- Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuneko sailburu Mikel Jauregik eta Iberdrola Renovables Energia enpresako CEO Julio Castrok Labrazako parke eolikoaren obrak bisitatu dituzte gaur goizean.
- Labrazako proiektu berriztagarriak, Iberdrolak eta Energiaren Euskal Erakundeak bultzatutakoak, 56 milioi euroko inbertsioa suposatzen du.
- 40 MW-ko potentziarekin, 5 MW-ko 8 Siemens Gamesa aerosorgailu izango ditu, eta hori trakzio-efektua izango da euskal industria eolikoaren hornidura-kate osoarentzat.
- Pieza horiek guztiak Labrazako parkerako fabrikatzeak bultzada handia ematen dio euskal industria eolikoaren hornidura-kateari; Siemens Gamesak egingo ditu 5 MW-eko 8 aerosorgailuak; biderkagailuak Asteasuko instalazioetan fabrikatuko dira; eta azpiestazioa Galdakaon kokatutako EDS Ingeniería y Montaje enpresaren ardurapean dago.
- Labrazakoa azken 20 urteetan Euskal AEn eraikiko den lehen parke eolikoa izango da.
- Martxan jarri ondoren, Labrazako parke eolikoak 99.679 MWh ekoitziko ditu urtero, 30.000 etxe hornituko ditu energia berriztagarriaren bidez, eta atmosferara 16.300 tCO2 isurtzea saihestuko du.
- Bestalde, Eusko Jaurlaritzak ukatu egin du Araban 19 eguzki-proiekturen administrazio-baimena, bere sarbide- eta konexio-eskubideak galtzeagatik.
- Halaber, Eusko Jaurlaritza 1.400 MWh-ko edukiera duten baterien bidez energia biltegiratzeko 21 proiektu izapidetzen ari da une honetan.
Vitoria-Gasteiz, 2026ko uztailaren 30a. Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuneko sailburu Mikel Jauregik eta Iberdrola Renovables Energia enpresako CEO Julio Castrok Labrazako parke eolikoaren obrak bisitatu dituzte gaur goizean.
Bisitan izan dira, halaber, Eusko Jaurlaritzako Trantsizio Energetikoko sailburuorde Irantzu Allende, Energiaren Euskal Erakundeko zuzendari nagusi Mikel Amundarain, Iberdrola Renovableseko iparraldeko lurralde-arduradun Javier Martínez de Ilarduya eta Labrazako parke eolikoaren proiektugile Sergio Ortiz.
Mikel Jauregi sailburuak adierazi duenez, “Labraza joera-aldaketa bat da. Azken 20 urteetan Euskal AEn eraikiko den lehen parke eolikoa izango da. 40mw-ko potentziarekin, EEE maparen lehen mugarria da, eta 2030erako 450 MW eraiki nahi ditugu garapen eoliko eta fotovoltaiko handien bidez. Etorkizunerako inbertsioa, bizilagunek beren aurrezkiekin batera finantzatua ”.
Bestalde, Iberdrola Renovableseko CEO Julio Castrok nabarmendu duenez, “Lehen palak iristeak mugarri garrantzitsua ezartzen du Labrazako parke eolikoaren eraikuntzan, Euskal AEn energia berriztagarriak bultzatzeko proiektu estrategikoa baita. Labrazak trantsizio energetikoarekin dugun konpromisoa indartzen du, lurraldean eragin positiboa eta euskal industriarako trakzio-gaitasun handia baitu”.
Aste honetan, parkearen eraikuntzak aurrerapauso handia eman du, aerosorgailuen lehen palak iritsi baitira. Garraioa “Blade Lifter” izeneko bi garabi handiren bidez egiten da. Garabi horiek palaren inklinazioa baliatzen dute, garraioa errazagoa izan dadin eta ibilbidean eragin txikiagoa izan dezan. Palak iristeaz gain, azken asteetan aerosorgailuaren gainerako osagaiak ere iritsi dira.
Labraza parke eolikoaren —Iberdrolak eta EEEk sustatua eta 2006tik Euskal AEn martxan jarriko den lehena izango dena— lanak aste garrantzitsuak bizitzen ari dira palak eta haizearen indarra elektrizitate bihurtuko duten zortzi aerosorgailuen osagaiak iristearekin.
