- Basauri Euskadiko lehen udalerria izango da in situ sukaldeak eta zonako sukaldea konbinatuko dituen sistema bat ezartzen, zazpi ikastetxe publikotako jantoki-zerbitzua emateko.
- Eredu horrek eskola-menuak egunero eta hurbil prestatzea lehenesten du, elikadura osasungarriagoa eta jasangarriagoa bultzatuta.
- Ekimena Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak Hezkuntza Eraiki 2030en baitan bultzatutako eskola-jantokien ereduaren eraldaketaren parte da.
- Eusko Jaurlaritzak 156,8 milioi euroko inbertsioa onartu zuen joan den apirilean, Euskadiko eskola-jantokiko zerbitzurako eta eskola-sukaldeen eredu berria progresiboki hedatzeko.
(Basauri, 2026ko maiatzaren 25a).- Basauri Euskadiko lehen udalerria izango da in situ sukaldeak eta zonako sukaldaritza integratuko dituen eskola-sukaldeen eredu mistoa hedatzen.
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren proiektua zazpi ikastetxe publikotan ezarriko da eta eskola bakoitzaren ezaugarrietara eta beharretara egokitutako hainbat sistema konbinatuko ditu. Zehazki, in situ sukalde elektriko bertikalak ezartzea aurreikusten da Sofia Taramona, Arizko Ikastola eta Basozelai Gaztelun, 800 mahaikide ingururentzat, ikastetxe bakoitzeko 240 eta 400 mahaikide arteko edukierekin. Gainera, zonako sukalde bat gaituko da Soloarten, zerbitzua emango diena José Etxegarairi, Kareagari, Bizkotxalderi eta Soloarteri berari, hurbileko banaketa-sistema baten eta ibilbide laburren bidez, 800 ikasle ingururentzat.
Egungo aurreikuspenen arabera, Basozelai Gaztelu izan daiteke lehen ikastetxea eredu berria martxan jartzen, instalazioaren obrak 2026an hasteko helburuarekin. Gainerako jarduketak progresiboki garatuko dira datorren ekitaldian.
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburu Begoña Pedrosak eta Basauriko alkate Asier Iragorrik gaur aurkeztu dute ekimena Bizkaiko hiriburuko ikastetxe batean, dagoeneko in situ sukalde bertikal batez hornitutakoan.
Ekitaldian, gainera, eskolako sukalde-taldeak parte hartu du, eta menuen eguneroko elaborazioaren eta sukalde berrien funtzionamenduaren erakustaldi praktikoa egin du Basauriko zuzendaritza-taldeen eta guraso-elkarteetako ordezkarien aurrean. Bestetik, sistemaren nutrizio- eta jasangarritasun-irizpideak azaldu dituzte.
Eredua abian jartzeko udalerri hori aukeratzeari dagokionez, Hezkuntzako sailburuak azpimarratu duenez, “Basaurik baldintza egokiak betetzen ditu Euskadin lehen esperientzia misto hau ezartzeko, bai bere ikastetxe eta ikasle kopuruagatik, bai eskola bakoitzaren benetako beharretara hainbat irtenbide egokitzeko eskaintzen duen aukeragatik”.
“Proiektu hau Hezkuntza Sailaren eta Basauriko Udalaren arteko elkarlanaren emaitza da gainera, eta familia askoren eskaera gero eta handiagoari erantzuteko aukera emango du, ikastetxearekin berarekin lotura duten jantoki-eredu hurbilagoetarantz aurrera egiteko”, gaineratu du Begoña Pedrosak.
Bestalde, Asier Iragorri Basauriko alkateak nabarmendu duenez, "egia bihurtuko da Basauriko IGEen aldarrikapen historiko bat, Udalak beti babestu duena, eskari hori Eusko Jaurlaritzari elkarrekin helaraziz. Egia da urteak igaro direla lehen elkarrizketak eta gestioak egin zirenetik, baina proiektu konplexu eta anbiziotsu batez ari gara, azkenean argia ikusten duena, eta, gainera, Basaurin egiten duena, Eusko Jaurlaritzak gure udalerrian izateko egin duen apustuari esker".
Halaber, adierazi duenez, "aurrerapen handia da basauriar familientzat, irakasleentzat eta, batez ere, ikasleentzat, hurbiltasuneko sukaldaritzaz gozatu ahal izango baitute, elikadura osasungarriagoa eta kalitate handiagokoa bermatuko duena".
ESKOLAKO JANTOKI-EREDUA ERALDATZEA
Proiektu hau Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak bultzatutako sukaldeen eta eskola-jantokien kontzeptu berriaren parte da, Euskadiko eskola-jantokien eskaria nabarmen hazten ari den testuinguru batean.
2021etik 2026ra, zerbitzu hori erabiltzen duten ikasleen kopurua 25.331etik 30.097ra igo da, eta sukalde propioa duten ikastetxeen sarea, berriz, 120 ikastetxetik 158ra igo da.
