Euskalerriko gaztetxoek euskararekiko dituzten jarrerak eta beren eragina euskara ikasi eta erabiltzean

468 bisita jaso dira

Autoretza:

Nekane Larrañaga Aizpuru

Zuzendaria:

Francisco Garmendia Agirrezabalaga

Unibertsitatea:

Deusto. Deustuko Unibertsitatea

Fakultatea:

Soziologia eta Politika Zientzien Fakultatea

Saila:

Soziologia

Jakintza-arloa:

Soziolinguistika

Urtea:

1995

| Azken hamarkadetan euskararen ezagutzak gorako bilakaera izan du, gehienbat eskolaren ahaleginari esker. Baina gazte asko euskara ikastera iritsi bada ere, ez dute gazte denek, euskara erabiltzen beren eguneroko bizitzan. Gazteen euskararen ezagutza eta erabileraren artean etena agertzen da.
Euskara, gure gizarteko harremanetan ohizko hizkuntza bihurtzea, ez dirudi erabaki administratibo-legezkoen bidez bakarrik lortu daitekeenik. Administrazioaren erabakiek ezin dute bere kabuz hizkuntzarekiko gizakiek duten portaera aldatu. Hizkuntza gutxiengotu baten ezagutza zabaldu dezake eskolaren ahaleginak, baina zerk eragin dezake hizkuntza honen erabilera? Euskara ezagutzeko aukera izan duten gazteen euskararekiko nahiak, asmo eta gogoak, sakonkiago aztertu beharko dira gazte hauen hizkuntza erabilpena, hau da hizkuntza portaera, azaldu ahal izateko.
Gure ikerketan 13-14 urteko gaztetxoak aztertu ditugu. Zergatik? adin horretan, gizartezko jarrerak eratuak dituzte, oinarrizko hezkuntzako azken ikasturtean izanik, ikastetxeen bitartez, adin horretako gazte guztiak aztertu ditzakegu. Gazteen euskararekiko nahien ezagutzak, euskarak etorkizunean izango duen bizi indarra ezagutarazi diezaguke.
Metodologiari dagokionez, ohiko galdekizunez gain, metodo kualitatiboa erabili dugu, gazteei euskarari buruzko idazlan bat idaztea eskatu zaie, beraien euskararekiko uste, nahi, asmo, eritzi eta jarrerak libreki adieraziz.
Ondoren, gazteek idatzitako testu hauek, eduki azterketa bidez aztertu dira: testuak bere osotasunean aztertu dira. Sailkapeneko kategoriak idatzietako esanahien arabera osatu dira. Gai jakin batzuek aztertzeko hitzen estrategiak antolatu dira. Esanahi berdinekoak eta hizkuntza- euskaraz, gaztelaniaz nahiz frantsesez idatzitako idazlanak- bakoitzeko ordezko hitzekin jokatuz. BRS/SEARCH programa informatikoaren bidez, hitz hauek erabiliaz agertzen diren pasarte guztiak bereiztu dira. Hitzek, bere pasartean edo testuinguruan duten esanahiaren arabera osatu dira sailkapeneko kategoria ezberdinak.
Lagina oso zabala izan du ikerketak, zazpi lurraldera zabaldua, 108 ikastetxe ezberdinetako, 3.655 ikaslek parte hartu dute ikerketan. %95 eko konfiantza maila batez, aitortu beharreko lagin errua 0.01 eko da. Lagina aukeratzean proportzionalki errespetatu diren aldagaiak honako hauek izan dira: biztanle kopurua, euskara ezagutza maila, Estatu barneko immigrazio kopurua, ikastetxe mota eta hizkuntz eredua. Datu biltze lana, 1991.ean egin zen Autonomi Elkartean eta 1992.ean Nafarroa eta Iparraldean. Galdekizunak eskola orduetan eta norberak bakarka bete ditu.
Lortu diren ondorio nagusienen artean aipatzekoak hauek dira: euskara gehien darabilten gazteak, lehen hizkuntza modura jaso dutenak dira. Euskara erabiltzean eragin gehien duten aldagaiak hauexek dira; herri sentimendu euskalduna, Euskalerriko nongotza, euskaldun izanahia eta gizarteinguru euskalduna eta bertakotasuna.
Gizarteingurua eta ezagutza garrantzitsuak badira ere, gazteen hizkuntz jarrerek, zer esana dute euskararen erabileran. Euskara ezagutzeaz gain euskararen aukera egitea beharrezkoa baita erabiliko bada. Jarrera izanerazleak euskara ikasi eta erabiltzean eraginkorragoak dira trukeordaineko jarrerak baino. Jarrera izanerazleak, euskaldun izaera eta hezkuntza euskaldunari loturik daude. ATTITUDES TOWARDS THE BASQUE LANGUAGE AMONG YOUNG BASQUES AND THEIR CONSEQUENT IMPACT ON LEARNING AND USEAGE
The efforts made by schools, have shown a remarkable growth in the knowledge of Basque (or Euskara) in recent decades. However, not all young people who have come to learn this language use it in everyday life. Among them, there is a difference between knowledge and actual use of Euskara.
It seems that legal or administrative decisions alone cannot convert Euskara into an everyday language. Administrative initiatives alone cannot change the linguistic behaviour of a speaker. Schools may extend the knowledge of a minority language, however: What is it that influences the use of this language? The objectives, intentions and wishes of young people who have had the opportunity to learn Euskara in depth must be analyzed in order to better explain the use of Euskara.
In our study we have focused on young people aged 13-14. Why? At that age, social attitudes are already developed, and it is the last year of compulsory education. We can analyze the entire population of that age in the school. If we can understand the attitudes towards Euskara of people in this age group, we can better understand the vitality of Euskara in the future.
With respect to methodology, we have used a qualitative method in addition to the usual survey. The young students were asked to write an essay on Euskara, so that they could express freely their beliefs, opinions, intentions and desires.
The texts were analyzed using content analysis: the texts have been analyzed in full. The categorization was based on the meaning of each word in his context or paragraph. The strategies have been developed around some subjects for analysis, using the combination of the words of the same meaning for three languages in which texts were written: Euskara, Castilian and French. The searches have been performed through the software, BRS / SEARCH.
The research had a very large sample: 3,655 students from 108 schools, representing a sampling error of 0.01, with a margin of confidence of 95%. The sample was proportionately based on the following variables: number of people, socio-linguistic area, migration from other communities, centre types and linguistic models. Data collection was conducted in 1991 in the Basque Autonomous Community, and in 1992, in Navarre and the French Basque Country or Iparralde. Students responded in school and individually.
The main conclusions show that young people that use Euskara the most, are those to whom Euskara is their primary language. The variables that most influence the use of Euskara are: Basque nationalist sentiment, membership of Euskal Herria, desire to be Basque, Basque socio-linguistic context and origin.
Although the context and the degree of knowledge are important variables, attitudes to the Basque language also influence the use of Euskara. For example, if a young man learns and uses Euskara, it is evident that he has made an option for it. The transformational attitudes have more influence on the use of Euskara, than the transactional attitudes. The transformational attitudes are related with basque identity and education.

Deskriptoreak

Euskal_Herria

UD/DU

euskara

gazteak

giza_komunikazioa

hizkuntzalaritza

kultura

soziolinguistika

soziologia

Tesia

Nekane_Larranaga_TESI.pdf