"Ekonomia Ituna funtsezko faktorea da Euskadiko ongizatearen, gizarte-kohesioaren eta egonkortasun ekonomikoaren mailak azaltzeko". Hala adierazi du Noël d 'Anjou Ogasun eta Finantza sailburuak REAF Foroaren inaugurazioan, "Kontzertu Ekonomikoa: 45 urteko autonomia fiskala" izenburupean. Hitzordu horretan, euskal foru-sistemaren oraina eta etorkizuna aztertu dira, 1981ean Kontzertu Ekonomikoa berreskuratu zeneko 45. urteurrenean. Topaketan erakundeetako arduradunak, zergen arloko profesionalak eta finantzaketa publikoko adituak bildu dira.
Irekiera horretan, Noël d 'Anjou Eusko Jaurlaritzako Ogasun eta Finantza sailburuak azpimarratu du Kontzertu Ekonomikoaren izaera estrategikoa "autogobernuaren palanka nagusietako bat" dela. Bere hitzaldian, sailburuak nabarmendu du autonomia fiskalak aukera eman duela lurraldearen ezagutzatik erabakiak hartzeko, erantzukizunez eta epe luzerako ikuspegiarekin.
"Ekonomia Ituna ez da gai abstraktua, ezta espezialistentzat gordetako eztabaida teknikoa ere. Gure zerbitzu publikoak nola finantzatzen ditugun, gure enpresei nola laguntzen diegun eta aldaketa eta ziurgabetasun testuinguruei nola erantzuten diegun erabakitzea ahalbidetzen digun tresna da ", adierazi du d 'Anjouk. Sailburuak gogorarazi du osasuna, hezkuntza, gizarte-politikak eta segurtasuna hurbiltasun-, eraginkortasun- eta ekitate-irizpideekin diseinatzen eta kudeatzen direla Euskadin, eta horrek konfiantza eta ziurtasuna sortzen dituela, garapen ekonomikorako funtsezko balioak.
Bere hitzaldian, Noël d 'Anjouk azpimarratu du euskal eredu ekonomiko eta soziala bere ehun produktiboarekin bat datorren finantza- eta industria-politika batean oinarritzen dela, bereziki enpresa txiki eta ertainekin eta sektore estrategikoekin. Zentzu horretan, Ongizatean Hazi Gobernu Programaren arabera, Kontzertu Ekonomikoa funtsezko erronkei aurre egiteko zeharkako elementua da, hala nola trantsizio energetikoa, zahartze demografikoa edo eraldaketa teknologikoa.
Hala ere, sailburuak aitortu duenez, nahiz eta babes sozial eta politiko handia izan, Kontzertu Ekonomikoa oraindik ez dute behar bezala ezagutzen herritarren zati batek, eta, Euskaditik kanpo, estereotipo sinplifikatzaileetatik interpretatzen da askotan. Hori dela eta, "eredua hobeto azaldu, sozializatu eta datuekin, pedagogiarekin eta gardentasunarekin defendatu" behar dela defendatu du.
Foru sistemaren erronkak
Ildo beretik, Iñaki Alonso Ogasuneko sailburuordeak "Kontzertu Ekonomikoaren erronkak 2026an" izeneko hitzaldia eman du. Globalizazioak, ekonomiaren digitalizazioak eta gobernantza fiskala Europa mailan indartzeak markatutako testuinguru batean, foru-sistemak aurre egin beharreko erronka nagusiak planteatu ditu Alonsok.
Sailburuordeak lehentasuna eman dio gardentasuna eta kontu-ematea indartzeari, Kontzertu Ekonomikoaren ezagutza soziala hobetzeari eta euskal eredua estatuan eta nazioartean proiektatzeari, erantzukizun fiskalaren eta maila anitzeko gobernantza onaren adibide gisa. Era berean, Kontzertu Ekonomikoa Euskadiren nazioartekotze-estrategian sartzearen garrantzia azpimarratu du, egonkortasuneko, segurtasun juridikoko eta lehiakortasuneko aktibo gisa balioetsiz.
Alonsoren esku-hartzeak Ogasun eta Finantza Sailak bultzatutako Ekonomia Itunaren hedapen, sozializazio eta nazioartekotze estrategiari ere egin dio erreferentzia. Estrategia horrek hezkuntza-, dibulgazio- eta erakunde-ekintzak aurreikusten ditu, Euskadin gizarte-adostasuna sendotzeko, lurraldetik kanpoko topikoak desmuntatzeko eta foru-sistemak Europako eta nazioarteko foroetan duen presentzia indartzeko.
REAF Foroa, Ekonomisten Euskal Elkargoko Ekonomista Aholkulari Fiskalen Erregistroak antolatua, foru-sistemaren eta Estatuko arau-esparruaren arteko bizikidetzari, azken hamarkadetako bilakaerari eta etorkizuneko perspektibei buruzko azterketa eta hausnarketa teknikorako gune gisa sortu da. Jardunaldi honetako egitarauan hitzaldi espezializatuak, eztabaida-mahaiak eta 1981eko Kontzertu Ekonomikoaren negoziazioan parte hartu zuten pertsonen aintzatespena jaso dira.
Bilera horren bidez, Eusko Jaurlaritzak berretsi egiten du Kontzertu Ekonomikoa defendatzeko, eguneratzeko eta proiektatzeko konpromisoa, herrialde justuagoa, sendoagoa eta lehiakorragoa eraikitzen jarraitzeko funtsezko tresna baita, erabakitzeko gaitasuna eta bokazio europarra eta nazioartekoa izango dituena.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)