Mugaz harago: nola eraiki Euskadi, Nafarroa eta Iparraldea lotzen dituen lan-merkatua

Argitalpen-data: 

Lanbide.

Lanbidek Euskadi, Nafarroa eta Iparraldearen arteko lan-merkatu partekatua bultzatu nahi du LANEAN proiektuaren bidez


Jo

Mugaz gaindiko lan-mugikortasuna gero eta errealitate zabalduagoa da Europan. Milaka pertsonak egunero muga zeharkatzen duten bitartean lanera joateko, administrazio publikoek oraindik mugikortasun hori zailtzen duten oztopo juridiko, administratibo eta prestakuntzakoak gainditzeko formulak bilatzen ari dira. Hori da, hain zuzen ere, Lanbidek parte hartzen duen LANEAN Europako proiektuaren helburuetako bat.

Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdeak (NAEN) sustatu eta Europar Batasunak Interreg programaren bidez finantzatuta, LANEANek mugaren bi aldeetako erakundeak biltzen ditu Euskadi, Nafarroa eta Iparraldea lotuko dituen enplegu-arro integratu baterantz aurrera egiteko. Gaur egun, 3.800 lagun inguruk zeharkatzen dute egunero muga hori lan egiteko; kopuru xumea da Europako beste eremu mugaz gaindiko batzuekin alderatuta, baina dagoen potentzialaren erakusgarri da.

Beste eskualde batzuetako esperientziek erakusten dute mugaz gaindiko lan-mugikortasunak aukerak sortzen dituela langileentzat, enpresei profesionalak aurkitzen laguntzen diela eta lurraldearen integrazio ekonomiko eta sozial handiagoa sustatzen duela. Hala ere, erantzun koordinatuak eskatzen dituzten erronka espezifikoak ere baditu.

Europa osoaren erronkak

Tituluen eta gaitasunen aitortza, gizarte-babeseko sistemen arteko desberdintasunak, fiskalitatea, lan-kontratuak edo lan-baimenak dira mugaren bi aldeetan jarduera profesionala garatzen duten pertsonentzat ohikoenak diren oztopoetako batzuk.

Maite Martínez Granado Lanbideko Enpresa eta Ekintzailetzako zuzendariaren ustez, erronka horiek Europako mugaz gaindiko eskualde gehienetan errepikatzen dira. “Erronkak guk ditugunen ia berdinak dira: titulazioen eta gaitasunen aitortza, herrialdeen arteko araudi-desberdintasunak, gizarte-babesarekin lotutako gaiak edo Europar Batasunetik kanpoko herrialdeetako pertsonen lan-baimenak”, adierazi du Martínez Granadok.

Gai horiei beste lurralde batzuetan nola heltzen dieten ezagutzeko asmoz, LANEANeko bazkideen ordezkaritza batek joan den astean Frantziako Grand Est eskualdeko eta Alemaniako mugako hainbat hiritako erakunde espezializatuak bisitatu zituen. Bertan, lan-arloko lankidetza-esperientzia sendoak ezagutzeko aukera izan zuten, mugaz gaindiko mugikortasuna gaur egun Euroeskualdean dagoena baino askoz handiagoa den eremuetan garatutakoak.

Mugikortasuna errazteko zerbitzu espezializatuak

Bisitan ikasitakoen artean, langileentzat eta enpresentzat informazio-, orientazio- eta aholkularitza-egitura iraunkorrak izatearen garrantzia.

Bisitan zehar, ordezkaritzak hainbat ekimen ezagutu zituen, besteak beste, Kaleidoscoop mugaz gaindiko lankidetza-zentroa, Estrasburgoko Maison de l’Emploi, Frantzia eta Alemania arteko Enplegu Zerbitzu Mugaz Gaindikoa eta Kehl-eko Euro-Institut. Erakunde horiek enplegurako sarbidea eta mugaren bi aldeetako erakundeen arteko lankidetza errazten dituzte. Era berean, lan-mugikortasunarekin lotutako arazo juridikoen aholkularitzan eta konponbidean espezializatutako erakundeak ere bisitatu zituzten, hala nola Frontaliers Grand Est, Task Force Frontaliers edo Pamina Eurodistritua.

“Esperientzia handiena duten eskualdeek batez ere informazio- eta aholkularitza-zerbitzu espezializatuak sortuz egin dute aurrera pertsonentzat eta enpresentzat. Tresna horiei esker, mugaz gaindiko lan-mugikortasunetik eratorritako zailtasun praktiko asko konpon daitezke”, nabarmendu du Lanbideko Enpresa eta Ekintzailetzako zuzendariak.

Esperientzia horiek erakusten dute laguntza espezializatuak duen ahalmena administrazio-, lan-, zerga- edo gizarte-eskakizunak interpretatu eta kudeatzeko.

Enpresen eta prestakuntzaren zeregina

LANEANeko bazkideen artean interes handiena piztu duen beste elementuetako bat enplegu-zerbitzuen, prestakuntza-zentroen eta enpresen arteko lankidetza estua izan da.

Bisitatutako lurralde batzuetan, hizkuntzaren ikaskuntza intentsiboa eta enpresetako prestakuntza praktikoa uztartzen dituzten esperientziak daude, kontratazio-premia zehatzei erantzuteko. Horri buruz, Martínez Granadok honako hau adierazi du: "Oso ekimen interesgarriak ezagutu ditugu, prestakuntza teknikoa, hizkuntzaren ikaskuntza intentsiboa eta enpresekiko lankidetza zuzena uztartzen dituztenak; adibidez, Frantziako pertsonak prestatzen dituzte Alemaniako enpresetan lan egiteko".

Euroeskualderako enplegu-arro bat eraikitzea

Hain zuzen ere, lankidetza hori indartzeko sortu da LANEAN. 2029ra arte garatuko den proiektuak erakunde hauek biltzen ditu: Lanbide, France Travail Nouvelle-Aquitaine, Cap Emploi, Mission Locale Pays Basque, Gipuzkoako Foru Aldundia, Bidasoa Activa eta Nafarroako Enplegu Zerbitzua. Helburua da lan-merkatuen arteko elkar ezagutza hobetzea eta mugaz gaindiko mugikortasuna zein laneratzea erraztuko duten tresnak garatzea.

Grand Est eskualdean bisitatutako lurraldeen esperientziak erakusten du enplegu-arro partekatu baten eraikuntza epe luzeko prozesua dela, erakundeen, enpresen eta eragile sozialen arteko lankidetzan oinarritua, eta pertsonen beharrei erantzuteko gai diren zerbitzu espezializatuek babestua.

“Helburua ez da eredu berdinak inplantatzea, baizik eta gure testuinguruan funtziona dezaketen irtenbideak identifikatzea. Hamarkadetan garatutako esperientziak ezagutzeak azkarrago aurrera egiten laguntzen digu eta gure Euroeskualdearen errealitatera egokitutako erantzunak eraikitzen”, ondorioztatu du Maite Martínez Granadok.