Testuinguru horretan, Begoña Pedrosa Hezkuntzako sailburuak adierazi duenez, “kontua ez da soilik sukalde berriak sartzea, baizik eta Euskadiko eskola-elikaduraren sistema progresiboki eraldatzea, ikastetxeen eta familien egungo beharretara egokitutako sare hurbilago baten bidez”.
Sistema berriak eskola-menuen eguneroko eta hurbileko elaborazioa lehenesten du, janaria ikasleei prestatu berri iristea erraztuta eta jantokiaren eta ikastetxeetako eguneroko bizitzaren arteko lotura indartuta.
Ildo horretan, Begoña Pedrosak nabarmendu duenez, “eskolako jantokia ikasleen hezkuntza-esperientziaren parte da gainera, eta planteamendu berri horri esker elikagaien kalitatea hobetu eta jantokia bizikidetzarako eta ikaskuntzarako gune gisa indartu ahal izango da, ohitura osasungarriak hartzeari, jasangarritasunari eta ikastetxe bakoitzaren proiektu pedagogikoari lotua”.
ELIKADURA HURBILA, OSASUNGARRIA ETA JASANGARRIA
Sailburuak azpimarratu duen bezala, Euskadiko eskola-jantokien eraldaketa sukalde berriak sartzetik harago doa. Helburua da hurbiltasuneko eskola-elikaduraren eredu osasungarri eta jasangarri baterantz aurrera egitea, ikastetxe publikoen trantsizio energetikoarekin eta modernizazioarekin lotuta.
Ildo horretan, Eusko Jaurlaritzak 156,8 milioi euroko inbertsioa onartu zuen joan den apirilean, Euskadiko eskola-jantokiko zerbitzu publikorako eta eskola-sukaldeen eredu berria progresiboki hedatzeko.
Bestalde, Hezkuntza Eraiki 2030 Planak Euskadiko hainbat udalerritako ikastetxeetan 50 sukalde berri (in situ eta zonaldekoak) ezartzeko beharrezkoak diren obrak aurreikusten ditu ezarritako plangintzaren barruan.
Jarduketa horiei gaur egun definizio teknikoaren eta plangintzaren fasean dauden proiektu berriak gehituko zaizkie, datozen urteetan progresiboki garatuko direnak (2030. urtera arte), eta obra eta azpiegituretarako 36 milioi euro inguruko inbertsioa aurreikusten da.
Hezkuntza Sailak sukalde elektriko eraginkorragoen eta jasangarriagoen eredu berri baten alde egiten du apustu, deskarbonizazioaren eta trantsizio energetikoaren helburuekin lerrokatuta eta deskarbonizazio-proiektuei lotutako estrategia baten baitan —aerotermia, geotermia eta autokontsumorako plaka fotovoltaikoen formatuan— baita ikastetxeetan propanoa uztea eta gasetik elektrizitaterako trantsizioa ere.
Era berean, instalazio horiek elikadura osasungarriagoan laguntzen dute kozinatzeko tekniketan, gantz eta olioen erabilera murrizten baitute, eta elikagaien nutrizio-propietateak eta zaporea hobeto kontserbatzen dituzte, aire- eta lurrun-labeak bezalako sistemak erabilita.
Sukalde horiek ezarrita sukaldeko langileen lan-baldintzak ere hobetzen dira, ekipamendu ergonomiko eta seguruagoak, eta eguneroko lanerako egokitutako espazio berriak eskaintzen dituztelako.
EREDU BERRIAREN HEDAPEN PROGRESIBOA
Orain arte, Eusko Jaurlaritzak sei in situ eskola-sukalde bertikal instalatu ditu Lardizabal Herri Eskolan (Aia), Zurbaran HLHIn (Bilbo), Txurdinaga HLHIn (Bilbo), Alonsotegi HLHIn (Alonsotegi), Talaia Eskolan (Hondarribia) eta, berriki, Lantziego Ikastola HLHIn (Lantziego).
Hedapen honek Euskadin jarraituko du in situ sukalde berriekin eta udalerri eta ikastetxe bakoitzaren ezaugarrietara eta beharretara egokitutako zonako sukaldeekin.
Aurreikusitako plangintzaren barruan, Leioak, Urduñak, Bilbok, Arrigorriagak, Ermuak, Abadiñok, Iurretak, Plentziak, Santurtzik, Amurriok, Arratzua-Ubarrundiak, Hernanik edo Irunek aurrera egingo dute nagusiki in situ sukaldeak ezartzeko, eta Zamudiok eta Villabonak zonako sukaldeei lotutako ereduak garatuko dituzte.
Basauriko esperientziaren ondoren, Eusko Jaurlaritzak Gasteizen ere eredu mistoak garatzea aurreikusten du, in situ eta zonako sukaldeak konbinatuko dituztenak.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)