- “Pertsonak aukera berrietarako prestatzearen eta enpresei behar duten talentua aurki dezaten laguntzearen” alde egin du Lehendakariordeak eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak
Mikel Torres Lehendakariordeak eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak kalitatean, inklusioan eta lan merkatuaren aldaketei aurrea hartzean oinarritutako enplegua aldarrikatu du asteazken honetan. Eta nabarmendu du haren sailak garatzen dituen politikek helburu dutela, hain zuzen ere, “datozen enpleguei aurrea hartzen, pertsonak prestatzen eta enpresei behar duten talentua aurki dezaten laguntzen”.
Lanaldik, Euskadiko enpleguari buruzko topaketa handiak, gune berean bilduko ditu asteazken honetan Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailaren Enplegu Kongresua eta MerkaLan, Lanbideren enplegu azoka. “Kongresuak datorren enpleguari buruzko gogoeta egiten du. MerkaLanek hausnarketa hori benetako enplegu aukera bihurtzen du”, laburbildu du Torresek.
Lehendakariordearen ustez, batasun horrek enplegu politika publikoen bilakaera ere adierazten du, aldaketa ekonomiko, teknologiko eta demografikoen aurrean. “Gure erronka ez da soilik langabezia murriztea, baizik eta aurrea hartzea eta enpleguaren kalitatea hobetzen laguntzea, egonkortasuna, segurtasuna eta lan osasuna, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna, kontziliazio aukerak eta produktibitatearekin eta bizitzaren kostuarekin bat datozen soldatak dituen enplegua sortuz”. “Ez dugu nahi ekonomia bat teknologikoki aurreratuagoa izan baina sozialki desorekatuagoa dena. Berrikuntzak, produktibitateak, lehiakortasunak eta enpleguaren kalitateak elkarrekin aurrera egitea nahi dugu”, gaineratu du.
“Euskal ekonomiak beharko dituen konpetentziak eta profil profesionalak aldatzen ari dira adimen artifiziala, automatizazioa, trantsizio energetikoa, biztanleriaren zahartzea, zaintzak, belaunaldien arteko erreleboa edo digitalizazioa”, adierazi du Torresek. Eraldaketa horien aurrean, defentsa hurbilketa bat baztertu du: “Ez diogu beldurrik izan behar enpleguaren etorkizunari. Prestatu egin behar dugu”.
Gaitasunak eta profilak aurreratzea
Aurrea hartzeko gaitasun hori lan orientaziora, prestakuntzara eta enplegu ibilbideetara bideratzen ari da. Arlo horretan, ANTICIPA proiektua nabarmendu du Torresek, haren sailaren eta EHUren ekimena, euskal lan merkatuak beharko dituen gaitasunak, lanbide profilak eta kualifikazio beharrak aurreikusteko eredu zientifiko bat aplikatzea ahalbidetuko duena. “Sektore batek gaitasun profesional jakin bat beharko duela detektatzeko gai bagara, azkar erantzuteko gai izan behar dugu”, defendatu du.
Eraldaketa horretan, Lanbidek funtsezko zeregina bete beharko du, pertsonei eta enpresen beharrei gero eta arreta pertsonalizatuagoa emanez. Torresek ekuazio batean laburbildu du eredu hori: “Pertsonak hobeto ezagutzea, enpresak hobeto ezagutzea eta premia batzuk beste batzuekin askoz hobeto konektatzea. Lanbide eredu horretara ari gara egiten aurrera”.
Lurralde bakoitzaren beharrak
Lehendakariordeak gogorarazi du Euskadik 2030 Enpleguaren Euskal Estrategia eta Enpleguaren Euskal Legea dituela eraldaketa horretarako esparru gisa, eta horri gehitu behar zaio Enpleguaren Euskal Sarearen eta Tokiko Enplegu eta Garapen Planen hedapena, lurralde bakoitzaren beharrei hobeto erantzuteko.
“Enplegu politika ezin da bulego batetik bakarrik diseinatu”, adierazi du Torresek, eta Euskadirentzako politika komun bat defendatu du, lurralde errealitate desberdinetara egokitzeko gai izango dena, bai eta lanerako formakuntza sistema malgu bat ere, ekonomiaren egungo eta etorkizuneko beharrekin lotuta egongo dena.
