EIAAF. Europako Itsas, Arrantza eta Akuikultura Funtsa. Krisi-mekanismoa. Energiazko edo krisialdiko beste kostuak arintzeko ordainketak aurreratzen dira, edo biltegiratze-kostuak prezioak egonkortzeko neurri gisa, datozen Estatu-laguntzetazko malgutze-neurrien osagarritzat

[260416eiaafkostuenergetik]

Deskribapena


Xedea

Europako Batzordeak Europako Itsas, Arrantza eta Akuikultura Funtsaren (EIAAF) krisi-mekanismoa aktibatu du gaur. Mekanismo horri esker, estatu kideek finantza-konpentsazio bat eman diezaiekete arrantzaleei, akuikultura-ekoizleei, eraldatzaileei eta txikizkariei, Ekialde Hurbileko gatazkaren ondorioek haien biziraupen-baliabideak kolokan dituztenean. Neurria atzeraeraginez aplikatzen da 2026ko otsailaren 28tik, eta zonaldeko liskarrek EBko arrantzaren eta akuikulturaren sektorean duten eragin larria islatzen du.


Erabaki honen arabera aktibatutako finantza-laguntza EBko herrialde bakoitzeko EIAAFek bere 2021-2027 programa nazionalaren esparruan duen esleipenetik dator, eta EBk diruz lagun daitezkeen gastuen zati bat finantzatzen du. Estatu kideek laguntza hori ematea erabaki dezakete, eta operadoreei konpentsazioa zuzenean emateko eta administratzeko ardura dute.
Gaur sartutako larrialdiko laguntza-neurriak EIAAF 2021-2027 programaren esparruan aurreesleitu ziren, eta 760 milioi euro inguru utzi dira berehala eskuragarri, hasierako 1.300 milioi eurotatik.


Krisiak agerian uzten du, halaber, erregai fosilen mendeko sektore baten egiturazko kalteberatasuna. Trantsizio energetikoa bizkortzea funtsezkoa da oraindik EBko arrantza- eta akuikultura-sektorearen lehiakortasunerako, erresilientziarako eta epe luzerako errentagarritasunerako.


Sektorea babesteko konpentsazioa ahalbidetzea


Ekialde Hurbileko liskarrek energiaren eta lehengaien prezioa igo dute, kostu operatiboak nabarmen handituz eta irabazi-marjinak murriztuz EBko arrantzaren eta akuikulturaren sektore osoan. Europar Batasuneko arrantza-ontzidiaren zati batek dagoeneko utzi dio bere eragiketei, errentagarritasuna murriztu delako. Akuikulturaren eta eraldaketaren sektoreei ere eragiten die.


Aktibatutako mekanismoaren esparruan, estatu kideek bi laguntza-mota eman ditzakete krisialdietan:


arrantzaren eta akuikulturaren sektoreko operadoreentzako finantza-konpentsazioa, egungo merkatuaren nahasmenduaren ondoriozko diru-sarreren galerengatik eta kostu gehigarriengatik, energiaren prezioak igotzearen ondoriozko kostu gehigarriak barne;

Merkatu-antolakunde bateratuaren esparruan biltegiratze-mekanismoa aplikatzen duten arrantza-ekoizleen erakundeentzako biltegiratze-laguntza. Mekanismo horrek aukera ematen die ekoizleen erakundeei kideen produktuak aldi baterako biltegiratzeko, merkatuko prezioak egonkortzeko.FEMPAren krisi-mekanismoa aldi baterako neurria da. Laguntza 2026ko amaierara arte egindako gastuetarako eman ahal izango da.


Estatuko laguntzen bidezko laguntza ekonomiko osagarria


Gaur hartutako EIAAF-en krisiari emandako babesa estatu kideek Estatuaren laguntza gisa eskain ditzaketen laguntza-neurri gehigarriekin osatuko da laster.


Batzordea estatu kideei kontsulta egiten ari zaie, ekonomiaren arrisku handieneko sektoreetako batzuetan (arrantzako produktuen ekoizpen primarioa barne, hala nola arraina lehorreratzea, manipulatzea edo hasierako eraldaketa) krisiaren ondorioei aurre egiteko esparru zehatz eta denborazkoari buruz dituzten ikuspuntuak biltzeko. Batzordeak apirilaren amaiera baino lehen onartu nahi du aldi baterako esparrua.


Aurrekariak


2026ko otsailaren 28tik Ekialde Ertaineko egoerak larriki asaldatu ditu energiaren eta lehengaien munduko merkatuak. Energia azpiegituraren aurkako erasoek eta Ormuzeko itsasartea ixteak petrolioaren munduko prezioak bat-batean eta nabarmen igotzea eragin dute, eta Ekialde Ertaineko eskualdearen eta Europar Batasunaren arteko merkataritza fluxuak asaldatu dituzte. Asaldura horiek eragin materiala eta iraunkorra izaten ari dira arrantzaren eta akuikulturaren sektorean.

Kontaktu-informazioa


Kodea

260416eiaafkostuenergetik

Ebazpena eta errekurtsoak


Beste tramite batzuk