Zarata
Zarata nahigabeko soinua da; bere intentsitateagatik edo iraupenagatik, pertsonentzat edo ingurumenarentzat deserosoa edo kaltegarria bihurtzen da. DeziBeletan (dB) neurtzen da, eta etengabea, etena edo inpultsiboa izan daiteke, sortzen duen iturriaren arabera.
Eguneroko ingurunean hainbat zarata‑foku daude:
- Ibilgailu-trafikoa: autoak, autobusek, motozikletek eta kamioiek sortutakoa.
- Azpiegiturak: aireportuak, trenbideak eta trafiko handiko errepideak.
- Jarduera industrialak eta logistikoak.
- Obrak eta eraikuntzako makineria.
- Aisialdiko establezimenduak: musika, tabernak, ekitaldiak eta terrazak.
- Jarduera pertsonalak: kalean bildutako jendea, kirol-jarduerak, etxeko animalien zaratak, eta abar.
Zaratak ondorio esanguratsuak eragiten ditu osasunean eta ongizatean:
- Ondorio fisiologikoak: entzumen‑galera, estresa, loaren nahasmenduak eta tentsio arterialaren igoera.
- Ondorio psikologikoak: kontzentrazio-zailtasunak, nekea eta narritadura.
- Ingurumen‑ondorioak: faunaren ohiturak aldatzea eta naturguneen narriadura.
- Ondorio sozialak: bizi‑kalitatearen beherakada eta espazio publikoaren erabilera murriztea.
Zarata kudeatzeko, prebentzio‑, zuzenketa‑ eta plangintza‑neurriak uztartzen dira:
- Araudia: emisio eta inmisio mugak ezartzen dituzten arau akustikoak.
- Hiri‑plangintza: eremu lasaiak sortzea, pantaila akustikoak, eta material fonoabsorbenteak erabiltzea.
- Iturrien kontrola: ibilgailu eta instalazioen mantentzea, musika‑mugagailuak eta ordutegi‑murrizketak.
- Ingurumen‑zaintza: neurketak, zarata‑mapak eta puntu sentikorraren jarraipena.
- Herritarren sentsibilizazioa: portaera arduratsu eta errespetuzkoak sustatzea.
Azken aldaketako data:
