- Osasun Sailak eta Osakidetzak neurri berriak iragarri dituzte osasun-zentroetarako sarbidea errazteko, ziten % 90 48 ordu pasa baino lehen artatzeko xedearekin
- Medikuaren irizpidearen arabera, tratamendu kronikoen preskripzioa automatikoki luzatuko da 5 urtera arte, osasun-zentrora behar ez diren joan-etorriak saihestuz
- Gripearen aurkako 2025-2026 txertaketa-kanpaina amaitu da, eta Euskadin 601.681 pertsonak jaso dute txertoa; kanpainaren historiaren emaitzarik onena da hau, eta ospitaleetako ingresuak % 10 murriztu dira
Osakidetzak abian jarri du 2026ko Lehen Mailako Arretaren Kudeaketa Plana eta Helburuak, zeinek ibilbide-orri bat osatzen baitute; horri esker, erabat aldatu da osasun-sistemara sartzeko modua. Alberto Martínezek, Eusko Jaurlaritzako Osasuneko sailburuak, prentsaurreko bat eman du Aguraingoko Osasun Zentroan (Araba), Lore Bilbao Osakidetzako zuzendari nagusiarekin eta Koldo Berganzo Osakidetzako Asistentzia Sanitarioko zuzendariarekin batera. Prentsaurreko horretan, Euskadiko Lehen Mailako Arreta indartzeko eta eraldatzeko ematen ari diren urrats berriak azaldu ditu, eta jada amaitu den aurtengo gripe-kanpainaren balantzea egin du.
2026ko Lehen Mailako Arretaren Kudeaketa Planak eta Helburuek bi ardatz dituzte:
- Osasun-zentroetarako irisgarritasuna hobetzea.
- Lidergo klinikoa eta antolaketa-lidergoa indartzea, arreta eraginkorrago eta koordinatuago bat eskaintzeko.
Helburu orokorra da pertsonen % 90ek 48 ordu pasa baino lehen lortzea zita, eta zita guztiek 5 egun baino gutxiagoko itxarote-epea izatea.
Epe laburrerako neurriak (2026ko lehen seihilekoa)
Lehenengo fase honetan hobekuntza nabarmenak egingo dira herritarrentzat, Osakidetzako erabiltzaileentzat, itxaronaldiak murrizteko eta ziten kudeaketa errazte aldera:
- Lehen Mailako Arretako aginte-koadro berriak ahalbidetuko du zentro guztien atzerapenak, irisgarritasuna eta jarduera denbora errealean monitorizatzea.
- Asistentzia-ibilgailu ibiltaria, zonaldeko medikuarekin. Asistentzia-pilaketak eta/edo irisgarritasun-arazoak dituzten eremuak indartuko ditu, eta atzeratu ezin diren pazienteen kontsultak eta/edo etxeetan kontsultak egingo ditu.
- Humanizazioa/desburokratizazioa: LMko kontsultan ahotsa transkribatzeko proba pilotua. Helburua: Karga administratiboa murriztea eta erregistro klinikoaren kalitatea hobetzea, baita osasun-arloko profesional eta paziente harremana ere.
- Tratamendu kronikoak automatikoki luzatzea 5 urtera arte, beharrezkoak ez diren osasun zentrorako joan-etorriak saihesteko.
- Web bidezko zitaren sistema berria: sinpleagoa eta intuitiboagoa, NANarekin ere sartzeko aukera egongo da. Aukera emango du edozein gailutatik eskatzeko edo aldatzeko zita mediko edo administratiboak.
- Whatsapp herritarrarekin komunikatzeko kanal gisa ezartzea. Hasieran, honako zerbitzu hauek izango ditu: txertaketa-kanpainak, hainbat arrazoirengatik zenbait zerbitzutan aldaketak, hitzorduak eskatzeari eragiten dioten sistemaren erorketak, eta LEPei buruzko albisteak. Horretarako, Osakidetzak kanpaina bat abiaraziko du laster SMS bidez, pertsonek komunikabide hori baimen dezaten eta jakinarazpenak horren bidez jaso ditzaten. Proba pilotu bat hasi duzu.
- Zerbitzu berriak egongo dira Osasun Karpetan, hots, herritarrek euren historia klinikoa kontsultatzeko erabil dezaketen tresnan. Ordenagailuan edo gailu mugikorrean deskargatu ahal izango dituzte irudiak dituzten proba diagnostikoak, besteak beste: erradiografiak, erresonantziak, OTAk, eskaneatzeak edo mamografiak.
- Zita medikoen eta administratiboen banaketa, arreta arintzeko eta baliabideak modu egokian esleitzeko.
- Administrazioko langileak indartzea. Langile horiek prestakuntza eta tresna berriak jasoko dituzte, zitak eta deiak modu zuzenago batean ebazteko.
- Koordinazio klinikoko lanpostu berriak Lehen Mailako Arretako Zuzendariordetzan, eskualde bakoitzean irisgarritasuna eta jarraitutasun asistentziala bermatzeko ardura duten profesionalekin.
