerbitzuekin. Arreta berezia eskaintzen zitzaion, hortaz, kontratatutako enpresen kontrolari, eta zereginak oso konplexuak ziren. Beraz, praktikan, uren saneamenduan eta ibilguetara egindako isurpenetan esperientzia handia zuten langileak hartu behar ziren, espezializazioa, esperientzia eta ingurumenaren ezagutza ezinbesteko baldintzak baitziren, eta horiek ezin ziren bermatu oposizio edo oposizio-lehiaketa baten bitartez.
– Zerbitzu horiek erantzukizun handia eskatzen dute; izan ere, herri oso bat urez hornitzea eta ur horien saneamendua egitea ez da edozein zerbitzu; aitzitik, ezin da "akatsik" egin, lotura zuzena baitu beste zerbitzu publiko batekin: osasun publikoaren babesarekin, alegia.
Esandakoagatik, derrigorrezko iritzi zitzaion plaza horiek merezimendu eta esperientzia-maila jakin batzuk zituen jendearekin betetzeari, zerbitzua behar bezala eta plantilla gehitu gabe eman ahal izateko.
Langileen ordainsariei dagokienez, DMUParen Kontseilu Nagusiak EFAPEBAEri (ARCEPAFE) atxikitzeko erabakia hartu zuen urtero, desegin zen arte. Hitzarmen-Akordio hori indarrean dago, zeren partzuergoko Kontseilu Nagusiaren administrazio-egintza batean du jatorria eta ez zuen inork aurkatu edo errekurritu eta, beraz, derrigorrez bete beharrekoa zen.
Ildo horretatik, sindikatuek proposamen bat egin zieten toki-entitateei Langileen Araudia onar edo alda zedin, entitate bakoitzak egoki iritzitako edukia emanez, eta EFAPEBAE onartzeko erabakia horren ondorio da. Eske-eskubidearen izaerak berak autonomia maila bat ematen dio entitate bakoitzari eta kasu honetan, gainera, legezkotasun-printziopioa bete da.
Aipatu behar da, halaber, EFAPEBAE onartu zen egunean zilegi zela langileen araudia onartzeko erabakia baliozki hartzea; izan ere, langileen alorrean gauzak asko aldatu dira ekainaren 12ko 9/1987 Legearen bitartez, orduz geroztik adminsitrazio publiko guztietan dago onartuta negoziazio kolektiboa, beti ere lege horretan ezarritakoaren arabera. Beraz, langilearen negoziazio kolektiborako eskubidea negoziatzea bidezkoa da legez.
Gaiarekin jarraituz, Gaztela-Mantxako Auzitegi Nagusiak emandako epai bat bereziki kontuan hartu dadila eskatzen du alderdi honek. Izan ere, epai horrek, 1989ko azaroaren 16koak, gai honetan eztabaidatutako alderdi garrantzitsuak biltzen ditu bere baitan (Actualidad Administrativa-Tribunales Superiores de Justicia aldizkariaren 3. zka., 1990eko martxoaren 3koa, Erref: 44). Ponenteak, Escoto Ferrari jaunak, hauxe dio:
"Almansako udalaren ohiz kanpoko osoko bilkurak, bere garaian langileen legezko ordezkariekin sinatutako hitzarmen kolektiboari eta abiaburuko akordioari atxikitzeko proposamena onartu zuen 1988ko irailaren 16an. Estatuko Administrazioak, berriz, errekurritu egin zuen akordio hori, zera argudiatuz, funtzionario-harremana desnaturalizatu egiten duela, estatutupeko harremana lan-harreman bihurtzen baitu; zenbait udal-eskuduntzari uko egiten diela eta legegintzazko zenbait eskumen bere gain hartzen dituela. Zehazki, hauek jotzen ditu ordenamendu juridikoaren aurkakotzat: oporren erregimena, lizentziak eta baimenak, gutxieneko esperientzia, funtzionarioen sailkapena, grebari buruzko indarreko arauak eta berariazko osagarriari eta arriskuaren, gaueko lanaren eta nekagarritasunaren ordainsariei buruzko kontuak. (1. Z.O.).
