- Eztabaidak Konpontzeko Baliabide Egokien programak (MASC) hiru hilabete daramatza martxan Bizkaian, Araban eta Gipuzkoan, eta 164 letratu ditu hainbat txandatan
- Bitartekaritzaren eta Lankidetza Zuzenbidearen bidez gatazka pertsonalak kudeatzeko biderik egokiena aurkitzean datza
- Jurisdikzio zibilari, merkataritzari, lanari eta/edo administrazioarekiko auzien jurisdikzioari dagozkion gaiak landuko dira, baina ez dira kasu penalak sartuko
- Baldintzetako bat da alderdietako bat doako justiziaren onuradun izatea
Vitoria-Gasteiz, 2023/12/07
Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Saila, Justizia Zuzendaritzaren bitartez, Euskadiko Abokatutzaren hiru elkargoekin batera, proiektu berri bat bultzatzen ari da gatazkak bitartekaritzaren, elkarlan-zuzenbideko tekniken edo alderdien arteko beste akordio-modu batzuen bidez konpontzea errazteko, prozesu judizial baten beharra saihesteko.
MASC (Eztabaidak Konpontzeko Bitarteko Egokiak) programa irailaren hasieran hasi zen hiru ikastetxeetan ezartzen. Abokatutzaren elkargo bakoitzak bere kudeaketa-eredua aukeratu du. Hala, Bizkaian 20 profesionaleko poltsa bat sortu da, egunean bi pertsonako txandakatzearekin informazio-zerbitzua emateko; Araban eta Gipuzkoan, berriz, pertsona bat dago plantillan, zerbitzua koordinatzen, eskaerei erantzuten eta informazioa eskaintzen.
Azken finean, hiru lurraldeetako 164 legelari inplikatzen dituen programa edo zerbitzua da: 95 bizkaia, 36 Araban eta 33 gipuzkoan; hala ere, pixkanaka beste batzuk sartzea aurreikusten da.
Programaren helburua bikoitza da: alde batetik, Orientazio Juridikoko Zerbitzuak indartzea, gatazkaren bat duen pertsonari arazoa konpontzen saiatzeko dauden moduei buruzko informazioa emateko, eta, bestetik, irtenbide judizialari buruzkoa, hala nola bitartekaritzari, adiskidetzeari edo lankidetza-zuzenbideko teknikei buruzkoa.
Bestalde, MASC programak elkarlan-zuzenbidearen bitartekaritza- edo enplegu-prozesu horiek errazteko aukera ere ematen du, elkargo-zerbitzuen bidez. Bitartekaritza-kasuetan, Abokatutzaren Elkargoak bitartekari bat izendatzen du, eta lankidetza-prozesuetan alde bakoitzarentzat elkarlaneko abokatuak izendatzen ditu, akordio bat lortzeko konpromisoa dutenak. MASC programan parte hartzen duten abokatuek prestakuntza eta esperientzia egiaztatzen dute bitartekaritzan edo lankidetza-prozesuetan.
Edozein pertsonak jo dezake zerbitzura bere gatazka konpontzeko dauden metodoei buruzko informazioa jasotzeko, baina MASC programan parte hartzeko hainbat baldintza bete behar dira. Besteak beste, gatazkan dagoen alderdietako batek doako justiziarako baldintzak betetzea eta jurisdikzio zibilari, merkataritzakoari eta sozialari dagozkien gaiak izatea. Alde batera uzten dira kasu penalak, horretarako Justizia Errestauratiboaren Zerbitzua baitago.
“Herritarrek beren arazoak kudeatzeko biderik egokiena aurkitzeko aukera izan behar dute, eta kasu batzuetan bide judiziala baino ez da izan behar, baina beste batzuetan bitartekaritza eta eztabaidak konpontzeko bitarteko egokiak edo alternatiboak”, adierazi du Eugenio Artetxe Eusko Jaurlaritzako Justizia zuzendariak.
Artetxeren ustez, “adostasunezko bidea eta konponbideak erabiltzea auzibiderako alternatiba egokia da, eta bide hori erabiltzeak onura handiak dakartza”. Horien artean, komunikazioa areagotzea, tentsioak gutxitzea, lankidetza indartzea eta konponbidean erantzukizuna areagotzea aipatu ditu Justiziako zuzendariak.
Era berean, Artetxek nabarmendu duenez, emozioen arloan, “bide horrek irabazi edo galtzeko sentimendua gainditzea bultzatzen du, kostu afektiboa gutxitzen du eta aldeen gogobetetasuna areagotu dezake”. Eta operatiboari dagokionez, “gatazka soziala murrizten eta auzitegien gainkarga saihesten laguntzen du, bai prozesu judizialaren aurretik edo ordezko moduan erabiltzen bada, bai prozesu horren barruan deribazio intrajudizialaren ondorioz gertatzen bada”.
