- Kanpaina tenperatura oso altuek eta prezipitazio ezak markatu dute, baina egoera sanitario bikainarekin iritsi da upategietara; dagoeneko 40 milioi kilo inguru mahats jaso dira Arabako Errioxan
- Amaia Barredo: “Klima-aldaketak mahastiaren zikloa aldatzen ari da dagoeneko, eta ezagutzarekin, ekoizleentzako babesarekin eta merkatuak irekitzeko gaitasun handiagoarekin erantzun behar diogu”
Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburu Amaia Barredok gaur Kripanen Arabako Errioxako Mahats-bilketaren XXXI. Jaian parte hartu du. Bertan, tenperatura altuek eta prezipitazio faltak markatutako kanpainaren bilakaera aztertu du. Egoera horren ondorioz, DOCa Riojaren historian inoiz erregistratu den mahats-bilketarik goiztiarrena aurreratu da.
Adibide gisa, Bastidan mahats-bilketa azken 25 urteetako batez bestekoa baino 14 egun baino gehiago aurreratu da. Beroak eta euri ezak heltze-prozesua azkartu dute, nahiz eta gaur egun mahatsaren egoera sanitarioa bikaina izan, onddoek eragindako gaixotasunen presioa oso txikia baita. Orain arte, 40 milioi kilo mahats jaso dira Arabako Errioxan.
Kanpainak, hala ere, alde handiak ditu lursail batzuen eta besteen artean. Heltze alkoholikoa heltze fenolikoa baino azkarrago ari da aurrera egiten, eta horrek mahats-bilketaren unea zehaztasunez egokitzea eskatzen du. Sektorea mahastiaren kudeaketa ere egokitzen ari da: landaredian esku-hartze txikiagoa egiten ari da eta mahats-sortak eguzkiaren zuzeneko esposiziotik gehiago babesten.
“Jada ezin dugu aldaketa hau unean uneko egoeratzat hartu. Mahats-bilketaren aurrerapenak eta erregistratzen ari garen tenperaturek etorkizuneko ikuspegiarekin lan egitera behartzen gaituzte. Ikerketa, gure mahasti-ondarearen kontserbazioa eta ezagutzaren transferentzia sektoreari funtsezko tresnak dira Arabako Errioxak egokitzen jarrai dezan, kalitatea eta balio erantsia galdu gabe”, adierazi du Barredok.
Ikerketa mahastia klima-aldaketara egokitzeko
Testuinguru horretan, Eusko Jaurlaritza mahastia egokitzera bideratutako ikerketa aplikatua indartzen ari da. NEIKERek mahastizaintzari eta klima-aldaketari buruzko ikerketa-plana garatzen du, ezagutza sortzeko eta sektoreari irtenbideak helarazteko.
Ildo horri gehitu behar zaio aurten NEIKERek, Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak eta EDA Drinks & Wine Campusek abian jarritako proiektua, Arabako Errioxa antzinako mahats-barietateak eta biotipo bereziak berreskuratu eta kontserbatzeko. Proiektuaren helburua mahastizaintzako ondare genetikoa babestea eta mahastiak klima-baldintza berrietara egokitzeko duen gaitasuna indartzea da.
Behatokiak izakinen murrizketa eta salmenten bilakaera desorekatua jasotzen du
Behatokiaren datuek merkatuaren bilakaera ere erakusten dute. DOCa Riojako Arabako upategien izakinak 2,51 milioi hektolitrotik 2,18 milioira jaitsi dira 2023-2024 kanpainatik 2025-2026 kanpainara; hau da, 330.242 hektolitroko murrizketa izan da, %13,16koa bi kanpainatan. Horrek eskaintza eta eskaria orekatzeko ezohiko neurrien eraginkortasuna erakusten du.
Katearen kontrola eta ekoizpen-sektorearen babesa
Barredok balio-katearen jarraipen-lana ere nabarmendu du. Elikagaien Katearen Legeak ezartzen du ekoizlearen eta eroslearen arteko kontratua formalizatu eta AICAn erregistratu behar dela lehenengo entrega egin aurretik; prezioak ekoizpen-kostu eraginkorrak kontuan hartu behar dituela; eta mahatsaren ordainketa gehienez 30 eguneko epean egin behar dela.
Mahats-bilketaren hasieran betebehar horiek gogorarazi zaizkie upategi guztiei bidalitako komunikazio baten bidez.
Esparru horretan, sektorean egindako ikuskapenak %30 handitu dira aurreko urtearekin alderatuta, merkataritza-harremanen gaineko kontrola indartuz.
166,3 milioi euroko esportazioak azken hamabi hilabeteetan
Nazioarteko sustapena da Arabako Errioxa ardoen balioa handitzeko beste lan-ildoetako bat. Azken hamabi hilabeteetan, 2026ko ekainera arte, esportazioek 166,3 milioi euro eta 25,3 milioi litroko bolumena izan dute, litroko batez besteko prezioa 6,57 eurokoa izanik.
Arabako Errioxak DOC Rioja jatorri-deituraren kanpoko salmenten balioaren %35,7 eta bolumenaren %29 ordezkatzen ditu.
2026ko lehen seihilekoan, esportazioen bolumena %3,5 jaitsi da. Hala ere, bilakaera DOCa Rioja osoan erregistratutakoa baino hobea da, baita Espainiako jatorri-deituretan izandakoa baino ere; azken horietan, batez beste, %13ko beherakadak izan dira.
Bilakaera onena izan duten merkatuen artean Taiwan nabarmentzen da: esportatutako bolumena %158 handitu da, eta dagoeneko Txinara esportatutakoa gainditzen du. Urteko lehen sei hilabeteotan hazkundea izan duten beste merkatu batzuk Belgika (+%13,3), Suedia (+%9,6), Japonia (+%7,9) eta Hego Korea (+%20,8) dira.
Bestalde, beherakada nabarmenak izan dituzte Danimarkak (-%35,7), Kanadak (-%27,0), Irlandak (-%18,9), Norvegiak (-%12,3) eta Suitzak (-%8,4). Merkatu handienek, berriz, egonkortasuna erakutsi dute: Erresuma Batuak -%0,2ko bilakaera izan du eta Estatu Batuek +%0,5ekoa.
Ardo zuriek ere bilakaera positiboa izan dute, urteko lehen sei hilabeteetan esportatutako bolumena %13,8 handitu baita.
“Nazioartean aintzatespen handia duen sektorea dugu, baina ezin gara orain arte lortutakoa mantentzearekin konformatu. Merkatuak sendotzen, helmuga berriak irekitzen, gure eskaintza dibertsifikatzen eta gure ardoen balioa handitzen jarraitu behar dugu. Taiwan bezalako merkatuen bilakaerak eta ardo zurien hazkundeak erakusten dute aukerak badaudela, eta horiek aprobetxatzen jakin behar dugula”, gaineratu du Amaia Barredo sailburuak.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)