Zinema Beach 2023 - Baluarteren 20. urteurrena
Pamplona/Iruña 2023(e)ko uztailaren 18(e)tik 2023(e)ko uztailaren 27(e)ra
Baluarteren 20. urteurrenaren baitan, eta udako zinemaren RoofTop Cinema programaren hamargarren urtebetetzearekin batera, Iruñeko Auditorioko Erakusketa Aretoak zikloaren ediziorik bereziena hartuko du. Bertan, terrazako proiekzioak behe solairuko aretora eramango ditugu. Hondartza, igerilekua, udako aisialdi-agorak, erreplikatuak izango dira Baluarten, pantaila erraldoi batean eta jatorrizko bertsioan zientzia-fikziozko zinemaren 4 klasikoez gozatzera hurbilduko den publikoari harrera egiteko.
EGITARAUA:
Uztailak 18, asteartea: 2001, espazioaren odisea (2001, A Space Odyssey, AEB, 1968, Stanley Kubrick) VOSE
- Zuzendaritza: Stanley Kubrick
- Gidoia: Stanley Kubrick, Arthur C. Clarke
- Jatorrizko izenburua: 2001, A Space Odyssey
- Urtea: 1968
- Argazkia: Geoffrey Unsworth (C)
- Musika: A. Kachaturyan, György Ligeti, Johan eta Richard Strauss.
- Antzezleak: Keir Dullea, Gary Lockwood, William Sylvester, Daniel Richter, Leonard Rossiter, Margaret Tyzack, Robert Beatty, Sean Sullivan.
- Iraupena: 149 min.
- Hizkuntza: V.O. ingelesez, errusieraz eta frantsesez, gaztelaniazko azpitituluekin.
Baluarten ikusi ahalko den filme honen bilbea monolito arraro batek igorritako irrati-seinaleak jarraitzen saiatzen den astronauta-talde batean oinarritzen da. Dirudienez, monolito hori zibilizazio estralurtar baten lana da. Giza eboluzioa, teknologia, adimen artifiziala eta bizitza estralurtarra bezalako gaiak jorratzen dira. Arthur C. Clarkek berak, kontakizunaren egileak, izen bereko eleberri bat idatzi behar izan zuen geroago, Stanley Kubricken filmean planteatzen diren enigma batzuk argitzeko.
2001, Odisea espazioan filmak mugarri bat ezarri zuen ikusizko komunikazio estiloagatik, efektu berezi iraultzaileengatik, errealismo zientifikoagatik eta abangoardiako proiekzioengatik. Ziur asko, zinemaren historiako pelikularik mitologikoena –sentipen guztietan–.
Kubrickek berak eta Arthur C. Clarke eleberrigileak idatzi zuten gidoia, azken horren El centinela izeneko ipuin batean oinarrituta. Ipuin hori 1948an idatzi zen, eta, jatorriz, 10 Historias de Fantasía aldizkarian argitaratu zen, 1951n.
Uztailak 20, osteguna: E.T., estralurtarra (E.T. the Extra-Terrestrial, AEB, 1982, Steven Spielberg) VOSE
- Zuzendaritza: Steven Spielberg
- Gidoia: Melissa Mathison
- Jatorrizko izenburua: E.T. the Extra-Terrestrial
- Argazkiak: Allen Daviau (C)
- Musika: John Williams
- Antzezleak: Dee Wallace, Henry Thomas, Peter Coyote, Robert MacNaughton, Drew Barrymore, K.C. Martel, Sean Frye, C. Thomas Howell, Erika Eleniak.
- Iraupena: 115 min.
- Hizkuntza: V.O. ingelesez, gaztelaniazko azpitituluekin.
E.T. zuzendariaren irudimenetik sortu zen, gurasoen dibortzioaren ondoren sortutako alegiazko lagun batean inspiratuz. 1980an, Spielbergek Melissa Mathison ezagutu zuen eta istorioa garatzen hasi ziren, Night Skies proiektu geldiaren ondoren.
E.T. zuzendariaren irudimenetik sortu zen, gurasoen dibortzioaren ondoren sortutako alegiazko lagun batean inspiratuz. 1980an, Spielbergek Melissa Mathison ezagutu zuen eta istorioa garatzen hasi ziren, Night Skies proiektu geldiaren ondoren.
Filma modu kronologikoan filmatu zen, emanaldi emozional eta sinesgarriagoak lortzeko. E.T. bere garaian pelikularik arrakastatsuena izan zen, La guerra de las galaxias (1977) ere gaindituz, eta Spielberg berak zuzendutako Jurassic Park (1993) filmak gainditu zuen arte.
Filma 9 Oscarretarako izendatu zuten, pelikula onenarena barne. Garaiko kritikari askok garai guztietako adiskidetasuna nahiz zientzia-fikziozko filma onena zela aipatu zuten.