Zortzi pala horiek parkea kokatua dagoen tokiraino garraiatzen ari dira, bi garabi handiren bidez, ‘Blade Lifter' teknika erabiliz oso konplexua den operazio batean. Teknika horrek palaren inklinazioa baliatzen du bere garraioa errazagoa eta askoz ere inpaktu txikiagokoa egiteko. Maniobra horien ondorioz, ibilbide alternatiboak prestatu behar izan dira inguruko herrietara iristeko, mugimendu horiek iraungo duten asteetan.
Aurreko asteetan, aerosorgailuaren beste osagai batzuek ere ibilbide bera egin zuten. Hala izan da nacelle-ekin edo gondolekin —dorrearen goiko aldeko karkasa babesleak dira, eta turbinaren "bihotza" bezala funtzionatzen dute—.Pieza horiek guztiak Labrazako parkerako fabrikatzeak bultzada handia ematen dio euskal industria eolikoaren hornidura-kateari; Siemens Gamesak egingo ditu 5 MW-eko 8 aerosorgailuak; biderkagailuak Asteasuko instalazioetan fabrikatuko dira; eta azpiestazioa Galdakaon kokatutako EDS Ingeniería y Montaje enpresaren ardurapean dago.
Proiektu berriztagarria eraikitzeak berekin dakar 90 enplegu sortzea —batez ere bertakoen artean—, eraikuntza-fasean, eta haratago doa udalerrientzat, bertako bizilagunentzat eta azpiegitura berriztagarritik gertu dauden enpresentzat izan dezakeen eragin positiboan eta onuretan.
Martxan jarri ondoren, Labrazako parke eolikoak 99.679 MWh ekoitziko ditu urtero, 30.000 etxe hornituko ditu energia berriztagarriaren bidez, eta atmosferara 16.300 tCO2 isurtzea saihestuko du.
Beste onura batzuk ingurunearentzat
Parke eolikoaren sustatzaileek onurak eskaini dizkiete herritarrei eta enpresei, baita energiaren prezioa murriztea ere Labrazan eta Barriobuston bizi direnei. Tokiko enpresekin PPAk ezartzeko aukera ere badago (epe luzerako kontratuak prezio finkoan), edo deskarbonizazio industriala bultzatu nahi duten enpresak erakartzeko hazkunde ekonomikorako aukera aprobetxatzeko abagunea.
Gainera, parke eolikoa instalatzeak 1,2 milioi euro inguruko diru-sarrera ekarriko die udalaren diru-kutxei, obren hasierarekin, eta urtean 230.000 euro inguruko diru-sarrera errepikariak, zerga eta kanon gisa.
Azkenik, azpimarratu behar da finantzaketan parte hartzeko aukerak (crowdlending) emaitza ona izan duela; izan ere, deialdi honek Arabako herritarren aldetik esperotako eskaeren bikoitza baino gehiago jaso du, benetako eskaera 6,5 milioi eurotik gorakoa izan baita, eskainitako 3 milioien aldean.
Eskaeren jatorriari dagokionez, crowlendingaren % 60 Arabako Errioxatik dator, eta, horien artean, ekarpen osoaren herena baino gehiago (1,1 milioi euro) Labraza, Barriobusto eta Oiongo bizilagunek egin dute. Herri horiek parte-hartze eraginkorra bermatuta zuten, parke eolikotik gertuen dauden eta lehentasunezko inbertsio-zonako bizilagunak ordezkatzen baitituzte.
20 urtean Euskal AEn egin den lehen proiektu eolikoa
Labrazako parke eolikoak, 20 urtean Euskal AEn egin den lehen proiektu eolikoak, 56 milioi euroko inbertsio publiko-pribatua ekarriko du, Iberdrolaren (% 75) eta Energiaren Euskal Erakundearen (Eusko Jaurlaritzaren energia-agentzia) (% 25) eskutik. Instalazio horren garapena euskal enpresa elektrikoak eta Energiaren Euskal Erakundeak (EEE) Euskal Autonomia Erkidegoan proiektu berriztagarri berriak bultzatzeko eratutako sozietatearen lehen jarduketetako bat da.
Arabako Foru Aldundiko Lurralde Orekaren eta Lurralde Antolamenduaren Sailak interes publikokotzat jo du.
