GURE ARTEAK SARIAK 2013
Ibilbide artistikoa aitortzea
Saria: 25.000€
Ana Laura Aláez
Bilbo, 1964
Ana Laura Aláez (Bilbo, 1964)
Arte Ederretan lizentziatu zen UPV/EHUn 1989an, eskultura espezialitatean. Urte horretan bertan Sestaoko Pintura Sariketa Nazionaleko lehen saria irabazi zuen. Hainbat diziplina landu ditu artista honek, hala nola, eskultura, marrazketa, argazkia, arkitektura, bideoa eta baita musika ere.
1990ean Eusko Jaurlaritzaren Erakusketa Beka irabazi zuen, eta garai horretan bertan Angel Badosen, Sergio Aguilarren eta Juan Muñozen tailerretan hartu zuen parte, Artelekun. Bere lehen lanen artean nabarmentzekoa da 1992an Bartzelonako Joan Miró Fundazioan Superficie izenburupean egindako banakako erakusketa. New Yorken bizitzen zenbait urte eman ondoren, Madrilen jarri zen behin betiko, eta hiri horretako Juana de Aizpuru galeriarekin dihardu lanean 1993tik.
1996an Jaurlaritzaren Arte Plastikoen beka lortu zuen. Urte horretan bertan, Caixaren Montcada Aretoan instalazio bat aurkeztu zuen Bartzelonan. Arropa denda bat diseinatu zuen orduko hartan. 1999 eta 2001 artean, Ana Laura Aláezek Vogue aldizkariaren Espainiako ediziaoan kolaboratu zuen, eta gainera NEO2 eta B-GUIDED joera-aldizkarietan moda editorialak argitaratu zituen. Bere azken lanen artean nabarmentzekoak dira: Unknowns. Mapping contemporary basque art Bilboko Guggenheim Museoan, K-stains Bartzelonako Asia Etxean, Marie’s story Seoulgo Space C* aretoan, eta Empty spaces for the Lab Project at Sharjah Museum, Arabiar Emirerri Batuetan.
Epaimahaiak merezimendu hauek aitortu dizkio bere ebazpenean:
Laurogeita hamargarren hamarkadaren hasieratik, eskulturari egin dizkion ekarpenegatik nabarmendu izan da Ana Laura Aláez euskal artearen eremuan. “Femeninotzat” eta “gutxiagotzat” jo izan diren teknika eta materialak aukeratu izanak – bere lanean berebiziko funtzioa beteko dutenak-, espazioaren eta giza-eskalak espazio horretan duen paperaren inguruko ardurak markatutako lana sortaraziko du. Era berean, femeninotasunaren dimentsio performatiboa eta nortasun pertsonalaren bilaketari lotutako auziak ere konstante bihurtuko dira atista honen lanean. Club eszenekin, moda munduarekin, joera-argitalpenekin edo herri musikarekin esperimentatzen duten bere lanak, aitzindariak izan ziren euskal eremuan. Gainera, espazioren inguruko bere ikerketek -Bartzelonako Montcada Aretoa boutique bihurtu zuen, eta Reina Sofia Museoko Espacio Uno aretoa diskoteka- arte erakusketetarako erabili izan diren espazioetako arauak etengabe zalantzan jartzea esan nahi izan dute. Artista honen nazioarteko proiekzio argi erakusten dute Palais de Tokio-n (Paris) edo Helsinkiko Taidemuseo Tennispalatsi-n egin dituen erakusketek, bai eta Busan, Estanbul edo Veneziako bienaletan izan duen parte hartzeak ere. Bere ibilbide artistiko sendoa, erreferente bihurtu da artista belaunaldi berrientzat.
Sorkuntza lana aitortzea
Saria: 25.000€
June Crespo Oyaga
Iruñea, 1982
June Crespo Oyaga (Iruñea, 1982).
Arte Ederretan lizentziaduna da UPV/EHUtik; eta une honetan ikerketa bat egiten ari da unibertsitate horretan, Sormena ikerkuntza gisa izeneko doktoregoko programaren barruan. Hainbat ikastaro, tailer eta egoitzatan hartu du parte, besteak beste, Artelekun (Donostian), Bilbao Arte eta Azala (Lasierra, Araba) zentroetan. Horietan guztietan, hauek dira nabarmentzekoak: Lupa e Imán praktika artistikoari buruzko tailerra, 2005, Arteleku; Topo egoitza artistikoa, Azala eta Artium (Vitoria-Gasteiz) 2012, eta KUB Kunsthaus, Bregenz, (Austria) 2006.
