Jorge Oteizak arte jondoa aipatzen du bi liburutan: “Goya mañana. El Realismo Inmóvil. El Greco. Goya. Picasso” eta “Interpretación estética de la estatuaria megalítica americana”. Hala ere, ez du inolako aipamenik egiten terminologiaren iturriei buruz. “Adierazpen hori behin eta berriz —20ra arte— sartzeak a priori sor dezakeen arrarotasunak bere interesa eragiten duten arrazoiez eta saiakuntzan erabiltzen duen zentzuaz galdetzera garamatza. Hori dela eta, ikerketa honen helburua izan da bere pentsamendu estetikoan jondoari buruzko erreferentzia horien azpian zegoena argitzea”, adierazi du David Pavo Cuadrado UPV/EHUko Arte Ederren Fakultateko Eskultura saileko ikertzaileak.

“Jondo terminoa Espainiako herri-kulturatik dator, eta flamenkoaren eta tauromakiaren eremuan sortzen diren forma original, sakon eta haluzinatuenak aipatzen ditu. Harrigarria izan daiteke Jorge Oteiza adierazpen horretaz baliatzea estetikotasunaren sorrerarekin eta konfigurazioarekin zerikusia duten gaiak lantzeko, baina ulertzen da gakoa batez ere bere emaitza sortzaileen ezaugarri estetikoan kokatzen dela”, azaldu du Pavok. “Jondoari lotutako esperientziak eskultorearen bizitzan zehar egiaztatzen dira. Hala ere, jondoari buruzko lehen aipamenak 1946an, Bogotan, sortu ziren. Izan ere, 1935 eta 1948 bitartean Hego Amerikan hamahiru urtez egon zen bitartean, cante jondoari eta zezenketari lotutako gertaera batzuk bizi izan zituen, Francisco de Goyari eskainitako bi hitzaldi idatzi zituen eta abar”, erantsi du UPV/EHUko ikertzaileak.