Proiektu hau Industria Plana – Euskadi 2030en barruan kokatzen da, eta “Energia Berriztagarrien Garapena” Proiektu Eraldatzailearen parte da, autonomia energetikoa irabazteko. Era berean, Labraza “2030era arte EEEk lehentasunez jardungo duen eremuetan” sartzen da, sorkuntza eolikoko eta fotovoltaikoko garapen garrantzitsuak sustatzeko. Eremu horiek “EEE ereduaren” irizpideak jarraituz hautatzen dira: 1) baliabidea, eguzkia eta haizea egotea; 2) ingurumen- eta hirigintza-bideragarritasuna; 3) azpiestazio elektriko batetik hurbil egotea (15 kilometro baino gutxiagora); 4) proiektuaren merkataritza-bideragarritasuna.
Ingurunea babesteko hobekuntza teknikoak
Gainera, Labrazako parke eolikoak hegazti-fauna eta biodibertsitatea babesteko hainbat neurri berritzaile hartzen ditu kontuan, hala nola:
- Hegazti sentikorrak detektatzeko eta aerosorgailuak gelditzeko gailuak instalatzea.
- Proiektuaren jardun-eremu nagusien paisaia leheneratzea eta ingurumen-integrazioa, hidroereintzaren eta landaketen bidez.
- Landaredia lehengoratzea, Batasunaren intereseko habitatak berreskuratuz.
- 259 zenbakidun Basoberritzeko Partzuergoaren azaleretan tarteak betetzea eta/edo hostozabalekin aberastea.
- Inaziotar Bidearen tarte batzuetan landare-pantailatzea egitea.
Berriztagarrien aldeko apustua Eusko Jaurlaritzak
Euskal AEn azken 20 urtetan lehen parke eolikoa eraikitzeak bultzada berri bat emango dio Euskal AEko energia berriztagarrien proiektuei. Eusko Jaurlaritzak energia berriztagarrien aldeko apustu argia egin du, berezko sorkuntza bizkortzeko helburuarekin, autokontsumorako instalazioak —tamaina ertain eta txikikoak— bultzatuz eta leku aproposenetan garapen eoliko eta fotovoltaiko handiak konbinatuz.
Ildo horretan, Eusko Jaurlaritzak 80 milioi euro batera inbertitzea aurreikusten du 2030era arte. Baterako inbertsio hori EEEren bitartez egingo da, lankidetza publiko-pribatuaren bidez, parke eolikoak eta instalazio fotovoltaikoak garatuz ibilbide egiaztatua duten industriako bazkideekin.
Garapen eoliko eta fotovoltaiko berri horiek sortzeko gaitasuna 450 MW handituko dute 2030era arte. Horrek, 2030era arte autokontsumorako aurreikusitako 300 MWko igoerarekin batera, berezko sorkuntza elektrikoa bikoiztea ekarriko du, ratioa % 7,9tik % 15era hobetuz.
Autokontsumoari dagokionez, azken 5 urteetan, Euskal AEn autokontsumorako instalatutako potentzia 186 MW handitu da, 2020an 7 MW izatetik 2025ean 193 izatera igarota. Joera horri esker, autokontsumoan Europan dauden mailak lortuko dira 2030. urtea baino lehen.
Eusko Jaurlaritzak konpromisoa hartu du garapen eoliko eta fotovoltaiko handien hedapen errealista eta arrazionalaren aldeko apustu argiarekin, Euskadiko kokapen onenetan autonomia energetiko handiagoa lortzeko berriztagarri gehiagorekin.
Energia berriztagarrien proiektuak izapidetzea
Gaur egun, 97 proiektu eoliko eta fotovoltaiko izapidetzen ari dira Eusko Jaurlaritzan 1MW-tik gora, aurretiazko administrazio-baimena eta eraikitzeko administrazio-baimena lortzeko, ingurumen-inpaktu positiboaren adierazpenaz gain.
Sortze-instalazio berriztagarriak baimentzeko prozedurak oso bermatzaileak eta arautuak dira. Hainbat eskakizun tekniko, ingurumenekoak edo ekonomikoak jasotzen dituzte, baimentzen direnak azkenean bideragarriak izango diren proiektuak izan daitezen. Eskakizun horiek funtsezko gaiei erantzuten diete, hala nola sistemaren segurtasuna eta ingurumen-babesa babesteari, bai eta eskura dagoen gaitasuna modu objektiboan esleitzen dela bermatzeari ere. Azken hiru urteetan, sustatzaileek beraiek atzera egin dute aurkeztutako 47 proiektutan.