Sormen artistikorako hainbat beka eta arte plastikoen arloko hainbat sari jaso ditu, hala nola: Montehermoso kulturunearen Artea eta ikerkuntza (2010); Bizkaiko Foru Aldundiaren Arte plastikoetarako beka (2009-2010); Bilbao Arte Fundazioaren egoiliarbeka (2006); Iruñeko artista gazteen lehen saria (2005), eta Nafarroako artista gazteen biltzarraren lehen saria (2007).
Taldeko hainbat erakusketatan hartu du parte, horietan azkena aurten bertan San Telmo Museoan, “1813. Donostiaren setioa, sutea eta berreraikitzea”. 2009 eta 2011 urteen artean, Escanografías (1/2 liburukia) eman du argitara, CO-OP argitaletxearekin; eta banakako erakusketa ugari jarri ditu, besteak beste, Amatista, Barriek programa, Rekalde Aretoa, Bilbo (2013).
Epaimahaiak merezimendu hauek aitortu dizkio bere ebazpenean:
June Cresporen obraren kalitate artistikoa, eta hark azken urteetan euskal artearen panoramarik gazteenean izan duen bilakaera, apartak dira. Era berean, testuinguruarekiko erakutsi duen konpromiso handia ere ekarpen garrantzitsua izan da euskal sorkuntza garaikidearentzat.
June Cresporen lanean ezaugarri nagusi da irudien erreprodukzioaren erabilera esperimentala, bai eta horien ustiapena ere arte grafikoen arloan eta eskulturainstalazioetan. Bere jarduna ikuspegi zabal batetik abiatzen du, assamblagearen, collagearen eta kamerarik gabeko argazkiaren arteko mugan koka daitezkeen objektuak sortuz (escanerrak, inpresioak, fotokopiak eta fotogramak). Objektu eta irudiak euren produkzio eta kontsumo sistematik ateratzen ditu artista honek, horrela, euren asoziazio-aukerak eta esangura berriak sortzeko gaitasunak jokoan ipintzen ditu. Goi kulturak eta behe kulturak uztartzean sortzen diren potentzialtasun narratiboak aldi berean erraztu eta oztopatzea da bere jokoa. Praktika artistiko hauetatik guztietatik erbesteratzeko, jabetzeko eta birkontestualizatzeko hainbat forma sortzen dira, izaera bakaneko lanak sortuz.
Ikusizko arteen arloan agenteek egindako lana aitortzea
Saria: 15.000€
Adelina Moya Valgañón
(Kordoba, 1944)
Adelina Moya Valgañón (Kordoba, 1944).
Historian Doktore eta Leioako Arte Ederren Fakultatean irakasle titularra (UPV/EHU), bere borondatez erretiroa hartua, baina ez dio ikerketa lanari utzi. Berak komisionatu dituen erakusketen katalogo andana argitaratu du. Hala nola: Arte y Artistas Vascos de los años 30 (1986); Maria Paz Jiménez (2001); José Alemany, memoria y olvido (1993); Sala Stvdio. Una aventura artística en el Bilbao de Posguerra (2007). Liburu esanguratsuak ere idatzi ditu: Nicolás Lekuona y su tiempo. Orígenes de la vanguardia artística en el País Vasco, Electa, 1994 eta José Mª Ucelay, Museo Esteban Vicente, Segovia, 2007. Gainera, emakume artisten inguruko artikulu ugariren idazle ere izan da.
Lau urtez Zehar aldizkariaren kontseiluko kide izan zen. Euskadiko hainbat arte lehiaketatan epaimahaikide izan da: Gipuzkoako Artista Berrien lehiaketan, edo Gure Artea sarietan, besteak beste. “Jorge Oteiza Nazioarteko lehen Kongresuan” batzorde zientifikoko kide izan zen, 2008ko urrian, eta bertan “Rupturas y restauraciones. Jorge Oteiza en la Tradición Moderna” ponentzia aurkeztu zuen, oraintsu argitaratu dena. Arte Ederren Fakultatean “Argazkia-artea harremanak” eta “Emakumea eta artea” ikasgaiak ezarri zituen. Estatu Batuetako Reno-Nevada Unibertsitatean, Jesús Arpalekin batera, William Douglass Scholar del CBS-Center for Basque Studies ikerketa-beka jaso du (2012-2013).
