Hiri eta Komunitate Lagunkoien Sareko Udalen IV. Topaketan, apirilaren 9an, Donostia Lagunkoiak eta Ermua Hiri Lagunkoiak parte hartu zuten. Basauri Lagunkoiako ordezkariak eta Matia Institutuko ikertzaileak ere bertaratu ziren azken aurrerapenak ezagutzera. Jardunaldian, "Adinekoekin lagunkoiak diren hiri eta komunitateen diagnostikoei eta ekintza-planei buruzko ikerketa kualitatiboa" aurkeztu zen. Sarearen ikuspegi globala Espainian. "
Mayte Sancho Imsersoko zuzendariak eman zion hasiera ekitaldi honi, eta bertan aditu askok hartu zuten parte. "Harro egoteko modukoa da berriro hemen esertzea, eta 2006an abian jarri genuen gai bati buruz hitz egitea, eta Hiri Lagunkoien Sareaz hitz egitea, denborarekin hazi eta eboluzionatu egin baita", esaten zuen Sanchok, topaketa irekitzeaz arduratzen zenak.
Aurkezpenaren ondoren, Adinekoekin lagunkoiak diren hiri eta komunitateetako diagnostikoei eta ekintza-planei buruzko ikerketa kualitatiboa aurkezteko txanda iritsi zen. Espainiako Sarearen ikuspegi globala, Zahartzeari buruzko Ikerketa Taldeak (GIE-CSIC) egin duena.
Azterlanaren arabera, helduek berdegune eta lorategi gehiago nahi dituzte, irisgarriak eta sozializazioaren aldekoak; azpiegitura publiko hobeak nahi dituzte; garraio publikoko linea gehiago eta maiztasun handiagoarekin; etxebizitzak eta administrazio-prozesu irisgarriagoak egokitzeko laguntzak nahi dituzte, edo aisialdiko eta denbora libreko jarduerak sustatu nahi dituzte. Honako hauek ere eskatzen dira: boluntariotza sustatzea eta komunitate-sarea sortzea; belaunaldien arteko jarduerak eta herritarren parte-hartzea sustatzea; arreta- eta zaintza-zerbitzuak hobetzea, eta adinekoen errespetua eta gizarteratzea sustatzea gizarteko esparru guztietan. Gainera, adinekoekiko estereotipoei eta aurreiritziei aurre egitearen garrantzia azpimarratzen dute, baita horiek gizarteari egiten dioten ekarpena balioestearena ere; gizarte-kalteberatasunean, bakardadean eta, azken batean, osasunaren eta gaitasun funtzionalaren narriaduran eragiten duten faktoreei aurre egitearena.
Inkestatuen eskaerek Vancouverreko Protokoloan eta lagunkoitasun-gidan ezarritako eskema metodologikoari erantzuten diote. Dokumentu horiek OMEk egin ditu, eta zortzi arloren analisiaren inguruan antolatu dira (aire zabaleko espazioak eta eraikinak; garraioa; etxebizitza; gizarte-partaidetza; errespetua eta gizarteratzea; herritarren parte-hartzea eta enplegua; komunikazioa eta informazioa; eta laguntzarako eta osasunerako zerbitzu komunitarioak). Dokumentu horiek elkarrekin lotuta daude, herri eta hirietako egiturekiko, ingurunearekiko, zerbitzuekiko eta politikekiko lagunkoitasun-mailaren ikuspegi integrala eskaintzeko.