Lehen hiru hilabeteen balantzea
Abokatutzaren hiru elkargoetako bakoitzak bere gidaritza hasi du, bere giza baliabideak eta baliabide materialak bere beharretara egokituz. Hala ere, bakoitzak bere funtzionamendu-metodoa aukeratu arren, funtsezkoa da hiruen arteko koordinazioa. Izan ere, joan den urriaren 25ean, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako ordezkariak bilera batera joan ziren hiru ikastetxeen arteko koordinazio irizpideak ezartzeko.
ARABAKO ABOKATU-ELKARGOA
Arabako Orientazio Juridikoaren Zerbitzuaren harremanetarako zenbakia: 945.231050
|
Informazio-eskaera |
MASC onartuak |
MASC baztertuak |
Ekimen demandatzailea |
Ekimen demandatua |
|
16 |
15 |
1 |
15 |
1 |
*** 3 bitartekaritza eta 2 lankidetza-prozesu daude Doako Justizia egiaztatzeko zain. Gainerakoak aurretiko fasean daude (aukeratu den bidea erabaki gabe).
Honako gatazka hauetara jotzen da:
- Lan-kontratukoak 2
- Erreklamazioa: 6
- Desahuzioak 2
- Komunitarioak 4
- Banku-bulegoa 2
“Ziur nago herritarrei gatazka konpontzeko metodoen berri ematen dien zerbitzu berriak pertsona bakoitzak konpontzeko modua aurkitzen lagunduko duela. Gizartea gero eta anitzagoa da, eta hori balio bat da, eta bere beharretara hobekien egokitzen den metodoa eskaini behar dugu, Legean erantzunik aurkitzen ez duten gatazkei edo beste irtenbide sortzaileagoei, alderdien premiekin bat datozenei, irtenbideak emanez”, adierazi du Susana Sucunza Totoricagüena Arabako Abokatuen Elkargoko 3. diputatuak.
BIZKAIKO ABOKATU-ELKARGOA
MASC programaren harremanetarako zenbakia Bizkaiko Orientazio Juridikoaren Zerbitzuan 94.4016632
|
Informazio-eskaera |
MASC onartuak |
MASC baztertuak |
Ekimen demandatzailea |
Ekimen demandatua |
|
266 |
234 |
32 |
106 |
160 |
|
234 ONARTUAK lehen auzialdian |
Izapidetze-prozesuan |
132 |
Prozesua hastearen aldeko 39 espediente: |
|
93 espediente lehen fasean |
|||
|
Beste aldeak ez onartzea erabaki du
|
102 |
|
Honako gatazka hauetara jotzen da:
- Kopuru eta kaleratzeen erreklamazioa (45%)
- Gatazka zibilak (10%)
- Ez ordaintzea (35%)
- Gatazka komunitarioak (10%)
“Bizkaian ikusten ari gara beren gatazka bitarteko horien bidez konpontzeko aukerari buruzko informazioa jasotzen duten herritarren % 80k bai, saiatu nahi dut aukeratzen dutela. Eta hori dela eta, babes judizial eraginkorra izateko eskubidea galtzen ez duten bermearekin. Gaur-gaurkoz, gure irakurketa oso positiboa da eta, horregatik, eskerrak eman nahi dizkiogu Eusko Jaurlaritzari zerbitzu honen sustapenean parte hartzeagatik. Izan ere, zerbitzu horrek aukera ematen die herritarrei gatazkak modu arinagoan eta errazagoan konpontzeko, herritarren artean elkarrizketaren kultura sustatuz”, adierazi du Maite Morillo Quintanillak, Bizkaiko Abokatuen Elkargoko dekanoak.
GIPUZKOAKO ABOKATU-ELKARGOA
Gipuzkoako Orientazio Juridikoaren Zerbitzuaren harremanetarako zenbakia: 943 090 622
MASCek Gipuzkoan duen bulegoa Donostiako Justizia Jauregian dago (plaza Teresa de Calcuta), 4. solairuan, Orientazio Juridikoko Zerbitzuen ondoan. Programak 33 legelari ditu.
Gerardo López Sánchez-Sarachaga, ICAGI dekanoa: “Justizia askatzeko irtenbidea gatazken bitartekaritza da. Ezin gara gaur egungo garaietara ohitu, ez dira zentzuzkoak. Arlo zibilean, gatazkak konpontzeko bide alternatiboak erabili behar dira konponbidea lortzeko; demanda bat aurkezteko baldintza gisa, aldez aurretik bitartekaritza-saio bat egin dela egiaztatzea eskatu behar da, eta Justizia utzi behar da modu horretan erantzun ezin zaien gaietarako. Hori iritsi arte, epaitegiak ezingo dira hustu denborak bizkortzeko moduko gaiez. Kongresuan dagoen Prozesua Arintzeko Lege-proiektua bide horretan doa”.