Epaimahaiak, bere ebazpenean, merezimendu hauek aitortu dizkio:
Azpimarratzekoa da, EHU/UPVren Arte Ederren Fakultatean Historian Doktore eta irakasle titular gisa egiten duen lanaz gain, ikerlari gisa erakusten duen interes eta konpromisoa ere. Bere ikerketek Euskadiko abangoardia artistikoen sorrera izan dute ardatz, Nicolas Lekuona (1913-1937) artista kasu. Lekuonak argazkilaritzara hurbildu zuen Moya, eta Jose Alemanyren (1895-1951) argazkietara. Jose Maria Ucelay (1903- 1979), Jorge Oteiza (1908-2003) eta beste zenbait artista ezezagun ere ikertu ditu, hala nola, María Blanchard, Ángeles Santos, Remedios Varo, Maruja Mallo eta María Paz Jiménez (1909-1975) margolari donostiarra. Azken honek, garai haietan emakume eta artista izatearena zailtasunak gainditu behar izan zituen.
Arte munduan memoria historikoaren inguruko ikerketa egiteko eta artisten lana berreskuratzeko erakutsi duen interesak, abangoardiaren testuinguruak eta modernitatea berreskuratzeko ahaleginak, Euskadin artearen historia eta bere genealogien sorrera ahalbidetu dute. Artearen historian memoria berreskuratzeko borondate, inplikazioa eta kontzientzia hori bi aldiz da beharrezkoa, emakume artisten lanari dagokionean. Adelina Moyaren ekarpenak ezinbestekoak dira lehen euskal abangoardietara hurbilketa zehatza egiteko. Bere ikerketa lana gainera, aitzindari da artea eta pentsamendu feministaren arteko harremana aintzat hartzean. Bide horretan, nabarmentzekoa da Arte Ederren Fakultatean “Argazkia-artea harremanak” eta “Emakumea eta artea” ikasgaiak bere ekimenez sortu zirela.
Ibilbide artistikoa aitortzea
Saria: 25.000€
Ana Laura Aláez
Bilbo, 1964
Ana Laura Aláez (Bilbo, 1964)
Arte Ederretan lizentziatu zen UPV/EHUn 1989an, eskultura espezialitatean. Urte horretan bertan Sestaoko Pintura Sariketa Nazionaleko lehen saria irabazi zuen. Hainbat diziplina landu ditu artista honek, hala nola, eskultura, marrazketa, argazkia, arkitektura, bideoa eta baita musika ere.
1990ean Eusko Jaurlaritzaren Erakusketa Beka irabazi zuen, eta garai horretan bertan Angel Badosen, Sergio Aguilarren eta Juan Muñozen tailerretan hartu zuen parte, Artelekun. Bere lehen lanen artean nabarmentzekoa da 1992an Bartzelonako Joan Miró Fundazioan Superficie izenburupean egindako banakako erakusketa. New Yorken bizitzen zenbait urte eman ondoren, Madrilen jarri zen behin betiko, eta hiri horretako Juana de Aizpuru galeriarekin dihardu lanean 1993tik.
1996an Jaurlaritzaren Arte Plastikoen beka lortu zuen. Urte horretan bertan, Caixaren Montcada Aretoan instalazio bat aurkeztu zuen Bartzelonan. Arropa denda bat diseinatu zuen orduko hartan. 1999 eta 2001 artean, Ana Laura Aláezek Vogue aldizkariaren Espainiako ediziaoan kolaboratu zuen, eta gainera NEO2 eta B-GUIDED joera-aldizkarietan moda editorialak argitaratu zituen. Bere azken lanen artean nabarmentzekoak dira: Unknowns. Mapping contemporary basque art Bilboko Guggenheim Museoan, K-stains Bartzelonako Asia Etxean, Marie’s story Seoulgo Space C* aretoan, eta Empty spaces for the Lab Project at Sharjah Museum, Arabiar Emirerri Batuetan.