Lehendakariordeak, halaber, enpleguaren erronka nagusien artean kokatu du erronka demografikoa, eta zehaztu du eskura dagoen talentu guztia aprobetxatzeko beharra, gazteengandik eta birkualifikazioa behar dutenengandik hasi eta langile zaharrenengana eta migratzaileenganaino. “Etorkizuneko Euskadik pertsonak beharko ditu. Duela hamarkada batzuk behar izan zituen, gaur behar ditu eta datozen urteetan are gehiago beharko ditu”, azaldu du, eta defendatu du Euskadira iristen direnek beren bizi proiektua modu erregularrean, eskubideekin eta hemen garatzeko aukerekin lan egin ahal izatea.
Era berean, sailburuak nabarmendu du etorkizunean SEPE Lanbiden sartzeak aukera emango duela Euskadin langabezia prestazioak eta subsidioak kudeatzeko, eta “enplegu politiken ikuskera integral baterantz aurrera egiteko, non babesa, orientazioa, prestakuntza, birkualifikazioa eta bitartekaritza pertsonei laguntzeko ibilbide beraren parte izango diren”.
Eraldaketa horretan aurrera egiteko, gizarte eragileen inplikazioa ere eskatu du Torresek, eta negoziazio kolektiboa eta elkarrizketa soziala aldarrikatu ditu, adimen artifizialarekin, soldatekin, produktibitatearekin, belaunaldi erreleboarekin, lan migrazioarekin edo formakuntza premia berriekin lotutako aldaketei aurre egiteko funtsezko tresna gisa. “Ez gatoz bat. Zilegi da mobilizatzea eta jarrera desberdinak defendatzea. Baina gizarte demokratiko batek zerbait gehiago behar du desadostasunaren ondoren. Eseri, hitz egin, entzun, negoziatu eta adostu egin behar du”, adierazi du.
Lehendakariordeak azpimarratu du datozen urteetarako erronka eraldaketa ekonomikoak eta teknologikoak pertsonentzako aukera berri bihurtzea izango dela. “Lana bilatzen ari denak aukera bat aurkitzea lortu behar dugu; enplegua duenak aukera hobea izatea; gure enpresek behar dituzten profesionalak aurkitzea; gure gazteek beren bizi-proiektua hemen garatu ahal izatea; eta Euskadin lan egiteak esan nahi du Euskadin duintasunez bizi ahal izatea. Hori da enpleguaren benetako etorkizuna. Etorkizun hori ez dugu itxaron behar, orain eraikitzen hasi behar dugu”, amaitu du.
Trantsizio Justuko Ituna AAren aurrean
Bestalde, Sara Buesa Enplegu eta Inklusio sailburuordeak eskatu du “AAren aurrean Aurrea Hartzeko eta Bidezko Trantsiziorako Euskal Akordioa” artikulatzea, adimen artifizialak enpleguan duen eraginari aurrea hartzeko “esparru iraunkor” gisa sortua. Proposamenak aukera emango luke lanbideen aldaketei buruzko informazio goiztiarra etengabeko ikaskuntzarekin, ETEei emandako laguntzarekin, enpresek AAren erabileran duten erantzukizunarekin, erabaki algoritmikoen aurreko bermeekin eta emaitzen ebaluazioarekin lotzeko.
Hiru edo bost urte barru enplegu arazoak saihesteko lan egitea defendatu du Buesak. “Ez dakigu zehazki zer lanpostu eraldatuko dituen AAk, ezta zer abiaduratan ere, baina bai pertsona askok beren gaitasunak eguneratu beharko dituztela”. Horregatik, “lan bizitza osoan zeharreko ikaskuntza eta birkualifikazioa” gauzatzearen aldeko apustua egin du, eta prospekzioa formakuntzako eta lanbide trantsizioko benetako aukerekin konektatzearen aldekoa: “Informazioak balioaren zati bat galtzen du formakuntzara eta orientaziora iristen ez bada. Eta formakuntza berandu irits daiteke, zereginak nola aldatzen ari diren jakin gabe diseinatzen bada”.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)