- Uraren Euskal Agentziak kontrol bolumetrikoko sistemak instalatzeko laguntzak bultzatuko ditu, eta erakundeen arteko lankidetza-plan bat sustatuko du, Euskadiko eremu sakabanatuetan ere horniduraren bermea hobetzeko
Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailari atxikitako URA-Uraren Euskal Agentziak laguntza-neurriak jarriko ditu abian, udal hornidura-sareetara lotzerik ez duten eta beren etxeko beharrak edo nekazaritza eta abeltzaintzako jarduera txikiei lotutakoak asetzeko emakida baten mende dauden ur-aprobetxamendu txikien titularrentzat.
Uraren gainontzeko emakidadunek bezala, ur-harguneen erabiltzaileek azken asteotan azaldu dituzten kezkei erantzuten die ekimenak, erabilitako ur-bolumenen kontrolari buruzko lege-eskakizunak betetzera behartuta baitaude. Neurketa-sistemak instalatzea eta Administrazio hidraulikoari informazioa ematea edozein ur-emakidari lotutako legezko betebeharrak dira, eta Europako, Estatuko eta autonomia-erkidegoko arauek ezartzen dituzte.
Erabilitako bolumenak zehatz-mehatz ezagutzea ezinbestekoa da ibaiak eta akuiferoak babesteko, emari ekologikoak bermatzeko eta klima-aldaketak gero eta gehiago baldintzatzen duen baliabide bat behar bezala kudeatzeko. Europako araudiak berak eskatzen du uraren kudeaketa eraginkor eta arduratsuan aurrera egitea eta baliabide horrekin lotutako zerbitzuei lotutako kostuak berreskuratzea.
Araudia betetzen laguntzeko neurriak
Betebehar horiek aprobetxamendu txikietan izan dezaketen eraginaz jabetuta, URAk berariazko laguntza-neurriak bultzatuko ditu, horien egokitzapena errazteko:
- Hiru urteko luzamendua kolektibo horiei kanona zinez aplikatzeko.
- Uraren kanonari lotutako betebeharrak betetzeko laguntza teknikoa.
- Hornidurarako udal-sareetara lotzerik ez duten aprobetxamendu txikietan kontrol bolumetrikoko sistemak instalatzeko dirulaguntzak emateko laguntza-lerro bat.
- Neurketa-ekipoen kokapena malgutzeko aukera, kontsumoaren inguruko puntuetan instalatzeko aukera emanez, teknikoki bideragarria denean eta kontrol egokia eragozten duen aurretiazko ur-hartze edo soberakinik ez dagoenean.
- Udalekin lankidetzan aritzeko formulak aztertzea, sistema horien ezarpena errazteko.
Nekazaritza eta abeltzaintzako sektoreak % 90eko hobaria du Uraren Kanonean: tratamendu espezifiko hori ez dute beste erabilera batzuek, hala nola hiri-hornidurak, merkataritza- edo industria-erabilerak.
Ahalegin ekonomiko handiagoa egiten dutenei zuzendutako laguntzak
Laguntzak, batez ere, hornidura-sare publikoetara lotzerik ez duten aprobetxamendu txikien titularrei zuzenduta egongo dira, baldin eta etxeko premiei edo nekazaritzako eta abeltzaintzako jarduera txikiei lotutako premiei erantzuteko hartune propioen mende badaude.
Orientazio horrek proportzionaltasun- eta ekitate-irizpideei erantzuten die. Aprobetxamendu txikietan, kontrol bolumetrikoko sistemak instalatzeko eta mantentzeko kostuak eragin ekonomiko handiagoa du proportzionalki, ustiategi handiagoetan baino. Gainera, azken horiek eta ureztatzaileen erkidegoek kontrol-betebehar zorrotzagoak dituzte, eta azken urteotan beren sistemak modernizatzeko eta digitalizatzeko programa espezifikoak eskuratu ahal izan dituzte, hala nola nekazaritza eta abeltzaintzako erabilerak digitalizatzeko PERTEri lotutako laguntzak.
Arazoari errotik heltzea
Halako egoera askok agerian uzten dute administrazio hidraulikoaren eskumen-eremutik haratago doan sakoneko gai bat: etxebizitzak, baserriak eta ustiategi txikiak egotea udal ur-hornidura sare publikoetatik kanpo. Zailtasun horietako asko ez daude emakidei lotutako betebeharretan, hornidura-sistema publikoen bidezko hornidura-alternatibarik ez izatean baizik.
Hori dela eta, URAk lan-prozesu bat sustatuko du udalekin, horniduraren erakunde kudeatzaileekin eta foru-aldundiekin, egoera horiek identifikatzeko eta konponbideak aztertzeko, hornidura-zerbitzuak teknikoki eta ekonomikoki bideragarria den lekuetan pixkanaka zabaltzeko.
Udal-eskumena
Helburua da Euskadiko biztanle guztiek ura eskuratzeko berme handiagoa izatea, batez ere gune sakabanatuetan. Hornidura-zerbitzua ematea udalaren eskumena da, eta, beraz, URAk lankidetza, laguntza teknikoa eta inbertsio-ahalmena emango ditu plangintza komuna errazteko, jarduketei lehentasuna emateko eta beharrezko azpiegiturak zabaltzeko. Uraren Kanonaren bidez lortutako baliabideen zati bat helburu horretarako erabiliko da.
Baliabide mugatu baten erabilera arduratsua
Agorraldiaren azken aldietan erregistratutako baliabide hidrikoen egoerak berriz ere agerian uzten du kontsumoak zehaztasunez ezagutzeko eta baliabide mugatu bat eraginkortasunez kudeatzeko beharra.
Neurketa-sistemak instalatzea ezinbesteko lege-betebeharra da baliabidearen benetako erabilera ezagutzeko, ibaiak eta akuiferoak babesteko eta etorkizuneko belaunaldientzako ur-eskuragarritasuna bermatzeko. Orain helburua da inor ez dadila betebehar hori bete gabe geratu arrazoi ekonomikoengatik edo hornidura-sare publiko baterako sarbiderik ez izateagatik.