Prentsaurrekoan egon dira, sailburuordearekin batera, Kepa Torrealdai –Bizkaia Liburu-saltzaileen Elkartearen presidentea–, Fernando Llopis –Zarauzko udaleko Kulturako zuzendaria–, Pío Ortiz de Pinedo –ESKENAren presidentea (Euskadiko Produkzio Eszenikoen Enpresa Elkartua)– eta Alberto Bocos –‘Kultura Live’ zuzeneko musika duten areto pribatuen Elkartearen koordinatzailea–.
Antonio Rivera sailburuordeak adierazi duenez, “itxaropen-giroa zabaldu nahi genuen sektore hauen artean, eta horretarako laguntza-neurri batzuk ezarri, kultura-ondasunen kontsumoak bultzatuz eta suspertuz, eta aldi berean aberastasuna eta balio erantsia sortu, sektoreok egoera sozia berrietara eta kultura-kontsumoaren plataforma eta euskarri berrietara egokitzeko eta kokatzeko, horrela etorkizuneko asistentzia beharrak murrizte aldera”.
Hauek dira Kultura Bultzatuz 2009 programaren barruan burutu diren ekintzak:
Kultura Bonoa
Ekonomia biziberritzeko ekintzak garatzeko Eusko Jaurlaritzak abian jarri nahi zuen “+ Euskadi 09” izeneko egitasmoaren baitan, Kultura Sailak arte- eta kultura-ekoizpenaren merkatua bultzatzeko ekimen bat jarri zuen martxan, hain zuzen 2009-2010 Gabonetako kanpainan Euskadin aipaturiko kultura-produktu horiek suspertzeari begira.
Kultura Bonoaren bitartez kultura-kontsumoa suspertu nahi zen, herritarrei kultura-produktuen erosketetan aplikatzekoa zen diru-osagarri bat zuzenean emanez. Balio-katearen azken fasean –merkaturatzea eta erakustea– egindako diru-hornidura bat da, gainera kultura-sorkuntzaren eta ekoizpenaren faseetako inbertsio publikoen errentagarritasuna hobetuko zuena.
Bono bakoitzak 25 euroko kostua zuen, baina 40 euroko balioa eman zion erabiltzaileari, liburuak edo musika-euskarriak erosteko edo museo eta zuzeneko ikuskizunetan edo bestelako ekitaldietarako sarrerak erosteko. Bono bakoitzaren 15 euroren diferentzia hori Eusko Jaurlaritzak ordainduko zuen, horretarako gehienez ere 1.150.000 euroko diru-funtsa izan zuela, hots, 76.666 bono.
Estatistika datuak
Kultura Bonoa Bizkaian erosi duen erabiltzailearen profila 30etik 50era bitarteko emakumearena da. Gazteen artean izandako eragina dela eta, 30 urtez azpiko 10.500 gaztek baino gehiagok (%19) erabili dute kultura-bonoa; adinekoei dagokienez, 60 urtez gorako 5.500 pertsonak baino gehiagok (%10) eskuratu dute bonoa.
Bestaldetik, bonoen %84 liburu-dendetan erabili dira.
Antzerkia Bultzatuz
Antzerki-emanaldien kontratazioan gertatutako motelaldiaren aurrean, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak programa berezi bat abiarazteko aukera planteatu zuen, alegia, antzerkigintzako euskal enpresa eta aretoei bultzada bat eman eta arte eszenikoetan eta haien enpresa-sarean (gehien bat konpainia txikiz osatua) enpleguari eusteko.
Programak 2010eko urtarrilera arte iraun zuen, eta gazteei nahiz helduei zuzendutako aretoko ikuskizunak hartu zituen bere baitan, euskarazkoak eta gaztelaniazkoak. Hasiera batean 57 ikuskizunetarako 150.000 euroko aurreikuspena bazuen ere, sektorean izan zuen harrera bikainak hartaratuta, hasierako aurrekontu hori 274.619 euroraino igo zen. Halaber, sustatutako emanaldi kopurua hasieran aurreikusitako 75etatik 115era emendatu zen, %53 alegia.
Zinema Euskaraz Gabonetan
Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak eta Euskadiko Filmategiak kanpaina bat abiarazi zuten elkarlanean, Euskadiko hainbat herritan, Gabonetan, euskaraz ekoitzitako edo euskarara bikoiztutako filmak pantailaratzeko. Kultura Sailak 100.000 euro jarri zituen «Zinema Bultzatuz» izeneko kanpaina hau aurrera eramateko.