"Demandari egindako erantzunean, Estatuko abokatuak, bere ustez, akordioak funtzionario-harremana zergatik desnaturalizatzen zuen eta besteren lege-eskumenak zenbateraino hartzen zituen azaltzera mugatu zen. Hala ere, Administrazio publiko guztietako funtzionarioak -toki administraziokoak barte- negoziazio kolektiboko sistematik kanpo uzten dituen Auzitegi Goreneko Laugarren Salaren 1985eko urriaren 29ko epaiari buruz ondorioen idazkian egiten duen aipamenak komentario bat behar du. Funtzio publikoen negoziazio kolektiboari buruzko gatazka Konstituzioaren 7., 28. eta 37. artikuluetan oinarritzen da. Estatuaren eta Euskal Autonomia Erkidegoaren arteko liskarrean, berriz, badirudi Konstituzio Auzitegiak, uztailaren 27an emandako 57/1982 epaian, funtzionarioak negoziazio kolektibotik kanpo uzteko adierazpena egin zuela, enplegu-baldintza zehatzen menpe daudela argudiatuz. Hala ere, Ordezkapen Organoei buruzko ekainaren 12ko 9/1987 Legeak argitu egiten du gatazka hori legez eta arauz. Izan ere, zioen adierazpenean esaten den bezala, lege horrek lan- eta partaidetza-baldintzak zehazten ditu, Estatuak funtzionarioen estatutu-erregimenaren oinarriak ezartzeko duen eskumen esklusiboarekin bateratuz, legeria honen aplikazioaren bitartez: LANEren 151 eta 154 hitzarmenak (Espainiak 84-4-22an sendetsiak, 96 CE artikuluaren indarrez barne lege izaera dutenak); Askatasun Sindikalari buruzko abuztuaren 2ko 11/1985 Lege Organikoa (2.2.d, 6.3.c, 8.2.b eta 2.2 Xedapen Iragankorra) eta Konstituzioaren 103.3 artikulua. Hori, zegoeneko, iragarrita zegoen Funtzio Publikoa eraldatzeko Neurriei buruzko 30/1984 Legearen 3.2.b artikuluan. 32. artikuluak, berriz, negoziazio kolektiboaren eskubidea aitortzen du, eskumen esklusiboen kalterik gabe, eta egin ere, Estatuaren eskumenak erabiliz egiten da hori, Konstituzioaren 149.1.18 artikuluak Estatuari ematen baitio eskumen hori. Horregatik guztiagatik, eta Almansako Udalaren (kasu honetan Durangoko Partzuergoaren) eta bere funtzionarioen artean negoziazio kolektiboa egon zenez, akordioaren deuseztasun totala baztertu behar da, eta bakarrik ebatzi behar da ea bertan jasotzen diren arauak, zeinak Estatuko abokatuak Estatuaren eskumenak hartzen dituztela uste baitu, ordenamendu juridikoarekin bat datozen. (2Q Z.O.)
"Negoziazio kolektiboaren onarpena da Estatuaren ordezkariak salaketa (gure kasuan 278/1990 administrazioarekiko auzi errekurtsoa) egiteko erabiltzen duen argudio nagusia udalaren akordioa deusez deklaratzea justifikatzeko. Hortaz "negoziazio kolektiboaren sistema onartuz gero, horrek aurkatzeko arrazoi generiko hori baztertzen du, adierazpen horrek ez baitu transzendentziarik (30. Z.O.).
Alegazio hau amaitu baino lehen beste zenbait iritzi azaldu nahi dugu gehigarri gisa:
Toki erakundeetako funtzionarioen hitzarmen kolektiboak ekainaren 12ko 9/1987 Legeak arautzen ditu gaur egun eta, beraz, hori eman zenetik Administrazioek negoziatzeko eskumena dutela jo daiteke. Lege horrek zioen adierazpenean dioenez, Askatasun Sindikalari buruzko Lege Organikoaren ondorio da eta lege hori ere epigrafe honetan dago jasota.
