|Ondarroan badira, besteak beste, bata bestearengandik berezituta dauden bi hizkuntza komunitate. Bi hizkuntza komunitate hauek kaletarron eta arrantza munduan ari direnen hizkeraren artean bereizten dira. Ondarroako arrantzaleen lexikoaren zati eder bat bildu ondoren honako honetaz konturatzen gara: arrantza, herriaren ardatz nagusi eta ia bakarra izatetik ¿ arrantza-mundua errealitate soziolinguistiko antzekoa dutenek osatzetik-, beste muturrera joan gara azken hamarkadatan.
Arrantza eremuak geroz eta eragin gutxiago dauka herritarron egunerokotasunean. Lehorreko lanak ¿ enpresak eta abar- geroz eta indar handiagoa hartzen ari dira eta gaur egun arrantza mundua osatzen duten pertsonen historia soziolinguistiko zein kulturalak oso anitzak dira. Honek, konplexutasun berezia ematen dio gaiari eta nola ez, hau dena lehenbailehen jaso eta antolatzearen beharra agerian uzten du.
Goian esandakoaz gain badira beste zenbait elementu azpimarratu nahi nituzkeenak ere.
Egun, euskara beraren garapena dela eta, euskaraz emandako hezkuntzaren eragina ¿ oso modu estandarrean eta eremu espezifikoetako hizkerei arreta handiegi eskaini gabe-, bere topeak jotzen ari da. Bidean itzelezko ondarea ari gara uzten ¿ galtzen esango nuke nik-. Arrantza munduaren eraldaketa ¿ gailuak, ontziak, bertan aritzen den giza taldea- nabarmena izan da eta izaten ari da. Hala ere, egun, 60ko hamarkadan ez bezalaxe, errealitate soziolinguistiko eta kultural aniztasuna da arrantza munduaren adierazle nagusietako bat. Herritarrongan arrantza munduak duen garrantzia espezifikoaren galerak eragin zuzen zuzena dauka bertako mundu lexikala galtzen joatearekin.
Honek guztiak, arrantza eremuko hainbat unitate lexikal arrantzale gutxi batzuen buruetan baino ez geratzera eraman du.
Esan dugu, galduta dauden hainbat eta hainbat hitz daudela arrantza eremuan; beste batzuk, jatorrizko eremuaren testuingurutik kanpo erabiltzen dira, eta normalean ez dugu ezagutzen arrantza munduko hitz bakoitzaren jatorrizko erabilera pragmatikoa. Hainbat hitz, eskeleto baino ez dira; historiaren zati bat deskribatzeko balio izan dutenak baina gaur egun guztiz jokoz kanpo geratu direnak. Erabilera pragmatikoaz hitz egin aurretik baina, dagoenaren berri eman eta hau guztia jaso eta antolatu egin behar da.
Aurrean daukagun lanak, Ondarroako arrantzaleen lexikoaren zati bat baino ez du jaso. Horrela, jasotzeko asko geratzen dela oraindik jakinda, aurrera begira egin daitekeenerako abiapuntu izan nahi du lan honek.THE LEXICON OF ONDARROA FISHERMEN
In Ondarroa there are at least two mutually distinct speech communities characterized respectively by speech varieties associated with ¿town dwellers¿ and ¿fishermen¿. In the course of collecting materials for The lexicon of Ondarroa fishermen, it became clear that in recent times Ondarroa has developed from a town in which fishing was the main and almost exclusive core activity, the inhabitants of which shared a similar sociolinguistic background, to virtually the opposite situation.
Fishing plays a diminishing role in the present-day life of the town¿s population. Businesses and work related to dry land are on the rise, and at the present time the people who are active in fishing have a wide range of sociolinguistic and cultural backgrounds. This is turning the subject into a highly complex one, and clearly raises an immediate need to document and analyse the situation.
Several additional points are worthy of note:
At the present time, owing to the way Basque itself has developed, the influence of Basque-language education (in highly standardized Basque, paying little attention to the language varieties of specific domains) is reaching its limits, at the cost of abandoning and losing an important heritage.
The world of fishing has undergone, and continues to undergo, a profound transformation affecting the equipment, the craft and the groups of people working in the industry. Today, unlike the 1960s, heterogeneity in the sociolinguistic and cultural makeup of this population is one of its distinguishing features.
The loss of specific importance of the world of fishing for the inhabitants has a direct affect on the progressive disappearance of the local lexical corpus. This whole process has led to the present situation in which many lexical items pertaining to the world of fishing are only conserved in the minds of a small part of the population.
There are very many lexical items from the fishing domain that have been completely forgotten, but others are used outside their original context, and normally we cannot tell what pragmatic uses there may be for each fishing term. A great many such words are mere skeletons which served in the past to refer to some historical item and are now in disuse. In any case, before discussing pragmatic uses there is a need to survey and analyse existing items.
The present study only covers a part of the lexicon of Ondarroa fishermen. Given that much remains to be done, it is hoped that this work may serve as a point of departure.