- Psikologo orokorrak/sanitarioak Lehen Mailako Arretan sartzea
Ekintza horiek abian jarrita, Martínezek honako hau adierazi du: "Espero dugu pazientearen esperientzia berehala hobetzea, eta itxaronaldi laburragoak egotea, barne-antolaketa hobeagoa lortzea, eta eskari asistentzialari erantzun azkarragoa ematea".
Epe ertainerako neurriak (2026ko bigarren seihilekoa)
Urteko bigarren seihilekoan, ekintzak eredua finkatzera eta prozesuak automatizatzera egongo dira bideratuta, eta horretarako berrikuntza digitala arreta pertsonalizatuagoarekin konbinatuko da:
- Aldaketa gehiago web zita sisteman: zita ezeztatzeko aldaketak erraz. Analitikak eskatzeko eta materiala webgunearen bidez jasotzeko aukera (gainera, QRa sartuko da, pazientearen paperezko euskarria saihesteko) eta Erantzunak ekimena hedatzea, administrazio-erantzuna hobetzen duena, kontaktu bakoitzerako irtenbide bat aurkituz.
- Osasunaren laguntzaile birtuala, gaixotasun kronikoak dituzten pertsonen jarraipen proaktiboa egitera dago bideratuta. Paziente kroniko hauskorra telemonitorizatzeko proba pilotua, laguntzaile birtual adimendunaren laguntzarekin. Helburua: Deskonpentsazioak aurreratzea eta saihets daitezkeen ospitaleratzeak murriztea. Lantalde kliniko bat sortu da erabilera-kasua eta asistentzia-zirkuitua definitzeko.
- Kanal digitalen (web bidezko zitak, telefonoa eta Osasun Karpeta) arteko zirkuitoen integrazio progresiboa, ekitatea eta erabilerraztasuna bermatuta.
- Erizaintzako triajea sartzeko pilotajea, atzeratu ezin daitezkeen kontsultetarako, formatu mistoan (aurrez aurrekoa eta telefono bidezkoa).
Lehen seihilekorako ekintza horiekin, Osakidetzak eredu aurreikusgarriago, proaktiboago eta bidezkoago bat izango du, prozesu automatizatuak eta paziente kroniko eta hauskorrentzako arreta pertsonalizatuagoa izango dituenak.
Datorren urtea, 2027
Planaren hirugarren fasearen helburua da behin betiko finkatzea sarbide eta lidergo klinikoaren eredu berria, eta, horretarako, tresna digital guztiak datuetan oinarritutako kudeaketarekin integratuko dira.
- Laguntzaile birtual sanitario bat eta kontaktu digitaleko aukera berriak ezartzea (aplikazioa, mezuak, bideodeiak).
- Herritarrekiko harremanetarako kanala whatsapp bidez: hitzorduak gogoraraztea, hitzorduak baliogabetzea... Bot WhatsAppen, asistentziarik eza kudeatzeko eta kontsultak bertan behera uzteko, asistentziarik eza murrizteko eta asistentzia-agenda askatzeko jarduera proaktiboa helburu.
- Bideo-kontsultak sartzea, mugikortasun murriztua duten, landa-eremuetan bizi diren edo tratamendu kronikoak dituzten pertsonen jarraipena errazteko.
- Sistemaren ebaluazio orokorra eta sistemak denbora-epeetan, kalitate asistentzialean eta hiritarren gogobetetasunean izandako eragina
- Prestakuntza-ildo berria osasun-langileentzat, honako hauek ardatz dituena: lidergo klinikoa, komunikazioa, gaitasun digitalak eta kudeaketa-tresnak.
- Lehen Mailako Arretako zerbitzuak zabaltzea: optometristak eta gizarte-langileak integratzea, kirurgia txikia eta osasun-zentroetan bertan egingo diren proba diagnostiko gehiago.
Hala, 2026. urtea amaitzen denerako, Lehen Mailako Arreta modernoa, hurbila eta digitala izango dugu, sarbide egonkor eta jasangarriko eredu batekin. Datuek gidatuko dute eredua, eta pertsonen benetako premietara egongo da bideratuta.
Nabarmendu behar da, halaber, zenbait neurri hartuko direla landa-eremuko asistentzia hobetzeko, Arabako Lautadaren kasuan bezala, hala nola asistentzia mugikorra indartzea (asistentzia-ibilgailu ibiltaria, inguruko medikuarekin), arreta atzeratu ezin den kasuetan edo gainkarga handia dagoenean, profesionalak etxeetara joan daitezen. Neurri horiekin batera, aurten Osakidetzak Betetzeko zailak diren lanpostuen EPE berri bat deituko du, berrikuntza honekin: eskualdeko ospitaleen espezialitateak sartuko dira, eta lanpostuan gutxienez bi urteko egonaldia izango dute.