Legeak berak finkatzen du, 31. artikuluan, zein eremu eta unitatetan negoziatu behar den derrigorrez, eta toki-entitate mailan berariaz zehazten ditu. Legezko irtenbide honek erabat errespetatzen du udalen autonomia, bada horietako bakoitzaren eskuetan uzten du negoziazioaren edukia, inposatu gabe.
Ekainaren 12ko 9/1987 Legearen 35. artikuluko azken paragrafoak zera ezartzen du: "hitzarmen eta akordioek finkatu behar dituzte partaideak, indar-aldia eta pertsona-, funtzio- eta lurralde eremua zeintzuk izango diren". Badirudi legeak onartu egiten duela udalez gaindiko akordioak egitea sor daitezen arazoak arautzeko, baina ez ditu derrigorrez inposatzen, hori udalaren autonomiaren aurkakoa bailitzateke.
Udalez gaindiko akordio horiek, EFAPEBAE izenekoak kasu, garrantzi handia izango dute toki-erakundeek onartzen dituzten neurrian. Ondoren, korporazio bakoitzak ordezkariek udalaz gaindiko mailan hitzartutakoa jasotzen duen akordio bat sinatzen du bere langileekin, eta errekurtso honetan demandatutako administrazioak ere horrela egin izan du.
Negoziazioa, beraz, jauzi koalitatiboa da partaidetzari dagokionez. Hasteko, negozia daitezkeen gaiak oso zabalak dira; izan ere, ekainaren 12ko 9/1987 Legearen 32. artikuluan, funtzionario publikoen ordainsariak sartzen dira negoziazio-gaien barruan kasuan kasuko eremuan; artikulu horretako e) idatz-zatian, berriz, funtzionario publikoen "lan baldintzetan" eragina izan dezakeen edozein alderdi sartzen da.
Are gehiago, doktrinak adierazitakoaren arabera, 32. artikuluan jasotako gai eta alderdietan, negiziazioa bidezkoa ezezik, derrigorrezkoa ere bada, legeak berak esaten duenez. Badirudi aipatutako artikuluak Administrazioarentzat loteslea den agindu bat jasotzen duela (" negoziazio gai izango dira..."). Administrazioak, beraz, derrigorrez negoziatu beharko du gai horiek tratatzen direnean.
Ondorioz, esandako guztiak zalantzarik gabe erakusten du EFAPEBAE onartzeko akordioa bat datorrela zuzenbidearekin, langile eta funtzionarioek negoziatzeko duten eskubidean oinarrituta, aipatutako terminoetan.
Partzuergoko Kontseilu Nagusiak EFAPEBAE onartzeko hartutako erabakia guztiz baliozkoa da gure ustez, zeren Kontseiluak eskumena baitu langileen (finkoen zein finko ez direnen) ordainsarien erregimena eta zenbatekoa ezartzeko.
Azkenik, Partzuergoak aurrekontua garatzeko duen ahalmena aipatu behar da, izan ere, ordainsarien aldaketak erakundearen aurrekontuan baino ez baitira islatzen. Beraz, Partzuergoak bere zerbitzuko langileen ordainsariak igotzen dituenean, ez da zalantzan jartzen Estatuak alor horretan duen eskumena, aitzitik, langileen sektore horren ongizatea bilatzen da.
Horregatik, langileen ordainsariak, aurrekontuko zuzkidurak eta dedikazio erregimena hitzarmen horren araberakoak dira (ikusi 1. oharra agiriaren amaieran).
"2.– Kontratazioaren alorra"
"Hitzarmenaren figura oker erabili izana"
Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen Legearen 57. artikuluaren arabera, "Toki administrazioaren eta Estatuko zein autonomia erkidegoetako administrazioen arteko ekonomia-, teknika- eta administrazio-lankidetza beren borondatez egingo da, bai toki mailako zerbitzuen kasuan eta bai interes komuneko kontuetan, eta egin ere, legeetan ezartzen diren moduan eta terminoetan egingo dira. Modu horien artean daude administrazi hitzarmenak eta partzuergoak."