Epaimahaiak merezimendu hauek aitortu dizkio bere ebazpenean:
Laurogeita hamargarren hamarkadaren hasieratik, eskulturari egin dizkion ekarpenegatik nabarmendu izan da Ana Laura Aláez euskal artearen eremuan. “Femeninotzat” eta “gutxiagotzat” jo izan diren teknika eta materialak aukeratu izanak – bere lanean berebiziko funtzioa beteko dutenak-, espazioaren eta giza-eskalak espazio horretan duen paperaren inguruko ardurak markatutako lana sortaraziko du. Era berean, femeninotasunaren dimentsio performatiboa eta nortasun pertsonalaren bilaketari lotutako auziak ere konstante bihurtuko dira atista honen lanean. Club eszenekin, moda munduarekin, joera-argitalpenekin edo herri musikarekin esperimentatzen duten bere lanak, aitzindariak izan ziren euskal eremuan. Gainera, espazioren inguruko bere ikerketek -Bartzelonako Montcada Aretoa boutique bihurtu zuen, eta Reina Sofia Museoko Espacio Uno aretoa diskoteka- arte erakusketetarako erabili izan diren espazioetako arauak etengabe zalantzan jartzea esan nahi izan dute. Artista honen nazioarteko proiekzio argi erakusten dute Palais de Tokio-n (Paris) edo Helsinkiko Taidemuseo Tennispalatsi-n egin dituen erakusketek, bai eta Busan, Estanbul edo Veneziako bienaletan izan duen parte hartzeak ere. Bere ibilbide artistiko sendoa, erreferente bihurtu da artista belaunaldi berrientzat.
Sorkuntza lana aitortzea
Saria: 25.000€
June Crespo Oyaga
Iruñea, 1982
June Crespo Oyaga (Iruñea, 1982).
Arte Ederretan lizentziaduna da UPV/EHUtik; eta une honetan ikerketa bat egiten ari da unibertsitate horretan, Sormena ikerkuntza gisa izeneko doktoregoko programaren barruan. Hainbat ikastaro, tailer eta egoitzatan hartu du parte, besteak beste, Artelekun (Donostian), Bilbao Arte eta Azala (Lasierra, Araba) zentroetan. Horietan guztietan, hauek dira nabarmentzekoak: Lupa e Imán praktika artistikoari buruzko tailerra, 2005, Arteleku; Topo egoitza artistikoa, Azala eta Artium (Vitoria-Gasteiz) 2012, eta KUB Kunsthaus, Bregenz, (Austria) 2006.
Sormen artistikorako hainbat beka eta arte plastikoen arloko hainbat sari jaso ditu, hala nola: Montehermoso kulturunearen Artea eta ikerkuntza (2010); Bizkaiko Foru Aldundiaren Arte plastikoetarako beka (2009-2010); Bilbao Arte Fundazioaren egoiliarbeka (2006); Iruñeko artista gazteen lehen saria (2005), eta Nafarroako artista gazteen biltzarraren lehen saria (2007).
Taldeko hainbat erakusketatan hartu du parte, horietan azkena aurten bertan San Telmo Museoan, “1813. Donostiaren setioa, sutea eta berreraikitzea”. 2009 eta 2011 urteen artean, Escanografías (1/2 liburukia) eman du argitara, CO-OP argitaletxearekin; eta banakako erakusketa ugari jarri ditu, besteak beste, Amatista, Barriek programa, Rekalde Aretoa, Bilbo (2013).
Epaimahaiak merezimendu hauek aitortu dizkio bere ebazpenean:
June Cresporen obraren kalitate artistikoa, eta hark azken urteetan euskal artearen panoramarik gazteenean izan duen bilakaera, apartak dira. Era berean, testuinguruarekiko erakutsi duen konpromiso handia ere ekarpen garrantzitsua izan da euskal sorkuntza garaikidearentzat.
June Cresporen lanean ezaugarri nagusi da irudien erreprodukzioaren erabilera esperimentala, bai eta horien ustiapena ere arte grafikoen arloan eta eskulturainstalazioetan. Bere jarduna ikuspegi zabal batetik abiatzen du, assamblagearen, collagearen eta kamerarik gabeko argazkiaren arteko mugan koka daitezkeen objektuak sortuz (escanerrak, inpresioak, fotokopiak eta fotogramak). Objektu eta irudiak euren produkzio eta kontsumo sistematik ateratzen ditu artista honek, horrela, euren asoziazio-aukerak eta esangura berriak sortzeko gaitasunak jokoan ipintzen ditu. Goi kulturak eta behe kulturak uztartzean sortzen diren potentzialtasun narratiboak aldi berean erraztu eta oztopatzea da bere jokoa. Praktika artistiko hauetatik guztietatik erbesteratzeko, jabetzeko eta birkontestualizatzeko hainbat forma sortzen dira, izaera bakaneko lanak sortuz.