Administrazioarekiko loturei dagokienez, adinekoek adierazten dute beharrezkoa dela ahozko informazio-puntuak, zuzeneko arreta duten aurrez aurreko puntuak, idatzizko informazio-bide inprimatuak eta bitarteko elektronikoak erabiltzea, bai eta hizkuntza eta euskarriak egokitzea ere. Adineko pertsonen zahartze aktibo eta lagunkoirako osasun-zerbitzuei eta komunitate-laguntzako zerbitzuei dagokienez, diagnostikoen arabera, prebentzio-estrategiak indartzeko neurriak hartu behar dira, bai eta udalerrian dauden arreta soziosanitarioko baliabideak eta zerbitzuak indartu ere. Gainera, azterlanak azpimarratzen du etxean zahartzea lehentasunezko elementua dela udalerrien adiskidetasunean, pertsonek, oro har, beren etxeetan zahartu nahi izaten dutelako, betiere autonomia-baldintzetan. Hain zuzen ere, autonomia hori etxeko baliabideen eta laguntzen bidez sustatzea da diagnostikoen beste funtsezko elementu bat.
Euskadi Lagunkoiari atxikitako udalerri lagunkoien parte-hartzea
Gune lagunkoi hauen sorreran helduek jokatzen duten papera izan da eguneko beste gai nagusietako bat. Bi proiekturen berri eman da: Mataró Ciutat Amiga-Mataró Ciudad Amigable eta Ermua Lagunkoia-Ermua Amigable. Bi proiektu horiek adinekoak jarri dituzte erdigunean eta egiten dituzten jarduerak azaldu dituzte.
"Adineko jendeak askoz modu aktiboagoan parte hartu behar du foku-taldeetan", esan zuen Mataróko ordezkariak, eta beraiek hiri lagunkoien trukaketa bat egin zuten bezala hitz egin zuen, hurbileneko bizilagunek nola egiten duten jakiteko. Bestalde, Ermuan ere herritar guztiek horrelako gaietan parte hartzearen garrantzia azpimarratu dute, hiria beraiek behar dutenera egokitu ahal izateko.
Jardunaldia amaitzeko, zeharkakotasunari buruzko mahai bat egin zen, eta, bertan, udal-arloek beste gizarte-eragile batzuekin lankidetzan nola jardun dezaketen aztertu zen. Gai horri buruz eztabaidatzeko ardura izan zuten Maite Pozok, Hiri eta Komunitate Lagunkoien Sareko koordinatzaileak, Eva Salaberriak, Donostiako Udaleko Transbertsalitateko arduradunak, "DIGITAHAL, digitalizazioaren diseinu sozialerako esparrua" programaren berri eman zuenak, eta Iraultza Zuluetak, Mutxamel (Alacant) lagunkoiaren kasua azaldu zuenak.
Salaberriak, Donostiako Udalaren ordezkari gisa, DIGITAHAL digitalizazio-estrategiaren berri eman zuen, adinekoei digitalizatzen laguntzeko hiriko erakundeekin lan egiten duen programa. "Haiekin hitz egitea proposatzen dugu, eta egiten dugun lehen gauzetako bat helburu partekatu bat definitzea da. Oso zaila da zeharka lan egitea, helburu partekaturik ez badago ", esan du Salaberriak.
Bestalde, Juan Albarrán Matia Institutuko ikertzaile eta Euskadi Lagunkoiako koordinazio teknikoko kideak adierazi duenez, "Hirien eta Komunitate Lagunkoien Sareko Udalen IV. Topaketan adinekoekin parte hartzea esperientzia aberasgarria eta motibagarria izan da. Hainbat ekimenetatik komunitatearen parte-hartze aktiboa nola sustatzen den ikusi dugu, adinekoen tokiko ezagutza baloratuz eta ahaldunduz. Pertsona horiek aztergai izatetik protagonista izatera igaro dira beren udalerriko errealitatearen ikerketan, gizarte-aldaketak sortzeko. Udaleko langileek eta adinekoek aurkeztutako ekintzak entzutea inspiratzailea izan da Lagunkoia udalerrien lagunkoitasunean lan egiten dugunontzat. Lankidetza inklusiboago eta parte-hartzaileago baterantz aurrera egiten ari gara, adinekoekin batera, ingurune abegikor eta irisgarriak sortzeko pertsona guztientzat, edadismorik gabe."