Hitzarmen modu hori Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen Legearen 85. artikuluan jaso eta Toki-entitateen Zerbitzuen Araudiaren 143. eta 147. artikuluetan garatzen da. Hitzarmen hori toki-entitateen eskumeneko zerbitzu publikoa beste entitate publiko zein pribatu edo partikularrekin emateko egiten da eta, horretarako, batzuek zein besteek dituzten zerbitzuak erabiltzen dira, baina itunak ez du pertsona juridiko berririk sortzen.
Aipatu beharrekoa da Kontratazio Batzorde Aholku-emaileak 8/1989 txostenean emandako iritzia: "...Batzorde honek behin eta berriz esan duenez, kontratuei buruzko Estatuko legeria ente hauei aplikatzeak dakartzan eragozpenengatik, kontratu izaerako harremanak lankidetza-hitzarmenen bitartez egin behar dira... Esan bezala, txosten horietan ondorio horietara iristeko aipatzen den arrazoi nagusia zera da, kontratuei buruzko Estatuko legeria ente horiei aplikatzeak sortzen duen zailtasuna, izan ere, legeria hori herri administrazioen eta zuzenbide pribatupeko erregimenean diharduten pertsona fisiko edo juridikoen arteko kontratu-harremanak arautzeko dago pentsatuta, eta arazoak sortzen ditu sailkapenean, kontratatzeko ezintasun edo debekuetan, bermeen erregimenean, konkurrentziako lizitazio-prozeduran eta abarretan..."
Herri Administrazioen Kontratuei buruzko Legeak ez du funtsezko aldaketarik ezartzen administrazioen arteko hitzarmenei dagokienez: baztertu egiten ditu 3.d) artikuluan.
Laburbilduz, HKEEk bere txostenean aipatzen dituen hitzarmenak administrazioen kontratu-legeriaren eta konkurrentzia askearen aplikaziotik kanpo daude eta kontratatzaileen begibistako asmoa lankidetza-hitzarmena egitea zen. (Ikusi 12. oharra agiriaren amaieran).
ALEGAZIOA
"Kudeatzeko Mandatua figura oker erabili izana."
Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen azaroaren 26ko 30/1992 Legearen 15. artikuluak arautzen due kudeatzeko mandatuaren figura, eta hori aplikatzeko aukera ematen du, hauxe baitio 1. idatz-zatian:
Izaera material teknikoa edo zerbitzuzkoa duten jarduerak, administrazio organoen edo zuzenbide publikoko entitateen eskumen badira, administrazio berbereko edo beste bateko organo edo entitateei esleitu ahal izango zaizkie, beti ere, eraginkortasun arrazoiengatik edo horiek burutzeko bitarteko tekniko egokirik ez dagoelako.
Ikus daitekeenez, jarraian deskribatzen den kasuan, kudeatzeko mandatua dago; izan ere, horren bitartez, Durangoko Ur Partzuergoak zuzenbide publikoko beste entitate bati, Bilbao-Bizkaia Ur Partzuergoari, alegia, izaera material eta teknikoko jarduerak burutzeko eskatu zion, eraginkortasun arrazoiak zirela medio. Izan ere, gure ustez, zalantzarik gabe, Bilbao-Bizkaia Ur Partzuergoak gaitasun tekniko egokia du Durango inguruko saneamendu-kolektoreak hobetzeko lanak burutzeko, kontuan izanik partzuergo honek ez zuela bitarteko egokirik, likidazio aldian baitzegoen.
Bai erreferntziazko espedienteko txosten-proposamenean eta bai saneamendu-kolektoreak hobetzeko lanak esleitzeko erabakian, zeina Batzorde Betearazleak 1998ko azaroaren 26an hartu baitzuen, zera esaten da, kolektore horiek ustiatzeko arduradunak (CABB) txosten zehatz eta baloratua aurkeztu zuela egin beharreko hobekuntzei buruz.
