"Itsasontziko egunkaria. Barneko kartografia"

Bilbao 2025(e)ko uztailaren 8(e)tik 2025(e)ko azaroaren 9(e)ra
  • "Itsasontziko egunkaria. Barneko kartografia"

Itsasontziko egunkaria. Barneko kartografia aparteko testigantza batean oinarritzen da: Winnipeg ontziaren bidaian zehar idatzitako egunkari kolektibo batean, hain zuzen. Ontzia Pauillac-etik (Frantzia) abiatu zen 1939ko abuztuaren 4an, Gerra Zibilaren ondorengo errepresaliak saihesteko ihes egiten zuten 2.500 errefuxiatu errepublikano inguru zituela eta Valparaísora (Txile) iritsi zen, hilabete geroago, irailaren 3an. Laugarren egunetik aurrera, bidaiariak egunero egunkari bat idazten hasi ziren —hiru edo lau orrialdekoak, paper xehean—, eta ontziko iragarki-oholean jartzen zuten ikusgai. 85 urte baino gehiago igaro ondoren, egunkari horren faksimile gehienak argitaratu dira.

Zabaletak dokumentu paregabe horretan eta bere historia pertsonalean inspiratu du proiektua —Winnipeg-eko bidaiari baten biloba da—, eta bere sorkuntzaren bidez memoria pertsonala eta kolektiboa uztartzen ditu.

Beraz, erakusketa dokumentu aparta honetan eta erbesteko esperientzian oinarritzen da. Cecilia Zabaletak, Winnipegeko bidaiarietako baten biloba da, eta bere proiektu honetarako memoria pertsonala eta kolektiboa batzen dituen proposamen artistiko ezberdin garatu ditu: jatorrizko faksimileak, teknika mistoko lanak, collageak eta olioak, esku-hartze kartografikoak, giza siluetak, hauskortasuna gogorarazten duten paperak, prozesu sortzaileaz hitz egiten duen eta garaiko aipuak eta argazkiak biltzen dituen ikus-entzunezko pieza bat, eta Winnipegen abiatu zirenen memorien, erresistentziaren eta uste politiko eta ideologikoen arteko lotura irudikatzen duen hari gorri bat, elementu bisual eta sinboliko gisa erabiliz.

Ceciliaren lanak deserrotzea, hauskortasuna, erresistentzia eta berreraikuntza bezalako gaiak aztertzen ditu.

Erakusketak Txileko erbestealdi errepublikarrari buruzko begirada intimoa eta politikoa eskaintzen du, oroimenak ahanzturaren aurrean duen indarra azpimarratuz, eta denboran urrun egon arren, oraindik indarrean dagoen historiara hurbiltzera gonbidatzen du publikoa.

Zabaletak urteak zeramatzan erbesteko memoriekin lanean, Josu Chueca historialariak Winnipegeko dokumentuei buruz egindako ikerketaren berri izan zuenean. Hortik aurrera, jatorrizko materiala — kasu askotan oso kaltetua — eta haren transkripzioak berrikusteko prozesua hasi zuen, eta hortik abiatu zen gaur aurkeztu den erakusketa-proiektua.

Itsasontziko egunkaria. Barneko kartografia Bilboko Itsasmuseumera iritsi zen Valparaison (2024) eta Txileko Santiagon (2024 eta 2025) ikusgai egon ondoren, Intxorta 1937 Kultur Elkarteak antolatutako Winnipegen etorreraren 85. urteurrena ospatzeko euskal ekarpenaren esparruan. Erakusketaren ibilbide horrek sinbolikoki lotzen ditu harrera-herrialdea eta zalantzaz betetako derrigorrezko bidai hau egin behar izan zutenen jatorria.

Erakusketa uztailak 8tik azaroaren 9ra arte izango da ikusgai Carol Iglesias Espazioan.

Liburua:

Los 2000 del Winnipeg. Diario de a bordo argitalpenean Josu Chueca Intxusta historialariak 26tik 23 faksimile jasotzen ditu.

Liburua Intxorta 1937 Kultur Elkarteak argitaratu du eta Gogora Eusko Jaurlaritzaren Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuaren laguntza dauka.


Laburrean

  • Mota Erakusketa
  • Data 2025(e)ko uztailaren 8(e)tik 2025(e)ko azaroaren 9(e)ra
  • OrdutegiaAsteartetik igandera 11:00-19:00. Astelehenetan, itxita. Jaiegunen aurreko astelehenetan izan ezik, ohiko ordutegian egongo baita zabalik
  • LekuaItsasmuseum Bilbao - Euskal Itsas Museoa
    Muelle Ramón de la Sota, 1
    Bilbao
    Web
  • ZenbatekoaDoan
  • Ikusi agenda Itsasmuseum Bilbao - Euskal Itsas Museoa, Bilbao

Non