BIME PRO topaketa profesionalaren 2021eko edizioak aurrez aurreko formatua berreskuratu du, eta, horren ondorioz, hiru egunez Euskalduna Jauregia gaur egungo epizentroa izan da musikaren industriari dagokionez.

Testuinguru horretan, urriaren 28an, ostegunean, berrogeita hamar jarduera baino gehiagoko agendarekin, gaurkotasun handiko bi gairi buruzko mahai-inguru egin ziren: genero-berdintasuna sektorean eta nazioarteko agertokia COVID osteko aroan.

Berdintasuna, egiteke dugun erronka

Lehenengo topaketan, MIM (Mujeres en la Industria Musical) erakundearekin elkarlanean antolatutakoan, Lluis Torrens Bartzelonako Razzmatazz aretoko gerenteak moderatu zuen (INAMU) Argentinako Musikaren Institutu Nazionaleko Paula Riveraren eta Roger Dedeu Gabeiras y Asociados kulturaren zuzenbidean adituen arteko eztabaida. Laura Macaya kultura eta genero indarkerietan aditua den freelanceak arrazoi pertsonalengatik bere absentzia desenkusatu zuen.

Torrensek jardueraren sarrera egin zuen, eta bertan emakumeek musikaren industrian duten egoera definitzen duten hiru alderdiak nabarmendu zituen: diskriminazioa, prekarietatea eta gainkualifikazioa. Mahai gainean jarri zituen sektorearen errealitateari buruzko datu batzuk, hala nola enpresen % 37 bakarrik daudela emakumeak buru, edo % 5,9k salatu duela sexu-arrazoiengatiko lan-jazarpeneko kasuren bat. Datu horiek ematen duten argazkian, lan-giro etsai samarra deskribatzen da. Zein da egoerari buelta emateko gakoa? Aurreratu zigun informazioa eta gardentasuna direla agertoki berri bat marrazten hasteko oinarriak.

Eztabaida fokalizatzeko, mahai-inguruak bi gai nagusi izan zituen ardatz: Argentinako eta Europako legegintza-esparrua eta sektoreko espazioetan gertatutako indarkeria-kasuetarako jarduera-protokoloak.

 

 

Paula Riverak ibilbide bat egin zuen 2019ko amaieran Musika Ekitaldien Kupoaren Legea izapidetzeak eta onartzeak ekarri zuenaren inguruan, indarkeria matxisten arazoa kalean zegoen testuinguru batean, Abortuaren Legearen aldeko mugimenduarekin batera. Giro horrek lagunduta, musikaren sektoreko emakumeak batu egin ziren, eta kupoen lege horren ernamuinean lan egin zuten. Lege horrek ezartzen duenez, hiru musika-talde baino gehiago dituzten ekitaldietan, gutxienez % 30 emakume bakarlariak eta/edo musika-talde mistoak izango dira.

Bestalde, Roger Dedeuk azaldu zuen Espainiako Estatuan ez dagoela gai horiei buruzko legeria espezifikorik 2007ko Berdintasunerako Legeaz harago, baina badira nahitaez aplikatu beharreko zuzentarau europarrak, kontratazio publikoetan genero-berdintasuna bermatzeko klausulak sartzeko aukera ematen dutenak (kultura-kontratatzaile nagusiak administrazio desberdinak dira, guztizko bolumenaren % 80rekin), berdintasun horren zeharkakotasun-irizpidearen arabera. Autonomia-erkidegoek, adibidez, sektorea orekatzeko irizpideak sar ditzakete beren eskumenen esparruan. Izan ere, toki-administrazio askotan jada egiten da: lantalde parekideei puntuazio handiagoa ezartzea, baita zuzendaritza-postuetan ere, adibidez. Administrazio publiko horiek berdintasun-irizpideak erabiltzen hasi behar dute esleipenak egiteko, prezioa edo kalitatea bezalako estandarrak diren bezala. Eredu izan behar dute eta enpresa pribatuari bidea ireki behar diote, azken hauek norabide horretan ere urratsak eman baititzake.

Musikaren espazioetako indarkerien prebentzio- eta erantzun-protokoloei dagokienez, Paula Riverak Musikaren Institutuaren beraren Generoen Agenda aipatu zuen. Esparru horretan, emakumeek jasaten dituzten indarkeriak aztertu dituzte, musikako espazio desberdinen artean: agertokia, banbalinak eta pista. Ekimen horretatik programazioen arduradunentzako prestakuntza-proposamenak sortu dira, hasiera batean arazoak inoiz ikusten ez zituztenak, indarkeria horiek halakotzat identifikatu gabe zituztenak. Zigorrekoak ez diren gailu horiek hobeto funtzionatzen dute, puntu ertaina bilatzen dute eta ez dira hain oldarkorrak. Hori litzateke, Dedeuren ustez, protokolo horien bidean aurrera egiteko gakoa: berdintasun-planak eta prestakuntza lantaldean dituzten enpresei mesede egiten dieten kontratazioak. Protokoloetako esperientzien kasu espezifikorako, Bartzelonako No Callem adibidea jarri zuen, bere arloan aitzindaria.