Halaber, mandatuaren figura erabiltzearen alde azaltzen da, hobekuntza horiek jarduera puntual eta sakabanatuak direla eta egin beharreko lanak askotarikoak eta bereziak izanik, sistema jardunean dagoela egin behar direla argudiatuz. Halaber esaten da egin beharreko lanen ezaugarriak kontuan hartuta, zaila dela obra konbentzional baten bitartez egitea, eta lanen diseinuaren berezitasuna eta horiek egiteko era aintzat hartuta, kolektore-sarearen egungo ustiatzaileari kudeatzeko mandatua egitea dela lanok burutzeko modurik eraginkor eta merkeena. Gainera esaten da berehala egin behar direla, kolektoreen egoera ikusita kalte egin ahal zaielako hirugarren batzuei. (Ikusi 3. oharra agiriaren amaieran).
ALEGAZIOA
Edateko Ura Tratatzeko Garaizar Estazioan egin beharreko laguntza teknikoa aurrekontuez kanpokoetan erregistratu zen. Horri buruzko espedientea, 1996an esleitua, CAMDek izapidetu zuen, Durangoko udalak bere lankidetza eskatu baitzuen, nahiz eta ez zaigun hori egiaztatzen duen agiririk igorri. Espedientearen faktura Durangoko udalari igorri zitzaion eta horrek fakturaren zati bat Iurretakoari bidali zion, EUTEko jabe den aldetik zegokion zatiarena, alegia.
Kontratazio organoa Durangoko udalak behar zuen izan, Iurretakoaren ordez ere arituz, eta berak erabili behar zituen kontratuei buruzko legeriak organo horri ematen dizkion eskumenak, eta ez lankide tekniko baino ez den baten bitartez.
1991-1995 aldiko HKEEaren txostenari egindako alegazioetan aipatu zenez, jatorrizko EUTEa Durangoko udalarena zen, baina Iurretako udala banandu zenean, udal bien jabetzapean geratu zen.
DFBk hainbat birmoldatze-lan egin ondoren, obra horiek CAMDi eman zizkion. Durangoko udalak ere EUTEko bere zatia eman zuen, baina Iurretako udalak ez zuen lagapena egin 1997ko apirilera arte.
Horiek horrela, eta Iurretak bere zatiaren erabilera laga baino lehen, Partzuergoak, asistentzia horren kontratazioa lehiaketa irekiko prozedura bidez erregularizatzeko, horrela jakinarazi zion Durangoko udalari eta horrek, 1996ko urtarrilaren 18ko Gobernu Batzordearen erabakiko 3. puntuan, ez duela proposamenaren aurkako eragozpenik adierazi zuen. Halaber, udal horretako zerbitzu teknikoek eman zuten lehiaketara aurkeztutako eskaintzei buruzko txosten tekniko-ekonomikoa (Honekin batera doaz 1. eta 2. eranskinak).
Administrazioen arteko benetako lankidetza izan da, beraz. Izan ere, Iurretako udalaren desanexioak konplexutasun juridiko itzela sortu du eta eskualde mailan ura kudeatzeko organo espezializatua dago. Hala ere, organo horrek era guztiz gardenean izapidetu du kontratazio-espediente administratiboa.
1998ko urriaren 31ra arte izandako luzapenak Durangoko udalak ebatzi eta jakinarazi dizkio partzuergoari.
ALEGAZIOA
"Arriandiko EDARean hobekuntza lanak espedientea bideratzerakoan kontratuaren xedea zatikatu egin da, APKLk agintzen dituen betekizunak urratuz."
BBUPek txosten bat egin zuen zera adieraziz, Arriandiko EDARean zenbait hobekuntza egin behar zirela, hondatutako elementu eta instalazioak edo ustiaketa hasi aurretik existitzen ez zirenak jartzeko, eragina baitute EDAReko errendimenduan. Batzorde Betearazlearen 1998ko urriaren 14ko erabakiaren bitartez, esleitu gabeko saldodun Foru Aginduen destinoa aldatzeko eskatu zen, aipatutako obrak egiteko.