Uztailak 25, asteartea: Blade Runner (Blade Runner, AEB, 1982, Ridley Scott)
- Zuzendaritza: Ridley Scott
- Gidoia: Hampton Fancher, David Webb Peoples
- Urtea: 1982
- Argazkiak: Jordan Cronenweth (C)
- Musika: Vangelis
- Antzezleak: Harrison Ford, Sean Young, Rutger Hauer, Edward J. Olmos, M. Emmet Walsh, Daryl Hannah, William Sanderson, Brion James, Joe Turkel, Joanna Cassidy, Hames Hong.
- Iraupena: 117 min.
- Hizkuntza: ingelesez eta beste batzuetan, gaztelaniazko azpitituluekin.
Philip K. Dick-en ¿Sueñan los androides con ovejas eléctricas? (1968) izeneko eleberrian oinarrituta, ekintza Los Angeles hiriaren bertsio distopiko batean gertatzen da, 2019ko azaroan. Etorkizun bat deskribatzen du, non, Bioingeniaritzaren bidez, erreplikante izeneko gizaki artifizialak fabrikatzen diren, lan arriskutsuetan eta esklabo gisa erabiltzen direnak Lurraren «kanpoko munduaren kolonietan».
Blade Runner garai guztietako filmik eraginkorrenetakotzat jo izan da, bai bere girotze zehatz eta originalagatik, etorkizun baten deskribapen errealistarekin mugarri bisual postmodernotzat hartzen dena (nahiz eta joan den 2019an kokatzen zen) gainbeheran, bai XXI. menderako funtsezko gai eta kezkak planteatzeari aurrea hartzeagatik. Bere soinu-banda, efektu bereziak eta argazkia ere goraipatuak izan dira. Blade Runnerrek Philip K. Dick etorkizuneko istorioen sortzaile gisa berreskuratzea ere ahalbidetu zuen, eta geroztik film asko inspiratu dira bere literatur lanean. 1993an, AEBetako Kongresuko Liburutegiko Zinema Erregistro Nazionalean kontserbatzeko hautatu zuten, «kulturalki, historikoki edo estetikoki esanguratsua» zelako.
Uztailak 27, osteguna: Etorkizunera itzuli (Back to the Future, AEB, 1985, Robert Zemeckis) VOSE
- Zuzendaritza: Robert Zemeckis
- Gidoia: Robert Zemeckis, Bob Gale
- Jatorrizko izenburua: Back to the Future
- Urtea: 1985
- Argazkia: Dean Cundey (C)
- Musika: Alan Silvestri
- Antzezleak: Michael J. Fox, Christopher Lloyd, Lea Thompson, Crispin Glover, Tom Wilson, Claudia Wells, Marc McClure, Wendie Jo Sperber, George DiCenzo, Frances Lee McCain.
- Iraupena: 116 min.
- Hizkuntza: V.O. ingelesez, gaztelaniazko azpitituluekin.
Marty McFly nerabea (Michael J. Fox) eta denek erotzat duten Doc zientzialaria (Christopher Lloyd) adiskideak dira. Docek denboran barna bidaiatzeko makina sortu (DeLorean auto egokitua) eta martxan jarri du, ezusteko akats batek Marty 1955an ipiniko du, hain zuzen ere, bere gurasoak izango direnak (Crispin Glover eta Lea Thompson) elkar ezagutu zuten urtea. Heuren lehen topaketa ezeztatarazi ostean, McFlyek bere gurasoak izango direnak elkar ezagutu eta ezkon daitezen lortu beharko du, bestelakoan bere jaiotza eta izatea bera ere ezinezkoa izango baita.
Robert Zemeckisek eta Bob Galek idatzi zuten gidoia, azken horrek aitaren lagun egin ote zen hausnartu zuenean, biak eskola berean egon izan balira. Estreinatu ondoren, urte horretako filmik arrakastatsuena bihurtu zen, mundu osoan 380 milioi dolar baino gehiago bildu eta kritika positiboak jaso baitzituen, gehienak Fox, Lloyd, Thompson, Glover eta Wilsonen antzezpenak, gidoia, Silvestriren Soinu Banda, Huey Lewis & The Newsen kantuak (bereziki The Power of Love), Zemeckisen zuzendaritza, makillajea eta efektu bisualak goraipatu zituztenak.
Pelikularen arrakastak film trilogia bat ekoiztea ekarri zuen, Etorkizunerako itzulera II (1989) eta Etorkizunerako itzulera III (1990) lanekin osatua, baita serie animatu bat sortzea eta parke tematiko baterako atrakzio bat ezartzea ere (Back to the Future: The Ride).
Etorkizunerako itzulia (1985) Channel 4 britainiar kateak egindako zerrendako hamargarren postuan dago, hil aurretik ikusi beharko zenituzkeen 50 film. 10. postuan ageri da American Film Instituteren Zientzia-Fikziozko filmak kategorian.
Laburrean
- Mota Jaialdia
- Data 2023(e)ko uztailaren 18(e)tik 2023(e)ko uztailaren 27(e)ra
- Ordutegia22:00 (uztailak 18, 20, 25 eta 27)
- Lekua Baluarte Auditorioa
Plaza Baluarte, z/g
Pamplona/Iruña - Zenbatekoa6€ / 20€
- Sarrerak Erosi
- HizkuntzaIngelesa
- Web Baluarte Auditorioa