Hirurogeita hamarreko hamarkadan hasitako aldaketatik gaur egun arte, euskarazko literaturak bide luzea egin du, eta narratiba errealistak funtsezko zeregina izan du bilakaera horretan.

Frankismoak 1937an euskara debekatzea hondamendia izan zen euskal literaturarentzat, jazarpen-politiken bitartez hizkuntza horretan idaztea bera zigortu baitzuten. Neurri zapaltzaile asko ezarri ziren; besteak beste, debekatu egin zuten euskara erabiltzea izen propioetan eta meza katolikoan (1938), hoteletako errotuluetan (1939), filmetan (1940), espazio publikoetan, hilobiak barne (1944), aldizkarietan (1947), irrati-saioetan (1954) eta binilozko diskoetan (1964).

Zorionez, Trantsizioan eta aurreko urteetan, euskal literaturak izugarrizko bilakaera izan zuen; eta diktaduran gabezia-egoera larria jasan bazuen ere, gaur egun euskara guztiz babestuta dago eta euskarazko literatura loratzen ari da. 1898 eta 1956 artean, hemeretzi eleberri baino ez ziren argitaratu euskaraz; aldiz, 1957 eta 1987 artean kopuru hori boskoiztu egin zen, ia ehun argitaratu baitziren. Funtsezko eraldaketa hori ezin da bereizi XX. mendearen bigarren erdialdean azaldu ziren literatura-estilo berrietatik. Hain zuzen ere, garai hartan sortu zen euskal literatura garaikidearentzat hain garrantzitsua den estiloa: narratiba errealista.

Hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran, euskal literaturak hautsi egin zuen kostunbrismoarekin (ordura arte, baserri-giroko eleberri moralizatzaileak ziren nagusi), eta genero berri horri ekin zion. Laster, nobela errealistak gailenduko ziren. Errealismoak duela gutxiko historiaren zentzuzko ikuspegia ematen du, irakurlea ardatz duen estilo lineal eta zuzen baten bitartez. Aurreko euskal literaturan bazeuden aurrekari batzuk; hala ere, genero errealistaren booma hirurogeita hamarreko hamarkadan hasi zen, Trantsizioko asaldura politikoak eta berpizkundeak ekarritako aldaketa izugarriei esker. Neurri handi batean, aldizkari esperimentalak izan ziren genero berria onartzeko eta sustatzeko katalizatzaileak.

Informazio osoa iturriaren webgunean irakurri