COVID krisiaren ondoren kanpoan zabaltzea

Artisten nazioartekotzeari buruzko jardunaldiari dagokionez, Musika Bulegoarekin elkarlanean egindako mahai-ingurua Mondo Sonoro/Zarata-ko Iker Barbarak moderatu zuen Usua de la Fuentek (Niña Coyote eta Chico Tornado), Donostiako Get In ekoiztetxeko Iñigo Argomanizek, Kolonbiako Biche ekoiztetxeko Alejandra Gómezek eta Aitziber Atorrasagasti Eusko Jaurlaritzako Kultura Sustatzeko zuzendariak osatutako mahaia.

 

 

Hizlariek krisi honek lehendik ere zaila zen egoera bati gehitu dizkion zailtasunei buruz hitz egin zuten. Ia bi urtez, inoiz berreskuratuko ez diren emanaldi asko eten ziren, De la Fuenteren hitzetan, eta banda txikien kasuan, gastuak murrizten diren arren, nolabaiteko babesgabetasunarekin eta laguntza askorik gabe bizi ditugu atzerrira joateak dakartzan zailtasunak. Enpresa sustatzaileentzat ere zaila izango da urtea, Argomanizen arabera. Taldeek gogo handia dute kanpoan jotzeko, baina programatzea zaila izango da, bertan behera utzi zituzten jaialdi askok eskaintza errepikatzen dutelako, eta, beraz, jada ez dago lekurik. Eskaintza eskaria baino gehiago aurreikusten da, eta horri gehitu behar zaio langile teknikoek beste sektore batzuetara ihes egin zutela, lanik gabe geratzean zortea bilatu behar izan zutelako beste merkatu batzuetan. Benetan oso urte gogorra izan daiteke. Bestalde, Atorrasagastik azpimarratu zuen sortzaileentzako laguntzetatik haratago, erakundeak sektoreari cash injektatu nahi izan diola, km0 kontratatzeko politikak babestuz.

Gomezen ustez, tokikoa babesteko ekonomia hori hain egoera gogorraren alderdi positiboa izan zen. Inguruko zirkuituei begiratzea, komunitatea sortzea. Aprobetxatu beharreko ikasgaietako bat da. Eta presarik ez izatea, normaltasunera itzultzen gara eta hobeto egingo genukeela esan genuen guztia ahaztu egiten baizaigu. Argomanizek adierazi nahi izan zuen ildo honetara tokiko bandek zuzenekoari eutsi ziotela dena erorita zegoenean, eta, beraz, bidegabea izango litzateke haiei bizkarra ematea zirkuitu handiak berriro martxan jartzen direnean. Kontuan hartu beharreko beste puntu bat da.

Kultura Sustatzeko zuzendariaren ustez, krisiaren eszenatokiak zenbait ohitura sortu ditu, eta, horien arabera, zaila da jakitea sektoreak nola eboluzionatuko duen, eta horrek nazioarteko biretan izango duen eragina: kontsumo digitala handitzea, oso erantzun positiboa izan duten artista amateur ugari agertzea. Aldaketa horiek guztiak iraunkorrak izango al dira? Ez da erraza etorkizunaren irudia egitea. Erakundetik uste da beharrezkoa dela eredua birpentsatzea eta balizko egoera kritikoen aurrean erantzuna izateko formula berriak bilatzea. Artisten estatutuan lan egin behar dela eta jarduteko lege-esparrua hobetu behar dela. Sortzaileek beren ibilbidea negozio-klabean kudeatzen eta ulertzen ikasi behar dute. Krisiak zerbait agerian utzi badu, sektorearen ahultasuna izan da, aprobetxa dezagun industria ikuspegi horretatik indartzeko.

Mugikortasunari dagokionez, bai De la Fuentek bai Gomezek azpimarratu zuten zaila zela krisiaren aurretik muga artean mugitzea (zure pasaportearen arabera, oso zaila izan daiteke hori egitea), eta, beraz, zailtasun berriei aurre egiteko gai izango direla uste dute, ohituta baitaude modu horretan aritzen. Nolanahi ere, musikan lan egiten dute beren pasioa delako, ez bakarrik mantentzeko modua delako, beraz, egoera edozein dela ere, erantzuna dena ematea izango da. Seguruenik, talde handiek errazago izango dute, hori beti gertatu den zerbait da, baina eszenatokia askotarikoa da, eta lekua bilatu behar da.

Mezu baikor horrekin itxi zen saioa. Topaketa profesionala gaur,, urriak 29, amaituko da hogei jarduera baino gehiagoko beste jardunaldi batekin.

Informazio osoa iturriaren webgunean irakurri