Eraginkortasun-arrazoiengatik eta obrak instalazio berberetan egin behar zirenez, BBUPeko txostena eta dirulaguntza-eskaera atal berberean sartu ziren, Arriandiko EDARean hobekuntza lanak izenekoan, hain zuzen, eta Batzorde Betearazlearen 23ko Ebazpenez, esleipenak kontratu txiki gisa egin ziren (kontratuen zenbatekoak kontuan hartuta). Horrek, ordea, ez du esan nahi kontratua zatitu zenik, helburua guztiz desberdina baitzen (APKL, 11.2.c) art.). Horren beharra eta zehaztapenak kontratazio espedienteetan daude jasota (Ikus 5. oharra agiriaren amaieran).
1. OHARRA Partzuergoari aplikatu beharreko legediari buruz, hauxe hartu behar da kontuan:
– Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen azaroaren 26ko 30/1992 Legeak, 7.2 artikuluan, zera dio, partzuergoek beren estatutuetan zehaztuko dituztela beren araubide juridikoaren berezitasunak.
– Partzuergoaren estatutuek, 6. artikuluan, esaten dute bere estatutuen arabera eraenduko dela, baita EAEko toki-legeriaren arabera elkarte-mota honi aplika dakiokeen araubide juridikoa erregulatzeko indarrean dauden xedapenen edo eman daitezenen arabera. Gainera, zera ere badio, toki-araubideko legeria orokorrean jasotako arauak ordezko izango direla.
– Esandakoagatik, partzuergoa eta toki-entitateen indarreko legeria, aplikazio eremu guztietan, bereizteko egindako adierazpenek ez dute oinarririk. Beraz, Euskal Funtzio Publikoari buruzko Legea (EFPL) toki administrazioari eta, ondorioz, partzuergoari aplikatu behar zaionez, horixe xedatzen baitu lege horretako 2.1.d) artikuluak, txostenean agertzen diren lege horrekiko ez betetzeek balio osoa daukate. Fiskalizazioan, Epaimahaiak funtzio publikoari buruzko arauak eta, bereziki, horri buruz partzuergoko estatutuetan agertzen dena betetzen ote den baino ez du begiratu.
Lanpostuen zerrendei dagokienez, Partzuergoak onartutako batek ere ez ditu betetzen EFPLak eskatutako betekizun guztiak.
Halaber, esan behar da partzuergoaren figura juridikoak, administrazio-zuzenbideko ente publikoa den aldetik, ez duela baztertzen enplegatuen artean funtzionarioak izatea. Aitzitik, administrazio-zuzenbidearen arabera eraentzen diren enteen (erakunde autonomiadunak, mankomunitateak, partzuergoak) berezko ezaugarria da funtzionarioak izatea. Gainera, EFPLaren 19.2.e) artikuluaren arabera, agintaritzaz, derrigorrezko lege-aholkularitzaz, fede publikoaz, ikuskapenaz, kontrolaz edo finantza eta ekonomia kudeaketaren fiskalizazioaz arduratzen diren lanpostuak funtzionarioek bete behar dituzte. Partzuergoaren estatutuen 19. artikuluak berak ere, Kontseilu Nagusiari esleitzen diote barne araubidea eta funtzionarioena onartzeko eskumena; beraz, langileen artean funtzionario-harremana aurreikusten da.
Idazkari-kontu-hartzaileaz egiten diren adierazpenei buruz, berriz, hauxe esan behar da:
– Kudeaketa-arduraduna egoteak ez du baztertzen idazkari-kontu-hartzaile bat izatea, araudia kontrolatzeko eta betetzen dela bermatzeko. Ildo horretatik, Partzuergoko estatutuetako 24. artikuluak bereizi egiten ditu zeregin biak.
– Alegazioetako kontsultaren transkripzioan, ez dira jaso interesa duten zenbait paragrafo, Partzuergoaren langile-araubidea estatutuetan finkatuko dela dioena, kasu. Zalantzarik gabe, partzuergo honen estatutuetan funtzionarioen eta idazkari-kontu-hartzailearen figuren existentzia jasotzen da.
