Etxepare Institutuak hamarkada bat dihardu euskal hizkuntza eta kultura mundu osoan zabaltzen, euskal sortzaileen nazioarteko hedapena diziplina artistiko guztietan sustatuz

Hamar urte igaro dira Etxepare Institutuak lehen aldiz ateak ireki zituenetik. Ordutik erakundeak bi arlo nagusiren sustapenean eta hedapenean dihardu: Euskal kultura eta euskara. Institutuak gehienbat hizkuntza horretan egindako kultura hartzen du, baina euskaldunek beste hizkuntza batzuetan edo testurik gabe egindako lan kulturalei ere erreparatzen die.

Etxeparek 3 milioi euroko aurrekontua du 2020an programa ugari garatzen jarraitzeko. Esanguratsuenen artean, euskal hizkuntza eta kultura irakurletza sarea, mundu osoko 35 unibertsitate ospetsuetan dagoena, eta bederatzi unibertsitate-katedrak, berriena Amale Artetxe Katedra, Argentinan.

Etxepare Institutuak egiten duen lana sakonago ezagutzeko, Go Gasteiz Kulturak Irene Larraza, gaur egungo zuzendariarekin hitz egin du.

Lurralde bateko hizkuntza eta kultura sustatzen diharduten erakunde asko dago, baina zertan da desberdina Etxepare Institutuaren eredua Cervantes Institutuarekiko edo Goethe Institut erakundearekiko?

Institutu guztien helburua berdina da: hizkuntza eta kultura kanpora eramatea. Gure kasuan, euskal kultura eta euskera. Neurri aldetik ezberdinak gara gure lurraldea txikiagoa delako, baina eredua pittin bat ezberdina ere bada. Normalean kultur institutuek kanpoan izaten dituzte egoitza ezberdinak eta hor txertatzen dituzte bai hizkuntza eskolak bai jarduerak. Gure ereduan, egoitza bakarra daukagu Donostian eta hortik antolatzen dugu gure lan guztia. Euskera irakaskuntza unibertsitateetan eta euskal etxeetan gauzatzen da eta kulturaren sustapena kulturgune, jaialdi eta beste toki batzuetan.

Etxepare Institutua existitu izango ez balitz, euskara eta euskal kultura kanpoan zabaltzearen inguruan gertatu den guztiaz, zer ez litzateke errealitate izango gaur egun?

Etxepare existitu izango ez balitz, seguru asko ahulagoa izango zen sortzaileek jasotzen duten laguntza edo babesa kanpoan lan egiteko eta euskeraren kanpoko presentzia ere ahulago izango litzateke. Gauza batzuk egingo lirateke baina modu sakabanatuago batean. Etxeparek sendotasun eta kokapen finko bat ematen du institutua existitu aurreko mapa horri. 

Etxeparek bi lan ildo ditu: euskararen irakaskuntza eta euskal kulturaren sustapena. Euskararen irakaskuntzari dagokionez, zer datu maneiatzen dira gaur egun: zenbat pertsona/ikastetxe parte hartzen dute sarean?

35 unibertsitate daude mundu osoan euskal kultura sustatzen. Gehienak Europan eta Ameriketan kokatzen dira eta 1.800 ikasle inguru daude euskara eta euskal kultura ezagutzen. ‘Euskara Munduan’ sarean beste 1.900 ikasle inguru ditugu euskara ikasten guk lagundutako 80 euskal etxeetan. Hauek batez ere Hego Ameriketan eta Estatu Batuetan daude.

Zein izan da euskararen irakaskuntzaren bilakaera azken urteetan? Ba al dago herrialderen bat euskarari harrera berezia egiten diona? 

Unibertsitate sareak Europan indarra asko du baina Estatu Batuetan badago foko handi bat ere. Gure irakurleen eta katedren banaketak ala erakusten du; 9 katedratik 5 Estatu Batuetan daude, eta bada akademikoki toki interesgarri bat indarra egiteko. Unibertsitatean ikasketak egiten ari diren ikasleak dira hemen gure helburu, beste kultura ezberdin baten inguruan gehiago jakin nahi duten horiek. Hortik iristen dira Euskal Herria ezagutzera.

Euskal etxeetan alderantziz gertatzen da. Hartzaileak normalki euskal diasporako ondorengoak dira. Hauek badute konexio bat euskara eta euskal kulturarekin eta hori jantzi egiten dugu hizkuntzaren bitartez. 

Informazio osoa iturriaren webgunean irakurri