Euskal Autonomia Erkidegoak azken hamarkadetako kirolarien segiziorik zabalena izan du Paris 2024an, bai Joko Olinpikoetan, bai Paralinpikoetan, baina parte-hartze nabarmena izateaz gain, euskal kirolariek lortutako emaitzak oso txalogarriak izan dira.
Joko Olinpikoetan Euskal Autonomia Erkidegoak 33 kirolari izan zituen, Atlanta 1996az geroztik ordezkaritza handiena. Zehazki, Aro Modernoko (1896-2024) hirugarren euskal ordezkaritza olinpiko altuena izan da, 1992ko Bartzelonako Jokoetan (44 parte-hartzaile) eta 1996ko Atlantako Jokoetan (38 parte-hartzaile) bakarrik gaindituta. 2024ko Parisko Jokoetarako Estatuan sailkatutako 382 kirolarietatik, euskaldunak %8,63 izan dira. Parekotasuna kontuan hartuta, Erkidegoko 33 parte-hartzaileetatik 18 emakumeak izan dira (%54,54) eta 15 gizonak (%45,45).
Emaitzei dagokienez, azpimarratu behar da Euskal Autonomia Erkidegoko kirolariek bost domina eta 6 diploma lortu dituztela Olinpiar Jokoetan (taldeko kiroletan domina edo diploma bakarra zenbatuta). Horrela, gizonezkoen futbol taldeak, Beñat Turrientesekin, urrezko domina poltsikoratu zuen, Gracia Alonsoren 3x3 saskibaloi selekzioak zilarra sinatu zuen, gizonezkoen eskubaloi konbinatuak Kauldi Odriozolarekin eta Imanol Garciandiarekin brontzea eskuratu zuen, Bibiane Schulze euskal jatorriko futbolariaren talde alemaniarrak metal berdina irabazi zuen eta Pau Echaniz palistak brontzezko domina lortu zuen eslalom piraguismoko kayakeko proban.
Diplomak Nadia Erostarbe surflariaren eskutik iritsi dira, Tahitin jokatutako txapelketan lortutako bosgarren postuagatik, Naia Laso skaterraren eskutik park modalitatean egindako zazpigarren postuagatik, John Rahm golf-jokalariaren eskutik, bosgarren izan eta dominetatik pauso batera geratu baitzen, Jose Maria "Chefo" Basterra eta Rafael Vilallonga belar hockeyko jokalarien eskutik laugarren izan zirelako, eta gauza bera gertatu zitzaien Irene Paredes, Oihane Hernandez, Lucía García eta Elene Lete futbolariei.
Paralinpiar Jokoen kasuan, euskal kirolarien parte-hartzea ere oso handia izan da. Euskadiko jaiotza-tasaren jaitsieragatik goi-mailako kirolarien kopuruak behera egingo zuela espero zen hitzordu olinpikoetan eta paralinpikoetan, eta joera hori batez ere 2016ko Rio de Janeiroko hitzorduan agertu zela zirudien, Paralinpiar Jokoetan lau euskal kirolari bakarrik lehiatu baitziren. Hala ere, aurtengo kopuruak (13 lehiakide) 2008ko Beijingeko 11 parte-hartzaileak, 2012ko Londresko bostak, 2016ko Rio de Janeiroko aipatutako laurak eta 2021eko Tokioko bederatziak gainditu ditu.
2024ko Parisko Paralinpiar Jokoetarako Estatuan sailkatutako 150 kirolarietatik, euskaldunak %8,66 izan dira, Euskal Autonomia Erkidegoko biztanleak Estatukoekin alderatuz gero %4,6ko biztanle-ratioa gaindituz. Emakumeen parte-hartzeari dagokionez, Euskadiren kasuan altua izaten jarraitzen du, eta asko igo da 2021eko Tokioren aldean. Covid-19ak eragindako pandemiak atzeratutako Jokoetan bederatzi parte-hartzaileetatik sei gizonezkoak izan ziren (%66,66) eta hiru emakumezkoak (%33,33). Parisen, erkidegoko 13 parte-hartzaileetatik sei emakumeak izan dira (%46,15) eta zazpi gizonak (%53,38).
Emaitzen atalean, hiru domina eta bederatzi diploma zenbatu dira Joko Paralinpikoetan (taldeko kiroletan diploma bakar bat zenbatuta). Nabarmentzekoak dira Iñigo Llopis igerilariak eta Ander Cepas mahai-teniseko jokalariak lortutako dominak. Llopis etxera itzuli da bi metalekin, urre bat bizkar erako S8 100 metrokoan eta brontze bat estiloetako 4x100 errelebu proban. Ander Cepasek, bestalde, brontzezko domina eskuratu du S9 klaseko banakako mahai-tenis txapelketan.
Igerilariaren kasuan, dominaz gain, beste bi diploma lortu ditu: bat zortzigarren postuagatik estilo libreko 400 metrokoan eta bestea zazpigarrenagatik era libreko 4x100 metrokoan. Proba honetan Nahia Zudairek ere parte hartu zuen, eta horrez gain beste hiru diploma irabazi ditu bizkar estiloko 100 metrokoetako laugarren postuagatik, era askeko 400 metroan erdietsitako zazpigarren postuagatik eta estiloetako 200 metrokoan zortzigarren postua eskuratzeagatik. Iker Sastre mahai-teniseko jokalariak beste diploma bat irabazi du binakako txapelketako bosgarren postua lortuta eta diplomen zerrenda gurpildun aulkiko saskibaloiko konbinatuek itxi dute. Asier Garciaren taldea zazpigarren izan da eta Agurtzane Egiluz, Naiara Rodriguez eta Laura Ugarterena zortzigarren.
Pariseko Jokoak amaitu ondoren, antolatzaileen arabera, inoizko berdintasunik eta sormenik handiena dutenak, hurrengo Udako Jokoetan, Los Angeles 2028an, amaiera izango duen ziklo olinpikoak hartu du lekukoa. Aurretik, 2026ko otsailean, Neguko Jokoak jokatuko dira Milan-Cortina d 'Ampezzon, eta horietan ere Euskadik kirolarien ordezkaritza zabala izatea espero du.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)