Eman diren administrazio-baimenen azken ukapenak Solariak Araban sustatutako 19 eguzki-proiekturi dagozkie, eta haien artxiboa haien sarbide- eta konexio-eskubideak galdu izanaren ondorio da. Ukapen horiek sustatzaileari eta interesdunei jakinarazi zaizkie, eta bihar, uztailaren 31n, argitaratuko dira Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian.
Ukapen hori Solariak sustatutako instalazio horiek sare elektrikora sartzeko eta konektatzeko baimenen iraungipenaren ondorioa da. Iraungipen horren berri Red Eléctrica de España SAk Eusko Jaurlaritzari eman zion. Sarbide- eta konexio-baimenak iraungita daudenean, desagertu egiten da instalazio mota horien aurretiazko administrazio-baimena emateko funtsezko baldintza bat.
Administrazioak prozedurak garaiz eta behar bezala ebazteko duen betebeharrarekin bat etorriz, eta, sarbide- eta konexio-baimenak galdu ondoren, eskatutako administrazio-baimena ezin denez eman, Eusko Jaurlaritzak eskaera horiek ukatu eta dagozkion espedienteak artxibatu ditu.
Eusko Jaurlaritzak 1.400 MWh-ko edukiera duten baterien bidez energia biltegiratzeko 21 proiektu izapidetu ditu
Beste aldetik, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuna Saila une honetan Euskal AEn aurkeztutako baterien bidez energia biltegiratzeko (BESS) 21 proiektu izapidetzen ari da. Proiektu horiek 1.403,326 MWh biltegiratzeko ahalmena dute guztira, eta kargatzeko/deskargatzeko potentzia 352,61 MW-koa da guztira.
Biltegiratzeko ahalmena instalazio batek biltegiratu dezakeen energia maximoa da, eta baterien tamainak baldintzatzen du hori. Kargatzeko/deskargatzeko potentzia bateria batek une jakin batean eskatu edo sareari eman diezaiokeen gehieneko potentzia da.
Izapidetzen ari diren 21 proiektuetatik, 6k lortu dute administrazio-baimena. Gainerako 15ak hasierako izapidetze-faseetan daude. Proiektuak % 50ean banatzen dira Araba eta Bizkaia artean. Proiektu horien erdiak –10– nahiko potentzia txikikoak dira, 25 MWh baino gutxiago.
Une honetan, 2021etik bi instalazio daude zerbitzua ematen Euskal AEn, Oiz eta Elgea-Urkilla parke eolikoei lotuta. Bere garaian, instalazio horiek aitzindariak izan ziren Estatuan, eta erreferentzia izan ziren instalazio horien funtzionamendu-eredua garatzeko.
Baterien bidez energia biltegiratzeko sistema (BESS)
Baterien bidez energia biltegiratzeko instalazioak (BESS – Battery Energy Storage System) sarera konektatutako instalazio energetikoak dira; hala, soberakina dagoenean kontsumitzen dute energia, eta eskaria handia denean itzultzen dute.
Energia berriztagarrietarako beharrezko osagarria dira. Sare elektrikoan oreka mantendu behar da sortutako eta kontsumitutako energiaren artean. Energia berriztagarriaren mugetako bat da haren eskuragarritasuna % 100 naturaren mende dagoela. Biltegiratzeak energia berriztagarriari kudeatzeko gaitasuna ematen dio.
Normalean, ponpaketa hidraulikoko instalazioen bidez biltegiratu izan da energia, presa handiei lotuta; azpiegitura hidrauliko handien beharrak mugatzen du haien edukiera. Baina azken urteetan bateriei lotutako garapen teknologiko handia gertatu da; era horretan, haren kostua murriztu eta dentsitate energetikoa handitu egin da.
Kostu lehiakorrak dituen biltegiratze-teknologia bat eskuragarri izateak, sektore elektrikoaren bilakaerarekin batera —non energia berriztagarriek dagoeneko % 50eko sarrera gainditzen duten merkatu iberiarretan—, interes handia piztu dute baterietan oinarritutako energia-biltegiratze proiektuekiko.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)