Ikusizko arteen arloan agenteek egindako lana aitortzea
Saria: 15.000€
Adelina Moya Valgañón
(Kordoba, 1944)
Adelina Moya Valgañón (Kordoba, 1944).
Historian Doktore eta Leioako Arte Ederren Fakultatean irakasle titularra (UPV/EHU), bere borondatez erretiroa hartua, baina ez dio ikerketa lanari utzi. Berak komisionatu dituen erakusketen katalogo andana argitaratu du. Hala nola: Arte y Artistas Vascos de los años 30 (1986); Maria Paz Jiménez (2001); José Alemany, memoria y olvido (1993); Sala Stvdio. Una aventura artística en el Bilbao de Posguerra (2007). Liburu esanguratsuak ere idatzi ditu: Nicolás Lekuona y su tiempo. Orígenes de la vanguardia artística en el País Vasco, Electa, 1994 eta José Mª Ucelay, Museo Esteban Vicente, Segovia, 2007. Gainera, emakume artisten inguruko artikulu ugariren idazle ere izan da.
Lau urtez Zehar aldizkariaren kontseiluko kide izan zen. Euskadiko hainbat arte lehiaketatan epaimahaikide izan da: Gipuzkoako Artista Berrien lehiaketan, edo Gure Artea sarietan, besteak beste. “Jorge Oteiza Nazioarteko lehen Kongresuan” batzorde zientifikoko kide izan zen, 2008ko urrian, eta bertan “Rupturas y restauraciones. Jorge Oteiza en la Tradición Moderna” ponentzia aurkeztu zuen, oraintsu argitaratu dena. Arte Ederren Fakultatean “Argazkia-artea harremanak” eta “Emakumea eta artea” ikasgaiak ezarri zituen. Estatu Batuetako Reno-Nevada Unibertsitatean, Jesús Arpalekin batera, William Douglass Scholar del CBS-Center for Basque Studies ikerketa-beka jaso du (2012-2013).
Epaimahaiak, bere ebazpenean, merezimendu hauek aitortu dizkio:
Azpimarratzekoa da, EHU/UPVren Arte Ederren Fakultatean Historian Doktore eta irakasle titular gisa egiten duen lanaz gain, ikerlari gisa erakusten duen interes eta konpromisoa ere. Bere ikerketek Euskadiko abangoardia artistikoen sorrera izan dute ardatz, Nicolas Lekuona (1913-1937) artista kasu. Lekuonak argazkilaritzara hurbildu zuen Moya, eta Jose Alemanyren (1895-1951) argazkietara. Jose Maria Ucelay (1903- 1979), Jorge Oteiza (1908-2003) eta beste zenbait artista ezezagun ere ikertu ditu, hala nola, María Blanchard, Ángeles Santos, Remedios Varo, Maruja Mallo eta María Paz Jiménez (1909-1975) margolari donostiarra. Azken honek, garai haietan emakume eta artista izatearena zailtasunak gainditu behar izan zituen.
Arte munduan memoria historikoaren inguruko ikerketa egiteko eta artisten lana berreskuratzeko erakutsi duen interesak, abangoardiaren testuinguruak eta modernitatea berreskuratzeko ahaleginak, Euskadin artearen historia eta bere genealogien sorrera ahalbidetu dute. Artearen historian memoria berreskuratzeko borondate, inplikazioa eta kontzientzia hori bi aldiz da beharrezkoa, emakume artisten lanari dagokionean. Adelina Moyaren ekarpenak ezinbestekoak dira lehen euskal abangoardietara hurbilketa zehatza egiteko. Bere ikerketa lana gainera, aitzindari da artea eta pentsamendu feministaren arteko harremana aintzat hartzean. Bide horretan, nabarmentzekoa da Arte Ederren Fakultatean “Argazkia-artea harremanak” eta “Emakumea eta artea” ikasgaiak bere ekimenez sortu zirela.