Kanpaina abenduaren 2an hasi zen, eta urtarrilaren 6an amaitu zen. Hiru lurralde historikoetako 22 udalerrik parte hartu zuten bertan, eta beraiek erabaki zuten, erabilgarri zeuden neurrian, zein filma emango zuten programaren barruan. Herri batean eta bestean, guztira 142 emanaldi izan dira, eta ikusleak 9.078 (19 udalerritako datuak ditugu eskura).
Parte hartu duten udalak
Araba: Amurrio, Agurain, Laudio.
Bizkaia: Basauri, Bermeo, Derio, Elorrio, Leioa, Lekeitio, Otxandio, Santurtzi, Zalla.
Gipuzkoa: Andoain, Arrasate, Azkoitia, Beasain, Eibar, Hernani, Oñate, Ordizia, Tolosa, Zarautz.
Zuzen-zuzenean
‘Zuzen-zuzenean’ kanpaina Kultura Bultzatuz programaren barruan txertatu zen, helburua kultura jarduera eta kontsumoa bultzatzea duena, bereziki bizi dugun krisi ekonomikoaren testuinguru honetan, bai eta lankidetza eta elkarlanaren testuinguruan ere, kasu honetan Euskadiko herri-musikarekin, zeinak hainbat urte baitaramatza ‘Euskadiko Soinuak’ programa garatzen, sektoreko elkarteekin lankidetza estuan.
Kanpaina ‘Kultura Live’ zuzeneko musika duten areto pribatuen Elkartearekin elkarlanean egin zen. Elkarteak ekintzaren koordinazio eta kudeaketa orokorra hartu zuen bere gain, eta Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak 145.000 euro jarri zituen kanpainan, kontzertuen ordainsariak eta ekoizpena zati handi batean ordaintzeko.
‘Zuzen-zuzenean’ programaren bitartez, 46 kontzertu bideratu dira –horietako 10 doakoak–, zuzeneko musika ematen duten 21 aretotan. Guztira 59 musika-taldek jo zuten, eta ikusle-entzuleak 15.000 pertsona izan ziren.
Musika Bultzatuz
Ekintza hau sartu zen Gabonetan euskal udalerrietako hiri-inguruneak dinamizatzeko eta suspertzeko jarduera-programaren barruan. Programa Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak eta Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Sailak diseinatu zuten eta milio bat euroko aurrekontua izan zuen, sailen artean hainbanatuta.
Laguntza horiek ‘+Euskadi 09’ ekimenaren barnean hartu ziren, eta kultura-jardueren kontratazioa (Kultura Bultzatuz programaren babesean) eta merkataritza-inguruneen dinamizazioa (merkagunea programaren bitartez) zituzten xede nagusitzat. Azken batean, hiriguneak erosketak egiteko erakargarriago bihurtzea lortu nahi zuen Eusko Jaurlaritzak neurri horren bitartez, baita Euskadiko merkataritzaren lehiakortasuna hobetzea ere.
Merkatari-elkarteen eta hiri-merkataritzako plataformen bitartez bideratu ziren laguntzak, euskal udalekin elkarlanean (zehazkiago, deialdiak 3.000 biztanle baino gehiagoko herriak hartu zituen eraginpean). Guztira, 50 udalerri baino gehiagotan egin ziren jarduerak, Gabonetan. Musika-emanaldiak, ‘street marketing’ ekintzak, haurrentzako jarduerak eta abar programatu zituzten elkarteek.
Udalerri bakoitzak eskabide bakarra aurkezteko aukera izan zuen, eta, hortaz, merkatari-elkarteek baterako programazioa aurkeztu behar zuten. Esaterako, Bilbok aurkeztu zuen programazioaren barnean, “Gau magikoak” izeneko jarduera nabarmendu zen, abenduaren 19an (Indautxuko plazan, bi kanoik elur artifiziala jaurti zuten) eta urtarrilaren 2an (Zabalgunean, rock, jazz eta blues emanaldiak eta guzti) antolatu zutena. Bi ekintza horiekin batera, inguruneko saltokiak sustatu ziren, eta, horren adierazgarri, 22:00ak arte egon ziren zabalik. Gainera, Alde Zaharrean “Musika-bazterrak” programatu zituzten, formatu txikiko emanaldiak antolatuz abenduaren 19tik urtarrilaren 5era bitarte. Donostiak kaleko musikaren alde egin zuen, eta guztira 116 kontzertu programatu zituzten abenduaren 22tik urtarrilaren 4ra bitarte. Kontzertuak hainbat auzotan eskaini ziren aldi berean (Alde Zaharra, Erdialdea, Amara, Egia, Altza, Gros eta Antigua), eta horietan ere zenbait estilo uztartu ziren, hala nola jazza, funka, rocka, folka eta abar. Programazioa osatzeko, haurrentzako jarduerak antolatuko ziren