Hiru plaza lan-kontratu finkoaren bitartez betetzeko lehiaketa sistema erabiltzeari dagokionez, esan behar da ARARTEKOAK apirilaren 25ean DMUPari emandako 60/1997 aholkuari jarraituz, ez dagoela arrazoi nahikorik lehiaketa-oposizioa bezalako lehentasunezko sistema ez erabiltzeko. Izan ere, sistema horren bitartez, izangaien gutxieneko gaitasuna ezezik, lan merezimenduak eta esperientzia ere neur baitaiteke. Ildo horretatik, DMUPak egindako deialdian bertan, ez da aurreikusten berariazko lan prestakuntzaren edo ibilbidearen balorazioa, baina bai lehiaketa-oposizio bidezko edozein hautaketa prozesutan ohikoak diren beste merezimendu batzuena: antzinatasuna, prestakuntza eta hobekuntza ikastaroak, arlo jakin batzuetako esperientzia eta berariazko ezaugarriak eta euskararen ezagutza.
Beraz, ARARTEKOAK deialdia berrikusteko gomendioa egin zuen. DMUPak, ordea, ez zuen kasurik egin eta, ondorioz, ARARTEKOAK salatu egin zuen hori Eusko Legebiltzarrean aurkeztutako txostenetan, ez-betetzeen adierazle gisa.
Azkenik, langileen ordainsarien igoerari dagokionez, HKEEak ez du aipatzen bere txostenean ARCEPAFEren onarpen-akordioa zuzenbidearekin bat datorren ala ez langile eta funtzionarioen negoziatzeko eskubideari dagokionez.
HKEEak zera esaten du: akordio horretako igoerak Estatuko 1997 eta 1998 urteetarako aurrekontu orokorreei buzuzko legeetan ezarritakoak baino handiagoak direla eta Konstituzio Auzitegiak hainbat epaitan esan duela langile publikoen ordainsarien igoerak ezin direla izan Estatuko Administrazioak bere aurrekontu-legeetan ezarritakoak baino handiagoak.
2. OHARRA Toki-araubidearen alorrean indarrean dauden lege-xedapenen testu bateginaren 110. artikuluaren arabera, beren eskumeneko zerbitzuak kudeatzeko, partzuergoek toki-araubideari buruzko legedian jasotzen diren moduetatik edozein erabil dezakete. Ildo horretatik, Toki-korporazioen Zerbitzuei buruzko Araudiaren 85. eta 113. artikuluek hitzarmenaren figura zeharkako kudeaketaren barruan sartzen dute.
Araudi horretako 30. artikuluak, berriz, eskumen guztiak aitortzen dizkie toki-korporazioei beren eskumeneko zerbitzuak aplikagarri diren xedapenen arabera antolatzeko. Beraz, DMUPak aukeratutako kontratazio-era, lankidetza-hitzarmena, alegia, legezkoa eta egokia da.
Hala ere, lankidetza-hitzarmenak administrazioek edo zuzenbide publikoko enteek egiten dituzte jarduera bateratuak egiteko, interes publikoko edo administrazio biek titular diren zerbitzuak administratzeko edo sustatzeko. Alderdiek hitzarmenean hartzen duten jarreraren ondorioz, bien ekonomia-partaidetza dago, baita alderdi bientzat arriskua dakarren emaitza ere.
Hitzarmena erabili den kasuetan, ordea, espedientearen helburua ez zen zerbitzu publiko bat kudeatzea, baizik eta jarduera instrumentalak, hala nola, abonatuen kudeaketa edo araztegiaren ustiaketa, mantenimendua eta kontserbazioa, eta horiek ez dira sartzen edateko ura etxeetara eramateko zerbitzu publikoan, zeinaren titularra DMUPa baita. Kontratatutako alderdia laguntzaile da kudeaketa lanetan, eta horregatik prezio bat ezarri eta etekina ateratzen du.
