Etxepare Euskal Institutuak ateak ireki ditu

Euskara eta euskal kultura mundura ateratzeko sortua da Etxepare Euskal Institutua, Espainiako Instituto Cervantesek,
Kataluniako Ramón Llull institutuak edota Frantziako Alliance Francaisek, besteak beste, egiten duten moduan. Baina horrez
gain, Etxepareren helburua da baita ere munduan euskal kulturari leihoak zabaltzea, kultur ekintzak promozionatu eta
ikusgai jarriz.

“Euskal produkzio kultural guztiak du tokia etxe honetan. Euskaraz egiten denak, gaztelaniaz egiten denak eta hizkuntzarik
ez duenak”, esan du Etxepare Euskal Institutuaren zuzendari den Aizpea Goenagak. Era berean, Etxepare Euskal Institutuak
izango duen zubi papera azpimarratu du: “Euskara eta euskal kulturaren enbaxadoreak izango gara atzerrian, mundua
euskaldunago eta Euskal Herria mundutarrago egiteko egingo dugu lan”.

Lehen pauso hauek ematearekin batera, kultura munduko aurpegi ezagun batzuen atxikimendua izan du Etxepare
Institutuak, tartean Bernardo Atxaga, Lucia Lacarra, Javier Aguirresarobe, Pedro Miguel Etxenike, Mikel Urmeneta eta Edurne
Pasabanenak, besteak beste.

Etxepare Institutua berria den arren, bere zuzendari Aizpea Goenagak azpimarratu du lana ez dutela hutsetik hasiko: “Asko
zor diegu aurretik Etxepare Institutuaren helburuen ildotik lan egin izan dutenei. Orain guk norabide berria eman nahi diogu
lehen egindakoari, bide berriak eraiki”. Eta egiteko horretan bakarrik aritu ez dadin, Etxepare Euskal Institutua buru-belarri
ari da bertako eta kanpoko erakunde eta elkarteekin etorkizunean funtsezkoa izango den harreman sare zabal bat lortzeko.
Blanca Urgell Kultura sailburuak gogoan izan du bere hitzaldiaren hasieratik bertatik Euskal Institutuari izena eman zion
Bernart Etxepare. Idazleak 1545ean idatzi zituen hitzak dira Euskara, jalgi hadi plazara, Euskara jalgi hadi mundura, eta
Urgellen aburuz, gaur, 500 urte geroago, globalizazioaren, komunikazioaren eta Interneten egun hauetan, Etxepareren
aldarria egia bihurtzeko aukera parerik gabea da: “Asko izan dira urte, hamarkada eta mende hauetan Bernart Etxepareren
hitz horiek bere eginda, munduan Euskara eta euskal kulturaren enbaxadore bihurtuta lan bikaina egin duten pertsonak,
idazleak, eskultoreak, margolariak, abeslariak, zinemagileak, sukaldariak, musikariak… besteak beste. Zorionez, Euskara eta
euskal kultura atera dira plazara, atera dira mundura. Etxepare Euskal Institutua orain arteko lan horri bultzada berria ematera
dator. Indarrak batu, koordinatu, eta euskara eta euskal kulturarentzat leiho berriak irekitzera dator”.

Ekainetik orain arteko jarduna

Aurtengo ekainean, Aizpea Goenaga zuzendari izendatu ostean hasi zuen bere jarduna Etxeparek. Ordutik egoitza berria
eratzeaz gain, datozen bi urteetarako plan estrategikoa diseinatzen dihardu. “Gaur hemen aurkezten dizuegun egoitza hau
da Institutua gorpuzten ari denaren erakusgarri. Baina egoitza gorputza besterik ez da, mamia, ordea, hemen eta kanpoan
aurrera daramagun lana da. Bi urterako plan estrategikoa ixtear gaude eta hemendik aurrera horretan oinarrituko dugu gure
lana”, azaldu du Goenagak.

