Bizitegi-larrialdi edo krisiaren aurrean, Europako Batzordeak areagotu egin du bere azterketa azken urteotan, eta 2025eko abenduaren 16an amaitu du, Etxebizitza Eskuragarriaren Europako Plana aurkeztuta, EBko egoitza-merkatuen tentsioaren dinamikei eta arrazoiei buruzko diagnostiko tekniko zabalarekin. Plan hau mugarri historikoa da EBk etxebizitzetan koordinatutako lehen esku-hartze gisa, tradizioz nazio-eskumenetarako erreserbatutako eremua, eta EBk etxebizitza lehen mailako lehentasun sozial eta ekonomiko bihurtzeko konpromisoa adierazten du, bertako biztanleen egonkortasuna eta duintasuna bermatzeko. Europako etxebizitza-politikaren berritasun handi horren aurrean, Etxebizitzaren Euskal Behatokiaren txostenaren helburua da Planaren edukiaren ikuspegi zehatza ematea, baita Europako Parlamentuak eta Kontseiluak etxebizitzaren krisiari buruz emandako orientabideak ere. Plan hau egiteko Eusko Jaurlaritzak egindako ekarpenak ere jasotzen dira.
Ikus informazio osoa (Iturria: Euskadi.eus)
Etxebizitza eskuratzea eta etxebizitza-merkatuaren eraldaketa sakona bihurtu dira Europar Batasunaren egiturazko erronka nagusietako bat, Etxebizitzaren Euskal Behatokiaren "Etxebizitza eskuragarriaren Europako Plana EBko bizitegi-larrialdiaren aurrean" txostenaren arabera. Europar Batasuneko herrialde eta eskualdeei eragiten dien arazoaren aurrean Europako Batzordeak sustatutako jarduera-esparru berria aztertzen da, eta diagnostiko sendo bat du abiapuntutzat: Europak aurrekaririk ez duen krisia bizi du azken hamarkadetan etxebizitza eskuratzearen arloan.
Europako Batzordeak urrats bat eman du Plan horrekin, eta txostenak mugarri politikotzat jotzen du Erkidegoko agendan. Zuzeneko eskumena estatu eta eskualdeena den arren, Europar Batasunak lehen aldiz onartzen du politika publikoak indartzeko estrategia koordinatu baten beharra dagoela, garestitzearen aurrean.
Europako esparru berri horrek, besteak beste, finantza-tresna berriak eta jarraipen-mekanismoak planteatzen ditu Europako seihilekoaren barruan. Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburu Denis Itxasorentzat, Europak honela azaltzen du hainbat eskualdek salatzen urteak daramatzatena. Adierazi duenez, EBko Plan berriak berretsi egiten du Euskadik duela hamarkada bat baino gehiago hasitako bidea; Euskadik jada aplikatzen duen zerbait proposatzen du Europak orain, eta bere diagnostikoa argia da; bertan, eskaintzarik eza da muina, batez ere alokairuarena.
Analisiak lau zutabe nagusi identifikatzen ditu Europako estrategian, Euskadik egin berri dituen politikekin bat datozenak. Ikuspegi komunitario berriak hainbat apustu egiten ditu, eta EBk orain planteatzen dituen konponbideak euskal ereduaren zati dira. Horien artean, estatistika- eta azterketa-sistema bat (Euskal Behatokiarena), Europako aurreratuenetakotzat jotzen dena.
Txostenak ondorioztatzen du Europako testuinguru berriak aukera garrantzitsuak irekitzen dituela Euskadi bezalako lurraldeentzat, hala nola, Europako Inbertsio Bankuari lotutako inbertsio-plataforma berriak bultzatzea, Europako funtsak etxebizitza eskuragarriko proiektuetarantz birprogramatzea eta Estatuko laguntzen arauak berrikustea, etxebizitza sozialaren sustapena bermatu dezaketen murrizketak arintzeko.
Itxasok nabarmendu du Europako apustuek handitu egiten dutela alokairu, eraikuntza eta birgaitze eskaintza handiagorako finantza-marjina, eta Euskadi lider izan daitekeela Europako etxebizitza-agenda berrira egokitzeko eta orain abian jartzen diren tresnak aprobetxatzeko.
Ikus informazio osoa (Iturria: Eusko Jaurlaritzaren Irekia webgunea)
EIES - Europako informazioaren Euskal Sarea: Europako gaurkotasuneko beste edukietarako sarbidea