Kulturan ekitea, lau adibide arrakastatsu Araban
- DataOtsailak 23
- Gaia Ikusizko arteak, Arte eszenikoak, Musika, Ikus-entzunezkoa, Literatura, Bestelakoak, Diseinua
Duela zenbait urtetik hona, Araba Ekinean, herrialdeko ekintzailetzaren aldeko agentziak, Ekin Breakfast saioak antolatzen ditu. Saio horietan, hainbat ekintzaile biltzen dira enpresa-proiektu bati ekiteko orduan lan-esperientziak ezagutzera emateko, bakoitza bere sektoretik. Testuinguru horretan, kulturaren arloari buruzko topaketa bat egin da gaur goizean, eta lau ekimen ezberdinen ibilbidea ezagutu dugu bertatik: Conexiones Improbables, Artgia, Teklak eta Pikor Teatro.
Roberto Gómez de la Iglesiak, Conexiones Improbables proiektuaren arduradunak, konpainia aurkeztu du, bai eta bertatik aritzen diren funtsezko lau esparruak: kultura-enpresei kudeaketan eta berrikuntzan laguntzea, lurralde sortzaileen garapenean lan egitea mapaketa-tresna berritzaileen bidez, hala nola Kultursistema, hainbat sektoretan lan egiten duten eragileen arteko ongarritze gurutzatua eta prestakuntza. Azaldu duenez, ia 40 urteko lan-esperientziaren arabera, ekiteak arriskatzea esan nahi du, baita kulturan ere. Hala, epe ertain/luzeko terminoetan lan egin behar dela nabarmendu du, jakitun izanda, gainera, kultura-lanak ez duela, berez, errekonozimendurik. Hala ere, kulturak bizitzako edozein arlotan eragina izateko duen gaitasun handia azpimarratu nahi izan du, bere zeharkakotasuna, proiektuak garatzeko espazio sorta mugagabea ahalbidetzen duena.

Bestalde, Irantzu Lekuek Artgia proiektuaren ibilbidea erakutsi du, bere hitzetan etengabe eraikitzen ari den sorkuntza-gunea. Proiektu honi ekiteko erabakitasuna jarduera- eta hausnarketa-espazioak sortzeko beharretik sortu zen. Egitura horretatik instalazio artistiko eta esku-hartze kolektibo ugari egin dituzte, dituzten hiru bereizgarriak alde batera utzi gabe: euskara, sormen-lanaren komunikazio-hizkuntza gisa; artista gazteen praktikak ikusaraztea, emakumeen ekarpena bereziki zainduz; eta arteak gizartea eraldatzeko tresna gisa duen gaitasuna. Bost urte eta erdiko ibilbidean trukerako gune bihurtu da Artgia, diziplina eta esperientzia artistikoen uztartzeari irekia.
Hurrengo aurkezpena Irene Intxaustik egin du, Teklak Komunikazio eta Audientzien Agentziaren ibilbidea azalduz. Hainbat lan-esperientziaren ondoren, 2017an, zeure enpresaren arduradun izateak ematen duen askatasunean eta malgutasunean oinarrituta lan egiteko egitura propioa sortzea erabaki zuten, bereziki interesatzen zaizkien lau garapen-esparruak kontuan hartuta: kultura-proiektuen komunikazioa, ikus-entzunezkoen dokumentazio sortzailea, kultura-kudeaketa eta Pulsar tresna berritzailea. Tresna horrek, publikoa eta kultura-egituren audientziak ardatz hartuta, proiektuak pertsonengana hurbiltzen laguntzen du. Intxaustiren ustez, enpresa baten bideragarritasuna berma dezaketen gakoetako bat (eta ez soilik termino ekonomikoetan) bezero handien eta txikien arteko oreka mantentzea da, egitura eta laguntza gutxi duten arren, sektoreari bere praktikekin balio handia ematen dioten lanen alde eginez.

Azkenik, Miguel Olmedok hartu du hitza Pikor Teatroren lana hurbiltzeko. Pikor 80ko hamarkadaren amaieran Arabako Mendialdean sortutako konpainia eszenikoa da, eta bertatik jarraitzen dute lanean. Hogeita hamar urte baino gehiagoko ibilbidean gorabehera asko izan dituzte, eta, beraz, erresistente gisa kalifikatu du bere burua, ekintzaile gisa baino. 2000ko hamarkadaz geroztik, gazte eta nerabeei zuzendutako lanak egin ohi dituzte, eta konpainiaren praktikaren bidez baieztatu ahal izan dute gazteak ez direla bereziki antzerkirako publiko zaila, ahalik eta interesatzen zaizkien gaietara behar bezala hurbiltzen badakizu, mugitzen diren espazioetatik. Antzerkiak gaur egungo arazoak lantzeko aukera eman die, hala nola drogak eta haien kontsumoak, indarkeria, eskola-jazarpena, ludopatiak, dolua eta galera. Gaineratu duenez, ondoz ondoko krisiek (ekonomikoak, sanitarioak…) proiektuaren bideragarritasuna soken kontra jarri dute, kolpe bakoitzarekin berrasmatzera behartuz, lan-nitxoa bilatuz eta eskaintzen dituzten zerbitzuak dibertsifikatuz.
Parte-hartzaile guztiak ados egon dira kulturaren arloan ekitea zaila dela, baina ez dute uste oztopo handiagorik dagoenik beste sektore batzuekin alderatuta. Egia da, ordea, kultur ekoizpenari dagokionez, eskaintza handiagoa egiaztatzen dutela eskaria baino (erakunde publikoetara mugatu ohi dena), eta, beraz, bat datoz esatean beharrezkoa dela publiko berriak sortzen lan egin behar dela, kulturak gizarte-garapenerako duen balioa bere dimentsio osoan ulertuko dutenak, gainera. Era berean, elkarlan eta lankidetza-sareen garrantzia azpimarratu nahi izan dute, elkar laguntzeko eta irauteko mekanismo gisa.