Dena den, hainbat egitasmo eraman ditu dagoeneko aurrera Etxeparek. Esate baterako, euskal-amerikarrak Euskara irakasle
izateko prestatuko dituen programan parte hartuko du. Programa horren helburua erkidegoko euskal-amerikarrekiko loturak
indartzea eta euskara lurralde horretan zehar zabaltzea da.

Horrez gain, Etxepare Institutuak Berlingo Freie Unibertsitatearekin hitzarmena berritu du irakurletza programak aurrera
eramateko. Aurten Mikel Babiano ariko da irakurle lanetan eta bi ikasle talde izango ditu bere ardurapean. Beste Unibertsitate
batekin ere egin du hitzarmena Etxeparek, Birminghamekoarekin hain zuzen ere. Unibertsitatean Euskara ikasi ahal izateko
hitzarmena egin du Unibertsitatearekin. 2013ra bitartean Euskara ikasteko aukera izango da Birminghameko Unibertsitatean
eta Xabi Paya bertsolariak emango ditu eskolak.

Azkenik, Frankfurteko liburu azokan hartu du parte Etxeparek. 62. edizioan mundu osoko 7.533 stand izan ziren
Frankfurten; horien artean, besteak beste, EEE (Euskal Editoreen Elkartea) eta Alberdania eta Ttarttalo argitaletxeek osatu
zuten euskal ordezkaritza. Zentzu berean, Londresko The The Language Show 2010 hizkuntza azokan ‘Munduoro euskaraz’
stand-a aurkeztu du. Azken batean, Goenagaren hitzetan, bateko eta besteko ahalik eta jende gehien euskarara eta euskal
kulturara erakartzen saiatuko da Etxepare: “Euskararen eta euskal kulturaren enbaxadoreak izango gara atzerrian. Mundua
euskaldunago eta Euskal Herria mundutarrago bihurtzeko lan egiteko asmoa dugu”.

Aurrera begirako proiektuak

Behin plan estrategikoan lan-lerro nagusiak zehaztu ostean, Etxeparek buru-belarri jarraituko du euskara sustatzeko eta
hedatzeko proiektuak aurrera eramaten. Azaroaren 2tik aurrera, EHUko irakaslea eta Etxepare Institutuaren Patronatuko
kide Mari Jose Olaziregi andrea izango da Etxepare Institutuaren Euskararen Sustapen eta Hedakuntzarako Zuzendaria.
Bere zuzendaritzaren ardurapean geratuko dira nazioartean euskara sustatu eta hedatzeko emango diren ekimenak, baita
euskaraz sortutako kultura-ekoizpenari dagozkionak ere, hala nola, euskal literaturari. Hurrengo urterako aurreikusten diren
ekimenen artean, honakook azpimarratu ditu Olaziregik: gaur egun munduko unibertsitateetan dauden 24 irakurle sareren
diagnostikoa egitea. Irakurleen baliabide eta formazio beharrak zehaztu ondoren, 2011ko udan Excellence in Basque Studies
ikastaroa antolatuko da euskara irakurleentzat; irakurle sarea zabaltzea, unibertsitate berriekin hitzarmenak sinatuz. Hauetxek
dira 2011-2013rako herrialde estrategikoak: Frantzia, Erresuma Batua, Alemania eta AEB; euskal Ikasketen Katedrak sortzea
prestigiozko unibertsitateetan. Lehenengo pausoak eman dira AEBetako zenbait unibertsitaterekin; euskal kultura jarduerak
programatzea irakurle sarean mugitzeko; hitzarmenak sinatzea hainbat erakunderekin, hala nola, Instituto Cervantesekin,
Institut Ramón Llull-ekin, Euskal Herriko Unibertsitatearekin edota Literature Across Frontiers Erakundearekin; Etxepare
Institutuaren webgune berria eratu eta hornitzea; eta euskara eta euskal kulturari buruzko katalogo, triptiko eta bestelakoak
ekoiztea. Epe laburrera egingo diren ekintzen artean Euskara munduan zehar ezagutzeko kanpaina bat eta kultura adierazpide
ezberdinak uztartuko dituen ikuskizuna aipatu ditu. Azken hau, Fernando Bernués zinemagileak zuzendua izango da.