Juntadura eta elipsia euskaraz

74 bisita jaso dira

Autoretza:

Iñaki Amundarain Arana

Zuzendaria:

Patxi Goenaga Mendizabal

Unibertsitatea:

Euskal Herriko Unibertsitatea

Fakultatea:

Letren Fakultatea

Saila:

Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak

Jakintza-arloa:

Hizkuntzalaritza

Urtea:

1998

| Ondarroan badira, besteak beste, bata bestearengandik berezituta dauden bi hizkuntza komunitate. Bi hizkuntza komunitate hauek kaletarron eta arrantza munduan ari direnen hizkeraren artean bereizten dira.
Ondarroako arrantzaleen lexikoaren zati eder bat bildu ondoren honako honetaz konturatzen gara: arrantza, herriaren ardatz nagusi eta ia bakarra izatetik ¿ arrantza-mundua errealitate soziolinguistiko antzekoa dutenek osatzetik-, beste muturrera joan gara azken hamarkadatan.
Arrantza eremuak geroz eta eragin gutxiago dauka herritarron egunerokotasunean. Lehorreko lanak ¿ enpresak eta abar- geroz eta indar handiagoa hartzen ari dira eta gaur egun arrantza mundua osatzen duten pertsonen historia soziolinguistiko zein kulturalak oso anitzak dira. Honek, konplexutasun berezia ematen dio gaiari eta nola ez, hau dena lehenbailehen jaso eta antolatzearen beharra agerian uzten du.
Goian esandakoaz gain badira beste zenbait elementu azpimarratu nahi nituzkeenak ere. Egun, euskara beraren garapena dela eta, euskaraz emandako hezkuntzaren eragina ¿oso modu estandarrean eta eremu espezifikoetako hizkerei arreta handiegi eskaini gabe-, bere topeak jotzen ari da. Bidean itzelezko ondarea ari gara uzten ¿ galtzen esango nuke nik-.
Arrantza munduaren eraldaketa ¿ gailuak, ontziak, bertan aritzen den giza taldea- nabarmena izan da eta izaten ari da.
Hala ere, egun, 60ko hamarkadan ez bezalaxe, errealitate soziolinguistiko eta kultural aniztasuna da arrantza munduaren adierazle nagusietako bat.
Herritarrongan arrantza munduak duen garrantzia espezifikoaren galerak eragin zuzen-zuzena dauka bertako mundu lexikala galtzen joatearekin. Honek guztiak, arrantza eremuko hainbat unitate lexikal arrantzale gutxi batzuen buruetan baino ez geratzera eraman du.
Esan dugu, galduta dauden hainbat eta hainbat hitz daudela arrantza eremuan; beste batzuk, jatorrizko eremuaren testuingurutik kanpo erabiltzen dira, eta normalean ez dugu ezagutzen arrantza munduko hitz bakoitzaren jatorrizko erabilera pragmatikoa. Hainbat hitz, eskeleto baino ez dira; historiaren zati bat deskribatzeko balio izan dutenak baina gaur egun guztiz jokoz kanpo geratu direnak. Erabilera pragmatikoaz hitz egin aurretik baina, dagoenaren berri eman eta hau guztia jaso eta antolatu egin behar da.
Aurrean daukagun lanak, Ondarroako arrantzaleen lexikoaren zati bat baino ez du jaso. Horrela, jasotzeko asko geratzen dela oraindik jakinda, aurrera begira egin daitekeenerako abiapuntu izan nahi du lan honek.

Coordination and ellipsis in Basque

The subject of this thesis are the Basque coordinated structures, with special attention to the cases of ellipsis. Its main aim is to determine the type of elements that can be coordinated in Basque. For that, we have analyzed a corpus that is representative of the Basque literary tradition. We have tried to carry out this descriptive analysis having always in mind the main points of interest in the syntactic debate, both about coordination and about Basque grammar.
We have divided the thesis into five main chapters. In the first chapter, we analyze the repuisites ¿syntactc, semantic, pragmatic- that must be met in order to have felicitous coordination structures.
In the second chapter, we focus on coordination of sentences. As other elements, whole sentences may also be conjuncts in coordinating structures. And if the two clauses have some like material, the repeated elements are often omitted. When this happens, it is not always clear to which category the coordinated constituents belong. We have tried to analyze mainly two structures where the constituents involved seem to be sentences: gapping structures, and examples that have ellipsis of the auxiliary verb.
In the third chapter we treat coordination of Postpositional Phrases. Basque case endings are attached to the end of the noun phrase, and their structure could be presented by the following template. In this chapter, we try to determine which are the elements smaller than postpositional phrases or noun phrases ended with case endings that can be coordinated.
In the fourth chapter, we have explored the possibility of word internal coordination in Basque.
In the last chapter we aim to show a general picture of the problems that coordination poses to syntactic theory. Coordination has often been used as a test to determine constituenthood. Nevertheless, it has long been noted that its results sometimes seem contradictory. We present some data of Basque language about this point.

Deskriptoreak

UPV/EHU

analisi_sintaktikoa

euskara

hizkuntzalaritza

hizkuntzalaritza_sinkronikoa

sintaxia

Tesia

inaki_Amundarain_TESI.pdf