Hortaz, alderdiek zerbitzu-kontratua edo aholkularitza eta asistentziakoa egin behar zuketen, Administrazio Publikoen Kontratuei buruzko Legearen arabera.
3. OHARRA Kudeatzeko mandatuaren figura HAAJ eta APE Legearen 15. artikuluan dago jasota, administrazio-organoek edo zuzenbide publikoko entitateek izaera material edo teknikoko jardueren edo beren eskumeneko zerbitzuen gauzatzea administrazio bereko edo beste bateko entitateen esku uzteko duten ahalmenari lotuta, beti ere eraginkortasun arrazoiengatik edo bitarteko tekniko egokirik ez dutelako egiten bada. Figura hori erabiltzeagatik, ordea, ez da ez eskumenaren beraren eta ez horren gauzatzearen funtsezko elementuen titulartasuna lagatzen. Beraz, kudeatzeko mandatua egiten duen organo edo entitateak eman behar ditu mandatuaren helburu den jarduera material zehatza osatzen edo sustengatzen duten izaera juridikoko ebazpen edo egintzak.
15.4 artikuluaren arabera, mandatua administrazio desberdinetako organo edo entitateen artean egiten bada, kasu honetan bezala, horien arteko akordioa sinatuz formalizatu behar da.
Kasu honetan, ordea, ente publiko batek beste ente publiko bat kontratatu du lehenengoari baino interesatzen ez zaion zerbitzu bat egiteko. Gainera, lehenengoak prezio bat ordaindu behar dio bigarrenari eta kontratua kontratuaren emaitzarekin batera amaitzen da. Ondorioz, kasu honetakoa zerbitzu-kontratu bat da, eta ez kudeatzeko mandatua.
4. OHARRA Alegazioan ez da zuzen adierazten nori dagokion Garaizarko Edateko Uraren Tratamendu-Gunean (EUTG) jabetza; izan ere, BFAk eta Durango eta Iurretako udalek egindako lagapenak gorabehera, gune hori ez zuen DMUPak hartu, hartzeak karga asko baitzekartzan berekin.
EUTG horren ustiaketa, beraz, Durango eta Iurretako udalek egiten zuten, horiek baitziren gune horren jabeak. Horregatik, hain zuzen ere, eskatu zuen Durangoko udalak DMUParen lankidetza teknikoa, nahiz eta ez dugun horren idatzizko froga-agiririk jaso. Lankidetza horrek ez zuen esan nahi DMUPak bere gain hartu behar zituenik kontratuei buruzko legediak kontratazio-organoari ematen/ezartzen dizkion ahalmen/betebehar guztiak. Aitzitik, horiek Durangoko udalak gauzatu/bete behar zituen, lankide tekniko batek ezin baititu bete.
Hortaz, Durangoko udalaren ardura zen berariazko klausula administratiboen plegua eta espedientea onartzea eta kontratua esleitzea eta formalizatzea, baina kasu honetan partzuergoak formalizatu du bere izenean.
5. OHARRA Arriandiko EDARean hobekuntzak egiteko obren espedienteko kontratuaren helburuan zatiketa egon zela ondorioztatzeko, espedientean bertan oinarritu gara. Izan ere, bertan kontratazio hauek agertzen dira batera: zenbait obra (instalazioen segurtasuna, eraikinetan sartzeko ateak, lohien garraiorako instalazioak...), era guztietako hornidurak (balbulak, azkoinak, hodiak...) eta beste lan teknikoago batzuk (deshidratazio-sistemaren automatizazioa...). HAKLaren 69. artikuluak kasu hauetan onartzen du zatiketaren figura erabiltzea: kontratu bakoitza bere aldetik egiteko, guztirakoa banatuta erabil edo aprobetxa badaiteke edo izaerak zatiketa eskatzen badu.
Beraz, espediente hau obra-kontratu bakar baten gisara izapidetu behar zen, lehiaketa irekiaren prozedura erabilita eta izapide horietarako HAKLak eskatzen dituen betekizun guztiak beteta.