Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburu Denis Itxasok eta Ortuellako alkate Saulo Nebredak Visesa Ortuellako Peñota esparruan eraikitzen ari den alokairuko erregimen orokorreko babes ofizialeko 94 etxebizitzen obrak bisitatu dituzte gaur goizean. Sustapena Alokabidek kudeatuko du, eta 2027. urtearen amaieran entregatzea aurreikusten da. Ezkerraldean gaur egun garatzen ari diren bizitegi-jarduketa publiko nagusietako bat da, eta udalerrian gero eta handiagoa den etxebizitza babestuen eskaerari erantzuten dio.
Bertan, sailburuak azpimarratu du sustapen horrek ezin hobeto irudikatzen duela “Eusko Jaurlaritzatik sustatzen ari garen etxebizitza publikoaren eredua: eraikitzen azkarragoa, jasangarriagoa, efizienteagoa eta herritarren benetako beharrei erantzuteko pentsatua”.
Jarduketak 11,4 milioi euroko obra-aurrekontua du (Kontrata bidezko Gauzatze Aurrekontua - KGA), eraikuntza eta honi lotutako urbanizazioa barne hartuta; inbertsio osoa, berriz, 12,6 milioi eurokoa da, ordainsari teknikoak, ekipamendua eta lizentziak barne hartu ondoren. Zerga-arloari dagokionez, nabarmendu behar da Ortuellako Udalak bere udal-ordenantza aldatu zuela, etxebizitza babestuen sustapenei EIOZaren legezko gutxieneko tasa (% 3) aplikatzeko, baita % 90eko hobaria ere hirigintza-obren lizentzia-tasengatik. Era berean, bi administrazioen artean sinatutako hitzarmenak jasotzen duenez, urbanizazio-obrak ez dira Eraikuntzen, Instalazioen eta Obren gaineko Zergari lotuta egongo, behin betiko onartutako urbanizazio-proiektu baten arabera gauzatuko baitira.
% 33ko industrializazio-maila
DG Arquitectura Habitable SCPk idatzi eta Altuna y Uria SAk gauzatuko duen proiektuak 94 etxebizitza aurreikusten ditu, honela banatuz:
- Logela bateko 23 etxebizitza
- Bi logelako 64 etxebizitza, horietatik lau mugikortasun urriko pertsonentzat egokituak egongo dira
- Hiru logelako 7 etxebizitza
Sustapena bere industrializazio-maila altuagatik nabarmentzen da, % 33ko indizea lortuz, eta horrek Eusko Jaurlaritzaren Eraikuntza Industrializatuaren Zigiluaren II. Gradua eskuratzeko aukera emango dio. Jarduketa horretan, egitura, fatxada, komunak, eskailerak eta komunikazio-nukleoa industrializatuko dira. Horren haritik, sailburuak adierazi duenez, "eraikuntza industrializatzeak hobeto eta kalitate handiagoarekin eraikitzea esan nahi du", eta gaineratu du “etxebizitzaren erronkari arintasunez erantzuteko ezinbesteko tresna” dela.
Egitura Viguetas de Navarra enpresaren VNSystem sistemaren bidez gauzatzen da. Sistema hori hormigoi armatuzko horma bikoitz aurrefabrikatuetan, plaka albeolarretan, eskailera aurrefabrikatuetan eta igogailu-nukleo industrializatuetan oinarrituta dago. Sistema horrek aukera ematen du epeak optimizatzeko, hondakinak murrizteko, eraikuntza-doitasuna hobetzeko eta prestazio tekniko eta energetiko handiak bermatzeko. Gainera, fatxadaren % 30 inguruk hormigoizko soluzio aurrefabrikatuak ditu. Komunak Butech-ek, Porcelanosa Taldeko enpresak, industrializatu ditu, egikaritze-kalitatea hobetu eta muntatze-denborak murrizten dituzten sei tipologia estandarizatuetatik abiatuta, gaur bisitan egiaztatu ahal izan den bezala.
Tokira egokitutako proposamen arkitektonikoa
Etxezuri kaleko 1. zenbakian kokatua dago, Ortuellako ekialdean, Granada errekaren ondoan eta Trapagarango mugatik hurbil. Kokapenak topografia markatua du, iparraldean trenbideekin egiten du muga, eta ibaiaren polizia-eremuak eta 500 urteko errepikatze-denborarako uholde-arriskuaren orbanak partzialki eragiten diote. Diseinuak inguruko biribilguneko zirkulazioak eragindako eskakizun akustikoei ere erantzuten die. Bestalde, aukeratutako soluzioak alderantzizko L formako eraikin bat eratzen du, lurraren malda naturala baliatzen duena iparraldera begira dagoen plaza publiko handi bat sortzeko, etxebizitzak eta ibilgailuen trafikoa bereiziz eta hiri-harremanetarako espazio berri bat sortuz.
Eraikinak zortzi solairu ditu: aparkaleku gisa (94 plaza) erabiltzeko sotoko bi solairu, beheko solairua (etxebizitzekin eta merkataritza-lokalarekin) eta bost goiko solairu, etxebizitza gisa erabiltzeko. Guztira, 94 etxebizitza izango ditu, komunikazio bertikaleko bi gunetan banatuta, eta igogailu banarekin. Sarrera nagusia plaza berrian egongo da, espazio ireki, iragazkor eta ibai-pasealekuarekin begiz konektatutako baten bidez. Gainera, Visesak proposatutako bizitegi-eraikin % 100 elektrikoaren ereduari erantzuten dio sustapenak. Etxebizitzek isolamendu-maila handia, beroa berreskuratzen duen fluxu bikoitzeko aireztapen mekanikoa eta inguratzaile oso estankoa izango dituzte.
Ur bero sanitarioa, berriz, termo elektrikoen bidez sortuko da; berokuntza, berriz, eraginkortasun handiko erradiadore elektrikoen bidez. Hori guztia osatzeko, estalkian instalazio fotovoltaiko bat jarriko da, energia berriztagarria emango duena ur bero sanitarioaren araudi-eskaerari erantzuteko. Planteamendu horrek zirkuitu hidrauliko konplexuak ezabatzen ditu, mantentze-lanak errazten ditu eta eraikinaren bizi-zikloaren kostua murrizten du. Halaber, proiektuak drainatze jasangarriko soluzio aurreratuak ditu, parterreen eta drain iragazleen bidez euri-urak lurzoruan infiltratuz eta saneamendu-sare orokorraren gaineko karga minimizatuz.
Azkenik, nabarmendu behar da sustapena garatzeko aldez aurretik Visesak 2021ean idatzitako Plan Partziala aldatu behar izan zela, partzela etxebizitza sozialeko programa batera egokitzeko. Aldaketa horri esker, etxebizitzen kopurua handitu zen, aparkalekuen zuzkidura etxebizitza bakoitzeko plaza batera murriztu zen, lerrokadurak malgutu ziren eta eraikigarritasuna transferitu zen esparruko beste partzela batzuetatik, eta, hala, proiektuaren hirigintza-aprobetxamendua eta hiri-integrazioa optimizatu ziren.