Gripearen kanpainaren balantzea: errekor historikoa eta ospitalizazio gutxiago
Osasuneko sailburuak, Alberto Martínezek, gripearen aurkako 2025-2026 txertaketa-kanpainaren emaitzak ere aurkeztu ditu. Kanpaina 601.681 pertsonari txertoa jarrita amaitu da, iaz baino % 10,5 gehiago, hain zuzen ere (57.216 dosi gehiago), eta % 10eko murrizketarekin ospitalizazio-kopuruan, kasu gehiago detektatu badira ere. Osakidetzaren historian inoiz eman den dosi-kopururik handiena izan da; aurreko errekorra 2020an ezarri zen, pandemia hasi zen urtean, 595.084 pertsonek hartu baitzuten txertoa.
Arrakastaren gakoen artean, honako hauek nabarmentzen dira:
- Txertaketaren hasiera aurreratua (urriaren 27tik aurrera herritar guztiei irekita zegoen).
- Lehenengo lau asteetan eman zen txertoen % 70.
- Aurretiko zitarik gabeko txertaketa-gunea La Casillan (Bilbo); bertan, pertsonen % 41ek hartu zuen lehen aldiz txertoa.
- Babes handiagoa egon zen Gabonetan, eta, ondorioz, transmisioa eta konplikazio larriak murriztu ziren.
Ildo horretan, Osakidetzak baieztatu du eredu hori EAEko hiriburu guztietara zabalduko duela hurrengo kanpainan, aurretiazko zitarik gabeko txertaketa-puntu berriekin eta arreta indartuarekin, eta biztanleria handiko beste nukleo handietan ere ezartzea hausnartuko duela.
Zifra nabarmenak
- Txertoa hartu duten pertsonak: 601.681 (+%10,5)
- Ospitalizazio–kopuruaren murrizketa: -% 10, 2024-25eko kanpainarekin alderatuta
- 65 urte baino gehiagoko adinekoen estaldura: % 65
- Haurren estaldura: % 44,2
- Haurdunak: % 56,4
- Txertoa hartu duten profesional sanitarioak: +% 18, aurreko kanpainarekin alderatuta.
Sasoia hasi zenetik, baieztatutako gripea zuten 2500 ospitalizazio-kasu baino gehiago aitortu dira; horietatik 78k larritasun irizpideak betetzen zituzten.Bestalde, Osakidetzako Lehen Mailako Arretako sareak gripe-sindromeko 12.100 kasu baino gehiago artatu ditu . Eskari handiena abenduko lehen astean zenbatu zen, gripe-jarduerak gora egin zuenean.
Osasun Sailak eta Osakidetzak balioa eman diote beharrezko baliabideen plangintzari eta osasun-langileen inplikazioari eta profesionaltasunari; izan ere, horiei esker, normaltasunez aurre egin ahal izan diote gripeari osasun-sistema publikoko osasun-zentroetan eta ospitaleetan. Ospitaleen kasuan, Osakidetzaren Kontingentzia Planak ahalbidetu du baliabideak beharretara eta egoerara egokitzea kanpaina osoan zehar, are 240 estra gaitu baitziren intzidentzia handieneko aldietan.
Lehen Mailako Arretan, bestalde, abenduaren 17tik aurrera eta urtarril osoan, osasun-zentroek barneko mediku egoiliarrak gehitu dituzte errefortzu gisa, erantzuna arintzeko karga asistentzial handieneko uneetan. Gainera, Etengabeko Arreta Guneek (EAG) errendimenduaren % 100 bete dute, eta txanden % 98,5ean fakultatibo medikoen presentzia bermatu da. "Plangintza-lanari esker, esan dezakegu normaltasunez egin diogula aurre epidemiari, gogor eta profesionaltasunarekin lan eginez", adierazi du.
Martínez sailburuak eskerrak eman dizkie langile sanitario eta administratiboei, eta baieztatu du Euskadik irisgarritasun errazeko txertaketa goiztiarraren estrategia mantenduko eta zabalduko duela 2026an.
«Zorionak eman nahi dizkiet profesional sanitarioei, ez soilik euren immunizazioaren bidez birusaren transmisioa ingurune asistentzialean prebenitzeari dagokionez erakutsi duten arduragatik, baizik eta txertoak ahalik eta biztanle gehienei hedatzeko izan duten inplikazioagatik ere. Ildo horretan, erizainen zeregina funtsezkoa izan da, baita administrariena ere, haiek izan baitira herritarrei informazioa emateaz, zalantzak argitzeaz, kontsultetan txertoarekiko atxikidura sustatzeaz eta, txertaketak aurrera eramateko lekuak egokituz eta agendak antolatuz, logistikan parte hartzeaz arduratu direnak”, azaldu du sailburuak. Zeregin horiek guztiak behar bezala betetzeko, kanpaina honetan Osakidetzak 332 erizain gehiago gehitu ditu bere plantillan.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)